İngiltere’de en az üç kabine bakanı, Başbakan Keir Starmer ve Maliye Bakanı Rachel Reeves’e savunma harcamalarının artırılması yönünde baskı yapıyor. İstifa eden Savunma Bakanı John Healey’nin çağrılarını destekleyen bakanlar, savunma bütçesinin artırılması için henüz bir güvence alamadı. Hükümet bünyesinde, savunma harcamalarının 2035 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 3,5’ine ulaştırılmasına yönelik müzakereler sürüyor.

İngiltere’de hükümet içerisindeki kaynakların aktardığına göre, birkaç kabine bakanı Başbakan Keir Starmer ve Maliye Bakanı Rachel Reeves’e savunma harcamalarının artırılması yönünde baskı uyguluyor.

Bloomberg’e konuşan konuya aşina kaynaklar, en az üç hükümet üyesinin bu doğrultuda adım atılması konusunda ısrarcı olduğunu bildirdi. Bu isimler arasında, istifa eden Savunma Bakanı John Healey’nin yerine göreve gelen yeni Savunma Bakanı Dan Jarvis’in yer almadığı kaydedildi.

Bakanların baskısı, görevinden ayrılan eski Savunma Bakanı John Healey’nin daha önce yaptığı bütçe artışı çağrılarının ardından geldi.

Başbakan Starmer’ın, Healey’nin tutumunu destekleyen bakanlara savunma bütçesinin artırılacağına dair henüz bir güvence vermediği aktarıldı.

Bununla birlikte, savunma harcamalarının artış hızının ivmelendirilmesi ve 2035 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 3,5’i seviyesine çıkarılmasına yönelik müzakerelerin devam ettiği ifade edildi.

Starmer bütçe artışı sağlanamadığını açıkladı

Başbakan Keir Starmer, G7 zirvesi sırasında Politico’ya verdiği demeçte, İngiliz savunma bütçesinde bir artış sağlayamadığını belirtti. Silahlı kuvvetleri güçlendirmek adına geçen yıl dış yardımları keserek ve Savunma Yatırım Planı’nın tamamlanması için hükümet bakanlıklarının fonlarında kısıntıya giderek bir dizi “zor karar” aldığını ifade etti.

Eski Savunma Bakanı John Healey, 11 Haziran günü “kaynak yetersizliğini” protesto ederek Starmer kabinesindeki görevinden ayrılmıştı.

Healey’nin hemen ardından Silahlı Kuvvetlerden Sorumlu Bakan Al Carns da istifasını sunmuştu. Yaşanan istifaların ardından Savunma Bakanlığı koltuğuna, eski İçişleri Bakan Yardımcısı Dan Jarvis getirilmişti.

John Healey, görevinden ayrılırken kaleme aldığı mektupta, İşçi Partisi hükümetinin iki yıldan kısa bir sürede “Londra’yı Ukrayna’nın çıkarları doğrultusunda uluslararası arenada lider bir oyuncu haline getirmeyi” başardığını kaydetti.

Healey ayrıca, İngiltere’nin NATO bünyesinde Avrupa’nın önde gelen temsilcisi konumunun pekiştirildiğini ve savunma yatırımlarının GSYİH’nin yüzde 2,5’i seviyesine çıkarıldığını belirtti.

Savunmada yeni dönemin daha fazla yatırımı zorunlu kıldığını vurgulayan Healey, mektubunda Starmer’ın gerekli kaynakları sağlayamadığını, Maliye Bakanlığının ise ülkenin büyüyen tehditler karşısında korunması için ihtiyaç duyulan fonları tahsis etmek istemediğini ifade etti.

Healey daha önce de Savunma Yatırım Planı kapsamında önerilen 10 milyar sterlinlik tutarın Savunma Bakanlığının taleplerini karşılamada yetersiz olduğunu dile getirmişti.

Eski bakan, bu finansman düzeyinin orduyu küçülmeye zorlayabileceğini, bunun da ordunun savaş hazırlığını azaltarak askeri personel için riskleri artırabileceğini savunmuştu.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Biała Podlaska’da Rus sanatçı Semyon Skrepetski’nin ölümüyle bağlantılı olduğu değerlendirilen şüphelinin polis ve iç güvenlik birimleri tarafından yakalandığını açıkladı. Tusk, şüphelinin Gürcistan pasaportu kullandığını belirtirken, güvenlik birimlerinin cinayetin azmettiricisini belirlemek için çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Biała Podlaska’da bir Rus vatandaşının öldürülmesine ilişkin soruşturmada şüphelinin gözaltına alındığını açıkladı.

Tusk, X hesabından yaptığı paylaşımda, şüphelinin Lubelskie Voyvodalığı polisi ve Polonya İç Güvenlik Ajansı’nın (ABW) operasyonuyla yakalandığını bildirdi.

Başbakan, “Gürcü pasaportu kullanıyordu. Güvenlik birimleri azmettireni tespit etmek için çalışmalarını sürdürüyor” ifadelerini kullandı.

Tusk, öldürülen kişinin adını paylaşmadı.

Polonya basınında yer alan haberlere göre, soruşturmaya yakın kaynaklar şüphelinin kullandığı belgenin sahte olduğunu öne sürdü. Wiadomosci’nin kaynaklarına göre gözaltına alınan kişinin Çeçen kökenli olabileceği değerlendiriliyor. RMF FM muhabiri de aynı yönde bilgiler aktardı.

Kaynaklar, şüphelinin Piastów’da, Varşova yakınlarındaki bir binada yakalandığını bildirdi.

Rus sanatçı saldırıda hayatını kaybetti

Olay, 15 Haziran’da Biała Podlaska’daki Kraliçe Jadwiga Caddesi’nde meydana geldi.

Soruşturma makamlarının aktardığına göre, sanatçı Semyon Skrepetski’ye yakın mesafeden birkaç el ateş edildi. Savcılık bulgularına göre saldırgan, Skrepetski yere düştükten sonra bir kez daha ateş etti. Kırk dört yaşındaki sanatçı olay yerinde yaşamını yitirdi.

Skrepetski, 2021’den bu yana ailesiyle birlikte Polonya’da yaşıyordu.

RMF24, bir gün önce kaynaklarına dayanarak soruşturma kapsamında üç şüphelinin gözaltına alındığını duyurmuştu.

Semyon Skrepetski’nin gerçek adının Robert Kuzovkov olduğu belirtildi. Sanatçı, primitivizm tarzında yaptığı karikatür niteliğindeki resimlerle tanınıyordu. Ayrıca, kıyamet sonrası Rusya’da yaşayan bir kazıcının maceralarını konu alan “Rusya-2028” adlı kitabın da yazarıydı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB ülkelerine gönderdiği mektupta Ukraynalı sığınmacılar için uygulanan geçici koruma mekanizmasının uzatılmasını, ancak kapsamının daraltılmasını önerdi. Spiegel’in haberine göre bu yaklaşım, askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklerin AB’ye kabulü ve geçici koruma statüsüne erişimi konusunda daha sıkı kurallar getirilmesine kapı aralayabilir.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği ülkelerinde Ukraynalı mülteciler için uygulanan kolaylaştırılmış kabul rejiminin sınırlandırılmasını önerdi.

Spiegel’in haberine göre von der Leyen, yaklaşan AB zirvesi öncesinde üye ülke liderlerine gönderdiği mektupta bu öneriye yer verdi.

Mektuba göre Avrupa Komisyonu, savaştan kaçan Ukrayna vatandaşları için uygulanan geçici koruma mekanizmasını uzatmayı planlıyor. Bununla birlikte Komisyon, bu rejimin kapsadığı kişi grubunu daraltmayı da değerlendiriyor.

Von der Leyen mektubunda, “Avrupa Komisyonu, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısından kaçan insanlar için geçici korumanın uzatılmasını önerecek” ifadelerini kullandı.

Von der Leyen ayrıca mekanizmanın uygulanma alanının sınırlandırılması gerektiğini, ancak bunun Ukrayna’nın kendini savunma kapasitesini zayıflatmaması gerektiğini belirtti.

Spiegel’in değerlendirmesine göre bu yaklaşım, askerlik çağındaki erkekler için Avrupa Birliği’ne giriş ve geçici koruma statüsü verilmesine ilişkin kuralların sıkılaştırılması anlamına gelebilir. Von der Leyen, girişimin hangi ölçütleri içereceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Girişimin üye ülkeler tarafından kabul edilmesi halinde Avrupa Birliği, Ukraynalılara yönelik göç politikasını Ukrayna’nın seferberlik ihtiyacıyla ilişkilendirmiş olacak.

Bazı ülkeler askerlik yükümlülerinin kabulünün sınırlandırılmasını destekledi

Konu, haziran ayının başında AB üyesi ülkelerin içişleri bakanları tarafından da ele alındı.

O görüşmeler sırasında Almanya, İsveç ve Avusturya, askerlik yükümlülüğü bulunan Ukrayna vatandaşlarının kabulünün sınırlandırılmasından yana tutum aldı.

DPA’nın aktardığına göre, 23 ile 60 yaş arasındaki erkekler için geçici koruma statüsünün kaldırılmasını öngören seçenek geniş destek gördü.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de geçen yıl Ukrayna yönetimine askerlik çağındaki erkeklerin yurt dışına çıkışını sınırlandırması çağrısında bulunmuştu.

Merz, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin ardından, “Kendisinden bu genç erkeklerin ülkede kalmasını sağlamasını istedim. Çünkü onlara Almanya’nın değil, Ukrayna’nın ihtiyacı var” demişti.

4,3 milyondan fazla Ukraynalı geçici koruma aldı

Avrupa Komisyonu verilerine göre savaşın başlamasından bu yana 4,3 milyondan fazla Ukrayna vatandaşı geçici koruma statüsü elde etti.

Mevcut geçici koruma rejiminin süresi 4 Mart 2027 tarihinde sona eriyor.

Göçten sorumlu Avrupa Komisyonu üyesi Magnus Brunner, Brüksel’in programın uzatılmasına yönelik teklifini kısa süre içinde açıklayacağını bildirdi.

Savaşın uzamasıyla birlikte Almanya, İrlanda, Polonya ve Çekya’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, Ukraynalılara yönelik sosyal yardım ödemelerini ve destek programlarını azaltmaya başladı.