Bizi Takip Edin

Amerika

Palantir, ABD gelir idaresine veri madenciliği yapmasında yardımcı oluyor

Yayınlanma

Palantir, İç Gelir İdaresi’nin (IRS) çok çeşitli mali suçları soruşturmak üzere Amerikalılarla ilgili onlarca farklı veri setini analiz etmesine yardımcı oluyor.

The Intercept’te yer alan habere göre 2018 yılından bu yana, IRS’in Ceza Soruşturma birimi, çok sayıda hassas federal veri tabanını ve veri setini bir araya getirmek ve analiz etmek için Palantir’in Lead and Case Analytics (LCA) platformunu kullanıyor.

Kâr amacı gütmeyen gözetim grubu American Oversight tarafından elde edilen ve The Intercept ile özel olarak paylaşılan, Palantir’in IRS sözleşmesini detaylandıran kamu kayıtları, şirketin yazılımına aktarılan muazzam veri hacmini ortaya koyuyor.

Sözleşme belgelerine göre, LCA, “samanlıkta iğne aramak için büyük ölçekli verilerin analizini” kolaylaştırmak amacıyla Palantir’in hem Gotham hem de Foundry uygulamalarını kullanıyor.

Belgeler, IRS’in bugüne kadar bu hizmetler için Palantir’e 130 milyon doların üzerinde ödeme yaptığını gösteriyor.

LCA, görünüşte dolandırıcılık, kara para aklama ve diğer mali suçlarla mücadeleye yönelik. 2024 tarihli bir kurum gizlilik etki değerlendirmesine göre, IRS’in özel ajanları ve soruşturma analistleri Palantir platformunu, “farklı veri kümeleri arasındaki bağlantıları bulmak, analiz etmek ve görselleştirmek için kullanarak ipuçları oluşturmak, dolandırıcılık planlarını tespit etmek, vergi dolandırıcılığını ortaya çıkarmak ve kara para aklama ile mal müsaderesi soruşturma faaliyetlerini yürütmek” için kullanıyor.

Yarbay Palantir ve kişisel verilerin Batının hizmetine sunulması

Wall Street Journal’ın ekim ayında yayınladığı habere göre, Trump’ın ilk döneminde başlatılan ve Biden döneminde kapsamı genişletilen bu yazılımın IRS tarafından kullanımı, şu anda vergi kaçakçılarının takibini büyük ölçüde azaltan ve Trump’ın talimatıyla “sol eğilimli grupları” soruşturmaya yönelen bir IRS Ceza Soruşturma biriminin elinde.

American Oversight direktörü Chioma Chukwu, The Intercept’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Asıl endişe, büyük miktarda hassas kişisel verinin şeffaflığı son derece sınırlı tek bir sistemde toplanması; özellikle de iş modeli verileri entegre etmek ve gözetim kapasitesini genişletmek üzerine kurulu olan Palantir gibi bir yüklenici tarafından kurulan ve işletilen bir sistemde. Bu platformlar, göçmenlik denetiminden öngörücü polislik uygulamalarına kadar son derece endişe verici bağlamlarda kullanılmış ve yetki aşımı, önyargı ve zayıf denetim konusunda sürekli endişeler uyandırmıştır.”

Sözleşme belgeleri, bu “farklı veri kümelerinin” çok geniş bir kapsamda olduğunu ortaya koyuyor.

Palantir’in LCA sistemi, IRS’in kendi veritabanları ile diğer federal kurumların veritabanları arasında “milyonlarca kayıttan oluşan ve binlerce bağlantı içeren ilişkileri” hızla taramasına ve görselleştirmesine olanak tanıyor.

Sözleşme belgelerine göre, bu veriler bireysel vergi formları ve vergi beyannamelerinin yanı sıra Affordable Care Act (Obamacare) verilerini, banka hesap özetlerini ve işlemleri ile Hazine Bakanlığı’nın Mali Suçları Uygulama Ağı tarafından derlenen “mevcut tüm” verileri içeriyor.

Görünüşe göre bu kapsam, bitcoin, Ethereum, Litecoin ve Ripple gibi kripto para birimlerini de içeriyor.

Palantir, “karanlık manifesto” yayınladı

Belgelerde, “Uygulama, Coinbase gibi borsalardan elde edilen dark web verilerini kullanarak ele geçirilen sunuculardan tespit edilen cüzdanların tek bir deposunun üzerine kurulacak,” deniyor.

Program, bir soruşturmanın hedefleri arasındaki sosyal ilişkilerin haritalandırılmasına önem veriyor.

Bu, “insanlardan oluşan ağ ile aralarındaki ilişkiler ve iletişim”in, örneğin “arama, mesajlaşma [ve] e-posta olayları”nın analizini de kapsıyor.

LCA kapsamında “IP adresi analizi”nin kullanılması, IRS’in “şüphelileri daha kolay tespit etmesini” ve “aktörler arasında (yeni) ilişkiler kurmasını” sağlıyor.

Belgelerde, bu soruşturma işlevlerinin Palantir mühendisleri ile IRS personeli arasındaki sürekli ve yakın işbirliği sayesinde sürekli olarak güncellendiği belirtiliyor.

Söz konusu sözleşme, IRS Ceza Soruşturmaları biriminin Trump yönetiminin daha geniş kapsamlı ve saldırgan gündemine destek vermek üzere devreye sokulduğu bir dönemde de yürürlükte.

Temmuz ayında ProPublica, kurumun sınır dışı işlemlerini hızlandırmak amacıyla “talep üzerine” veri sağlamak üzere ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ile işbirliği yaptığını bildirmişti.

Geçen yıl New York Times, Trump’ın müttefiki Peter Thiel tarafından kurulan Palantir’in, federal kurumlar arasında veri paylaşımını artırmaya yönelik yönetim çabalarının merkezinde yer aldığını bildirmişti.

Amerika

SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Yayınlanma

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.

The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.

Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.

Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:

“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”

Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.

Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.

İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak

Okumaya Devam Et

Amerika

Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Yayınlanma

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.

Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.

Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.

Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.

Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.

İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi

BlackCore soruşturmaları

Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.

Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.

Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

Yayınlanma

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.

Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.

Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.

Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.

Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.

Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:

  • Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
  • Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
  • Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.

Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.

The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.

Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.

Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor

Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor. 

Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.

Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.

Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.

Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.

Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.

Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.

Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.

Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English