Amerika
ABD’de yerel yönetimler, veri merkezi inşasına karşı harekete geçti
ABD genelinde eyaletler ve yerel yönetimler, yapay zeka altyapısının hızla genişlemesine yönelik artan toplumsal huzursuzluk nedeniyle veri merkezi inşaatlarını kısıtlayan önlemleri gündeme alıyor. Maine eyalet yasama meclisi büyük ölçekli tesisleri yasaklayan ilk eyalet olmaya hazırlanırken, enerji tüketimi ve vergi muafiyetleri konusundaki tartışmalar projelerin ertelenmesine yol açıyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) eyalet ve yerel yönetim düzeyinde, veri merkezi inşaatlarını durdurmaya veya kontrol altına almaya yönelik girişimler ivme kazanıyor.
Bu durum, Amerikan kamuoyunun kendi toplulukları içinde yükselen devasa yapay zeka altyapı projelerine karşı giderek daha olumsuz bir tutum takınmasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Maine eyalet yasama meclisi, geçtiğimiz hafta büyük ölçekli veri merkezlerinin geliştirilmesini yasaklayan bir yasa tasarısını kabul ederek bu alanda ülke genelinde bir ilke imza attı.
Benzer şekilde Wisconsin eyaletindeki bir şehir, ay başında yapılan bir referandumla, bölgedeki bir veri merkezi kampüsü inşaatına tepki olarak, vergi mükelleflerince finanse edilen büyük projeler üzerinde seçmenlerin daha fazla söz sahibi olmasını onayladı.
Veri merkezlerine yönelik tepkiler geçtiğimiz yıl boyunca tırmanış gösterdi. Yerel topluluklar, yüksek miktarda enerji tüketen bu devasa altyapıların elektrik faturaları ve çevre üzerindeki etkilerinden endişe duyduklarını ifade ediyor.
Merkez sol eğilimli düşünce kuruluşu Third Way’in teknoloji politikası direktörü Ruth Whittaker, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu durum gelip geçici bir heves değil. Politika yapıcıların dikkat etmesi ve ciddiye alması gereken bir meseledir” ifadelerini kullandı.
Yapay zeka geliştirme yarışı ve muazzam hesaplama gücü ihtiyacıyla tetiklenen veri merkezi hamlesi, başlangıçta her iki partiden de yaygın destek görmüştü.
Her iki siyasi kanattan valiler, eyaletlerine gelen büyük veri merkezi projelerini memnuniyetle karşılarken, hem Biden hem de Trump yönetimleri izin ve inşaat süreçlerini hızlandıracak politikaları hayata geçirmeye çalışmıştı.
Ancak rüzgar veri merkezlerinin aleyhine dönmeye başladı. Yapay zeka şirketi 10a Labs bünyesinde bu alandaki itirazları takip eden Data Center Watch projesinin verilerine göre, 2025 yılında 156 milyar dolar değerindeki veri merkezi projesi yerel muhalefet, moratoryumlar ve davalar nedeniyle engellendi veya ertelendi.
Pennsylvania Üniversitesi Kleinman Enerji Politikası Merkezi’nden kıdemli araştırmacı John Quigley, “Kırmızı halıyı serenler, genellikle istihdam yaratma vaadinde bulunan her yeni endüstriye boyun eğme eğilimindeki valiler ve eyalet milletvekilleriydi” değerlendirmesinde bulundu.
Quigley, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hoş geldin paspası orada serildi. Ancak öneriler nihayet ev sahibi topluluklara ulaştığında, muhalefet anında ortaya çıktı.”
Axios’un verilerine göre en az 11 eyalet, veri merkezi inşasını kısıtlayan veya yasaklayan yasa tasarılarını gündeme getirdi.
Maine, 20 megavattan fazla güç kullanan yeni veri merkezlerine yönelik 18 aylık bir yasak getirmeye yakın görünüyor; ancak tasarı henüz Demokrat Vali Janet Mills’in imzasını bekliyor.
Vali Mills’in, eyalet milletvekilleri tarafından reddedilen eski bir kağıt fabrikası sahasındaki veri merkezi projesi için bir istisna talep ettiği biliniyor.
Mills, Cuma günü NBC News’e yaptığı açıklamada, talep ettiği muafiyetin metinde yer almadığını vurgulayarak tasarıyı “çok dikkatli bir şekilde okuyacağını” belirtti.
Diğer yandan, Milwaukee’nin hemen kuzeyinde yer alan Port Washington şehri, Nisan ayı başında yapılan bir referandumla, 10 milyon doların üzerindeki projelere vergi indirimi sağlanması için seçmen onayını şart koştu.
Bu yerel referandum, Wisconsin şehrindeki bir veri merkezi kampüsü inşaatına gösterilen tepkiler sonucunda hayata geçirildi.
Söz konusu projenin yaklaşık 450 milyon dolarlık vergi avantajı alması planlanıyor.
Veri merkezlerine sağlanan vergi muafiyetleri, eyalet milletvekillerinin yapay zeka altyapısına yönelik satış vergisi muafiyetini kaldırmayı tartıştığı Virginia’da da temel bir tartışma konusu haline geldi.
Virginia seçmenleri arasında yapılan güncel bir anket, eyaletteki kamuoyu algısının son yıllarda çarpıcı biçimde değiştiğini ortaya koydu. Kuzey Virginia, veri merkezlerinin yoğunluğu nedeniyle “veri merkezi sokağı” olarak adlandırılmasıyla dikkat çekiyor.
Washington Post-Schar School tarafından geçen hafta yayınlanan Virginia anketine göre, seçmenlerin sadece yüzde 35’i kendi topluluklarında yeni bir veri merkezi inşa edilmesinden rahatsızlık duymayacağını belirtti.
Bu oran 2023 yılında yüzde 69 seviyesindeydi. Ayrıca, üç yıl önce veri merkezi inşa eden şirketlere vergi indirimi verilmesini destekleyenlerin oranı yüzde 61 iken, bugün bu oran yüzde 37’ye gerilemiş durumda.
Mevcut seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi, eyaletin veri merkezlerine yönelik satış vergisi teşvikine son vermesi gerektiğini düşünüyor.
Yükselen bu tepkiler karşısında, veri merkezi geliştiricileri ve teknoloji endüstrisi söylemi değiştirmeye odaklanmış görünüyor.
Microsoft ve OpenAI gibi bazı şirketler, Ocak ve Şubat aylarında veri merkezlerinden kaynaklanan tüketici elektriği fiyat artışlarını karşılama taahhüdünde bulundu.
Bu şirketlere Google, Meta, Oracle, xAI ve Amazon da katılarak, Mart ayı başında Beyaz Saray tarafından sunulan bir taahhüdü imzaladılar. Bu taahhütle şirketler, yapay zeka projeleri için gereken tüm elektrik üretimini sağlama veya ödeme sözü verdiler.
Whittaker, “Gerçekten kritik bir dönüm noktasındayız. Teknoloji şirketlerinin ve veri merkezlerinin arkasındaki yapıların konuyu ciddiye almaya başladığını, toplumsal katılımı artırdıklarını ve projelerin faydaları konusunda daha fazla şeffaflık sunduklarını görüyoruz” dedi.
Geçmişte birçok veri merkezi projesi, gizlilik sözleşmeleri (NDA) nedeniyle gizlilik içinde yürütülmüştü. Microsoft, bu uygulamanın inceleme altına alınmasının ardından yerel yönetimlerle artık gizlilik sözleşmesi imzalamayacağını bu yılın başlarında duyurmuştu.
Veri merkezi geliştiricilerini temsil eden Duane Morris hukuk bürosundan Robert Montejo, toplumsal katılımın giderek daha önemli hale geldiğini kaydetti.
Montejo, “Geliştiriciler olarak bu projelere gözünüz açık girmek, gerekli incelemeleri yapmak ve uygun düzeyde toplumsal erişim sağlamak zamanla çok daha önemli bir hal aldı. Yaklaşımda daha niyetli olmak, veri merkezi geliştiricilerinin yapabileceği en büyük şeydir ve bu yaklaşımı yerel düzeyde sergilemek gerekir” açıklamasında bulundu.
Buna rağmen, veri merkezi sektörünün son dönemdeki çabalarına şüpheyle yaklaşanlar bulunuyor. Quigley, bu “ikna çabalarının” temelde kağıt üzerinde kalan sözlerden ibaret olduğunu ve endüstrinin yarattığı tüm etkileri ele almakta yetersiz kaldığını savundu.
Cornell Üniversitesi enerji sistemleri mühendisliği profesörü Fengqi You ise, çözümün bir denge kurmakta yattığını ifade etti.
Profesör You, “Temel nokta, nihayetinde bir dengeye ulaşmak istememizdir. Topluma ve eyalete yönelik istenmeyen olumsuz sonuçların asgariye indirilmesini veya bunlardan kaçınılmasını sağlamalıyız. Ancak dürüst olmak gerekirse, bu sektör hızla büyüyor ve birçok bölgede ekonomik büyümeye önemli katkı sağlıyor. Zor olan kısım, bu dengenin nasıl kurulacağıdır” dedi.
İsrailli NewMed Energy, Venezuela’daki bir petrol şirketinin %60 hissesini satın almayı değerlendiriyor.
Bu hamle, son dönemde bölgede İsrail yanlısı iktidar değişikliklerinin ardından Güney Amerika’ya yönelik stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Tel Aviv Borsası’na sunulan resmi bir belgeye göre, NewMed International, Venezuela’da karasal petrol haklarına sahip bir şirketin hissedarları ile yapılacak müzakerelerin ilkelerini belirleyen karşılıklı münhasırlık mektubu ve şartnameyi imzaladı.
Hedef şirket, karada petrol kuyuları işletiyor ve hem karada hem de açık denizde ek petrol ve gaz varlıklarına sahip.
NewMed, aynı zamanda diğer bölgesel fırsatları da araştırdığını ve ek münhasırlık anlaşmaları konusunda ileri düzeyde görüşmeler yürüttüğünü belirtti.
Şu anda durum tespiti süreci devam ediyor ve karşılıklı münhasırlık süresi 1 Ocak 2027’ye kadar uzanıyor.
Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip. Bu rezervler, ağır ve ekstra ağır ham petrolden oluşuyor ve bu tür petrolün rafine edilmesi için kapsamlı işlemler gerekiyor.
Nicolas Maduro’nun ABD özel kuvvetleri tarafından kaçırılması ve ardından New York’ta yargılanmak üzere tutuklanmasının ardından, rejim sonrası geçiş süreci ülkenin enerji sektörünü yabancı katılımına açtı.
Piyasa analistleri, potansiyel satın almanın hem stratejik bir genişleme hem de önemli jeopolitik riskler barındırdığını belirtiyor.
Yatırım danışmanı ve “Profit Multiple” hizmetinin başkanı Lior Wider, üretim varlıklarının satın alınmasının NewMed için somut bir nakit akışı yaratabileceğini fakat yatırımcıların durum tespiti sürecini, finansal şartları ve risk azaltma mekanizmalarını yakından takip edeceğini belirtti.
NewMed Energy CEO’su Yossi Abu, mevcut ana varlıkların geliştirilmesinin yanı sıra, ortaklığın uzmanlığından yararlanmak için uluslararası genişleme fırsatlarını sürekli olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Önerilen Venezuela girişimi, Güney Amerika’da varlık göstermeye yönelik önemli bir adım.
ABD’de ara seçimlerin ardından RF Global araştırma şirketinin yaptığı ankete katılanların üçte ikisi, Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki gücünün zayıfladığını belirtti. Seçmenlerin yüzde 53’ü Kongre’deki hezimetten Trump’ı sorumlu tutarken yüzde 52’si İran savaşını başkanın en büyük başarısızlıkları arasında görüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki etkisinin seçmenler nezdinde zayıfladığı belirlendi.
The Politico Poll tarafından ara seçimlerin ardından PF Global şirketine yaptırılan kamuoyu yoklamasına göre, Amerikalıların üçte ikisi partinin uğradığı ağır ara seçim yenilgisinden bu yana Trump’ın parti içindeki gücünü kısmen de olsa kaybettiğini düşünüyor.
Bu görüşü paylaşanların oranının Demokrat ara seçim seçmenleri arasında yüzde 83, Cumhuriyetçi ara seçim seçmenleri arasında ise yüzde 57 olduğu kaydedildi.
Başkanın en sadık tabanını oluşturan MAGA (Amerika’yı Yeniden Harika Yap Hareketi) seçmenlerinin yalnızca yüzde 40’ı Trump’ın eskisi kadar güçlü olduğunu savundu.
On yılı aşkın süredir ülke siyasetine yön veren Trump’ın nüfuzunun, Beyaz Saray’daki son iki yılına yaklaşırken zayıflayabileceğine işaret eden anket, partinin tarihi seçim mağlubiyetinin ardından yeni bir yol arayışına girdiğini ortaya koydu.
Demokratların en az 255 Temsilciler Meclisi üyeliği, 54 Senato sandalyesi ve 28 valilik kazandığı seçim yenilgisinde Cumhuriyetçilerin çoğu kamuoyu önünde doğrudan Trump’ı işaret etmekten kaçınıyor.
Amerikalıların yüzde 53’lük çoğunluğu ise Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadını da kaybetmesini Trump’ın başkanlık dönemindeki icraatlarına bağlıyor.
MAGA destekçilerinin de yüzde 33’ü bu değerlendirmeye katılıyor.
Amerikan kamuoyuna göre Demokratların seçim zaferindeki en önemli etken Trump’ın İran ile başlattığı savaş oldu.
Amerikalıların yarısı, Trump bu savaşı başlatmasaydı Demokratların seçimi kaybedeceğini ya da daha düşük farkla kazanacağını belirtti.
Katılımcıların yüzde 52’si ise İran savaşını Trump’ın ikinci başkanlık döneminin en büyük başarısızlıkları arasında saydı.
Seçmenler, Demokratların zaferini açıklayan gerekçeler arasında en çok hayat pahalılığına (yüzde 42) işaret ederken bunu İran savaşı (yüzde 30) ve Trump’ın kişisel tutumu (yüzde 27) izledi.
Cumhuriyetçi Parti’deki seçim hezimeti, 2028 başkanlık yarışında Trump’ın yerini alacak yeni bir lider arayışını beraberinde getirdi.
Cumhuriyetçi liderler uzun yıllar boyunca Trump’a yakın durmayı tercih etmişti.
Trump’a yönelik kamuoyu desteğindeki düşüş ve ara seçim sonuçlarının yansıttığı seçmen hoşnutsuzluğu, parti içinde yükselmek isteyen Cumhuriyetçiler için Trump’a bağlı kalmanın artık bir siyasi yüke dönüşebileceğini gösteriyor.
Öte yandan Amerikalılar Trump’ın partide halen önemli bir figür olduğunu kabul ediyor.
Katılımcıların yüzde 43’lük kesimi, Trump’ın “gücünün bir kısmını kaybettiğini ancak halen hatırı sayılır bir güce sahip olduğunu” kaydetti.
Seçmenlerin yüzde 56’sı Cumhuriyetçi Parti’nin Trump ve gündeminden uzaklaşması gerektiğini savunurken MAGA tabanının büyük bölümü başkana bağlılığını koruyor.
Bu gruptakilerin yüzde 59’u, partinin Trump’a ve onun ajandasına daha fazla yaklaşması gerektiğini ifade ediyor.
Çip üreticisi Nvidia’nın hisseleri, yönetim kurulunun CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığına dair haberlerin ardından ABD’deki kapanış sonrası işlemlerde yüzde 10,1 düşerek 156,19 dolara kadar geriledi. Satış dalgasının ana seansta da sürmesi halinde şirketin piyasa değeri 4 trilyon doların altına inebilir.
Çip üreticisi Nvidia’nın (NVDA) hisseleri, şirketin yönetim kurulunun CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığına yönelik haberlerin ve yönetici değişimi endişelerinin etkisiyle New York’ta ABD borsalarının kapanış sonrası akşam işlemlerinde yüzde 10 oranında değer kaybetti.
Bloomberg’in aktardığına göre, NASDAQ borsasındaki kapanış sonrası akşam seansında yüzde 10,1 gerileyerek en düşük 156,19 dolar seviyesini gören şirket hisselerindeki bu satış dalgası, yatırımcıların Nvidia’nın CEO Jensen Huang’sız kalabileceği yönündeki kaygılarından kaynaklandı.
Moskova saatiyle 09.59 itibarıyla düşüş hızı yüzde 7,5’e gerilerken, Nvidia hisseleri pay başına 160,8 dolardan işlem gördü.
Bloomberg’in yazısına göre hisse değerlerindeki düşüş, The New York Times gazetesinde yayımlanan ve şirketin kurucusu ile CEO’su Jensen Huang’ın astlarından biri olan Nvidia Başkan Yardımcısı Kimberly Powell ile romantik ilişki yaşadığının öne sürüldüğü haberle başladı.
The Wall Street Journal gazetesinin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Nvidia yönetim kurulunun Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığını duyurmasıyla tablo daha da ağırlaştı.
Kapanış sonrası işlemlerde kaydedilen bu düşüşün sürmesi halinde, ana seansın yeniden başlamasıyla birlikte Nvidia’nın piyasa değeri 4 trilyon doların altına inebilir.
Yapay zeka teknolojisiyle bağlantılı diğer şirketlerin hisseleri de Nvidia hisselerinin ardından değer kaybetti.
Bu kapsamda CoreWeave hisseleri yüzde 5’in üzerinde, Super Micro Computer hisseleri yüzde 4’ten fazla, Intel ve Dell Technologies hisseleri ise yüzde 3 oranında ucuzladı.
Öte yandan, piyasa verilerinde Nvidia (NVDA) hissesi için yüzde 2,87 artışla 173,73 dolar ve 491,55 dolar rakamları da yer aldı.
Şirket yönetim kurulunun CEO Jensen Huang hakkında soruşturma başlatmasının ardından, Nvidia hisselerinde hafta başından bu yana satışlar gözleniyor.
Alice Huang kim ve Nvidia CEO’suyla ilişkisi neden mercek altında?
Huang’ın, Amerikan istihbarat servislerinin Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Bakanlığı hesabına çalıştığını değerlendirdiği Singapurlu Megaspeed şirketinin yöneticisi Alice Huang ile “yakın bağlantıları” olduğundan şüphelenildi.
Financial Times gazetesinin verilerine göre ikili arasında romantik bir ilişki vardı.
Amerikan istihbarat servisleri, bu ilişkinin ABD’den yapay zeka teknolojilerine dair gizli verilerin sızmasına ve ihracat kısıtlamalarını delme girişimlerine yol açmış olabileceğini değerlendiriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise Çin istihbaratının Nvidia CEO’su Jensen Huang ile temas kurmaya çalıştığı yönündeki suçlamaları iftira olarak nitelendirdi.
Ayrıca yatırımcılar, iş insanının Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile olan bağlantılarını gizleyerek hissedarları yanıltmakla suçladıkları Nvidia şirketine ve CEO’su Jensen Huang’a karşı toplu dava açtı.
Yatırım bankası Yorkville Ives’ın tahminlerine göre, Jensen Huang’ın görevden ayrılması durumunda Nvidia hisselerinin adil değeri, CEO olarak görevde kalması halindeki 300 dolar seviyesine kıyasla yaklaşık yüzde 25 düşerek pay başına 225 dolara gerileyecek.
Uzmanlar, hem teknoloji sektöründe hem de şirketin yönetim kurulunda, yeni ayrıntılar ortaya çıktıkça tablonun her geçen gün kötüleştiğinin farkında olunduğuna işaret ediyor.
Dünyanın en büyük grafik işlemcisi, yapay zeka sistemleri çipi ve yazılım geliştiricilerinden biri olan teknoloji şirketi Nvidia’nın ürünleri; video oyunları, yüksek performanslı bilgi işlem, yapay zeka ve otonom ulaşım gibi alanlarda kullanılıyor.
63 yaşındaki Jensen Huang’ın 1993 yılında iki ortağıyla birlikte kurduğu şirketi, kuruluşundan bu yana kendisi yönetiyor.
Rusya Merkez Bankası yıl sonunda yüzde 1 büyüme bekliyor
Nazizm mağduru Polonyalılardan Alman hükümetine çağrı
İsrailli NewMed Energy de Venezuela petrolünün peşinde
Fransa’daki bomba alarmı Eurostar ve uluslararası seferleri aksattı
Anket: Amerikalıların üçte ikisi Trump’ın gücünü kaybettiğini düşünüyor
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası
