Diplomasi
Trump Koridoru anlaşmasının detayları

ABD’nin arabuluculuğunda bir araya gelen Ermenistan ve Azerbaycan, barış anlaşmasını parafladı. Washington’da imzalanan ortak bildiriyle, Ermenistan topraklarında ABD yönetimine devredilecek Trump Koridorunun kurulması kararlaştırılırken, iki lider de Donald Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday göstereceklerini açıkladı.
Ermenistan ve Azerbaycan, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) arabuluculuğunda ikili barış anlaşmasını parafladı.
İki ülke lideri, görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday göstereceklerini duyurdu.
8 Ağustos’ta Beyaz Saray’da, ABD Başkanı Donald Trump, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi.
Trump, her iki liderle önce ayrı ayrı görüşerek ikili mutabakat zaptlarını imzaladı. Ardından üç lider, basının karşısına geçerek Ortak Bildiri’ye imza attı.
Bildirinin metni, Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı ve Ermenistan Başbakanlığı tarafından yayımlandı.
Beyaz Saray’da yedi maddelik bildiri
Yedi maddeden oluşan belgede şu noktalar öne çıktı:
1) Liderler, Ermenistan ve Azerbaycan dışişleri bakanlarının, iki ülke arasında barışın ve devletlerarası ilişkilerin tesisine yönelik anlaşmayı paraf etmesine (ön onay anlamına gelen baş harfleriyle imzalamasına) tanıklık etti. Anlaşmanın en kısa sürede imzalanması ve onaylanması için çaba göstereceklerini beyan ettiler.
2) Dışişleri bakanlarının, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatına (AGİT) Minsk Süreci’ni sonlandırmak üzere ortak bir başvuru imzalamasına da tanıklık ettiler. Minsk Süreci, Karabağ sorununu çözmek amacıyla 1992’de Rusya, ABD ve Fransa eş başkanlığında AGİT platformunda başlatılmıştı.
3) Bölgesel iletişim hatlarının “devletlerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve yargı yetkisine saygı temelinde” yeniden açılmasının önemini teyit ettiler. Bu madde, özellikle Azerbaycan’ın batı bölgeleri ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti eksklavı arasında Ermenistan toprakları üzerinden “engelsiz ulaşım” sağlanmasını kapsıyor.
4) Ermenistan, kendi topraklarında “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Güzergahı” (Trump Route for International Peace and Prosperity — TRIPP) adlı bir transit yolu oluşturmak için ABD ve üçüncü ülkelerle birlikte çalışacak. ABD Başkanı’na göre bu proje, Ermenistan’ın koridorun yönetimini 99 yıllığına ABD’ye devredeceği özel bir ortaklık çerçevesinde gerçekleşecek.
5) Liderler, “geçmişin çatışmalarından arınmış parlak bir geleceğe yönelik bir yol haritası belirleme” ihtiyacını kabul etti. Bu sürecin, BM Şartı ve 11 Sovyet cumhuriyetinin SSCB’nin sona erdiğini ilan ettiği ve birbirlerinin sınırlarına ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu belirttiği 1991 tarihli Almatı Deklarasyonu uyarınca yürütüleceği vurgulandı. Liderler, “iyi komşuluk ilişkileri kurmak için koşulların oluştuğunu” ve “bu gerçekliğin halklarımız arasındaki düşmanlığa son verilmesinin yolunu açtığını” ilan etti.
6) Washington zirvesinin “bölgede karşılıklı saygı ve barışın tesisi için” sağlam bir temel oluşturacağına dair güvenlerini ifade ettiler.
7) Başkan Trump’a “nazik misafirperverliği” ve Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki “ikili ilişkilerin normalleşmesine yaptığı önemli katkı” için şükranlarını sundular.
Ermenistan ve Azerbaycan dışişleri bakanlıkları, Mart 2025’te barış anlaşması üzerinde nihai mutabakata varıldığını ve imzaya hazır olduğunu bildirmişti. Fakat Bakü’nün öne sürdüğü iki şart nedeniyle belge henüz imzalanmadı.
Bu şartlardan ilki AGİT Minsk Grubu’nun lağvedilmesi, ikincisi ise Ermenistan’ın anayasasında “Azerbaycan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik iddiaları” ortadan kaldıracak değişiklikler yapması.
Bu talep, Ermenistan’ın 1990 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunan ve “Ermenistan Sovyeti ile Dağlık Karabağ’ın yeniden birleşmesi” kararını içeren anayasa başlangıcını hedef alıyor.
Bildirinin imzalanmasının ardından Azerbaycan basınına konuşan İlham Aliyev, “Ermenistan Anayasası değiştirildiğinde, ki Ermeni tarafı da bu tür değişikliklerin gerekliliğini belirtiyor, Azerbaycan’a yönelik toprak iddialarının oradan çıkarılacağından şüphem yok. Aksi takdirde bu, öncelikle Amerika Birleşik Devletleri’ne saygısızlık olur,” dedi.
Aliyev, anlaşma parafe edildiği için imzalanmasının fazla zaman almayacağına inandığını da ekledi.
Nikol Paşinyan ise gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bugün tarihi bir olay yaşandı. Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışın tesis edildiğini söyleyebiliriz. Ancak sadece bu gerçeği kaydetmek değil, aynı zamanda varılan mutabakatların kurumsallaştırılması yönündeki çalışmalara devam etmek de önemlidir,” diye konuştu.
Trump: Uykucu Joe Biden başaramadı, biz başardık
Donald Trump, basına yaptığı açıklamada, Ermenistan ve Azerbaycan’ın 35 yıldan fazla süredir savaştığını ve kimsenin bu çatışmayı çözemediğini söyledi.
Trump, “Avrupa Birliği de dahil olmak üzere pek çok taraf çözüm bulmaya çalıştı. Ruslar bu konuda çok çalıştı ama başarılı olamadı. Uykucu Joe Biden da denedi ama ne olduğunu biliyorsunuz. Sanırım 12 dakika denedi ama başarısız oldu,” ifadelerini kullandı.
Trump, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ancak bu anlaşma sayesinde nihayet barışı sağlamayı başardık. Az önce Oval Ofis’ten çıktık, orada kapsamlı belgeleri ve anlaşmanın en önemli hükümlerini imzaladık. Ermenistan ve Azerbaycan, tüm çatışmaları kalıcı olarak durdurmayı, ticareti, seyahati ve diplomatik ilişkileri başlatmayı, ayrıca birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt ediyor.”
Beyaz Saray’ın sosyal medya hesaplarında Trump, Aliyev ve Paşinyan ile çekilmiş bir fotoğraf “Barışın Başkanı” başlığıyla paylaşıldı.
Aliyev ve Paşinyan’dan Trump’a Nobel sözü
Azerbaycan ve Ermenistan liderleri, ABD Başkanı’na defalarca teşekkür ederek onu Nobel Barış Ödülü’ne aday göstereceklerini açıkladı. Aliyev, 30 yıldır kimsenin mevcut ABD başkanı kadar başarılı olamadığını belirterek, “Nobel Barış Ödülü’nü Başkan Trump’tan başka kim hak edebilir ki?” dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, “Nobel Komitesi’nin hiçbir şey yapmamış birine ödül verme yönündeki oldukça tuhaf kararlarının tarihine girmek istemiyorum. Ama Başkan Trump altı ayda bir mucize gerçekleştirdi,” diye konuştu ve Ermeni mevkidaşının bu kararı destekleyeceğinden emin olduğunu söyledi.
Paşinyan da bu fikri destekleyerek, “Bunu aktif olarak destekleyeceğiz. Umarım bizi de ödül törenine davet edersiniz,” dedi.
Bu, son bir hafta içinde ikinci kez bir devlet liderinin Trump’ı Nobel’e aday gösterme konusunu gündeme getirmesi oldu. 7 Ağustos’ta Kamboçya Başbakanı Hun Manet’in Nobel Komitesi’ne bu yönde bir mektup gönderdiği bildirilmişti.
Rus basını: Zengezur hamlesi, Erivan ve Bakü’yü Washington’un denetimine sokacak
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









