Bizi Takip Edin

Amerika

Trump, ABD halkına yapay zeka şirketlerinden pay verilmesini istedi

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinin sermayelerinden halka pay devretmesini öngören OpenAI teklifine destek verdi. Financial Times’ın haberine göre şirket hisselerinin hükümet yerine doğrudan vatandaşlara verilmesini içeren projenin detayları bu hafta Beyaz Saray’da ele alınacak.

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinin hızlı teknolojik dönüşümün yarattığı toplumsal kaygıyı azaltmak amacıyla sermayelerinden Amerikan halkına pay devretmesini içeren OpenAI önerisine destek verdi.

Financial Times (FT) gazetesinin haberine göre, başlangıçta ilerici sol kesimin marjinal bir tezi olarak görülen bu fikir, Senatör Bernie Sanders’ın yapay zeka laboratuvarlarına yüzde 50 oranında vergi uygulanması teklifinin ardından ivme kazandı. Söz konusu vergi önerisi, sağ popülist çevrelerden de şartlı destek buldu.

Gelişmelerin ardından OpenAI nisan ayında, her bir vatandaşa yapay zeka şirketlerinin büyümesinden pay verilmesini sağlayacak bir Kamu Refahı Fonu kurulmasını resmi olarak teklif etti. Gazete, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’ın da bu girişimle yakından ilgilendiğini bildirdi.

OpenAI tarafından hazırlanan tasarıya göre fon, egemen servet fonları model alınarak yapılandırılacak.

Yapay zeka şirketlerinin fona küçük oranlarda hisse devretmesi öngörülürken, toplanan kaynaklar Alaska’da uygulanan ve sakinlerin petrol gelirlerinden pay almasını sağlayan sisteme benzer bir yöntemle doğrudan ABD vatandaşlarına dağıtılacak.

Şirketlerin projeye katılımının gönüllülük esasına dayanması ve bu sürece OpenAI şirketinin öncülük etmesi en güçlü senaryo olarak değerlendiriliyor.

Alaska sakinleri, 1982 yılından bu yana Alaska Daimi Fonu (Alaska Permanent Fund) aracılığıyla her yıl düzenli ödeme alıyor.

Eyalet yönetimi, petrol üretiminden elde edilen gelirlerin bir kısmını bu fona aktarıyor ve fonun yatırımlarından elde edilen kar tüm sakinlere eşit olarak paylaştırılıyor.

Bu kapsamda geçen yıl kişi başına yaklaşık 1000 dolar tutarında ödeme yapıldı.

Şirketin planları hakkında bilgi sahibi olan bir kaynak, kurulması planlanan sistemin, Trump yönetiminin çip üreticisi Intel firmasına sağladığı 9 milyar dolarlık kaynak karşılığında şirketten pay almasını içeren geçen yılki anlaşmadan farklı olacağını belirtti. Yapay zeka şirketlerine yönelik projede, hisseler hükümete değil, doğrudan vatandaşların mülkiyetine geçecek.

The Washington Post gazetesi ise, yapay zeka alanında faaliyet gösteren tüm büyük ABD şirketlerinin yöneticilerinin, hükümetin yapay zeka şirketlerinden pay edinmesi fikrini müzakere etmek üzere bu hafta Beyaz Saray’da bir araya geleceğini yazdı.

Trump daha önce konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Bu durum pratik olarak Amerikan kamuoyu ile bir ortaklığa dönüşüyor” ifadesini kullanmıştı.

ABD Başkanı ayrıca, Amerikan halkının yapay zekanın başarısından fayda sağlayabileceğini ve bu sayede bu teknolojiyi daha çok benimseyeceğini dile getirmişti.

Diğer taraftan OpenAI, mayıs ayında ABD liderliğinde ve Çin’in de katılımıyla yapay zekayı yönetecek ve denetleyecek küresel bir yapının kurulması çağrısında bulunmuştu.

OpenAI Küresel İlişkilerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Chris Lehane, kurulması teklif edilen bu organizasyonun tasarım ve işlevsellik bakımından Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA) benzeyebileceğini kaydetmişti.

Tüm bu gelişmelerle birlikte Financial Times, ABD’li büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka alanındaki 725 milyar dolar değerindeki yatırım stratejisinin, şirketlerin mevcut kaynaklarını tüketmeye başladığına dikkat çekti.

Gazete; Amazon, Alphabet (Google), Microsoft ve Meta şirketlerinin elinde bulunan serbest nakit varlıklarının bu yıl, son 10 yılın en düşük seviyesine gerilediğini aktardı.

Amerika

Kevin Warsh yatırımcıları “rahatlattı”

Yayınlanma

Büyük fon yöneticileri, Kevin Warsh’ın enflasyonu dizginleme sözünün, yeni Fed Başkanı’nın finans piyasalarındaki güvenilirliğini artırdığını belirtiyor.

Tahvil piyasasının uzun vadeli enflasyona ilişkin görüşünü yansıtan 10 yıllık başabaş (break-even) faiz oranları, mayıs ortasındaki yüzde 2,5’in üzerindeki seviyeden bu hafta yaklaşık yüzde 2,2’ye geriledi ve bir yıldan uzun süredir en düşük seviyesine ulaştı.

Yatırımcılar, bu değişimin hem son dönemde petrol fiyatlarındaki düşüşü hem de Fed’in geçen haftaki toplantısında sergilediği şahin tutumu yansıttığını belirtiyor.

Warsh, bu toplantıda sürekli yüksek fiyatların “Amerikan halkı için bir yük” olduğunu söylemişti.

Bu sert söylem, ABD Başkanı Donald Trump’ın, borçlanma maliyetlerini çok yüksek tuttuğu gerekçesiyle eski Başkan Jay Powell’a yönelik tekrarlanan sert eleştirilerinin ardından, Warsh’ın faiz oranlarını düşürme yönündeki baskıya boyun eğebileceğine dair yatırımcıların endişelerini hafifletti.

Fidelity International’da fon yöneticisi olan Mike Riddell, uzun vadeli başabaş noktalarındaki düşüşün “petrol hareketleri göz önüne alındığında beklenenden bile daha fazla” olduğunu belirterek, bunun muhtemelen merkez bankasındaki şahin tavrın “Fed’e piyasada enflasyonla mücadele konusunda daha fazla güvenilirlik kazandırması” nedeniyle olduğunu ekledi.

Warsh’ın karşı karşıya olduğu enflasyon sorunu, perşembe günü açıklanan ve mayıs ayında enflasyonun yüzde 4,1’e yükseldiğini gösteren verilerle daha da belirginleşti.

Bu rakam, Kişisel Tüketim Harcamaları Fiyat Endeksine (TÜFE) göre Fed’in yüzde 2’lik hedefinin iki katından fazlasına denk geliyor.

Fed’in uzun vadeli enflasyon baskılarını ölçmek için tercih ettiği gösterge olan çekirdek (PCE) enflasyonu da yüzde 3,4’e yükseldi.

Fakat mevcut fiyat baskılarına rağmen, piyasanın gelecekteki enflasyona ilişkin beklentileri bu hafta hafifçe geriledi.

Bir yıl sonra başlayacak ve önümüzdeki 12 aylık dönemin ortalama enflasyonunu ölçen swap oranı, 0,12 puan düşüşle yüzde 3,88’e geriledi.

Barclays’in ABD enflasyon stratejisi başkanı Jon Hill, “Şahin [Fed toplantısı] ve İran krizine ilişkin geçici çözümün oluşturduğu çifte darbe, algılanan enflasyon risklerini azalttı ve piyasa temelli enflasyon beklentisi göstergelerinde keskin bir düşüşe yol açtı,” dedi.

Washington ile Tahran arasında Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını yeniden sağlamak üzere varılan anlaşmaya rağmen, tüccarlar bu yıl Fed’in en az çeyrek puanlık bir faiz artışı yapacağına bahis yapmaya devam ediyor.

Bu durum, şubat ayı sonunda savaş başlamadan önce öngörülen bir dizi faiz indiriminden tam bir tersine dönüş anlamına geliyor.

Evercore ISI başkan yardımcısı Krishna Guha, “Genel olarak bakıldığında, şu andan Eylül ayına kadar enflasyonda iyileşme görülürse, Warsh sert bir tavır sergileyebilir ancak faizleri yükseltmek zorunda kalmayabilir. Fakat eylül ayına kadar verilerin bu yönde net bir şekilde hareket etmeye başlamadığı bir durumla karşı karşıya kalırsa, faizleri yükseltmek zorunda kalacak ya da güvenilirliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacaktır,” dedi.

Öte yandan bazı yatırımcılar ve iktisatçılar, Warsh’ın yatırımcıları enflasyon konusunda “şahin” bir tutum sergilediğine ikna edebilmesi halinde, Fed’in çok fazla faiz artışı yapmasına gerek kalmayabileceğini ve bunun da piyasalardaki borçlanma maliyetlerini artıracağını düşünüyor.

Varlık yönetimi şirketi Aberdeen’in faiz oranları başkanı Aaron Rock, “Warsh’ın nihayetinde politika faizlerini yükseltmek zorunda kalmamak için sert bir tavır sergilediğini… sadece zaman gösterecek,” dedi.

Okumaya Devam Et

Amerika

California’da milyarderlere ek vergi oylaması

Yayınlanma

California’da seçmenler, milyarderlerden geçici olarak ek vergi alınmasını öngören tasarıyı kasım ayında oylayacak. Girişimi destekleyen sendika ile Vali Gavin Newsom arasındaki uzlaşı görüşmelerinin başarısız olmasının ardından teklifin referanduma sunulması kesinleşti.

ABD’nin California eyaletinde seçmenler, milyarderlerin vergilerini geçici olarak artırmayı öngören tartışmalı yasa teklifini kasım ayında oylayacak.

Teklifi destekleyen sendika, perşembe günü yaptığı açıklamada girişimi referandum sürecine taşıyacaklarını duyurdu.

“California Milyarderler Vergisi Yasası” olarak bilinen tasarı, 1 Ocak itibarıyla eyalette ikamet eden ve net serveti 1 milyar doları aşan kişilerden bir kereliğe mahsus yüzde 5 oranında ek vergi alınmasını öngörüyor.

Girişim, Batı Sağlık Çalışanları Sendikası (SEIU Healthcare Workers West) tarafından destekleniyor.

Zenginlik vergisini savunanlar, bu düzenlemenin eyalete yaklaşık 100 milyar dolar gelir sağlayabileceğini belirtiyor. Elde edilecek gelirin büyük bölümünün, federal bütçe kesintilerinin ardından eyaletin Medicaid sağlık programını ve diğer kamu hizmetlerini finanse etmek üzere uzun yıllara yayılan bir süreçte kullanılması planlanıyor.

Sendika Başkan Yardımcısı Debru Carthan düzenlediği basın toplantısında, “Milyarderler vergisine yönelik ilgi daha önce gördüğümüz hiçbir şeye benzemiyor” dedi. Carthan, tasarıyı kasım ayı sandığına taşıyacaklarını ve kazanmayı hedeflediklerini ekledi.

Girişimi destekleyenlerin teklifi sandıktan çekmeleri için belirlenen yasal süre perşembe günü doldu. Normal şartlarda sendika yanlısı siyasetiyle bilinen California Valisi Demokrat Gavin Newsom ve diğer bazı siyasetçiler tasarıya karşı çıktı.

Vali yardımcılığı ve sendika arasındaki uzlaşı görüşmelerinden de yasal süre dolmadan önce bir sonuç alınamadı.

Sendika Başkanı Dave Regan, tasarıya tam destek verdiklerini ifade ederek teklife karşı çıkanları “gerçeklikten tamamen kopuk olmakla” suçladı.

SEIU şubesi geçen hafta, Vali Newsom’un desteğini almak karşılığında milyarderlere yönelik vergi oranını yüzde 2’ye düşürmeyi teklif etmişti.

Ancak Regan’ın aktardığına göre vali bu teklifi hızla reddetti. Regan, valinin eyaletin en zengin sakinleriyle ortak hareket ettiğini belirterek, “Milyarderlerin vergilendirilmesine yönelik hiçbir öneriyi veya uzlaşı seçeneğini değerlendirmeyi kabul etmedi” diye konuştu.

Bu oylama süreci, 2028 yılı başkanlık seçimleri için olası adaylar arasında adı geçen ve Demokrat Parti’nin güçlü figürlerinden biri olarak kabul edilen Vali Newsom için siyasi bir risk oluşturabilir.

Sağlık, eğitim ve iş dünyası temsilcilerinden oluşan bir koalisyon ise tasarıya karşı ortak bir açıklama yayımladı. Koalisyon, bu verginin zengin vatandaşları eyalet dışına çıkmaya zorlayacağını ve gelecekteki gelir vergisi akışını daraltacağını savunuyor.

Yapılan açıklamada, “Bu tehlikeli zenginlik vergisi, California’nın bütçe gelirlerini daha da istikrarsızlaştırarak eğitim, okullar, sağlık hizmetleri, klinikler, kamu güvenliği ve altyapı projelerine ayrılan hayati kaynakları doğrudan tehdit etmektedir” ifadelerine yer verildi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Beyaz Saray, OpenAI’ın yeni modelini kısıtladı

Yayınlanma

Beyaz Saray, OpenAI’dan bir sonraki modelinin piyasaya sürülmesini hükümetin onayladığı kullanıcılarla sınırlandırmasını istedi.

Bu hamle, Trump yönetiminin “yapay zeka müdahaleciliğine” doğru kayışını pekiştirmiş görünüyor.

Donald Trump hükümeti başlangıçta yapay zeka konusunda serbest piyasa yaklaşımını benimsemiş ve Biden döneminden kalma öncü modellerin güvenlik incelemelerini zorunlu kılan kuralları kaldırmıştı. 

Fakat Beyaz Saray hızla yön değiştirerek, ordunun yapay zeka kullanımına ilişkin Anthropic ile hukuki bir çekişmeye girerken, yabancı uyrukluların şirketin en son teknolojiye sahip sistemlerine erişimini engelledi ve bu ay, yeni sürümler için nominal olarak gönüllü incelemeler dayatan bir kararname imzaladı.

POLITICO, bunun sonucunda “sınırsız ve kafa karıştırıcı bir düzenleme ortamı” oluştuğunu savunuyor.

New York Times’ın haberine göre OpenAI halka arzını ertelemeyi düşünüyor.

Şirket yöneticileri, SpaceX’in dalgalı halka arzı ve borsadaki dalgalanmalardan tedirgin olmuş durumda.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English