ABD’de yayımlanan son anketler, Demokrat Partinin Temsilciler Meclisi ve Senato yarışında önemli bir avantaj yakaladığını ortaya koydu. Senato çoğunluğu için net dört sandalyeye ihtiyaç duyan Demokratlar kritik yedi eyalette öne geçerken, uzmanlar anketlerdeki olası hata paylarına dikkat çekiyor.

ABD’de yayımlanan yeni anketler, Temsilciler Meclisi ve Senato yarışında ibrenin Demokrat Partiden yana kaydığına işaret ediyor.

Uzmanlar kamuoyu yoklamalarında hata payı olabileceği ve kesin bir zaferin garanti sayılamayacağı uyarısını yapsa da ortaya çıkan tablolar partide güçlü bir seçim dalgası beklentisi yarattı.

The New York Times ve Siena College ortaklığıyla pazar gecesi yayımlanan anketler, Demokrat adayların yedi kritik eyalette Senato yarışını önde götürdüğünü gösterdi.

Araştırmaya göre Demokratlar Michigan’da 11 puan, Teksas’ta ise 7 puanlık fark yakaladı. Adayların Maine, Ohio, Kansas, Alaska ve Iowa’da da önde olduğu, ancak bu eyaletlerdeki farkların hata payı içinde kaldığı kaydedildi.

Senato’da çoğunluğu sağlamak için net dört sandalyeye ihtiyaç duyan Demokratlar, verilerin sandığa yansıması durumunda geniş tabanlı bir başarı elde edebilir.

Senato’daki bu olası tablonun Temsilciler Meclisinde de partiye rahat bir çoğunluk getirebileceği değerlendiriliyor.

Seçim analiz kuruluşu Decision Desk HQ (DDHQ) tahminleri, pazartesi itibarıyla Demokratların Temsilciler Meclisini kazanma olasılığını yüzde 84, Senato çoğunluğunu elde etme ihtimalini ise yüzde 65 olarak hesapladı.

The Hill gazetesine konuşan siyasi analist Nate Silver, yeni verilerin ardından Demokratların Senato’yu açık farkla kazanabileceğine yönelik öngörülerin güçlendiğini savundu.

Silver, “Anketler yanılıyor olabilir veya el değiştirecek eyaletleri biraz yanlış tahmin ediyor olabilir. Ancak Demokratlar, son anketler ışığında makul büyüklükteki bir anket hatasını dahi göğüsleyebilir ve yine de galip gelebilir.” değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan Demokratlar daha önceki seçimlerde anket yanılmalarıyla karşı karşıya kalmıştı. Silver’ın analizine göre kamuoyu araştırmaları, Trump dönemindeki son üç başkanlık seçiminde Demokratların oy oranını sistematik olarak yüksek tahmin etti.

Bu sapma, 2020 yılındaki kritik yarışlarda ortalama 4,7 puanı buldu. Araştırmalara Demokrat seçmenlerin katılma eğiliminin daha yüksek olduğuna yönelik endişeler de güncelliğini koruyor.

The New York Times da son verilerini paylarken temkinli bir şerh düştü. Gazete, ankete yanıt vermeme eğiliminden kaynaklanan sapmanın her zamankinden daha derin olabileceğini ve bu tablonun Cumhuriyetçilerin oy gücünü bir kez daha eksik ölçmüş olabileceğini kaydetti.

Buna rağmen The New York Times analisti Nate Cohn, “Demokratlar, anketler Cumhuriyetçileri 2016 veya 2020’deki kadar eksik hesaplasa bile Senato’yu kazanabilecek kadar önde.” görüşünü paylaştı.

Metodolojisini bu yılın başlarında güncelleyen The New York Times, son anketlerin eski ağırlıklandırma sistemiyle hesaplanması halinde Demokratların farkı daha da açacağını bildirdi.

Eski modele göre fark Michigan’da 16 puana, Alaska’da 6 puana, Teksas’ta ise 9 puana çıkıyordu.

Kritik eyaletlerdeki oy dengeleri

DDHQ Baş Seçim Analisti Geoffrey Skelley, verilerin Demokratların Senato’yu kazanma olasılığını güçlendirdiğini belirterek “Cumhuriyetçilerin Senato’yu kazanması hâlâ kuvvetle muhtemel, şu aşamada bir Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisinden çok daha olası. Ancak bu veriler Demokratlar adına anketlerdeki iyi gidişatın yeni bir işareti.” dedi.

Times/Siena anketine göre Michigan’da Demokrat Abdul El-Sayed yüzde 53, Cumhuriyetçi Mike Rogers yüzde 42 seviyesinde ölçüldü.

Teksas’ta ise Demokrat James Talarico yüzde 50’ye ulaşırken Cumhuriyetçi Ken Paxton yüzde 43’te kaldı. Maine’de Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins, yüzde 45’e karşı yüzde 51 ile Demokrat Troy Jackson’ın gerisinde yer aldı.

Ohio’da Cumhuriyetçi Senatör Jon Husted yüzde 44 alırken Demokrat eski Senatör Sherrod Brown yüzde 49’a ulaştı.

Benzer bir dengenin görüldüğü Kansas’ta Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall, Demokrat rakibi Adam Hamilton’ın yüzde 44’e karşı yüzde 49 ile gerisinde kaldı.

Alaska’da Mary Peltola yüzde 48 ile görevdeki Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan’ın 2 puan önünde ölçülürken, en çekişmeli eyalet olan Iowa’da Demokrat Josh Turek, Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi Üyesi Ashley Hinson’a karşı 1 puanlık üstünlük sağladı.

Bunun yanı sıra Michigan’da Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Haley Stevens’ın, ön seçimde kendisini mağlup eden El-Sayed yerine Cumhuriyetçi aday Rogers’ı destekleme kararı Cumhuriyetçilerin bu eyaletteki beklentisini artırdı.

Alaska’da ise Demokrat aday Peltola’nın ekibinin, görevdeki Dan Sullivan ile aynı adı taşıyan Daniel J. Sullivan’ı aday olmaya teşvik ettiği iddiaları tartışma konusu oldu.

Teksas ve Kansas gibi eyaletlerde pusulada yer alan Liberter Parti adaylarının da oy dağılımını etkileyebileceği belirtiliyor.

Skelley, partisinin desteği zayıflayan bir başkanın döneminde yapılan ara seçimlerde bu tür kayıpların tarihsel olarak şaşırtıcı olmadığını ifade etti.

DDHQ ortalamalarına göre Demokratlar genel kongre tercihlerinde yaklaşık 10 puan önde seyrederken, Başkan Trump’ın onay oranı son haftalarda 20 puan ekside ölçülüyor.

ABD Kongresindeki ara seçimlerin ardından aralarında Mitch McConnell’ın da yer aldığı Ukrayna destekçisi kıdemli Cumhuriyetçilerin görevden ayrılması bekleniyor. Temsilciler Meclisinin tamamı ile Senatodaki 35 sandalye için yapılacak seçimler, Kiev’e askeri yardımların ve yasa tasarılarının geleceğini doğrudan etkileyecek.

ABD Kongresinde ara seçimlerin ardından Ukrayna’ya desteği savunan etkili Cumhuriyetçilerin sayısının azalması bekleniyor.

Politico’nun haberine göre aralarında Senato’daki eski Cumhuriyetçi çoğunluk lideri Mitch McConnell’ın da yer aldığı bazı kıdemli isimler Kongre’den ayrılacak.

Kongre Ukrayna Komisyonu Başkanı Michael Sawkiw, ayrılacak parlamenterleri Ukrayna destekçileri arasındaki “gerçek ağır sıkletler” olarak nitelendirdi.

Temsilciler Meclisindeki bir Cumhuriyetçi üyenin ismi açıklanmayan danışmanı, bu ayrılıkların Kiev lehine hazırlanan kapsamlı yasa tasarılarını azaltabileceğini belirtti.

Danışman, Donald Trump yönetiminin onayını alabilecek tasarılar hazırlayacak ve aynı zamanda Beyaz Saray’ı ikna etmek için perde arkasında temas yürütebilecek bir koalisyonun Kongrede kalmayabileceğinden endişe duyulduğunu kaydetti.

Yeni adaylar askeri yardımlara mesafeli yaklaşıyor

Mitch McConnell Ukrayna’ya askeri yardım verilmesini ve istihbarat paylaşımını savunuyordu.

Ancak ayrılan Cumhuriyetçilerin koltuklarına aday olan bazı isimler Kiev’e mesafeli duruyor. McConnell’ın yerine adaylığını koyan Andy Barr, Ukrayna’ya destek yasasına karşı oy kullanmıştı.

Bununla birlikte haberde, Cumhuriyetçilerin Trump ile iletişim kanalı olma ve başkanlık vetosunu aşmak için gereken çoğunluğu sağlama rollerini koruyabileceği aktarıldı.

Rusya’ya yönelik yaptırımların mimarı olan Senatör Lindsey Graham’ın vefatının da Ukrayna destekçilerinde üzüntü yarattığı ifade edilirken, Temsilciler Meclisi üyesi danışmanı, Graham’ın olası halefleri arasında Senatör Katie Britt’i işaret etti. Britt, Rusya karşıtı kısıtlama girişimlerine destek vermişti.

Habere göre mevcut Kongre dönemi tamamlanmadan önce Ukrayna yanlısı Cumhuriyetçiler Beyaz Saray’ın gündemini engellemeye çalışabilir.

Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde kayıp yaşamasının Ukrayna yardımları ve NATO açısından endişe yarattığı daha önce de gündeme gelmişti.

Kongrenin iç politikadaki yetkilerini sınırlaması halinde Trump’ın dış politikaya yönelebileceği belirtiliyor. İsmi açıklanmayan bir NATO diplomatı, böyle bir durumda ABD başkanının tavrının sertleşebileceğini kaydetti.

Politico’ya konuşan diğer kaynaklar, Trump’ın seçim yenilgisine Avrupa’daki Amerikan askeri varlığını azaltarak, NATO bütçesine yapılan katkıyı kısarak, Ukrayna’ya silah alımını içeren PURL programını sınırlayarak ve Rusya ile yakınlaşarak yanıt verebileceğini öne sürdü.

Defense Priorities adlı düşünce kuruluşundan uzman Jennifer Kavanagh, Avrupa ülkelerinin elektronik harp, hava savunması, istihbarat, havada yakıt ikmali ve lojistik alanlarındaki ABD desteğinin azalmasını telafi etmekte zorlanacağına dikkat çekti.

Temsilciler Meclisi ve Senato için yarış sürüyor

ABD Kongresi ara seçimlerinde seçmenler 435 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamını ve 100 üyeli Senatonun 35 sandalyesini belirlemek üzere sandık başına gidecek.

Sonuçlar, iki yıl boyunca Kongrenin her iki kanadındaki çoğunluğun hangi partide kalacağını tayin edecek.

Reuters’ın aktardığı kamuoyu yoklamalarına göre Demokratlar Temsilciler Meclisinde çoğunluğu kazanma şansına sahip görünürken, Senatoda kontrolü ele geçirme ihtimalleri düşük değerlendiriliyor.

Demokratların çoğunluğu elde etmesi halinde Trump hakkında soruşturmalar açabileceği, harcama önceliklerini sınırlayabileceği ve çeşitli girişimleri engelleyebileceği kaydediliyor.

ABD lideri ise ticaret, dış politika ve federal bürokrasi üzerindeki geniş yetkilerini korumaya devam edecek.

Donald Trump’ın ticaret savaşlarının hedefinde yer alan Kanada, ABD’de bugün yapılacak ara seçimleri dikkatle izliyor.

Özellikle gümrük vergilerinden doğrudan etkilenen sınır eyaletleri başta olmak üzere, ara seçim kampanyalarında federal düzeyde bile Kanada’nın bu kadar gündeme geldiği başka bir dönem olmamıştı.

CBC’de yer alan habere göre Michigan ve New Hampshire’daki reklamlardan, New York ve Iowa’daki seçim mitingleri ve tartışmalara, ayrıca Nevada ve Alaska’daki mülakatlara kadar, “Kanada” kelimesi, yaşam maliyetinin gündemin merkezine oturmasıyla birlikte defalarca gündeme geliyor.

Demokratlar, Trump’ın Kanada’ya uyguladığı gümrük vergilerini, Amerikalıların yaşam maliyetine ne kadar önem verdiğine dair daha geniş kapsamlı bir tartışma başlatmak için kullanırken, Cumhuriyetçiler ise ya ABD ekonomisini korumak adına bu vergileri savunuyor ya da kendilerini bu konudan uzaklaştırıyor.

Kampanyanın son günlerinde Trump, özellikle Kanada meselelerine odaklanmış durumda. O ve diğer ABD’li yetkililer, bu haftanın başlarında olası bir ticaret anlaşmasına dair ipuçları verdiler.

Fakat kaynaklar CBC’ye verdikleri demeçlerde, görüşmelerin yoğunlaşmasına rağmen bunun yakın zamanda bir anlaşma yapılacağı anlamına gelmediğini söylediler.

Başbakan Mark Carney de dün ABD Başkanı Donald Trump ile Kanada-ABD ticaretinin geleceği konusunda bir görüşme yaptığını belirterek, bu görüşmenin olası bir ticaret anlaşmasının ana hatları üzerine “son zamanlarda yaptığımız yapıcı görüşmelerin devamı niteliğinde” ve “iyi bir sohbet” olduğunu da sözlerine ekledi.

Anketler, Trump’ın Kanada ile yaşadığı anlaşmazlığın her iki büyük partide de Amerikalı seçmenler arasında hiç de popüler olmadığını gösteriyor.

Kanada-ABD ilişkileri uzmanı ve Ottawa Street Strategy’nin kurucusu Scotty Greenwood, Kanada sınırına yakın veya Kanada ile yoğun ticari ilişkisi olan ABD eyaletleri için Kanada’nın “gündelik yaşamın temel bir konusu haline geldiğini” belirtti.

Greenwood, “Özellikle Kanada’ya uygulanan gümrük vergileri, ama genel olarak gümrük vergisi politikası, Amerikalılar için yaşam maliyetini çok daha yüksek hale getiriyor. İşte bu yüzden Kanada, birçok ABD seçiminde oy kullanma konusunda belirleyici bir konu haline geldi,” dedi.

Cumhuriyetçiler için zorluk, Demokratlar içinse bir fırsat olan husus, Michigan, Maine, Ohio, Iowa, Alaska ve Nevada gibi eyaletlerdeki birçok seçim yarışının, Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senato’yu geri alıp almayacağını belirleyecek olması.

Bu eyaletlerdeki Cumhuriyetçi adaylar, Kanada konusunu kesinlikle göz önünde bulunduruyorlar.

Örneğin Maine’de, görevdeki Cumhuriyetçi senatör Susan Collins, bu ayın başlarında düzenlenen bir münazarada, “Kanada’ya uygulanan gümrük vergilerinin en açık sözlü muhalifi” olduğunu savundu.

Son iki ayda Trump, Maine sakinlerine rahatlama sağlamak amacıyla Kanada’ya uyguladığı gümrük vergilerinde değişiklikler yaptı ve Collins bu başarıyı kendine mal etti.

Trump, Eylül ayında Kanada menşeli çimento ve yol tuzu üzerindeki gümrük vergilerini kaldırmış, ardından Ekim ayında başka bir ürün grubu üzerindeki vergileri de iptal etmişti.

Eyaletteki ünlü yengeç endüstrisi için de Kanada büyük bir ihracat pazarı. 

Fakat Collins’in Demokrat rakibi Troy Jackson, bu konuyu gündeme getirerek, Maine sakinlerinin “yol tuzunu yiyemeyeceğini” öne sürerek onun yaklaşımını reddetti.

Anketler, Jackson’ın birkaç puan farkla önde olduğunu gösteriyor.

Bir başka örnek ise Michigan. Burada Cumhuriyetçi senato adayı Mike Rogers, Demokrat Abdul El-Sayed ile karşı karşıya.

Rogers, Collins gibi Kanada’nın bir düşman olmadığını belirterek, Trump’ın gümrük vergilerinden uzak durmaya çalışıyor.

Alaska’nın benzersiz konumu da Kanada ile ilişkileri belirleyici kılıyor. Eyalet, gıda ve tüketim mallarının büyük bir kısmını ithal ediyor ve buna her yıl yaklaşık 1 milyar dolarlık Kanada ürünü de dahil.

Rafine edilmiş Kanada petrolü ve ham petrolden gıda, kereste, makine ve sanayi ürünlerine kadar her şey ithal edilirken, diğer ABD eyaletlerinden farklı olarak, gümrük vergileri nedeniyle bir Kanadalı ürünün fiyatı yükseldiğinde, Alaskalıların yerli üretim alternatiflere yönelmesi zor.

Uzmanlar, gümrük vergilerinin enflasyonist etkisinin, toplulukların yüzde 80’inden fazlasına yalnızca hava yoluyla ulaşılabilen ve hemen hemen her şey için daha yüksek fiyatlar ödemek zorunda kalan Alaska’da, halihazırda var olan satın alınabilirlik sorununu daha da şiddetlendirdiğini belirtiyor.

Michigan’daki Cumhuriyetçi siyasi stratejist Dennis Lennox, CBC’ye verdiği demeçte, Kanada’nın tartışmalarda “her gün gündeme gelmediğini” ama Trump’ın ticaret gündemiyle ilgili daha geniş kapsamlı tartışmada kilit bir rol oynadığını belirtti.

Lennox ayrıca, Trump’ın gümrük vergileri konusunda, bu vergilerin “imalat sektöründeki işleri ABD’ye geri getirmek” olarak belirtilen amacına ulaşıp ulaşmayacağını görmek için hâlâ ona bir nefes alma payı tanımaya istekli birçok Amerikalı olduğunu düşündüğünü belirtti.

Lennox, “Trump’ın ticaret politikasından daha somut sonuçlar görmeye başlamazsanız, Amerikalılar arasında oluşan tepkilerin artacağını ve seslerinin daha da yükseleceğini göreceksiniz,” dedi.

Salı gününe kadar geçen süreçte Trump ve temsilcileri Kanada’ya düzenli olarak saldırılar yöneltti.

Geçen hafta, ABD Başkanı bir seçim mitinginde, Kanada’nın ABD’ye katılması halinde buz hokeyini ve milli marşını elinde tutmasına izin vereceğini söyledi.

Yine geçen hafta, Ottawa’daki ABD Büyükelçiliği, Kanadalı yetkililerin ara seçimleri etkilemeye çalıştıklarına dair örnekler olarak nitelendirdiği bilgileri yayınladı.

Listede Ontario Eyalet Başbakanı Doug Ford, Sanayi Bakanı Mélanie Joly ve diğerlerinin açıklamaları yer alıyordu.

Trump’ın ara seçimleri kaybetmesi durumunda misilleme olasılığı sorulduğunda, eski danışman John Bolton, hiçbir ihtimalin göz ardı edilemeyeceğini söyledi:

“Trump’ın dünyasında sadece iki tür insan vardır. Kazananlar ve kaybedenler. Trump bir kazanan; dolayısıyla salı günü kaybetmeyecek. Sorumluluk başkalarına ait olacak. Suç onların olacak çünkü suç asla onda değildir.”

Greenwood, Cumhuriyetçilerin ara seçimleri kaybetmesi halinde Trump yönetiminin birinin üzerine “suç atma” yolu arayacağını fakat bu suçun Kanada’ya yükleneceğinden emin olmadığını belirtti.

Ticaret anlaşması ihtimaline gelince, Greenwood, Demokratlar Kongre’nin iki meclisini de geri alsa bile Trump’ın hâlâ “çok fazla zamanı ve yürütme yetkisi kaldığını, özellikle de dış politika ve ticaret politikası konusunda” belirtti:

“Yani seçim gününün ertesi günü ya da Ocak ayında yeni Kongre’nin yemin töreninin ertesi günü Kanada-ABD ilişkilerinde her şeyin birdenbire değişeceği söylenemez. Önümüzde uzun ve zorlu bir yol var.”

Lennox, Trump’ın saldırılarının uzun vadeli sonuçlarından endişe duyduğunu ve “Kanada’nın partizan bir mesele haline gelme” riski olabileceğini belirterek, “Açıkçası Demokratlar Kanada’yı destekleyecek, Cumhuriyetçiler ise karşı çıkacaktır,” dedi.

Anketlere göre çoğu Amerikalı, “başkanın Kanada’ya yönelik tutumuna katılmıyor ama yine de ne derse desin Başkan Trump’ın yanında yer alacak büyük bir Cumhuriyetçi seçmen kitlesi var.”

Geçen ay yayınlanan YouGov anketine göre, Cumhuriyetçi katılımcıların yüzde 38’i Kanada’yı ABD’nin “düşman”ı veya “dost olmayan” bir ülke olarak gördüklerini belirtirken, Demokrat katılımcılarda bu oran sadece yüzde 8’de kaldı.

Yine geçen ay Pew Research tarafından yapılan ayrı bir ankette, Amerikalıların Kanada’ya yönelik görüşlerinin, özellikle yaşlı Cumhuriyetçiler arasında, biraz soğuduğu ortaya çıktı.