Bizi Takip Edin

Diplomasi

Tucker Carlson: İran savaşında İsrailli subaylar Pentagon’da emirler verdi

Yayınlanma

ABD’li muhafazakâr yorumcu Tucker Carlson, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü 12 günlük savaş sırasında Pentagon’da görev yapan İsrail subaylarının, doğrudan emirler verip taleplerde bulunarak Amerikan askeri personelini “öfkelendirdiğini” iddia etti.

Carlson, kendi programında şunları söyledi:

“ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaş sırasında, bu kısa çatışma boyunca her taraftan bombardıman yapılırken, IDF subayları Pentagon’daydı. Bu arada, Pentagon’daki tek yabancı subaylar onlar değil. NATO subayları da var, onlar Britanya ve diğer ülkelerden. Ama o hafta Pentagon’da bir grup İsrail Savunma Kuvvetleri subayı vardı.”

Daha sonra, “uygunsuz müdahale” olarak nitelendirdiği şeyi şöyle anlatan Carlson, İsraillilerin Pentagon’daki toplantılara “dalarak, emirler vererek, taleplerde bulunarak Amerikan Pentagon personelini öfkelendirdiğini” ileri sürdü ve “hiç kimse bu konuda hiçbir şey yapmadı.”

Carlson, bu tür davranışların ABD ordusunun en üst komuta merkezinde nasıl tolere edildiğini de sorguladı:

“Yabancı bir subay, davet edilmiş olsa bile, askeri karargaha nasıl girip ‘şunu istiyoruz, bunu istiyoruz, bunu halletmelisiniz’ diye talepte bulunabilir? Bu tür son derece sağlıksız davranışlara ne kadar izin verirseniz, o kadar fazlasını alırsınız. Ve liderlerimizin zayıflığı nedeniyle tam da bu oldu.”

Carlson, eleştirisinin “İsrail karşıtı” olmadığını, aksine ABD liderlerinin sorumluluklarını yerine getirmeleri için bir çağrı olduğunu vurguladı. Carlson, “Bu, bizi savunmak ve temsil etmekle görevli, kutsal bir görevi olan kişilerden, Pentagon’daki ve ABD hükümetindeki liderlerimizden bunu yapmalarını talep etmektir,” dedi.

Yorumcu şöyle devam etti:

“Onlar ayağa kalkıp, tüm potansiyel tehditlere karşı, tüm yabancı ülkelere karşı gerektiği ölçüde bizi savunmalı ve yabancı bir ulusun önünde diz çökmemelidir. Bu temel bir şeydir. Eğer bir hükümet, özellikle de güçlü bir hükümet, başka, daha zayıf bir hükümetten emir alıyorsa, neden bir hükümet olsun ki?”

Carlson, bunun yıllardır “durumun böyle” olduğunu iddia ederek, kimsenin bunu gizlemeye bile çalışmadığını savundu.

Diplomasi

Peter Thiel, Almanya-Avusturya siyaseti ile güçlü bağlara sahip

Yayınlanma

Palantir’in kurucusu Peter Thiel, Almanya ve Avusturya’daki sağcı-muhafazakâr siyasi figürlerle derin ilişkilere sahip.

Thiel’in risk sermayesi girişimi Founders Fund’ın önde gelen Alman drone startup’ı Stark’a yaptığı yeni yatırım, “MAGA” yanlısı sağın Almanya ve Avrupa’da nüfuz kurma girişimleri hakkındaki tartışmaları bir kez daha alevlendirdi.

Söz konusu şirket, Alman Silahlı Kuvvetleri’ne (Bundeswehr) de insansız hava araçları tedarik ediyor.

German Foreign Policy’nin aktardığına göre bundan kısa bir süre önce, Federal Meclis’teki CDU/CSU grup başkanı Jens Spahn’ın, Thiel tarafından kurulan gizli “Dialog” cemiyetinin toplantılarına defalarca katılması, Thiel’in etkisini Avrupa’ya yayma çabalarını gün yüzüne çıkarmıştı.

Spahn, 2017 yılında Trump’ın o dönemki baş stratejisti Steve Bannon ile temas kurmuştu; daha sonra da Trump’ın Almanya’daki aşırı sağcı büyükelçisi Richard Grenell ile yakın ilişkilerini sürdürdü.

Thiel ise 2022’nin başlarında Avusturya’nın eski Şansölyesi Sebastian Kurz’u şirketlerinden biri olan Thiel Capital’da işe almıştı.

Biyografi yazarı o dönemde, Thiel’in “Kurz ile ilgili planının” salt ticari hedeflerin “kesinlikle çok ötesine” geçtiğini belirtmişti.

Peter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”

Jens Spahn’ın MAGA bağlantıları

Jens Spahn, ABD Başkanı Donald Trump’ın yakın çevresindeki etkili isimlerle bağlantılar kurmaya erken bir aşamada başladı.

Daha 2017 yılında Paskalya tatilini ABD’de geçirdi; burada, 21 Nisan’da o dönemde hâlâ Trump’ın baş stratejisti olarak görev yapan Steve Bannon ile bir araya geldi.

Daha sonra, o dönemde Federal Maliye Bakanlığı’nda Parlamento Müsteşarı olarak görev yapan Spahn’ın “hevesli” olduğu ve Bannon’un “onda güçlü bir izlenim bıraktığı” bildirildi.

Bir yıl sonra Bannon, Avrupa’nın aşırı sağında ağlar kurmaya başladı. Bu dönemde Spahn, 8 Mayıs 2018’de ABD’nin Almanya Büyükelçisi olarak göreve başlayan ve 1 Haziran 2020’ye kadar bu görevi sürdüren Richard Grenell ile mükemmel bir ilişki kurdu. Spahn ve Grenell’in yakın bir dostluk sürdürdükleri iyi biliniyor.

Yine 2018’de Spahn, “Dialog” cemiyeti tarafından düzenlenen bir etkinliğe ilk kez katıldı. 2019’da hâlâ sağlık bakanı olarak görev yaparken ve daha sonra muhalefet politikacısı olarak (2022, 2023, 2024) bu etkinliğe tekrar katıldı.

Spahn, bu etkinliklerde Thiel ile hiç tanışmadığını iddia etse de, Thiel’in yakın çevresinden bazı kişiler de dahil olmak üzere, MAGA hareketiyle bağlantılı pek çok kişi kesinlikle etkinlikte hazır bulunuyordu.

Trump’ın Silikon Vadisi’ndeki adamı Thiel’in antidemokratik distopyası

Eski Avusturya Şansölyesi Kurz da listede: Thiel’in siyasi projesi ne?

Thiel’in temas kurdukları arasında sadece Spahn değil, aynı zamanda Avusturya’nın eski Şansölyesi Sebastian Kurz da yer alıyor.

11 Ekim 2021’de görev süresinin sona ermesinden sadece birkaç ay sonra Kurz, ABD’deki Thiel Capital’da Küresel Stratejist olarak atandı.

Thiel’in biyografi yazarı Max Chafkin’in o dönem yaptığı açıklamaya göre, Thiel’in teknolojiye yatırım yaptığı Founders Fund’dan farklı olarak, Thiel Capital bir nevi “iç çember” niteliğinde.

Kurz, örneğin Palantir’in Avrupa’daki işlerini genişletme konusunda Thiel’e yardımcı olabilirken, “Thiel’in Kurz ile ilgili planı kesinlikle bunun çok ötesine geçiyor.”

Thiel Capital, “siyasi projesi için bir tür holding şirketi” niteliğinde. ABD’li milyarder, tıpkı Donald Trump’a verdiği destekle yaptığı gibi, “kendisini muhafazakâr, milliyetçi çevrelerde konumlandırmak ve orada popülist görüşleri desteklemek” istiyor.

Bunu yaparken, “göçü radikal bir şekilde kısıtlamak isteyen politikacıları” destekliyor ve ayrıca “‘iptal kültürü’ ve siyaseten doğruculuğa karşı mücadele gibi kültürel açıdan muhafazakâr görüşleri savunuyor.”

Bir sonraki adım ise “Trump’sız Trumpizm.” Chafkin, Thiel’in “Arizona’daki Blake Masters ile Ohio’daki J.D. Vance’in Senato seçim kampanyalarına” her birine on milyon ABD doları bağışladığını belirtti; her ikisi de daha önce “onun yatırım şirketlerinde çalışmıştı.” Kurz ise “bu resme tam uyuyor.”

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Trump’ın oğulları Kazakistan’daki maden projesinde ortak oldu

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump ile Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in oğullarının, Kazakistan’daki büyük bir volfram madeni projesine yönelik yatırım ortaklıklarında yer aldığı öğrenildi. Kazakistan yönetimi, Rusya ve Çin karşısında dengeleri koruma amacıyla ABD ile stratejik ve ekonomik ilişkileri güçlendirmeyi hedefliyor.

ABD Başkanı Donald Trump ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in oğullarının, Kazakistan’daki büyük bir volfram yatağının işletilmesiyle ilgili anlaşmaya bağlı yatırım faaliyetlerinde yer aldığı belirtildi.

The New York Times gazetesinin ulaştığı belgelere dayandırdığı haberine göre, taraflar bu projede çeşitli finansal ortaklıklar üzerinden pay sahibi oldu.

Haberde aktarılan ayrıntılara göre, ABD liderinin oğulları Donald Trump Jr. ve Eric Trump’ın ortağı olduğu Dominari Securities şirketinin yatırımcıları, diğer ortaklarla birlikte Kazakistan’daki projeyle ilişkili tüzel kişilikten yüzde 20 oranında pay satın aldı.

Lutnick ailesinin kontrolünde bulunan ve bakanın oğulları Brandon ile Kyle Lutnick tarafından yönetilen Cantor Fitzgerald yatırım şirketi de projede Dominari ile ortak hareket eden kilit bir yatırımcıya 210 milyon dolar yeni sermaye sağlanması sürecine aracılık etti.

Daha önce Financial Times gazetesi de Trump’ın oğullarının Kazakistan’daki volfram çıkarma projesine dahil olduğunu yazmıştı.

Trump kardeşler, 2025 yılının Ağustos ayında inşaat grubu Skyline Builders bünyesinden hisse satın aldı. Gerçekleştirilen bir dizi işlemin ardından Skyline, yatırım grubu Cove Capital ile bağlantılı Kaz Resources şirketinden yüzde 20 oranında pay edindi.

Sürecin devamında Kaz Resources ile Cove Capital’ın Kazakistan’daki projeleri kontrol eden yapısı Cove Kaz Capital, Skyline ile birleşti.

Geçen yıl ABD İhracat-İthalat Bankası (US Export-Import Bank) ile ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kuruluşu (DFC), Kazakistan’daki volfram madenciliği projelerini desteklemek üzere 1,6 milyar dolara kadar kaynak sağlanmasını onaylamıştı. Bahse konu projelerdeki yüzde 70 oranındaki çoğunluk hissesi Cove Kaz Capital yapısına geçti.

Kazakistan yönetiminin, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde ABD ile ilişkileri aktif bir şekilde geliştirmeyi amaçladığı, bu yolla en büyük komşuları olan Rusya ve Çin arasında denge kurmaya çalıştığı ifade ediliyor.

“Pragmatik bir yaklaşım izliyoruz”

Kazakistan Varlık Fonu Yönetim Kurulu Başkanı Nurlan Jakupov konuya dair yaptığı açıklamada, “Pragmatik bir yaklaşım izliyoruz” ifadesini kullandı.

Jakupov, “Eğer ABD, AB, Çin, Rusya, Kore, Almanya, Birleşik Arap Emirlikleri veya başka bir ülke firmasıyla işbirliği yapmanın fayda sağlayacağını görürsek, bu ortaklığın verimliliğini değerlendirir ve bizim için en iyi olanı seçeriz” dedi.

Amerikan Ticaret Odası Kazakistan Temsilcisi Jeff Erlich ise “Ticari ilişkiler benzeri görülmemiş bir düzeyde seyrediyor” değerlendirmesini yaptı.

The New York Times, Trump’ın Kazakistan gibi ülkeleri sunabilecekleri ticari anlaşmalar çerçevesinde değerlendirdiğini yazdı.

ABD için kritik maden rezervlerine erişim sağlanması ve bu madenlerin Rusya’yı devre dışı bırakan, Hazar Denizi ile Kafkasya üzerinden geçen “Orta Koridor” rotasıyla ihraç edilmesi büyük önem taşıyor.

Geçen yıl Washington’da, Kazakistan devlet madencilik şirketi Tau-Ken Samruk ile yatırım firması Cove Capital arasında ülkedeki büyük bir volfram yatağının işletilmesi amacıyla anlaşma imzalanmıştı.

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre, kurulan ortak girişimde Cove Capital yüzde 70 hisseyle metal satış haklarını kontrol ederken, Tau-Ken Samruk kalan yüzde 30’luk payı elinde bulunduruyor. Kazakistan, ABD’li şirketlerle toplam değeri 17 milyar doları aşan 29 anlaşmaya imza atmış durumda.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, geçen yıl gerçekleştirdiği ABD ziyareti sırasında Donald Trump için “gökten gönderilmiş” lider ifadesini kullanmıştı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD ve müttefikleri, çok cepheli tatbikatlarla Çin’in etrafında güç gösterisi yapıyor

Yayınlanma

Analistler, Çin’in çevresinde yapılan neredeyse eş zamanlı tatbikatların, müttefiklerin bölgesel güvenlikte daha büyük rol oynamasını sağlayan ABD stratejisindeki bir değişimi yansıttığını söylüyor.

Japonya bu ayın başlarında Filipinler’in en kuzeydeki eyaletinde paraşüt tatbikatları için seçkin hava indirme tugayının mensuplarını sessizce konuşlandırdığında, tatbikat iki taraftaki yetkililer tarafından da güçlü biçimde kamuoyuna duyurulmadı.

Batanes eyaletindeki Batan Adası’nda yapılan tatbikatlar, Filipin ve ABD deniz piyadelerinin ortak ev sahipliğinde çarşamba gününe kadar süren ülke çapındaki Kamandag görevinin bir parçasını oluşturdu. Yaklaşık 2 bin askerin katıldığı tatbikat, hazırlık düzeyini, birlikte çalışabilirliği ve istihbarat paylaşımını geliştirmeyi amaçlıyordu.

Ancak analistlere göre, söz konusu sessiz Batanes atlayışı, Asya genelinde neredeyse eş zamanlı biçimde yürütülen ve çoğu Amerikan öncülüğündeki dört diğer askeri tatbikatla birlikte ele alındığında, ABD’nin caydırıcılık stratejisinde ve “birinci ada zinciri” savunma politikasında yeni bir aşamaya işaret eden daha yüksek sesli bir eğilimin habercisi olabilir.

Tokyo ve Washington ayrıca salı gününe kadar Kyushu ve Okinawa’da Resolute Dragon 2026 tatbikatını yürütüyor. Tatbikata, Japonya’nın güneybatı adalarının savunmasına odaklanan 9 bin asker katılıyor.

Daha doğuda, Guam, Kuzey Mariana Adaları ve çevre sularda çarşamba gününe kadar sürecek Valiant Shield 2026’ya yaklaşık 10 bin personel katılıyor. Bu tatbikat, ABD ordusunun Typhon orta menzilli füze sisteminin ilk tatbikat konuşlandırmasına sahne oluyor.

Hawaii’de ise 31 ülkeden 25 binden fazla personel, 31 Temmuz’a kadar sürecek iki yılda bir düzenlenen Rim of the Pacific tatbikatına katılıyor. Tatbikat, denizcilik işbirliğini güçlendirmeyi ve “özgür ve açık Hint-Pasifik”i korumayı amaçlıyor.

Tayvan ise bu hafta Taoyuan’da, 100 bin askerin hızlı seferberliği test ettiği kendi iç Immediate Combat Readiness Exercise tatbikatını düzenliyordu.

ABD stratejisi

Gözlemciler, neredeyse eş zamanlı tatbikatların koordineli bir girişimi yansıtıp yansıtmadığı konusunda bölünmüş durumda. Ancak Lowy Enstitüsü’nde Güneydoğu Asya Programı Direktörü ve Asya Güç Endeksi’nin lideri Hunter Marston, son operasyonlar dizisinin Washington’ın birinci ada zinciri politikasına verdiği önceliğe işaret ettiğini düşünüyor.

Birinci ada zinciri, Doğu ve Güney Çin denizlerinin doğu kenarını belirleyen ada yayını ifade ediyor. Bu yay, Japon takımadaları ve Ryukyu Adaları’ndan güneye, Tayvan ve Filipinler üzerinden Büyük Sunda Adaları’na uzanıyor. Pekin’in, iddialı bir deniz stratejisi yoluyla bu sularda hâkimiyet kurmaya çalıştığı yaygın biçimde düşünülüyor.

Marston, This Week in Asia’ya yaptığı açıklamada, “Amerika Birleşik Devletleri Pasifik Komutanlığı açısından, ABD’nin birinci ada zinciri boyunca müttefiklerinin güvenliğine bağlılığı kutsaldır,” dedi.

Marston, kritik deniz koridorları boyunca rakiplerin deniz ve hava kontrolünü engellemenin Asya’da uzun süredir Amerikan güvenliğinin temel hedeflerinden biri olduğunu söyledi. 2026 Ulusal Savunma Stratejisi’nin de Pasifik’te Washington’ın birincil hedefi olarak engellemeyi tanımladığını belirtti.

“ABD, Japonya’nın daha fazla birlikte çalışabilirlik geliştirmesini ve daha aktif bir güvenlik rolü üstlenmesini teşvik etti. Dolayısıyla bu, Trump yönetiminin yük paylaşımına yaptığı vurguyla uyumlu,” dedi.

Araştırmaları uluslararası ilişkiler ve Doğu Asya jeopolitiğine odaklanan Britanya’daki University of Central Lancashire’dan siyaset analisti Sylwia Monika Gorska, erişimi önlemeden dağınık noktalarda sürdürülebilir operasyonel kontrole doğru bir kayma tespit etti. Ona göre bu değişim, mevcut ABD ve müttefik kuvvet geliştirme süreçlerine de yansıyor.

“Sürekli deniz ya da hava kontrolüne yoğunlaşmak yerine, son tatbikatlar kuvvetleri tespit etme, hedefleme, takviye etme ve sürdürebilme kabiliyetini korumaya odaklanıyor,” dedi.

Gorska, tatbikatların gelecekteki çatışmaların sürekli kesinti altında yaşanacağı varsayımını yansıttığını savundu. Bu durumda deniz kontrolü ve hava üstünlüğü, tüm bir harekât sahasında sürekli olmaktan ziyade geçici, yerel ve çekişmeli olacaktır.

Tayvan’ın en zorlu ihtimal olmaya devam ettiğini söyledi. Ancak Gorska’ya göre son ABD stratejisi bunu tek planlama senaryosu olarak ele almıyor; bunun yerine odak, müttefiklerin bölgesel güvenlikte daha büyük bir pay üstlenmesini sağlarken birinci ada zinciri boyunca engelleme yoluyla caydırıcılığa kayıyor.

Gorska, “Daha önemli değişim, planlama varsayımında… ABD planlaması giderek, tırmanmanın yeri, ölçeği ve yönünün önceden öngörülemeyeceğini varsayıyor,” dedi. “Dolayısıyla amaç, ittifakı tek bir senaryo için optimize etmekten ziyade farklı ihtimallerde uygulanabilir kalacak askeri kabiliyetler geliştirmek.”

Singapur’daki S. Rajaratnam School of International Studies’te araştırma görevlisi olan Muhammad Faizal Bin Abdul Rahman, ABD’nin Hint-Pasifik’teki müttefiklerini askeri hazırlıklarını ve tatbikatlarını güçlendirmeye ittiğini söyledi.

“Ancak bu, ABD’nin bu tatbikatları koordine ettiği anlamına gelmez,” dedi ve ekledi: “Aksine, müttefikler de Çin’le süregelen gerilimler ve daha geniş jeopolitik belirsizlikler ortamında kendi ulusal çıkarlarıyla hareket ediyor.”

Uzmanlara göre Washington kendi üslerini ve kuvvetlerini hâlâ vazgeçilmez görüyor; ancak kabiliyet, erişim, personel ve siyasi kararlılık bakımından müttefiklerin daha fazla katkı sunmasını giderek daha fazla istiyor.

Asia Pacific Foundation of Canada’da araştırma ve stratejiden sorumlu başkan yardımcısı Vina Nadjibulla, “Dolayısıyla ortaya çıkan model, Japonya, Filipinler, Avustralya ve diğer ortakların tamamlayıcı kabiliyetler getirdiği ve daha geniş bir coğrafi alanda erişim sağladığı daha dağınık bir koalisyondur,” dedi.

Caydırıcılık ve yük paylaşımı

Pekin’ de ABD ve müttefiklerinin tatbikatlarına karşı kendi askeri faaliyetlerini artırdı. Liaoning uçak gemisi grubu, Filipinler ve Tayvan’ın doğusundaki sular dahil olmak üzere batı Pasifik’te gerçek atışlı tatbikatlar yürütüyor.

Faizal’a göre, ABD öncülüğündeki tatbikatlar, “Çin’le askeri bir çatışma durumunda muharebeye sahne olabilecek” yerlerde “caydırıcılık ve karşılık için operasyonel hazırlıkları” yansıtıyor.

Gorska ise çakışmanın tesadüfi olma ihtimalinin düşük olduğunu söyledi ve tatbikatların son yıllarda hız kazanan aynı ittifak geliştirme modelini izlediğine dikkat çekti.

Marston daha ölçülüydü: “Bunların stratejide herhangi bir değişimi yansıttığından emin değilim. Ancak kesinlikle derinleşen ağ temelli güvenlik işbirliğinin ve Japonya gibi ABD müttefiklerinin yük paylaşımına daha fazla vurgu yapmasının bir resmini ortaya koyuyor.”

Nadjibulla’ya göre kolektif mesaj açık: Caydırıcılık, tek ve büyük bir ABD varlığına daha az; bölge genelinde bir rakibin planlamasını karmaşıklaştırmak üzere tasarlanmış dağınık, dirençli ve birlikte çalışabilir bir koalisyona daha fazla bağlı olacak.

“Bunlar, ABD’nin esasen merkez-çevre tipi bir ittifak sistemini daha ağ temelli bir güvenlik mimarisiyle değiştirmeye çalıştığını gösteriyor,” dedi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English