Amerika
Van Hollen’dan Trump’a İran ile müzakere suçlaması: ‘Yalan söylüyor’

Demokrat Senatör Chris Van Hollen, Başkan Donald Trump’ın İranlı yetkililerle müzakere yürütüldüğüne dair açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını ileri sürdü. Van Hollen, Trump’ın sivil altyapıyı hedef alan tehditlerini potansiyel bir savaş suçu olarak nitelendirirken, uluslararası hukuk çerçevesinde hesap verebilirlik çağrısında bulundu.
Demokrat Maryland Senatörü Chris Van Hollen, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump’ın İranlı yetkililerle görüşmeler gerçekleştirdiğine dair beyanlarının “yalan” olduğunu ifade etti.
CNN kanalında yayımlanan “The Arena” programında sunucu Kasie Hunt’ın sorularını yanıtlayan Van Hollen, “İranlıların bizimle konuştuğunu ve Donald Trump’a istediği her şeyi vermek üzere olduklarını söylediğinde yalan söylediğini biliyoruz. Evet, bu bir yalan” dedi.
Pazartesi günü erken saatlerde Trump, İran ile çatışmayı sona erdirmeye yönelik “çok iyi” ve “verimli görüşmelerin” ardından, İran enerji altyapısına yönelik ABD saldırılarına beş gün ara verileceğini açıklamıştı.
Başkan ayrıca pazartesi günü, ABD temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın pazar günü İranlı mevkidaşlarıyla görüştüğünü belirtti. Ancak Trump, söz konusu kişilerin öldürülmesini istemediğini gerekçe göstererek kimlerle görüşüldüğüne dair ayrıntı vermeyi reddetti.
Florida eyaletinin Palm Beach kentinde gazetecilere konuşan Trump, “İnandığım kadarıyla en saygın olan adamla ve liderle muhatap oluyoruz” ifadesini kullandı.
Trump, babası Ayetullah Ali Hamaney’in 8 Mart’taki vefatının ardından göreve gelen ancak o tarihten bu yana kamuoyu önüne çıkmayan yeni İran Dini Lideri Mucteba Hamaney ile ise henüz konuşmadığını kaydetti.
Axios sitesi, pazartesi günü İsrailli bir yetkiliye dayandırdığı haberinde Witkoff ve Kushner’ın İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile temas halinde olduğunu bildirdi.
Ancak Galibaf pazartesi günü, taraflar arasında müzakere yürütüldüğü iddialarını yalanladı. Galibaf, X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, “sahte haberlerin finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in içine düştüğü bataklıktan kaçmak için kullanıldığını” yazdı.
Başkanın beş günlük duraklama kararını açıklamasının ardından pazartesi günü petrol fiyatları düşerken borsalar yükseliş kaydetti. Van Hollen ise Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu savaşı sona erdirmediği sürece petrol ve gaz fiyatlarının artmaya devam edeceğini belirtti.
Trump’ın enerji altyapısını hedef alma tehditleri “savaş suçu” olarak nitelendirildi
Başkanın İran elektrik şebekesini hedef alma tehdidine ilişkin olarak Demokrat Senatör, bu durumu Trump’ın beş günlük duraklamanın ardından “umulur ki” vazgeçeceği potansiyel bir “savaş suçu” şeklinde tanımladı.
Van Hollen, “Bir ülkenin askeri amaçlarla altyapıyı hedef alabileceği çok dar kapsamlı koşullar mevcuttur; ancak Başkanın ‘Hürmüz Boğazı’nı açmazsanız tüm sivil altyapınızı havaya uçuracağız’ demesi açıkça uluslararası hukukun ihlalidir” dedi.
Sözlerini sürdüren Van Hollen, “Bu nedenle Başkan, uluslararası mahkemelerde veya Amerika Birleşik Devletleri’nde hesap vermelidir. İnsanlar savaş suçu işlediğinde, onlardan hesap soracak sistemlere ihtiyacımız var” değerlendirmesinde bulundu.
Sunucu Hunt’ın Trump’tan nasıl hesap sorulabileceğine dair sorusu üzerine Van Hollen, “Görevden ayrıldığında hala mahkemeler yoluyla hesap verebilirliğe açık olabilir ve elbette uluslararası mahkemeler de mevcuttur” yanıtını verdi.
Van Hollen sözlerini, “Umarım Kasie, o noktaya gelmeyiz” diyerek tamamladı.
Amerika
Tupac Shakur cinayetini planlayan Davis ömür boyu hapse mahkum edildi

Rap sanatçısı Tupac Shakur’un 1996’da öldürülmesini organize etmekten suçlu bulunan eski çete lideri Duane Davis, Las Vegas’taki mahkeme tarafından 40 yıl sonra şartlı tahliye imkanıyla ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Kararda, yaklaşık 30 yıl sonra sonuçlanan davada sanığın geçmişte verdiği mülakatlar ve anı kitabı başlıca delil kabul edildi.
ABD’nin Las Vegas kentinde görülen davada mahkeme, rap müzisyeni Tupac Shakur’un 1996 yılında öldürülmesini planlamaktan suçlu bulduğu 63 yaşındaki Duane “Keffe D” Davis’i ömür boyu hapis cezasına çarptırdı.
CNN’in aktardığı karara göre Davis, cezasının 40 yılını tamamlamasının ardından şartlı tahliye başvurusunda bulunma hakkına sahip olacak.
Kararı açıklayan Yargıç Carli Kierny, Davis’in cezaevinde geçirdiği 731 günlük sürenin mahkumiyetinden düşülmesine hükmetti.
Duruşmada sanığa hitap eden Kierny, “Üç yıldır sizden aynı sözlerin farklı biçimlerini dinledim: ‘Evet, bu işe karıştım. Fakat artık başka bir insanım. Geçmişi geride bıraktım. Compton’dan çıktım. Artık bir dedeyim.’ Hiç kimse bir başkasının canını alıp sonra hiçbir şey yaşanmamış gibi çekip gitme hakkına sahip değildir” ifadelerini kullandı.
Otuz yıllık dosyadaki tek sanık
Ağustos ayında birinci derece cinayetten suçlu bulunan Davis, Shakur’un öldürülmesine ilişkin soruşturmada bugüne kadar hakkında resmi suçlama yöneltilen tek kişi olma özelliğini taşıyor.
Olayda kullanılan silahın bulunamaması ve tanıkların ifade vermekten kaçınması nedeniyle dosya yaklaşık 30 yıl boyunca aydınlatılamadı.
Yargılama sürecinde savcılık makamının en önemli dayanağını bizzat Davis’in kamuoyuna yaptığı açıklamalar oluşturdu.
Sanığın verdiği mülakatlar, yer aldığı belgeseller ve 2019 yılında yayımlanan “Compton Street Legend” (Compton Sokağı Efsanesi) adlı anı kitabında anlattıkları davada temel kanıtlar arasına girdi. Yargıç Kierny, söz konusu ifadelerin ve sanığın geçmiş beyanlarının delil niteliği taşıdığına karar verdi.
İddianameye göre Southside Compton Crips çetesinin eski elebaşlarından olan Davis, Shakur ve beraberindekilerin Las Vegas’taki MGM Grand Oteli’nde yeğeni Orlando Anderson ile kavga etmesi üzerine intikam amaçlı silahlı saldırı organize etti.
Shakur, aynı gece Marion “Suge” Knight’ın kullandığı araçta bulunduğu sırada vuruldu; vücuduna isabet eden dört kurşundan birinin akciğerine zarar vermesi sonucu 13 Eylül 1996’da 25 yaşındayken yaşamını yitirdi.
Davis’in 2008 yılındaki polis sorgusunda yer alan anlatımlarına göre, aracın arka koltuğunda oturan kişiye tabancayı kendisi uzattı ve ardından yeğeni Anderson ateş açtı.
Davis ayrıca Shakur ve Suge Knight’ın öldürülmesi emrini, 1 milyon dolar ödül vadeden “Diddy” lakaplı rap müzisyeni Sean Combs’un verdiğini iddia etti.
Olayla bağlantılı olarak hakkında herhangi bir suçlama yöneltilmeyen Combs ise söz konusu iddialarla ilişkisini daha önce defalarca reddetti.
Amerika
Yapay zeka sadece en zengin yüzde 1’lik kesime yaradı

ABD’de yapay zeka yatırımlarının tetiklediği piyasa rallisi hanehalkı servetini 26 trilyon dolar artırırken bu gelirden yalnızca en zengin yüzde 1’lik kesim faydalandı. Nüfusun en yoksul yarısı toplam servet büyümesinden 500 milyar dolardan daha az pay alabildi.
ABD, yapay zekanın gelişimiyle bağlantılı geniş çaplı bir teknoloji devrimi yaşıyor.
Reuters’ın haberine göre bu alana yapılan yatırımlar, geçmişteki telekomünikasyon atılımının yanı sıra demir yolu ve kara yolu inşasına ayrılan harcamaları geride bırakabilir.
Yapay zeka alanındaki ilerleme borsada hızlı yükseliş sağlarken hanehalkı servetini de artırdı.
Ancak bu süreçten asıl kazancı en varlıklı kesim sağladı; Amerikalıların çoğunluğu ise yüksek hayat pahalılığıyla karşılaşmaya devam ediyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) verilerine göre, Joe Biden’ın başkanlık döneminin sonundan 2026 ortasına kadar Amerikan hanehalklarının toplam serveti yüzde 16,5, yani yaklaşık 26 trilyon dolar yükseldi.
Buna rağmen ülke genelindeki toplam servet payını sadece en zengin yüzde 1’lik kesim artırabildi; nüfusun geri kalan yüzde 99’luk diliminin payı ise daraldı.
Amerikan hanelerinin en az gelirli yarısı, bu 26 trilyon dolarlık artıştan 500 milyar dolardan daha az pay alabildi. En alt gruptaki artış oranı yaklaşık yüzde 10 düzeyinde kaldı.
Tüketiciler harcamalarını kısıyor
Diğer yandan Reuters ajansı, tüketici harcamalarının nominal olarak artmayı sürdürdüğünü ancak bu artışın önemli bölümünü enflasyonun erittiğini vurguluyor.
Fiyat artışları hesaba katıldığında Amerikalıların harcama temposu koronavirüs pandemisi öncesindeki düzeyde seyrediyor.
Ağustos ayında The Washington Post’un yayımladığı haberde, Amerikalıların daha sık indirim aradığı, ucuz gıdaya yöneldiği, restoranlara daha seyrek gittiği ve pahalı hizmetleri kullanmaktan vazgeçtiği aktarılmıştı.
Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi, borsa kazanımlarından faydalanan varlıklı Amerikalıların tüketim harcamaları verilerini büyük ölçüde yukarıda tuttuğunu kaydetti.
Fiyatlar üzerindeki ek baskıyı gümrük tarifeleri, İran ile yaşanan gerilim kaynaklı enerji maliyetleri ve yapay zeka sektöründeki yatırım yoğunluğu oluşturuyor.
Özellikle benzin ve sığır eti fiyatları belirgin biçimde arttı. Konut piyasasındaki erişilebilirlik sorunu da sürüyor.
Konut kredisi faizleri son bir yılda bir yüzde puanından fazla yükselerek ailelerin gayrimenkul edinmesini daha da zorlaştırdı.
Fed politika faizini artırdı
Süren enflasyon ortamında Fed, Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez 16 Eylül’de politika faizini 25 baz puan artırarak yıllık yüzde 3,75 ila yüzde 4 aralığına çekti.
Fed Başkanı Kevin Warsh, bu adımı enflasyonu yüzde 2 hedefine geri döndürme zorunluluğuyla açıkladı.
Merkez Bankası ayrıca 2026 sonu enflasyon beklentisini yüzde 3,6’dan yüzde 3,7’ye revize etti.
ABD Başkanı Donald Trump, 2024 seçim kampanyasında enflasyonu dizginleme ve fiyatları düşürme taahhüdünde bulunmuştu. Ancak ikinci başkanlık döneminde hayat pahalılığı tırmanmaya devam etti.
Bu tablo da kasım ayındaki Kongre ara seçimleri öncesinde seçmenlerin ekonomi yönetiminden duyduğu hoşnutsuzluğu açıklamaya yetiyor.
İktisatçı Milanovic: Küresel neoliberalizm bitti, yeni bir evreye geçtik
Amerika
ABD Enerji Bakanlığı’ndan Orta Atlantik bölgesinde acil şebeke kararı

ABD Enerji Bakanlığı, Orta Atlantik bölgesinde artan talep ve planlı hat bakımları nedeniyle oluşabilecek elektrik kesintisi riskine karşı acil durum kararı yayımladı. Bölgesel şebeke işletmecisi PJM’e yedek üretim kapasitelerini devreye alma izni verilirken ülke genelinde 35 gigavatı aşkın kullanılmayan yedek kaynak bulunuyor.
ABD Enerji Bakanlığı, ülkenin Orta Atlantik bölgesindeki elektrik şebekesinde baş göstermesi beklenen aşırı yüklenme ve elektrik kesintisi riskine karşı acil durum kararı aldı.
Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan talimata göre önlemler 13 Ekim 2026 ile 16 Ekim 2026 tarihleri arasında yürürlükte kalacak.
Karar, sonbahar bakım mevsimi nedeniyle üretim tesislerinde uygulanan planlı duruşlar, iletim hatlarındaki planlı kesintiler ve beklenen yüksek talep koşulları altında alındı.
Enerji Bakanlığı, bölgesel şebeke işletmecisi PJM Interconnection şirketinin 11 Ekim 2026 tarihinde ilettiği başvuru üzerine harekete geçti.
Bölgesel işletmeciye yedek kapasiteyi devreye alma yetkisi verildi
Bakanlık kararı kapsamında PJM Interconnection şirketine, şebeke güvenliğini korumak amacıyla belirlenen üretim ünitelerini devreye sokma ve çalıştırma yetkisi tanındı.
Şirket, nihai çare olarak Enerji Acil Durum Uyarısı (EEA) 3 ilan edilmeden önce veya uyarı yürürlükteyken yedek üretim kaynaklarını da kullanabilecek.
Şirkete ayrıca talimatı uygulamak üzere iletim hattı sahipleri ve elektrik dağıtım şirketlerine çağrı yapma hakkı verildi.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, kararın bölgede yaşayan milyonlarca aile ve işletmenin elektriğe kesintisiz ulaşmasını amaçladığını belirtti.
Wright, “Bu karar, ihtiyaç duyulduğunda yedek kaynaklar da dahil olmak üzere ek elektrik üretimini erişilebilir kılarak Orta Atlantik genelindeki milyonlarca Amerikalı aile ve işletmenin uygun fiyatlı, güvenilir ve emniyetli elektriğe erişmesini sağlayacak” dedi.
Bakan Wright önceki yönetimin enerji politikalarını eleştirdi
Bakan Wright, önceki yönetimin enerji kapasitesini azaltmaya yönelik politikalarının şebekeyi elektrik kesintilerine karşı daha savunmasız hale getirdiğini savundu.
Sistemin “güneşin parlamadığı ya da rüzgarın esmediği dönemlerde” daha kırılgan olduğunu kaydeden Wright, mevcut yönetimin elektrik kesintilerini engellemek adına eldeki bütün imkanları kullanacağını ifade etti.
Enerji Bakanlığı verilerine göre ABD genelinde 35 gigavatın üzerinde kullanılmayan yedek üretim kapasitesi yer alıyor.
Bakanlık benzer bir acil durum kararını daha önce 17-18 Eylül tarihlerinde, sıcak hava dalgası ve iletim hatlarındaki planlı kesintiler nedeniyle devreye sokmuştu.
Enerji Bakanlığı ayrıca ağustos ayında PJM şirketine Maryland eyaletinin Anne Arundel bölgesindeki Wagner elektrik santralinin 4 numaralı ünitesini elektrik talebini karşılamak üzere çalıştırma izni verdi.
Wagner santraline ilişkin acil önlem kararı 20 Ağustos ile 17 Kasım tarihleri arasını kapsıyor.
Görüş2 hafta önceEast-West Forum: Dünyanın artık kaçınamayacağı bir diyalog
Asya2 hafta önceÇin akaryakıt ihracatını durdurdu: Küresel pazarda tedarik daralıyor
Dünya Basını6 gün önceEski CIA analisti Johnson: Trump İran’a girerse Çanakkale’deki Churchill gibi yenilir
Dünya Basını2 hafta önceÇin büyük güç kavramının anlamını nasıl dönüştürmek istiyor?
Dünya Basını2 hafta önceYarım trilyon dolarlık balon: Süper zeka söylemi gerçek zararları gizliyor
Dünya Basını1 hafta önceİktisatçı Richard Wolff: ABD’de oligarklar devleti rehin alarak piyasayı yönetiyor
Görüş1 hafta önceOrtadoğu’da Koridor İttifakları Devri
Diplomasi2 hafta önceTürkiye ve BM Karadeniz’de ateşkes için masaya dönüyor









