Almanya’nın güneyinde faaliyet gösteren teknoloji girişimi Helsing, Ukrayna ordusu için yapay zeka destekli insansız hava araçları üretiyor. Güvenlik önlemlerinin en üst düzeyde tutulduğu tesis, olası bir tehdit anında tüm üretim altyapısını bir gün içinde başka bir noktaya taşıyabilecek şekilde faaliyet gösteriyor.

Almanya’nın güneyinde faaliyet gösteren Helsing SE adlı teknoloji girişimi, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılan düşük maliyetli ve otonom insansız hava araçları üretiyor.

The New York Times gazetesinin haberine göre şirkete ait üretim tesisi, tamamen gizlilik altında çalışıyor. Binaların üzerinde herhangi bir logo veya tabela yer almazken, uygulanan sıkı güvenlik protokolleri sayesinde olası bir tehdit durumunda tüm üretim altyapısı bir gün içinde tamamen sökülüp başka bir yere taşınabilecek şekilde yapılandırılmış durumda faaliyet gösteriyor.

Fabrikada çalışan personelin ise kapsamlı gizlilik sözleşmeleri imzalayarak görev yaptığı belirtiliyor.

Girişimin ana ürünü, sert köpük malzemeden üretilen, 12 kilogram ağırlığındaki yapay zeka destekli HX-2 tipi vurucu insansız hava aracı olarak öne çıkıyor.

Tek bir cihazın maliyetinin yaklaşık 17 bin 500 avro seviyesinde olduğu, askeri operatörlerin bu araçları kullanabilmesi için ise yalnızca birkaç haftalık bir eğitimin yeterli geldiği aktarılıyor.

Helsing, müzik akış platformu Spotify’ın kurucusu Daniel Ek’e ait girişim sermayesi şirketinin sağladığı fonlarla 2021 yılında kuruldu.

Bünyesinde Tesla, Apple, Meta ve Palantir gibi küresel teknoloji devlerinden gelen uzmanları barındıran şirketin ortak kurucularından Gundbert Scherf, geçmişte Almanya Savunma Bakanlığında danışman olarak görev yapıyordu.

Scherf, şirketin kuruluş amacına ve faaliyetlerine ilişkin değerlendirmesinde, “Durumun aciliyeti ortadaydı, en azından bizim için çok net görünüyordu. Daha fazlasını yapma ihtiyacı vardı” ifadelerini kullandı.

The New York Times, Helsing örneğinin, ülkelerin askeri çatışmalar için ayırdığı bütçeleri kullanma yönteminde yaşanan köklü bir zihniyet değişimini gözler önüne serdiğine dikkat çekiyor.

Geçmişte savunma sanayisi siparişleri hantal ve dev ölçekli savunma şirketlerinin tekelindeyken, günümüzde inisiyatifin daha esnek ve çevik teknoloji şirketlerinin eline geçmeye başladığı vurgulanıyor.

Gazetenin paylaştığı verilere göre, ABD Savaş Bakanlığının gelecek yıl için talep ettiği 1,5 trilyon dolarlık bütçe tasarısının 55 milyar dolarlık kısmı, doğrudan yapay zeka tabanlı yeni insansız hava aracı filolarının geliştirilmesine ayrılmış durumda.

Diğer yandan Rusya Savunma Bakanlığı, nisan ayında yayımladığı raporda Ukrayna ordusuna insansız hava aracı sağladığı tespit edilen 21 yabancı şirketin listesini paylaşmıştı.

Bu şirketlerin İngiltere, Almanya, Danistan, Letonya, Litvanya, Hollanda, Polonya ve Çekya’da faaliyet gösterdiği kaydedilmişti.

Ayrıca Almanya, İspanya, İtalya, Çekya, İsrail ve Türkiye’de de bu araçlar için yedek parça ve bileşen üretimi yapıldığı bildirilmişti.

Polonya’da muhalefetteki Hak ve Adalet Partisi, Kiev yönetiminin milliyetçi figürlere yönelik tutumunu gerekçe göstererek Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine karşı çıkan bir karar tasarısını parlamentonun alt kanadı Sejm’e sundu. Partinin başbakan adayı ve genel başkan yardımcısı Przemyslaw Czarnek, Polonyalılara yönelik suçlara karışan isimlerin yüceltildiği bir Ukrayna’nın birliğe kabul edilmeyeceğini belirtti.

Polonya’da muhalefette bulunan muhafazakar Hak ve Adalet Partisi (PiS), Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne (AB) katılımına karşı çıkan bir parlamento karar tasarısını Sejm’e sunma kararı aldı.

Kararı, PiS’in başbakan adayı ve genel başkan yardımcısı Przemyslaw Czarnek duyurdu.

Czarnek, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Ukrayna’nın Avrupa Birliği yapılarına katılımına karşı çıkılmasına ilişkin bir parlamento karar tasarısı sunuyoruz. Polonya halkına karşı inanılmaz derecede acımasız bir suç işleyen soykırımcıların yüceltildiği ve Bandera ideolojisinin sürdürüldüğü bir Ukrayna, AB’ye girmeyecektir” ifadelerini kullandı.

Ukraynalı Nazi işbirlikçisi Ukrayna Milliyetçileri Teşkilatı’nın (OUN) kurucusu Stepan Bandera’nın askeri kanadı olan Ukrayna İsyan Ordusu (UPA), İkinci Dünya Savaşı yıllarında Alman ordusuyla işbirliği yaparak Sovyet yönetimine karşı mücadele yürütmüştü.

OUN-UPA birlikleri, 1942 ve 1943 yıllarında Volin bölgesinde etnik Polonyalılara yönelik kitlesel katliamlar gerçekleştirdi. Polonyalı tarihçiler, Volin Katliamı’nda hayatını kaybedenlerin sayısını 50 bin ila 100 bin arasında tahmin ediyor.

Polonya Parlamentosu Sejm, 2016 yılında bu olayları soykırım olarak tanımış ve 11 Temmuz’u kurbanları anma günü ilan etmişti.

PiS Lideri Jaroslaw Kaczynski de haziran ayı sonunda Polonya hükümetine, Ukrayna’nın AB üyeliğine ilişkin müzakere sürecini bloke etme çağrısında bulunmuştu.

Kaczynski, yaptığı açıklamada, Ukrayna halkına değil Ukrayna elitlerine yönelik tutumunun bir göstergesi olarak, daha önce kendisine verilen Ukrayna madalyasını iade edeceğini de belirtmişti.

Polonya ve Kiev arasındaki ilişkiler, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in mayıs ayı sonunda Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı bir birliğe “UPA Kahramanları” unvanını vermesinin ardından gerildi. Zelenskiy, bu adımı ulusal ordunun tarihi geleneklerini yeniden canlandırmak amacıyla attığını ifade etmişti.

Bu gelişmenin ardından, Polonya Ulusal Anma Enstitüsü Başkanı Karol Nawrotcki, haziran ayı ortasında, Zelenskiy’ye 2023 yılında dönemin Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından verilen ülkenin en yüksek devlet nişanı olan Beyaz Kartal Nişanı’nın geri alınması yönünde çağrıda bulundu.

Nawrotcki, bu adımın Ukrayna halkına yönelik olmadığını ve Polonya’nın güvenlik politikasındaki stratejik yöneliminin değiştiği anlamına gelmediğini kaydetti.

Ukrayna, Haziran 2022’den bu yana AB adayı statüsünü elinde bulunduruyor. Zelenskiy, ülkesinin 2027 yılına kadar birliğe tam üyelik için teknik olarak hazır olacağını beyan etmişti.

Estonya Savunma Bakanlığı, HIMARS tipi çok namlulu roketatar sistemlerinden fırlatılabilen Barracuda seyir füzesi dahil uzun menzilli füze tedariki için çeşitli şirketlerle görüşmelere başladı. Savunma Bakanı Hanno Pevkur, ABD’li Anduril şirketinin ürettiği Barracuda’nın seçeneklerden biri olduğunu, nihai kararın fiyat ve Estonya Savunma Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına bağlı kalacağını söyledi.

Estonya Savunma Bakanlığı, HIMARS tipi çok namlulu roketatar sistemlerinden fırlatılmaya uygun Barracuda seyir füzesi dahil uzun menzilli füzelerin tedariki için çeşitli şirketlerle görüşmelere başladı.

ERR’nin aktardığına göre Estonya, Barracuda seyir füzesinin üreticisi ABD’li Anduril şirketiyle görüşmek istiyor.

Estonya Savunma Bakanı Hanno Pevkur, ülkesinin ABD’li Anduril tarafından üretilen Barracuda füzelerini satın almakla ilgilendiğini söyledi.

Pevkur, “Bu, olası seçeneklerden biri. Biz de bu füzeyi satın almakla ilgileniyoruz. Ancak karar, fiyata ve Estonya Savunma Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına bağlı olacak” dedi.

Pevkur, Ankara’daki NATO zirvesinin ardından Estonya’daki Ämari Hava Üssü’nün statüsünün değişeceğini de açıkladı.

Bakanın verdiği bilgiye göre NATO’nun Estonya’daki görevi hava devriyesinden hava savunmasına geçirildi. Pevkur, bu değişikliğin Ämari’yi otomatik olarak ittifak açısından özel önem taşıyan askeri bir tesis haline getirdiğini belirtti.

Pevkur, “Ayrıntıları açıklayamam çünkü bunlar gizli bilgiler. Ancak Ämari Üssü artık yeni bir statüye sahip ve NATO’nun tam teşekküllü operasyonel hava üssü olarak faaliyet gösterebilir” dedi.

Estonya ayrıca uzun menzilli kabiliyetlerin geliştirilmesine yönelik 12 ülkenin yer aldığı girişime katıldı. Girişim kapsamında gelecek 10 yıl içinde yaklaşık 44 milyar avro yatırım yapılması planlanıyor.

Daha önce Estonya Savunma Bakanlığının, ülkedeki savunma sanayisi şirketleri tarafından geliştirilen insansız hava araçlarının test edilmesine yönelik bir sistem hazırladığı açıklanmıştı.

Estonya Savunma Bakanlığı, ülkenin küçük yüzölçümünün “bazı sınırlamalar getirdiğini”, silah testlerinin ise “toplum açısından hassas bir konu” olduğunu belirtti.

Estonya’da ayrıca 2026-2030 dönemini kapsayan insansız sistemler geliştirme “yol haritası” uygulanıyor. Yol haritası, çeşitli kamu kurumlarının, şirketlerin ve bilim kuruluşlarının çalışmalarını “tek bir sistem” altında birleştiriyor.