Amerika
Trump yönetimi Spirit Airlines’i kurtarmaya hazırlanıyor

Trump yönetimi, jet yakıtı fiyatlarındaki artış karşısında ayakta kalma mücadelesi veren Spirit Airlines için bir kurtarma anlaşmasına yakın.
Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal’a (WSJ) aktardığına göre, görüşülmekte olan anlaşma kapsamında ABD hükümeti, zor günler geçiren düşük maliyetli havayolu şirketine 500 milyon dolara kadar kredi verecek ve karşılığında Spirit’te önemli bir hisseye sahip olma hakkı elde edecek.
Bu yatırım, son dönemde ikinci kez iflas başvurusunda bulunan Spirit’in ayakta kalmasına yardımcı olabilir.
Ulaştırma Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı, henüz kesinleşmemiş olan görüşmelere katılıyor ve herhangi bir anlaşmanın şartları hâlâ değişebilir.
Görüşmelerden haberdar olan kaynaklara göre, Başkan Trump salı gecesi Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile bir araya gelerek Spirit Airlines’ı ayakta tutacak bir anlaşma üzerinde görüştü.
Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Bu, Ticaret Bakanlığı ve başkanın takip ettiği bir konu. Havacılık sektörü, bu başkan ve Beyaz Saray için çok önemli. Milyonlarca Amerikalı bu sektöre bağımlı,” dedi.
Parlak sarı uçakları ve indirimli bilet fiyatlarıyla tanınan Spirit için yapılacak bir kurtarma anlaşması, Trump’ın ikinci döneminde denetlediği bir dizi özel sektör yatırımını genişletecek.
Bunlar arasında, yönetiminin stratejik olarak önemli gördüğü şirketlerdeki devletin sahip olduğu hisseler de yer alıyor.
Geçen yıl, federal hükümet Intel’in en büyük hissedarı olmuş ve 2022 Chips Act hibelerinden 8,9 milyar doları hisse senedine dönüştürerek yarı iletken üreticisinin hisselerinin yaklaşık %10’unu satın almıştı.
Ayrıca devlet, eski bir Intel CEO’su tarafından kurulan bir yarı iletken üretim girişimine yatırım yaptı.
Ticaret Bakanlığı, bu yılın başlarında bir nadir toprak metali üreticisinde hisse satın almak üzere bir anlaşma imzalarken, Pentagon ise geçen yıl başka bir nadir toprak madenciliği şirketinde hisse almak için ayrı bir anlaşma yaptı.
Spirit’i kurtarmak tek bir havayolu şirketini desteklemek için nadir görülen bir müdahale olacak.
Trump salı günü yaptığı açıklamada, yaklaşık 14.000 kişiyi istihdam eden Spirit’in iflas edebileceği düşüncesinden rahatsız olduğunu söyledi.
CNBC’ye verdiği demeçte, “Belki de federal hükümet bu şirkete yardım etmeli,” dedi.
Trump yönetimi yetkilileri, Spirit’i mevcut çıkmazına sürükleyenin Biden yönetimi olduğunu iddia etti.
JetBlue Airways, 2022’de 3,8 milyar dolarlık bir anlaşma ile Spirit’i satın almayı kabul etmişti fakat Adalet Bakanlığı, bu birleşmenin rekabeti engelleyeceği ve bilet fiyatlarının yükselmesine yol açacağı gerekçesiyle anlaşmaya itiraz etmişti.
Bir federal yargıç da bu görüşe katılarak anlaşmayı engelledi.
Massachusetts Bölgesi ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı William Young, 2024 tarihli kararında, “Spirit küçük bir havayolu şirketidir. Ancak onu sevenler de var. Spirit’in sadık müşterilerine, bu karar sizin için,” diye yazmıştı.
Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Biden yönetimi, havayolunun JetBlue ile birleşmesini pervasızca engellememiş olsaydı, Spirit Airlines çok daha sağlam bir mali yapıya sahip olacaktı,” dedi.
Spirit o zamandan beri ayakta kalmak için mücadele ediyor. Bazı Pratt & Whitney motorlarında ortaya çıkan bir sorun nedeniyle büyük bir darbe aldı ve filosunun bir kısmı uçamaz hale geldi.
Yıllardır büyük rakiplerin yarattığı rekabet baskısı, düşük maliyetli havayollarının iş modellerini zorladı.
Çarşamba günü bazı muhafazakâr sesler, Spirit’e kurtarma paketi sağlanmasına karşı uyarıda bulundu.
Senato Ticaret Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, hükümete Spirit’in kontrol hisselerini devredecek bir anlaşmanın “berbat bir fikir” olduğunu söyledi.
Cruz, X platformunda, “Hükümet, (Biden yönetiminin batırdığı) iflas etmiş bir düşük maliyetli havayolunu yönetmekten hiç anlamıyor,” dedi.
United Airlines CEO’su Scott Kirby de çarşamba günü yaptığı açıklamada, Spirit’in asıl sorununun yakıt fiyatlarındaki artış değil, “temelden kusurlu” olarak nitelendirdiği iş modeli olduğunu ileri sürdü.
United’ın kazanç konferans görüşmesi sırasında potansiyel bir hükümet kurtarma paketi hakkındaki bir soruya yanıt veren Kirby, “İyi yönetilen havayolları bu ortamda bile hâlâ sağlam bir kârlılık sergiliyor. Bu krizin, bir havayolu şirketine kurtarma paketi gerektirecek kadar büyük olduğunu sanmıyorum,” dedi.
Spirit, milyarlarca dolarlık borç yükü altında zorlanmasının ardından 2024’ün sonlarında iflasın 11. maddesi kapsamında iflas başvurusunda bulundu.
Şirket birkaç ay sonra mahkeme korumasından çıktı fakat devam eden yüksek kiralama maliyetleri ve borç yükü Spirit’i geçen ağustos ayında tekrar iflasa sürükledi.
O zamandan beri Spirit, uçaklarını sattı, operasyonlarını sadeleştirdi ve uçak bilet fiyatlarını artırdı.
Fakat İran’daki savaşın yol açtığı jet yakıtı fiyatlarındaki artış, havayollarının maliyetlerini daha da artırdı, bu da Spirit’in zorluklarını daha da ağırlaştırdı ve Spirit’in alacaklılarıyla vardığı anlaşmayı tehlikeye attı.
Haberlere göre, şirket son haftalarda olası bir tasfiye de dahil olmak üzere çeşitli seçenekleri değerlendiren alacaklılarla görüşmeler yürütüyordu.
İran savaşı, jet yakıtı fiyatlarını birkaç hafta içinde iki katından fazla artırdı. Sektör yetkilileri, küresel arzın yeniden dengelenmesinin aylar alabileceğini tahmin ediyor.
Amerika
Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.
Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.
Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.
Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.
Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.
Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.
Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.
Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.
Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.
Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.
Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.
Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.
Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.
Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.
SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.
Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.
The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.
Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.
SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.
Amerika
ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.
ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.
Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.
Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.
Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.
İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.
Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.
İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.
İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.
Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.
Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.
Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.
Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.
Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.
Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.
Amerika
Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.
Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.
The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.
Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.
Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.
Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.
Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.
Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.
Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.
Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.
Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.
Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.
Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.
Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.
Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.
Dünya Basını2 hafta önceEski CIA analisti Johnson: Trump İran’a girerse Çanakkale’deki Churchill gibi yenilir
Görüş2 hafta önceOrtadoğu’da Koridor İttifakları Devri
Asya2 hafta önceGüney Kore, Kiev Büyükelçisini geri çağırdı
Amerika2 hafta önceBrezilya’da ikinci tur süreci nasıl işleyecek?
Asya2 hafta önceEndonezya’nın yeni iş yasası işçileri memnun etti, iş dünyasını endişelendirdi
Diplomasi2 hafta önceİtalyan gazeteci ve yazar Thomas Fazi: Avrupa, II. Dünya Savaşı’ndan beri ABD işgali altında
Dünya Basını2 hafta önceNükleer bilimci Hughes: Bölgesel nükleer savaş bile dünya genelinde üç milyar insanı aç bırakır
Dünya Basını1 hafta önceİngiliz diplomat Crooke: Suudi Arabistan’da asıl çöküş içeriden gelecek











