Amerika
Trump yönetimi Spirit Airlines’i kurtarmaya hazırlanıyor

Trump yönetimi, jet yakıtı fiyatlarındaki artış karşısında ayakta kalma mücadelesi veren Spirit Airlines için bir kurtarma anlaşmasına yakın.
Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal’a (WSJ) aktardığına göre, görüşülmekte olan anlaşma kapsamında ABD hükümeti, zor günler geçiren düşük maliyetli havayolu şirketine 500 milyon dolara kadar kredi verecek ve karşılığında Spirit’te önemli bir hisseye sahip olma hakkı elde edecek.
Bu yatırım, son dönemde ikinci kez iflas başvurusunda bulunan Spirit’in ayakta kalmasına yardımcı olabilir.
Ulaştırma Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı, henüz kesinleşmemiş olan görüşmelere katılıyor ve herhangi bir anlaşmanın şartları hâlâ değişebilir.
Görüşmelerden haberdar olan kaynaklara göre, Başkan Trump salı gecesi Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile bir araya gelerek Spirit Airlines’ı ayakta tutacak bir anlaşma üzerinde görüştü.
Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Bu, Ticaret Bakanlığı ve başkanın takip ettiği bir konu. Havacılık sektörü, bu başkan ve Beyaz Saray için çok önemli. Milyonlarca Amerikalı bu sektöre bağımlı,” dedi.
Parlak sarı uçakları ve indirimli bilet fiyatlarıyla tanınan Spirit için yapılacak bir kurtarma anlaşması, Trump’ın ikinci döneminde denetlediği bir dizi özel sektör yatırımını genişletecek.
Bunlar arasında, yönetiminin stratejik olarak önemli gördüğü şirketlerdeki devletin sahip olduğu hisseler de yer alıyor.
Geçen yıl, federal hükümet Intel’in en büyük hissedarı olmuş ve 2022 Chips Act hibelerinden 8,9 milyar doları hisse senedine dönüştürerek yarı iletken üreticisinin hisselerinin yaklaşık %10’unu satın almıştı.
Ayrıca devlet, eski bir Intel CEO’su tarafından kurulan bir yarı iletken üretim girişimine yatırım yaptı.
Ticaret Bakanlığı, bu yılın başlarında bir nadir toprak metali üreticisinde hisse satın almak üzere bir anlaşma imzalarken, Pentagon ise geçen yıl başka bir nadir toprak madenciliği şirketinde hisse almak için ayrı bir anlaşma yaptı.
Spirit’i kurtarmak tek bir havayolu şirketini desteklemek için nadir görülen bir müdahale olacak.
Trump salı günü yaptığı açıklamada, yaklaşık 14.000 kişiyi istihdam eden Spirit’in iflas edebileceği düşüncesinden rahatsız olduğunu söyledi.
CNBC’ye verdiği demeçte, “Belki de federal hükümet bu şirkete yardım etmeli,” dedi.
Trump yönetimi yetkilileri, Spirit’i mevcut çıkmazına sürükleyenin Biden yönetimi olduğunu iddia etti.
JetBlue Airways, 2022’de 3,8 milyar dolarlık bir anlaşma ile Spirit’i satın almayı kabul etmişti fakat Adalet Bakanlığı, bu birleşmenin rekabeti engelleyeceği ve bilet fiyatlarının yükselmesine yol açacağı gerekçesiyle anlaşmaya itiraz etmişti.
Bir federal yargıç da bu görüşe katılarak anlaşmayı engelledi.
Massachusetts Bölgesi ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı William Young, 2024 tarihli kararında, “Spirit küçük bir havayolu şirketidir. Ancak onu sevenler de var. Spirit’in sadık müşterilerine, bu karar sizin için,” diye yazmıştı.
Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Biden yönetimi, havayolunun JetBlue ile birleşmesini pervasızca engellememiş olsaydı, Spirit Airlines çok daha sağlam bir mali yapıya sahip olacaktı,” dedi.
Spirit o zamandan beri ayakta kalmak için mücadele ediyor. Bazı Pratt & Whitney motorlarında ortaya çıkan bir sorun nedeniyle büyük bir darbe aldı ve filosunun bir kısmı uçamaz hale geldi.
Yıllardır büyük rakiplerin yarattığı rekabet baskısı, düşük maliyetli havayollarının iş modellerini zorladı.
Çarşamba günü bazı muhafazakâr sesler, Spirit’e kurtarma paketi sağlanmasına karşı uyarıda bulundu.
Senato Ticaret Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, hükümete Spirit’in kontrol hisselerini devredecek bir anlaşmanın “berbat bir fikir” olduğunu söyledi.
Cruz, X platformunda, “Hükümet, (Biden yönetiminin batırdığı) iflas etmiş bir düşük maliyetli havayolunu yönetmekten hiç anlamıyor,” dedi.
United Airlines CEO’su Scott Kirby de çarşamba günü yaptığı açıklamada, Spirit’in asıl sorununun yakıt fiyatlarındaki artış değil, “temelden kusurlu” olarak nitelendirdiği iş modeli olduğunu ileri sürdü.
United’ın kazanç konferans görüşmesi sırasında potansiyel bir hükümet kurtarma paketi hakkındaki bir soruya yanıt veren Kirby, “İyi yönetilen havayolları bu ortamda bile hâlâ sağlam bir kârlılık sergiliyor. Bu krizin, bir havayolu şirketine kurtarma paketi gerektirecek kadar büyük olduğunu sanmıyorum,” dedi.
Spirit, milyarlarca dolarlık borç yükü altında zorlanmasının ardından 2024’ün sonlarında iflasın 11. maddesi kapsamında iflas başvurusunda bulundu.
Şirket birkaç ay sonra mahkeme korumasından çıktı fakat devam eden yüksek kiralama maliyetleri ve borç yükü Spirit’i geçen ağustos ayında tekrar iflasa sürükledi.
O zamandan beri Spirit, uçaklarını sattı, operasyonlarını sadeleştirdi ve uçak bilet fiyatlarını artırdı.
Fakat İran’daki savaşın yol açtığı jet yakıtı fiyatlarındaki artış, havayollarının maliyetlerini daha da artırdı, bu da Spirit’in zorluklarını daha da ağırlaştırdı ve Spirit’in alacaklılarıyla vardığı anlaşmayı tehlikeye attı.
Haberlere göre, şirket son haftalarda olası bir tasfiye de dahil olmak üzere çeşitli seçenekleri değerlendiren alacaklılarla görüşmeler yürütüyordu.
İran savaşı, jet yakıtı fiyatlarını birkaç hafta içinde iki katından fazla artırdı. Sektör yetkilileri, küresel arzın yeniden dengelenmesinin aylar alabileceğini tahmin ediyor.
Amerika
SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.
Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.
The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.
Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.
Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:
“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”
Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.
Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.
İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Amerika
Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.
Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.
Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.
Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.
Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.
Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.
İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi
BlackCore soruşturmaları
Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.
Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.
Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.
Amerika
Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.
Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.
Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.
Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.
Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.
Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:
- Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
- Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
- Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.
Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.
The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.
Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.
Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor
Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor.
Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.
Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.
Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.
Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.
Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.
Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.
Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.
Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









