ASYA
Taliban ilk Loya Jirga’yı topladı

Taliban, yönetimi güçlendirmek ve dini talimatlarla ilgili yönergeler belirlemek amacıyla Kabil’de dini liderlerle ilk toplantısını gerçekleştirdi. Afganistan’ın dört bir yanından 4 binden fazla alim ve kabile yaşlısı, 15 Ağustos’ta Afganistan’ın başkentini geri almasından bu yana Taliban tarafından düzenlenen ilk toplantı olan büyük meclis konumundaki Loya Jirga’da bir araya geldi.
Taliban’ın dini lideri Şeyh Hibetullah Ahundzade, grubun zaferinden bu yana ilk kez başkent Kabil’e geldi ve önemli konuların tartışıldığı toplantıda brifing verdi. Ahundzade, selefi Molla Ahtar Mansour’un Pakistan’da bir ABD insansız hava aracı saldırısında öldürülmesinden sonra 25 Mayıs 2016’da Taliban şefi olarak atanmıştı ve o zamandan beri kamuoyuna hiçbir görüntüsü ya da fotoğrafı yansımadı.
Yabancılara ‘iç işlerimize karışmayın’ çağrısı
Tartışma sırasında yaptığı konuşmada Ahundzade, hükümet politikalarını savundu ve İslami sistemi tam olarak uygulayacağına söz verdi. Ahundzade, ABD’den ve yabancı ülkelerden Afganistan’ın içişlerine karışmayı bırakmalarını istedi.
Taliban, Batı destekli hükümette çalışan tüm Afganlar ve son 20 yılda Taliban’a karşı savaşan Afgan Ulusal Savunma ve Güvenlik Güçleri üyeleri için genel af ilan etmişti.
Taliban, Jirga’yı, özellikle kadın haklarını görmezden gelme ve kızların okula gitmesini yasaklama alanlarında dünyanın yoğun eleştirilerinden sonra, ülkenin nasıl yönetileceği konusunda kapsamlı istişareler ile bir kapı açması için topladı. Zaferi kutlayan ve bir İslami sistem kuran Taliban, Loya Jirga delegelerini mevcut sistemin temellerini daha da güçlendirmek için hiçbir çabadan kaçınmamaya çağırdı.
Ancak Taliban güvenliği sağlayamaz ve kırılgan ekonomiyi canlandıramazsa, bu erken bir kutlama olur. Loya Jirga’ya katılanların önemli konuları tartıştığı gün, Taliban güçleri Kabil’de bir yerleşkeye baskın düzenledi ve Loya Jirga çadırına roket atmak isteyen üç kişiyi öldürdü. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid bunu “küçük bir olay” olarak nitelendirdi.
د علماوو د لویې غونډې په پای کې د رییسالوزرا وینا!
لومړۍ برخه
۱/۲ pic.twitter.com/peQtBgUisq— RTA Pashto (@rtapashto) July 2, 2022
Güvenlik sorunu
Taliban’ın iktidarı ele geçirmesinden bu yana Afganistan genelinde birçok ölümcül saldırı meydana geldi ve bu saldırılar çoğunlukla IŞİD tarafından üstlenildi. Taliban, IŞİD’in bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu doğruladı ve harekete geçme sözü verdi.
Üst düzey bir Taliban yetkilisi, olumlu noktanın 20 yıllık işgalin sona ermesi olduğunu söyledi. Yetkili, “Evet, güvenlik sorunları var. IŞİD bir tehdit, ancak güvenlik aygıtımız adımlar attı ve sonuç olarak Kabil’deki son saldırıdan bu yana IŞİD tarafından başka bir saldırı olmadı” dedi. 19 Haziran’da IŞİD, Sih tapınağına, en az iki kişinin ölümüne ve yedi kişinin yaralanmasına yol açan bir saldırı düzenlemişti.
Kadınlara çalışma ve okul izni sözü
Bu arada, eleştirmenlerin Afgan toplumunun yüzde 50’sinden fazlasını oluşturan Afgan kadınlara karşı açık bir ayrımcılık olarak gördüğü Loya Jirga’da hiç kadın katılımcı yoktu. Ancak toplantıda Taliban, kadınların çalışmasına ve kızların okula gitmesine izin vereceği sözünü verdi ve bu durumu düzeltmek için biraz zaman istedi.

ASYA
Güney Kore, Yoon’un azil karar gününde tüm polis teşkilatını seferber edecek

Ülkenin en üst düzey polis yetkilisi çarşamba günü yaptığı açıklamada, Anayasa Mahkemesi’nin Başkan Yoon Suk Yeol’un görevden alınmasıyla ilgili kararın verilmesinin beklendiği cuma günü polisin ülke çapında en üst düzey güvenlik alarmını uygulayacağını söyledi.
Kore Ulusal Polis Teşkilatı Başkan Vekili Lee Ho-young, üst düzey polis yetkilileriyle düzenlediği online konferansta, kamu düzeni ve güvenliği istikrar kazanana kadar polisin acil müdahale pozisyonunda kalacağını söyledi.
Polis gücünün yüzde 100’ünün seferber edileceği en üst düzey güvenlik alarmıyla, mahkemenin kararının ardından büyük ölçekli eylemlerden kaynaklanabilecek beklenmedik durumlara hazırlıklı olmak için sadece Seul’de 210 birimden yaklaşık 14.000 memur görevlendirilecek.
Yetkili, “Mahkeme kararının ardından bazı kalabalıkların aşırı ve şiddetli protestolar düzenleyerek kazalara yol açmasından endişe ediliyor. Ciddi toplumsal çatışmaları önlemek için polisin tüm yetkileri seferber edilecektir” dedi.
Ayrıca Anayasa Mahkemesi ve çevresinin tamamen kapatılacağı ve kilit ulusal tesislere yeterli polis gücü konuşlandırılacağı kaydedildi.
Konuyla ilgili olarak Seul Büyükşehir Polis Teşkilatı, çarşamba günü saat 14:00 itibariyle Anayasa Mahkemesi’ne yönelik “vakum bölge” operasyonunu tamamladığını ve mahkeme çevresindeki 150 metre yarıçapındaki alanı polis otobüsleriyle kapattığını açıkladı.
Her türlü toplantı ve gösterinin yasaklandığı ve araç trafiğinin kontrol edildiği vakum bölgesinin başlangıçta 100 metre çapında planlandığını ancak büyük ölçüde genişletildiğini açıklayan polis, operasyon için toplam 200 aracın seferber edildiğini de belirtti.
Vakum bölgesi içindeki kaldırıma protestocular dışında sadece sıradan vatandaşların erişimine izin verilirken, mahkemenin ana kapısının önündeki kaldırım mahkeme görevlileri ve muhabirler dışında herkese tamamen kapatıldı.
Acil bir duruma karşı hazırlık olarak, özel polis kuvvetleri karar günü Anayasa Mahkemesi binasında hazır bulunacak. Polisin tahminlerine göre Yoon’un yaklaşık 100,000 destekçisi ve karşıtının o gün Seul’ün merkezinde toplanması bekleniyor.
‘SONUCU KABUL EDİN, PROTESTO ETMEYİN’
Başkan Vekili Han Duck-soo çarşamba günü, karara iki gün kala Anayasa Mahkemesi’nin Yoon Suk Yeol’un görevden alınmasına ilişkin kararını kabul etme çağrısında bulundu.
Han bu çağrıyı, aralık ayındaki sıkıyönetimin ardından Yoon’un görevden alınıp alınmayacağına ya da görevine iade edilip edilmeyeceğine ilişkin Cuma günü verilecek karar öncesinde kamu güvenliği tedbirlerini koordine etmek üzere düzenlenen bir toplantı sırasında yaptı.
Bilim, adalet, savunma ve içişleri bakanlıklarının yanı sıra polis ve itfaiye teşkilatlarının başkanları ile Seul belediye başkanının katıldığı toplantıda “Karar ne olursa olsun, sonucu hukukun üstünlüğü ilkelerine uygun olarak sakin ve sağduyulu bir şekilde kabul etmeliyiz” dedi.
“Halkımızın gücü ve bilgeliğiyle yeniden bir olursak, mevcut karışıklık ve çatışma krizinin üstesinden kesinlikle gelebiliriz” dedi.
Han, protestoculardan görüşlerini barışçıl bir şekilde ifade etmelerini rica ederek, hükümetin yasadışı veya şiddet içeren eylemlere müsamaha göstermeyeceğini söyledi.
Tesislerin tahrip edilmesi, saldırı ve kundaklama da dahil olmak üzere kolluk kuvvetlerine yönelik her türlü meydan okumanın olay yerinde tutuklamalarla karşılanacağını ve sıfır tolerans ilkesi çerçevesinde ele alınacağını söyledi.
Han politikacılara bir mesaj yayınladı.
“Şimdi toplumumuzun istikrarı ve hayatta kalmasına siyasi avantaj veya dezavantajlardan daha fazla öncelik verme zamanıdır” dedi ve ekledi: “Lütfen bölünme ve çatışma yerine toplumsal uyuma katkıda bulunacak sorumlu bir tutum sergileyin.”
Han, “Yasa dışı protestoları ya da şiddeti kışkırtacak ya da teşvik edecek açıklamalardan kaçınmanızı önemle rica ediyorum” ifadelerini kullandı.
Bu arada ABD büyükelçiliği vatandaşlarına, karardan önce büyük toplanmaların olduğu alanlardan kaçınmalarını tavsiye etti.
Mayıs 2022’de beş yıllık tek bir dönem için seçilen Yoon’un resmen görevden alınması halinde 60 gün içinde erken seçime gidilecek. Ancak suçlama reddedilirse Yoon derhal görevine devam edecek.
ASYA
Kuzey Kore, ABD ve Japonya’nın ortak füze üretme taahhüdünü kınadı

Kuzey Kore devlet medyası çarşamba günü yaptığı açıklamada, Japonya ve ABD’nin havadan havaya füzelerin ortak üretimine ilişkin son anlaşmasını, Washington’ın Japonya’yı militarize etme çabasının bir başka örneği olarak eleştirdi ve bölgesel güvenlik risklerini artıracağı uyarısında bulundu.
Devlet haber ajansı KCNA, ABD’nin Japonya’daki askeri komutasını yükselttiği bir dönemde, iki ülkenin mühimmat üretiminde işbirliği yapmasının açıkça bölge ülkelerine yönelik askeri ve saldırgan niyetler taşıdığını söyledi.
Yorumlar Kuzey Kore Savunma Bakanlığından ismi açıklanmayan bir yetkili tarafından yapıldı. Yetkili, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in pazar günü Tokyo’ya yaptığı ziyaret sırasında ABD ve Japonya’nın ortak üretimini hızlandırma konusunda anlaştığı AIM-120 havadan havaya füze sistemine atıfta bulundu.
Yetkili, bölgede sık sık yapılan ve halihazırda ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturan askeri tatbikatlara katılan uçaklar tarafından kullanılan böyle bir silahın konuşlandırılmasının ilerletilmesinin “Asya-Pasifik bölgesine yeni bir stratejik istikrarsızlık unsuru” eklediğini söyledi.
Koreli yetkili, “Kuşkusuz, ABD’nin hegemonya odaklı askeri güvenlik stratejisinin ağırlık merkezi değişiyor ve bu Kuzeydoğu Asya ülkeleri de dahil olmak üzere Asya-Pasifik bölge toplumu için yeni bir uyarı sinyali” dedi.
Anlaşmanın “ABD’nin geçen yüzyıldan bu yana Japonya’nın askeri bir dev olma yönündeki hamlelerine göz yumduğu ve teşvik ettiği” bir dönemde gerçekleştiğini belirtti.
Kuzey Kore’nin askeri caydırıcılığını güçlendirerek artan istikrarsızlığa karşı koymasının bir öncelik olduğunu söyledi.
Hegseth ve Japon mevkidaşı Tokyo’da, ortaklaşa görsel menzil ötesi havadan havaya füzeler üretme planını hızlandırma ve diğer karadan havaya füzeleri birlikte üretmeyi değerlendirme konusunda anlaştı.
Hegseth, Pekin’in Tayvan Boğazı’ndaki “tehdidi” de dahil olmak üzere Çin’in caydırılmasında Japonya’nın rolünün önemini vurguladı ve Japonya’yı bölgedeki güvenliğin “temel taşı” olarak nitelendirdi.
AMERİKA
Tesla Avrupa’da zorlanmaya devam ederken BYD satışları yükseliyor

Çinli BYD’nin araç satışları yılın ilk üç ayında yüzde 58 artarak Tesla’nın elektrikli araçlarına yönelik Avrupa’da süregelen talep düşüşünün tam tersi bir tablo çizdi.
Shenzhen merkezli grup salı günü yaptığı açıklamada, ilk çeyrekte 986.098 binek araç teslim ettiğini ve bunların 416.388’inin yüzde 39 artışla saf elektrikli araç olduğunu söyledi. Yıla güçlü bir başlangıç yapan BYD’nin yıllık satışları, kendi iç pazarında hibrid araçlara olan talebin yeniden canlanmasıyla ilk kez 100 milyar doları aştı.
Bu arada analistler, önemli bir model güncellemesine rağmen Fransa ve diğer Avrupa pazarlarındaki satışların mart ayında düşmeye devam etmesi nedeniyle Tesla’nın bu hafta açıklanacak ilk çeyrek teslimatlarının yüzde 10’dan fazla bir düşüş göstereceği konusunda uyardılar.
Mart ayının ilk haftasında piyasaya sürülen yeni Model Y’nin iki aylık keskin düşüşün ardından ülkenin en çok satan otomobili statüsünü geri kazandığı Norveç parlak bir nokta oldu. Ülkedeki tesciller şubat ayındaki yüzde 48’lik düşüşün ardından toparlanarak sadece yüzde 1 düşüşle 2.211 araca geriledi.
Tesla, en popüler modeli olan yükseltilmiş Model Y’yi şubat ayı sonunda Çin’de ve mart ayı başından itibaren de Avrupa’da teslim etmeye başladı. Ancak salı günü açıklanan resmi verilere göre, Fransa’daki yeni otomobil satışları mart ayında yıllık bazda yüzde 37 düşüşle 3,157 araca gerilerken, İsveç’tekiler yüzde 64 düşüşle 911 adede geriledi.
Tesla satışları yılbaşından bu yana Avrupa’da büyük bir düşüş yaşadı ancak Financial Times’a göre analistler bu düşüşün esas olarak CEO Elon Musk’ın bölgesel siyasete ağır müdahalelerine duyulan tepkiden mi yoksa yaşlanan ürün portföyünden mi kaynaklandığı konusunda ikiye bölünmüş durumdaydı.
Mart ayı verileri açıklanmadan önce bile analistler, genellikle nisan ayının ikinci günü açıklanan Tesla’nın ilk çeyrek teslimatlarına ilişkin tahminlerini düşürüyorlardı.
Geçtiğimiz hafta Deutsche Bank tahminini yaklaşık 50.000 düşürerek 345.000 araca indirdi ki bu da yıllık bazda yüzde 11’lik bir düşüş anlamına geliyor. RBC Capital Markets ise 364.000 adetlik teslimat bekliyor.
Deutsche Bank analisti Edison Yu bir notunda, “Rakamların ötesinde, Elon Musk’ın siyasi faaliyetleri nedeniyle Batı Avrupa’da ve ABD veya Kanada’daki ceplerde bir miktar marka hasarı yaşandığını ve bunun da talebe zarar verdiğini hissediyoruz” dedi.
Tesla araçları ve bayileri, Musk’ın Avrupa siyasetine eşi benzeri görülmemiş bir şekilde girmesi ve Beyaz Saray’daki aşırı etkisinin ardından ABD ve Avrupa’da protestoların hedefi haline geldi.
Tesla’nın, Amerika’daki güçlü üretim ayak izi ile Donald Trump’ın gümrük vergisi savaşını atlatmak için otomobil üreticileri arasında en iyi konumda olduğu düşünülüyor. Ancak şirket, araç bileşenlerinin bir kısmını ABD dışından tedarik ettiği için hala risk altında.
Şirket kısa süre önce Trump’ın gümrük vergilerinin kendisini de ABD’ye karşı misilleme gümrük vergilerinin hedefi haline getirebileceği ve Amerika’da araç üretmenin maliyetini artırabileceği uyarısında bulunmuştu.
Tesla, Trump yönetimini misilleme vergilerine ‘maruz kaldığı’ konusunda uyardı
-
ORTADOĞU6 gün önce
Suriye İnsan Hakları Takip Komitesi: Sahil bölgesinde soykırım işlendi
-
DÜNYA BASINI1 hafta önce
Batı medyası ve siyasetinden temkinli İmamoğlu değerlendirmeleri
-
DÜNYA BASINI2 hafta önce
Ekrem İmamoğlu’na gözaltı dünya medyasının gündeminde
-
GÖRÜŞ1 hafta önce
Sosyalizmin yeni dünya-sistemindeki yeri – 2
-
DİPLOMASİ7 gün önce
Politico: İmamoğlu’nun tutuklanmasına rağmen AB, Türkiye’ye para göndermeye devam edecek
-
DÜNYA BASINI2 hafta önce
Zelenskiy’in Batı’ya başarısız yolculuğu
-
GÖRÜŞ1 hafta önce
Husiler’in Savaşı: “Altıncı Orta Doğu Savaşı” ve Filistin Anlatısı
-
AMERİKA2 hafta önce
Kennedy suikastı dosyaları Trump yönetimi tarafından yayınlandı