Rusya’da iş dünyası ombudsmanlığına atanan Aleksandr Şohin, şirketlere kayyum atanmasının haksız rekabet amacıyla kullanılmaması ve sürecin şeffaf yürütülmesi gerektiğini açıkladı. Putin’in kararnameleriyle güvenlik önlemi almayan yerel işletmelerin yanı sıra Metro, Auchan ve Nestle gibi Batılı şirketlerin Rusya operasyonlarına da kayyum atanmıştı.

Rusya Sanayiciler ve Girişimciler Birliği Başkanı Aleksandr Şohin, şirketlere kayyum atanması uygulamasının haksız rekabet aracına dönüşmemesi gerektiğini belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından 5 Ekim’de Girişimcilerin Haklarını Koruma Yetkilisi (iş dünyası ombudsmanı) görevine getirilen Şohin, bazı girişimcilerin cazip varlıkları bu yolla ele geçirmeye çalışabileceğine dikkat çekerek süreçte şeffaflık talep etti.

RBK medya kuruluşunun aktardığına göre Şohin, Rusya Devlet Başkanı’nın insansız hava aracı saldırılarına karşı gerekli güvenliği sağlayamayan ya da hasar gören üretim tesislerini zamanında onarmayan Rus şirketlerine kayyum atanmasını öngören yakın tarihli kararnamesine işaret etti.

Şirketlerin yalnızca cezalandırılmaması gerektiğini belirten yeni ombudsman, savunma harcamalarının teşvik edilmesi amacıyla hükümete, Maliye Bakanlığına ve Birinci Başbakan Yardımcısı Denis Manturov başkanlığındaki alt komisyona bir dizi öneri sunduklarını açıkladı.

Maliye Bakanlığının bu kapsamda şirketlerin İHA saldırılarına karşı yaptığı yatırımları kurumlar vergisi matrahına dahil ettiğini aktaran Şohin, kayyum süreçlerinin denetlenmesi ve şeffaflığın artırılması gerektiğini vurguladı.

Rusya’da kritik altyapı ve yabancı varlıklara kayyum atamaları genişliyor

Rusya’da şirketlere ve varlıklara kayyum atanmasına olanak tanıyan yasal düzenlemeler Nisan 2023’ten bu yana yürürlükte.

Putin’in Nisan 2023’te imzaladığı ilk kararname, Rusya’ya, Rus vatandaşlarına ve şirketlerine ait varlıklara el koyan ülkelerle bağlantılı mülklere kayyum atanmasının önünü açtı.

Düzenleme uyarınca menkul ve gayrimenkul mülkler, menkul kıymetler, hisseler ve mülkiyet hakları kayyum yönetimine devredilebiliyor; atanan kayyum tasarruf hakkı hariç mülk sahibinin yetkilerini üstleniyor.

Putin ağustos ayında imzaladığı başka bir kararnameyle güvenlik önlemlerini almayan kritik altyapı tesislerine de hükümet tarafından kayyum atanabilmesine onay vermişti.

Şohin, görevi devralmasının ardından hem Rus hem de yabancı şirketlerin kayyum uygulamalarına karşı ombudsmanlık kurumuna başvurabileceğini dile getirdi.

2012’den bu yana görevi yürüten Boris Titov’un yetki süresinin dolmasıyla 2022’den bu yana boş kalan makama atanan Şohin, iş örgütleriyle koordinasyonu güçlendirmeyi ve bölgesel temsilcilerin belirlenmesini öncelikli hedefleri arasında sıraladı.

Batılı devlerin Rusya iştirakleri kayyuma devredildi

Son dönemde yabancı şirketlerin Rusya’daki faaliyetlerine yönelik kayyum atamalarında artış kaydedildi.

Putin’in eylül ayı sonunda imzaladığı kararnameyle Metro Cash & Carry şirketinin varlıkları Torg RUS adlı yönetim şirketine devredildi.

Metro ise atamayı çalışanların güvenliği, altyapı ve iş süreçlerinin sürekliliği gerekçesiyle açıkladı.

Daha önce 17 Eylül’de L.E.V. Management şirketine Fransız perakende zinciri Auchan’ın Rusya iştiraki OOO Auchan ile Lemana PRO devredilmişti.

Aynı karar doğrultusunda OOO Nestle Rossiya ve FM Logistic şirketlerinin tüm hisseleri de söz konusu kayyum şirketinin idaresine verildi.

Atamaların ardından Rusya’daki Auchan’ın genel müdürlüğüne İlya Berdnikov, Lemana PRO ağını yöneten Le Monlid şirketinin başına Denis İsayev, FM Logistic şirketinin idaresine ise Yevgeni Nenaşev getirildi.

Sibirya’daki bir veba araştırma enstitüsünde görev yapan 28 yaşındaki laboratuvar çalışanının ölümü üzerine onlarca kişi karantinaya alındı. Rusya makamları ölümün kaynağı belirsiz bir zatürreden kaynaklandığını duyururken, patojen içeren bir tüpün düşürüldüğü iddialarını yalanladı.

Rusya’nın Sibirya bölgesindeki bir veba araştırma merkezinde çalışan laboratuvar görevlisinin hayatını kaybetmesi üzerine onlarca kişi karantinaya alındı.

Rusya Halk Sağlığı ve Tüketiciyi Koruma Kurumu (Rospotrebnadzor) Başkanı Anna Popova, gelişmenin ardından İrkutsk bölgesine gitti.

Yetkililer, durumun kontrol altında olduğunu ve ölümün kaynağı henüz belirlenemeyen bir zatürre türünden kaynaklandığını açıkladı.

Yerel basın, yaşamını yitiren çalışanın Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba Karşıtı Araştırma Enstitüsü personeli 28 yaşındaki Darya Şipilova olduğunu duyurdu.

Şipilova’nın nerede ve nasıl hastalandığına dair çelişkili bilgiler basına yansırken, resmi makamlar ölüm nedenini sebebi henüz aydınlatılamamış zatürre olarak kaydetti.

Sosyal medyadaki iddialara karşın kaza kanıtı saptanmadı

Laboratuvar çalışanının içinde canlı bakteri yer alan bir deney tüpünü düşürdüğü yönündeki iddiaların sosyal medyada yayılması üzerine Rospotrebnadzor devlet medyasına açıklama yaptı.

Reuters ajansının aktardığına göre denetleme kurumu, enstitü bünyesinde patojenlerle çalışırken herhangi bir kaza yaşandığına dair kanıt elde edilmediğini bildirdi.

Yetkililer ayrıca kadının ölümünün yürüttüğü işle bağlantılı olduğuna dair gösterge olmadığını vurguladı.

Fakat Popova haftasonunda acil toplantı için Sibirya’ya gitti. Şipilova ile temas eden ve sayısı tam açıklanmayan çok sayıda kişi karantinaya alınırken, yaşamını yitirdiği Şelehov kentindeki hastanenin belirli kısımları güvenlik çemberine dahil edildi.

Bölgedeki bir alüminyum fabrikası da çalışanlarına maske takma talimatı verdi.

İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev yaptığı yazılı açıklamada, ölüm nedeninin “etiyolojisi belirsiz zatürre” olduğunu belirterek, “Son birkaç gün içinde Veba Karşıtı Enstitü personelinden tıbbi yardıma başvuran yeni vaka tespit edilmemiştir” dedi.

Kobzev, hayatını kaybeden çalışanın temas ettiği herkesin saptandığını, sağlık kontrolünden geçirildiğini ve tıbbi gözetim altına alındığını kaydetti.

Bölgede veba bakterisi doğal ortamda varlığını sürdürüyor

Tarih öncesi dönemdeki ilk insan kaynaklı salgının kaydedildiği Sibirya’da veba endemik nitelik taşıyor.

Hastalığa yol açan Yersinia pestis bakterisi, bölgenin vahşi doğasındaki küçük memelilerde ve onların pirelerinde yaşam alanı buluyor.

Rusya genelinde insanların vebaya yakalanması nadir görülse de Afrika başta olmak üzere dünyanın çeşitli bölgelerinde her yıl vakalar kayda geçiyor.

Veba insan vücudunda üç farklı biçimde ortaya çıkıyor.

Bunlardan biri olan akciğer vebası, akciğerleri etkileyerek hastanın öksürük yoluyla havaya bulaşıcı damlacıklar saçmasına yol açıyor.

Erken teşhis edildiğinde antibiyotikle tedavi edilebilen hastalık, tedavi uygulanmadığında bir ila altı gün içinde ölümcül sonuç doğurabiliyor.

New York Times gazetesinde yer alan haberde, ABD ile Rusya arasındaki müzakerelerin Rus enerji şirketi Lukoil’in yurtdışı varlıklarını kapsayan milyarlarca dolarlık bir petrol anlaşmasına uzandığı öne sürüldü. Taslak plan Doğu Avrupa’daki rafinerileri, ABD’deki istasyonları ve üçüncü ülkelerdeki sahaları içerirken Körfez yatırımcılarının da sürece dahil olabileceği belirtiliyor.

ABD ile Rusya arasındaki Ukrayna müzakerelerinin petrol sektörünü kapsayan milyarlarca dolarlık bir anlaşma başlığıyla genişletildiği öne sürüldü.

The New York Times’ın (NYT) müzakere sürecine aşina sekiz kaynağa dayandırdığı habere göre görüşmeler, Rus petrol devi Lukoil’in Rusya sınırları dışındaki uluslararası varlıklarını kapsıyor.

Gündemdeki taslak uzlaşma; şirketin ABD’deki akaryakıt istasyonlarını, Doğu Avrupa’daki rafinerilerini ve farklı coğrafyalardaki petrol sahalarını içeriyor. Habere göre Washington yönetimi, söz konusu anlaşmanın Ukrayna’daki çatışmalar sona ermeden önce imzalanmasını teklif etti.

Kremlin’deki görüşmede ortak projeler ele alındı

Konunun, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner arasında eylül ayında Moskova’da yapılan görüşmede gündeme geldiği aktarıldı.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, 5 Eylül’de Kremlin’de gerçekleşen ve yaklaşık üç saat süren toplantıda olası büyük ortak projeler dahil ekonomik başlıkların ele alındığını doğrulamıştı.

Uşakov görüşmenin ardından, taraflar arasındaki müzakerelerin zamanında ve yararlı geçtiğini, liderlerin kişisel temaslarını sürdüreceğini ve Witkoff ile Kushner üzerinden yürütülen temasların devam edeceğini açıklamıştı.

NYT’ye konuşan ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Witkoff ile Kushner’ın anlaşma kapsamındaki federal hükümet yatırımlarının mali şartlarına ilişkin görüşmelerde doğrudan rol oynadığını kaydetti.

Washington yönetiminin sürece ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) üzerinden dahil olduğu belirtildi. Gazeteye açıklama yapan bir DFC temsilcisi, Lukoil varlıklarına ilişkin olası mutabakatın Trump yönetiminin ekonomik güvenliği artırma, dış politikayı ilerletme ve Amerikan tüketicileri için enerji maliyetlerini düşürme vaatlerini destekleyeceğini savundu.

Girişimde ABD’li finansör Todd Boehly’nin yanı sıra Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden iş insanlarının yer alabileceği ifade ediliyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, konuya dair soruya “Yorum yok” yanıtını verdi. Lukoil basın servisi ise konuyla ilgili açıklama yapmadı.

ABD Hazine Bakanlığı, Moskova’nın barış sürecine yönelik ciddi bir irade göstermediği gerekçesiyle 22 Ekim 2025’te Lukoil’i ve bağlı ortaklıklarını yaptırım listesine almıştı.

Lukoil ise 27 Ekim’de yurtdışı operasyonlarını elden çıkarma niyetini duyurarak teklifleri değerlendirmeye başladığını açıklamıştı.

Şirket, yabancı varlıklarını bünyesinde toplayan Lukoil International GmbH üzerinden yürütülen devir ve satış müzakerelerinin kesintiye uğramaması amacıyla ABD lisansının uzatılmasını talep etmişti.

ABD Hazine Bakanlığı, satış görüşmelerine olanak tanıyan bu özel iznin süresini son olarak 18 Eylül 2026’da aldığı kararla 22 Ekim’e kadar uzattı.