Asya
2026 Asya Gündemi: Seçimler, diplomatik rekabet, zirveler

2025 Asya için, ABD’nin gümrük vergileriyle ticaretin büyük ölçüde aksadığı, Güney ve Güneydoğu Asya’da çatışmaların yaşandığı, Güney Kore ve Japonya’da iktidarların değiştiği, Çin’in Trump ile ticaret müzakereleri yürüttüğü bir yıl oldu.
2026’da ise Asya’yı bol seçimli, siyasi çalkantılı ve diplomatik zirveli bir yıl bekliyor. Nikkei Asia, Asya için öne çıkan gelişmeleri derledi:
OCAK
Japonya’da Abe suikastı kararı
Japonya’da bir bölge mahkemesi, 2022’de eski Başbakan Shinzo Abe’nin suikastı ile ilgili kararı 21 Ocak’ta açıklayacak. Bu dava, Abe dahil olmak üzere muhafazakar politikacılarla güçlü bağları olan bir tarikat olan Birleşme Kilisesi’nin faaliyetlerini gündeme getirdi. 45 yaşındaki katil zanlısı Testuya Yamagami ve ailesi, annesinin bu örgüte yaptığı büyük bağışlar nedeniyle maddi sıkıntılar yaşıyordu.
Myanmar seçimleri
Myanmar cuntasının Birlik Seçim Komisyonu, 28 Aralık’ta 102 ilçede gerçekleştirilen ilk aşamanın ardından, 11 Ocak’ta 100 ilçede genel seçimlerin ikinci aşamasını gerçekleştirecek. Üçüncü aşamanın ise 25 Ocak’ta yapılması bekleniyor. Ülke hala iç savaşın içinde ve siyasi belirsizlikle karşı karşıya olmasına rağmen seçimler gerçekleştiriliyor. Bölge ülkeleri, ordunun müttefiklerinin hakim olduğu sıkı bir parti sistemi içindeki şüpheli seçmen listeleri konusunda endişeli.
Vietnam Komünist Partisi kongresi
Vietnam Komünist Partisi üyeleri, ülkenin dört bir yanından Hanoi’de toplanarak partinin en büyük toplantısını gerçekleştirecek. Toplantıda, önümüzdeki beş yıl için ülkenin en üst düzey liderlerinin seçimi de yapılacak. Parti kongresi, Vietnam’ın son kırk yılın en kapsamlı reformlarını gerçekleştirdiği kritik bir dönemde düzenleniyor. Yeni liderler, ülkenin 2026’dan itibaren yıllık en az %10 ekonomik büyüme dahil olmak üzere iddialı hedeflerine ulaşıp ulaşamayacağını belirlemede kilit rol oynayacak.
ŞUBAT
Bangladeş seçimleri ve referandumu
12 Şubat’ta Bangladeş, Ağustos 2024’te Başbakan Şeyh Hasina’nın görevden alınmasından bu yana ilk seçimlerini ve Temmuz Şartı olarak bilinen reform paketi hakkında bir referandum düzenleyecek. Bangladeş Milliyetçi Partisi, fiili lideri Tarique Rahman’ın Londra’dan dönüşüyle ivme kazanarak seçimlerin favorisi olarak görülüyor. İslamcı Jamaat-e-Islami’nin ise ikinci sırada yer alması bekleniyor. 2024 ayaklanmasını yöneten öğrenciler tarafından kurulan Ulusal Vatandaş Partisi ise anketlerde geride kalıyor. Milliyetçi-İslamcı partiler Bangladeş’te güç kazanıyor.
Tayland seçimleri
8 Şubat’ta yapılacak genel seçimlerde Taylandlılar, alt meclisteki 500 milletvekili için oy kullanacak. Toplamın 400’ü ülke genelindeki seçim bölgelerinde seçilirken, kalan 100 sandalye her partiye verilen toplam oy sayısına göre dağıtılacak. Seçim Komisyonu, parlamentonun Nisan ayında yeni başbakanı seçmek için toplanmasından önce yaklaşık bir ay boyunca tüm milletvekillerini onaylayacak.
Laos seçimleri
Laoslular, iktidardaki Laos Halk Devrimci Partisi kongresi öncesinde 22 Şubat’ta sandık başına giderek Ulusal Meclis ve İl Halk Meclisleri temsilcilerini seçecek. Tokyo Üniversitesi profesörü Toshiro Nishizawa, kongrede liderlik geçişinin teknokratların ekonomiyi daha fazla yönlendirmesine yol açacağını öngörüyor.
MART
Nepal seçimleri
Nepal, 5 Mart’ta, eylül ayında şiddetli protestoların ülke geneline yayılması ve 76 kişinin hayatını kaybetmesi üzerine, Batı tarafından “Z kuşağı” diye adlandırılan protestocuların o dönemki Başbakan K.P. Sharma Oli’nin seçilmiş hükümetini devirmesinden bu yana ilk parlamento seçimlerini gerçekleştirecek. Kasım ayı sonunda aday kayıtları kapandığında, Nepal Kongresi, CPN-UML ve Maoist Merkez dahil 100’den fazla siyasi parti adaylığını açıklamıştı.
Çin Ulusal Halk Kongresi
Çin, Komünist Parti liderlerinin ülkenin önümüzdeki beş yıllık ekonomik planını gözden geçirip onaylayacağı yıllık Ulusal Halk Kongresi’ni düzenleyecek. Plan, ekim ayında partinin önemli dördüncü genel kurulunda tartışıldı ve dünyanın ikinci büyük ekonomisi ABD ile uzun süreli bir süper güç rekabetine girerken, teknolojik yenilik ve kendi kendine yeterlilik konularına yoğun bir şekilde odaklanıldı.
NİSAN
Trump’ın Çin gezisi olasılığı
ABD Başkanı Donald Trump, nisan ayında Çin’i ziyaret etmeyi planladığını ve muhtemelen rakibi Xi Jinping ile iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden şekillendirebilecek bir dizi zirve toplantısı başlatacağını söyledi. İki lider, ekim ayı sonunda Güney Kore’de bir araya geldiklerinde ticaret ateşkesini kesinleştirdiler ve gümrük vergileri ve nadir toprak elementleri konusundaki gerilimi azalttılar, ancak birçok konu çözümlenmemiş kaldı.
Çin otomobil fuarı
Çin’in en önemli otomobil fuarı, en son araç teknolojilerini sergileyecek şekilde 24 Nisan’da Pekin’de açılacak. Çinli elektrikli araç üreticilerinin hızlı yükselişi, küresel endüstriyi bir dönüm noktasına getirdi. Organizatörün web sitesine göre, Auto China fuarı 380.000 metrekareye yayılacak ve 1.000’den fazla katılımcıya ev sahipliği yapacak.
MAYIS
Shangri-la Diyaloğu
Asya’nın en büyük savunma konferansı olan Shangri-la Diyaloğu, ABD-Çin rekabetinin arka planında bir kez daha düzenlenecek. Üst düzey askeri yetkililer ve güvenlik analistlerinin yıllık konferansa katılması beklenirken, dünyanın en büyük iki ekonomisinin savunma bakanlarının katılıp katılmayacağı merak konusu.
HAZİRAN
FIFA Dünya Kupası
11 Haziran’da, FIFA Dünya Kupası, ev sahibi ülkeler Meksika ve Güney Afrika’nın Meksiko’da karşılaşmasıyla başlayacak. ABD ve Kanada’nın da ev sahipliği yaptığı turnuvada, Asya-Pasifik ülkeleri Japonya, Güney Kore, Avustralya, Yeni Zelanda ve Özbekistan, ikonik altın kupayı kazanmak için mücadele edecek, ancak bu ülkeler arasında favori olarak gösterilen yok. Final maçı 19 Temmuz’da New Jersey’de oynanacak.
Güney Kore yerel seçimleri
Güney Koreliler, geleneksel olarak iktidar partisinin ilk dönem karnesi olarak görülen yerel seçimlerde, ülke genelinde belediye başkanları ve diğer belediye yöneticilerini seçecek. Seçimler, Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung’un görevdeki ilk yılını doldurmasıyla gerçekleşecek. En çok ilgi çeken koltuk, nüfusun beşte birinin yaşadığı Seul belediye başkanlığı olacak. Konut ve istihdam yaratma gibi temel konular seçim öncesi tartışmaların ana gündem maddelerini oluşturacak gibi görünüyor.
Dalian’da “Yaz Davos”
Dünya Ekonomik Forumu, yıllık yaz toplantısını 23-25 Haziran tarihleri arasında Çin’in kuzeydoğusundaki Dalian kentinde gerçekleştirecek. Konferans, akademisyenleri, politikacıları, yöneticileri ve diğer kişileri bir araya getirerek güncel küresel konuları tartışacak.
TEMMUZ
Ankara’da NATO zirvesi
2025 yılında Lahey’de düzenlenen tarihi NATO zirvesinde müttefikler, 2035 yılına kadar gayri safi yurtiçi hasılanın %5’ini savunmaya ayırmayı taahhüt ettikten sonra, transatlantik savunma paktı, Ukrayna, Orta Doğu ve Kafkasya’ya yakın stratejik bir konumda bulunan Ankara’da yıllık toplantısını düzenliyor. Bu, 2004 yılındaki toplantının ardından Türkiye’nin ikinci kez zirveye ev sahipliği yapması anlamına geliyor.
AĞUSTOS
Yeni J. League takviminin başlangıcı
32 sezonun ardından, Japonya’nın futbol J. Ligi takvimini değiştirerek Avrupa tarzı sonbahar-ilkbahar sezonuna geçiyor. Geçişin sorunsuz olması için, Ağustos-Mayıs sezonunun başlamasından önce Şubat-Mayıs ayları arasında bir mini lig düzenlenecek. Amaç, takvimi küresel transfer dönemlerine daha iyi uyumlu hale getirerek oyuncu değerlerini artırmak, ülkenin zorlu yaz aylarında oynanan maç sayısını azaltmak ve kıtasal yarışmalarla daha iyi senkronize olmaktır.
EYLÜL
Semicon Tayvan
Yılın en önemli teknoloji ve çip endüstrisi etkinliklerinden biri 2 Eylül’de Taipei’de başlıyor. Geçen yılki etkinlik, 100.000’den fazla ziyaretçi ve 1.200’den fazla katılımcıyla rekor kırdı. Semicon, düzenli olarak sektörün en büyük isimlerini çekiyor ve geçmişte Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., Nvidia ve Infineon’un yöneticileri konuşmacı olarak yer aldı.
Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi
Çin liderliğindeki Şanghay İşbirliği Örgütü, bu kez Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te yıllık zirvesini gerçekleştirecek. Diğer Orta Asya ülkeleri ile Rusya, Hindistan, Pakistan ve İran’ı da içeren grubun bu toplantısının güvenlik odaklı olması bekleniyor.
EKİM
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün net sıfır tartışmaları
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Net Sıfır Çerçevesi, IMO üyeleri tarafından yılın başlarında geçici olarak kabul edilmesine rağmen, ABD’nin ortak muhalefeti karşısında Ekim 2025’teki toplantıda kabul edilmedi. Bunun yerine, küresel yakıt standardı ve deniz taşımacılığı emisyonları için fiyatlandırma mekanizmasından oluşan çerçeveye ilişkin oylamanın bir yıl ertelenmesi kararlaştırıldı. Sektör, küresel enerji kaynaklı karbondioksit emisyonlarının yaklaşık %2’sini oluşturmaktadır.
KASIM
Filipinler’de ASEAN Zirvesi
Elçiler ve liderler, Asya için en önemli zirvelerden biri olan ASEAN Zirvesi için Filipinler’de bir araya gelecek. Tüm gözler, grubun yeni başkanı olarak Manila’ya çevrilmiş durumda. Manila’nın görev süresi, derinleşen jeopolitik çatlaklar ve ekonomik zorluklar karşısında bloğun dayanıklılığını belirleyecek.
APEC toplantısı, Shenzhen
Çin, 18 ve 19 Kasım tarihlerinde Shenzhen’de Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği liderler toplantısına ev sahipliği yapacak. Toplantının temasını “Birlikte Refah İçinde Yaşamak için Asya-Pasifik Topluluğu Oluşturmak” olarak belirleyen Çin, ABD, Japonya, Tayvan ve diğer ülkelerle tırmanan gerilimin aksine bir tavır sergiliyor.
BM iklim konferansı, Türkiye
Birleşmiş Milletler’in yıllık iklim görüşmeleri Türkiye’nin Antalya kentinde yapılacak, ancak Ankara ve Canberra arasında ev sahipliği konusunda uzlaşma sağlanmasının ardından müzakerelerin başkanlığını Avustralya üstlenecek. 2025’te Brezilya’da düzenlenen konferansta petrol üreticisi ülkelerin muhalefeti nedeniyle fosil yakıtların aşamalı olarak kaldırılmasına yönelik bir yol haritası üzerinde anlaşma sağlanamamış, bu kez ilerleme kaydedilip kaydedilemeyeceği odak noktası olacak. Hindistan ve Çin’in Brezilya’da iklim sorunu haline getirilmesine katkıda bulunduğu ticaret konusu yine gündemde olacak.
Bangladeş, Nepal ve Laos en az gelişmiş ülke statüsünden çıkıyor
Birleşmiş Milletler kararının üzerinden beş yıl geçtikten sonra, Bangladeş, Nepal ve Laos 24 Kasım’da en az gelişmiş ülke statüsünden çıkmaya hazırlanıyor. Bu, ülkelerin ekonomik kalkınmasında bir dönüm noktası olacak. Ancak, bu kategoriden çıkmak ticaret dahil bazı avantajların kaybı anlamına geliyor ve Bangladeş’te bu statüden çıkmanın ertelenip ertelenmemesi konusunda tartışmalar bile yaşandı. Dakka, geçişi sorunsuz hale getirmek için şu anda ticaret anlaşmaları imzalamaya çalışıyor.
Tayvan yerel seçimleri
Tayvan’da seçmenler 28 Kasım’da belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve diğer yetkililer için oy kullanacak. Tayvan lideri Lai Ching-te’nin Demokratik İlerleme Partisi, ana muhalefet partisi Kuomintang ve yeni lideri Cheng Li-wun ile mücadele ederken, yerel seçimler genel siyasi ivmenin yakından izlenecek bir göstergesi olacak.
ARALIK
Yeni Zelanda seçimleri
Yeni Zelanda, mevcut parlamentonun feshedilmesi veya görev süresinin dolmasının ardından seçimler düzenleyecek ve oy kullanma için son tarih 19 Aralık olacak. İktidar koalisyonunun baskın üyesi olan Ulusal Parti ile 2023’teki önceki seçimlerde yenilgiye uğrayan muhalefet partisi İşçi Partisi, şu anda anketlerde başa baş gidiyor.
G20 zirvesi
G20 zirvesi, 14 Aralık’tan itibaren iki gün boyunca Trump’ın Miami’deki golf tesisinde yapılacak. Asya ‘nın büyük güçleri Çin, Hindistan ve Japonya için önemli bir diplomatik platform oluşturacak olan bu etkinliğe, ABD başkanının davetiyle Kazakistan ve Özbekistan liderleri de katılacak.
Asya
Güney Kore’den Ukrayna’ya Kuzey Koreli esirler için özür ültimatomu

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, iki Kuzey Koreli savaş esirinin Seul’e nakledildiğini açıklayan Ukrayna’nın gizlilik anlaşmasını ihlal ettiğini belirterek Kiev yönetimini resmi özür dilemeye çağırdı. Ukrayna tarafının anlaşmayı inkar ettiğini belirten Lee, olguların kabul edilmemesi halinde karşı adımlar atılacağını duyurdu.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, Ukrayna’nın iki Kuzey Koreli savaş esirinin Seul’e teslim edildiğini kamuoyuna duyurarak gizlilik mutabakatını ihlal ettiğini belirtti.
Lee, Kiev yönetiminin olguları kabul etmemesi ve kamuoyu önünde özür dilememesi halinde ülkesinin karşı adımlar atacağını açıkladı.
X hesabı üzerinden açıklamada bulunan Lee, esirlerin iadesi sürecinde Ukrayna tarafının gizlilik talep ettiğini, Seul’ün de bilgilerin açıklanmaması yönünde anlaşmaya vardığını kaydetti. Lee, Ukrayna’nın bu mutabakatı tek taraflı olarak bozduğunu ifade etti.
“Ukrayna bizi yalancı durumuna düşürdü”
Gelişmeler karşısında nezaket çerçevesinde üzüntülerini ilettiklerini belirten Güney Kore Devlet Başkanı, Ukrayna tarafının varılan mutabakatı inkar ederek kendisini yalancı durumuna düşürdüğünü savundu.
Lee, Seul’ün anlaşmanın kabul edilmesini ve özür dilenmesini istemesi üzerine Kiev’in Kuzey ve Güney Kore arasında kaçınılmaz bir çatışma senaryosundan söz ettiğini ve “Kore Yarımadası’nda savaşı kışkırtmaya çalıştığını” öne sürdü.
Lee, açıklamasında “Ukrayna’nın eylemlerinden ciddi üzüntü duyuyoruz. Olguları kabul etmeyi ve kamuoyu önünde özür dilemeyi reddetmeyi sürdürürlerse yeni adımlar atacağız. Bu, Kore Cumhuriyeti vatandaşlarının ve devletinin onur meselesidir, görmezden gelemeyiz” ifadelerini kullandı.
<북한포로 송환 관련, 우크라이나측이 비공개 요구를 해 비공개를 합의했는데 일방적으로 공개했고,
대한민국 대통령이 최대한 예의를 갖춰 아쉽다고 했더니 합의사실 없다고 상대국 국가원수를 거짓말쟁이로 만들고,
합의사실을 인정하고 사과하라고 했더니 도리어 남북간 군사충돌 임박 운운하며…— 이재명 (@Jaemyung_Lee) October 2, 2026
Zelenskiy esir teslimini BM kürsüsünden duyurdu
Tartışma, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 23 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmayla başladı. Zelenskiy, Ukrayna’nın iki Kuzey Koreli askeri esiri Güney Kore’ye teslim ettiğini açıkladı. Lee Jae-myung bu açıklamaya sosyal medya üzerinden tepki göstererek, Ukrayna’yı gizlilik anlaşmasını çiğnemekle suçlamış ve durumu “utanç verici” olarak nitelendirmişti.
Buna karşılık Ukrayna Devlet Başkanlığı Danışmanı Dmitro Litvin, Seul ile Kiev arasında esir takasına ya da teslimine ilişkin herhangi bir gizlilik anlaşması bulunmadığını ileri sürdü. Reuters’ın aktardığına göre, bu açıklamanın ardından Güney Kore Dışişleri Bakanlığı 28 Eylül’de Ukrayna’nın Maslahatgüzarı Andriy Veşkin’i bakanlığa çağırarak diplomatik protesto iletti.
Moskova esir transferine ilişkin bilgisinin olmadığını belirtti
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Kuzey Koreli savaş esirlerinin teslimine dair ellerinde bir bilgi olmadığını açıkladı. Esir konusunun Rusya Savunma Bakanlığı ve istihbarat servislerinin yetkisinde olduğunu aktaran Peskov, istihbarat kanalları üzerinden temasların sürdüğünü kaydetti.
Rusya ile Kuzey Kore, Ukrayna ordusunun Ağustos 2024 başında sınır bölgelerine girdiği dönemde Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalamıştı. Kuzey Kore birlikleri Kursk bölgesindeki çatışmalarda yer alırken Rusya Genelkurmay Başkanlığı, bölge topraklarının 2025 ilkbaharında Ukrayna ordusundan tamamen temizlendiğini duyurmuştu.
Asya
Çin akaryakıt ihracatını durdurdu: Küresel pazarda tedarik daralıyor

Çin, eriyen iç stoklarını takviye etmek için ekim ayı rafine akaryakıt ihracatını askıya alarak küresel arz sıkıntısını büyüttü. Ülkedeki motorin ve gaz yağı açığı 20 milyon varile ulaşırken, yakıt fiyatları yüzde 70 tırmanan ABD acil rezervlerden 40 milyon varil ham petrol çıkarıyor.
Çin, eriyen yerel rezervlerini yeniden doldurabilmek amacıyla ekim ayı boyunca yapılması planlanan rafine akaryakıt ihracatını askıya aldı.
ABD’nin İran ile girdiği savaşın küresel enerji arzını sarstığı günlerde hayata geçen uygulama, dünya genelindeki yakıt tedarik açığını daha da derinleştirme riski taşıyor.
Yetkililer, ülkedeki bir haftalık ulusal tatilin başında büyük rafinerilere Hong Kong ve Makao hariç hiçbir dış pazara sevkiyat izni verilmeyeceğini bildirdi.
Reuters’a konuşan sektör kaynakları, 7 Ekim sonrasında yurt dışına yakıt çıkışına yeniden onay verilip verilmeyeceğinin rafinerilerin üretim hızına ve iç depolardaki doluluk oranına göre netleşeceğini aktardı.
Batı Asya’dan ham petrol akışının savaş nedeniyle kesintiye uğraması üzerine Pekin yönetimi ilk olarak mart ayında ihracata sınırlama getirmiş, temmuz ayında ise motorin, benzin ve jet yakıtı satışlarını aylık izin şartına bağlamıştı.
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü bünyesindeki Çin enerji araştırmaları biriminin yöneticisi Michal Meidan, hükümetin temel hedefinin iç pazardaki arzı güvenceye almak olduğunu vurgulayarak, “Uluslararası piyasalar ikinci planda kalıyor” değerlendirmesini yaptı.
İhracat vizesi için ticari rezervlerin savaş öncesindeki seviyelere ulaşması şart koşuluyor.
Enerji veri analitiği kuruluşu Kpler’in verilerine dikkat çeken analist Zameer Yusof, mevcut motorin ve gaz yağı envanterinin savaş öncesi döneme göre 20 milyon varil geride kaldığını, benzin açığının ise yaklaşık 9 milyon varil düzeyinde seyrettiğini kaydetti.
Pekin’in muslukları kapatması, Washington ile Avrupalı müttefikleri arasındaki enerji gerilimini de su yüzüne çıkardı.
Washington yönetimi, acil durum rezervlerini piyasaya sürmemeleri halinde Almanya ve Fransa’ya sağladığı motorin sevkiyatını durdurma uyarısı yaptı. Avrupalı bir yetkili, ABD’nin Avrupa Birliği’nden altı aylık süre zarfında 120 milyon varil motorini dolaşıma sokmasını talep ettiğini ifade etti.
Gelişmeleri değerlendiren ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Batı Asya kaynaklı motorin kaybının telafi edilmeye çalışıldığını ancak Çin’den gelen ihracat kanalının da kapandığını kaydetti.
İran savaşının patlak vermesinden bu yana ABD iç pazarında motorin fiyatları yüzde 70, benzin fiyatları ise yüzde 50 civarında yükseldi.
Yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde artan yakıt maliyetlerini dizginlemeye odaklanan Beyaz Saray, kendi acil durum kaynaklarını devreye sokuyor.
ABD Enerji Bakanlığı, enerji firmalarına ödünç verilmek üzere Stratejik Petrol Rezervinden 40 milyon varil ham petrolün daha kullanıma açılacağını duyurdu.
Daha önce 1982’den bu yana en düşük düzeyine gerileyen ABD rezervleri, bu son tahsisatla birlikte yasalarda tanımlanan asgari güvenlik sınırının altına inecek.
Asya
Japon iş dünyası heyeti Pekin’i ziyaret ederken Çin ‘tarihten ders çıkarma’ uyarısı yaptı

Çin’in en üst düzey diplomatı, Tokyo’ya tarihten ders çıkarma çağrısı yaptı. Görüşme, ikili ilişkilerin kasım ayında bozulmasından bu yana bir Japon heyetinin Çin’de en üst düzeyde kabul edildiği temas oldu.
Çin’in en üst düzey diplomatı Wang Yi, 50 kişilik şirket yöneticileri heyetine başkanlık eden Japonya’nın eski Dışişleri Bakanı Takeshi Iwaya ile pazartesi günü Pekin’de bir araya geldi. Görüşme, yaklaşık bir yıldır Çin’i ziyaret eden bir Japon heyetinin Pekin’de bu düzeyde kabul edildiği en üst düzey temas oldu.
Çin Dışişleri Bakanlığının görüşmeye ilişkin açıklamasına göre Wang, gelecek yıl diplomatik ilişkilerin kurulmasının 55. yıl dönümü öncesinde ikili ilişkilerin “ciddi bir durumla” karşı karşıya olduğunu ve “henüz normalleşmediğini” söyledi.
Wang, “Savaş sonrası ‘barış anayasasına’ meydan okuyan ya da savaş dönemindeki saldırganlık tarihini yeniden yazmaya çalışan bir ülke, dünyayla yüzleşemez; geleceğe ise hiç açılamaz” dedi.
Wang, Tokyo’ya ülke yönetiminin Tayvan konusundaki “hatalı söz ve eylemlerini” mümkün olan en kısa sürede düzeltme çağrısında bulundu.
Çinli diplomat ayrıca Japonya’nın, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Japon savaş suçlularını yargılamak üzere Müttefikler tarafından kurulan Tokyo Mahkemelerinin 80. yıl dönümünde tarihten ders çıkarması gerektiğini söyledi.
Wang, iktidardaki Çin Komünist Partisinin 24 üyeli Politbürosunda yer alıyor ve Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Dış İlişkiler Komisyonu Ofisi Direktörlüğü görevini yürütüyor. Iwaya ise Shigeru Ishiba hükümetinde dışişleri bakanlığı yaptığı dönemde, Aralık 2024’te Pekin’i ziyaret etmişti.
Japon heyetinin Pekin’e gelişi, geçen hafta Washington’da Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılan zirvenin hemen ardından gerçekleşti. İki lider görüşmede, ülkelerinin İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya’ya karşı kurduğu savaş dönemi ittifakına övgüde bulundu.
Tokyo, Pekin ile Washington arasındaki ilişkilerde istikrar yönünde ortaya çıkan işaretleri kaygıyla izliyor. Bu gelişmelerin ardından Trump ile Japonya Başbakanı Sanae Takaichi arasında cumartesi günü 20 dakikalık bir telefon görüşmesi yapıldı. Trump görüşmede, Washington’daki temasları hakkında Takaichi’ye bilgi verdi.
Iwaya’nın Japonya Uluslararası Ticaretin Teşviki Derneği (JAPIT) Başkanı sıfatıyla gerçekleştirdiği ziyaret, Takaichi’nin geçen yıl Tayvan konusunda yaptığı açıklamalarla başlayan uzun süreli ikili çıkmazın aşılmasına yönelik çabaların bir parçası.
Takaichi, kasım ayında Japon parlamentosunda yaptığı açıklamada, Tayvan’a ilişkin olası bir krizin Japonya açısından “ülkenin varlığını tehdit eden bir durum” oluşturabileceğini ve bunun Tokyo’ya kolektif meşru müdafaa kapsamında karşılık verme imkânı sağlayabileceğini savunmuştu.
Takaichi’nin açıklamalarının yol açtığı siyasi gerilim, Pekin ile Tokyo arasındaki resmi bakanlık düzeyindeki temasların aniden kesilmesine neden oldu.
Japonya ayrıca son yayımladığı savunma beyaz kitabında Çin’i tehdit olarak nitelendirerek, “kapsamlı ulusal gücü büyütme” çağrısı yaptı.
İlişkilerdeki soğukluğun boyutu temmuz ayında bir kez daha görüldü. Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi, Manila’da düzenlenen ASEAN bağlantılı toplantıların oturum aralarında Wang ile kısa bir görüşme yaptığını açıkladı. Pekin ise hızla buna karşılık vererek böyle bir temasın gerçekleştiğini kesin bir dille reddetti.
Resmi kanalların tıkanması üzerine Japon iş çevreleri ile parlamenter gruplar, iletişim kanallarını açık tutmak için devreye girdi.
Mevcut JAPIT heyetinin ziyareti aslında haziran ayında yapılacaktı. Ancak örgütün uzun yıllar başkanlığını yürüten eski Dışişleri Bakanı Yohei Kono’nun ölümü nedeniyle ziyaret ertelendi. Kono, geçen yıl benzer bir ticaret heyeti kapsamında Pekin’e gitmiş ve Çin Başbakanı Li Qiang ile görüşmüştü.
Pazartesi günkü görüşmelerde Iwaya da mevcut ilişkilerin “endişe verici” olduğunu kabul etti. Iwaya, JAPIT’in Kono’nun mirasını sürdüreceğini ve ilişkileri Çin-Japonya ilişkilerinin temelini oluşturan dört siyasi belgenin ilkelerine yeniden döndürmek için çalışacağını söyledi.
Bu görüşme, son dönemde Japon iş dünyası ve yasama organı temsilcilerinden oluşan çeşitli heyetlerin Pekin’e gerçekleştirdiği ziyaretlerin devamı niteliğinde.
Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Hua Chunying, haziran ayında dört kişilik geçici bir JAPIT heyetini kabul etmişti. Çin Komünist Partisi Uluslararası İlişkiler Departmanı Başkan Yardımcısı Lu Kang ise ağustos ayı sonunda farklı partilerden genç Japon parlamenterlerden oluşan bir heyetle görüşmüştü.
Eylül ortasında ise Japonya-Çin Dostluk Parlamenterler Birliği’nden genç milletvekillerinden oluşan başka bir heyet, Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Liu Bin tarafından kabul edildi.
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak











