Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ABD Başkanı Donald Trump’tan Yemen’de Husilere karşı hava saldırıları düzenlemesini istedi.

İki ABD’li yetkilinin Axios’a verdiği bilgiye göre, Trump bu talebi reddetti ve ABD’li yetkililer, yönetimin şimdilik Husilere karşı doğrudan müdahale etme planı olmadığını vurguladılar.

Perşembe günü, Husi milislerinin (Ensarullah) öncülüğündeki direnişin Yemen’de stratejik sahil kenti Muha’yı ele geçirmesiyle petrol fiyatları ani bir artış yaşadı.

Bu gelişme, Yemen direnişini küresel ticaret ve Suudi petrol ihracatı için hayati önem taşıyan Bab el-Mendeb Boğazı’na bir adım daha yaklaştırdı.

İran’ın halihazırda Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği aksatması nedeniyle, Husilerin Bab el-Mendeb’i kontrol altına alması, Tahran’a ABD ve Körfez müttefikleri üzerinde güçlü bir yeni baskı aracı sağlayabilir.

Perşembe günü, Husi güçlerinin sahil kenti Muha’ya doğru ilerlemesi ve Suudi destekli Yemenli güçlerin geri çekilmesi üzerine, bin Selman, kötüleşen durum hakkında Trump’ı bilgilendirmek üzere onu aradı.

Birkaç saat sonra prens tekrar aradı ve Trump’tan Husilere karşı ABD hava saldırıları düzenlemesini talep etti.

Trump bunu reddetti fakat bir ABD’li yetkili, yönetimin Suudi Arabistan’a Husilerle ilgili istihbarat ve hedef verileri sağlayacağını söyledi.

Yetkili, yaklaşık 200 ABD askeri personelinin halihazırda Suudi Arabistan’da bulunarak askeri olmayan destek sağladığını belirtti.

Trump yönetiminin üst düzey bir yetkilisi, Washington’un önceliğinin Kızıldeniz’i açık tutmak olduğunu, daha geniş kapsamlı mücadeleyi ise bölgesel ortaklarına bırakmak olduğunu belirtti.

Yetkili, “Bölgesel istikrar konusunda Suudi Arabistan ve Yemen Cumhuriyeti Hükümeti ile sürekli diyalog halindeyiz,” dedi.

Yetkili şöyle devam etti:

“ABD, Kızıldeniz’de seyir özgürlüğünü sağlamak gibi temel ulusal güvenlik çıkarlarımızı korumaya odaklanırken, bölgesel güvenlik sorunlarının yönetilmesi ve çözülmesinde öncülüğü üstlenmeleri için bölgesel ortaklarımızı güçlendiriyor.”

ABD, Yemen’de hızla tırmanan çatışmalardan endişe duyuyor ve doğrudan askeri müdahaleyi önlemeye çalışırken Suudi Arabistan’a verdiği desteği artırıyor.

Konuyla ilgili bilgisi olan iki kaynağın aktardığına göre, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, acil koordinasyon toplantıları için perşembe günü Suudi Arabistan’a gitti.

Suudi Arabistan ile Yemen direniş güçleri arasındaki çatışma, Riyad’ın Ali Hamaney’in cenaze töreninden dönen üst düzey Husi yetkililerini taşıyan bir İran uçağının Sana’ya inişini engellemesinin ardından Temmuz ayında yeniden alevlendi.

Bin Selman, Sana havaalanına saldırmak için Trump’tan siyasi destek istedi fakat Suudi Arabistan’ın ABD’nin askeri yardımına ihtiyaç duymadığını açıkça belirtti. Trump ona desteğini verdi.

Bunun ardından Husiler, Kızıldeniz’deki Suudi tankerlerine saldırarak misilleme yaptı. Bu saldırılar, krallığın petrol ihracatı için hayati önem taşıyan bir güzergâhı tehdit etti ve daha sonra saldırılarını Suudi enerji tesislerine de genişletti.

Suudi Arabistan ve Yemenli müttefikleri, Husi mevzilerine yönelik hava saldırıları ve kara operasyonlarıyla karşılık verdi.

Suudi Arabistan’ın ABD’den doğrudan askeri müdahale talebi, Riyad’ın Washington’a Husilerle kendi başına başa çıkabileceğini söylediği Temmuz ayına kıyasla keskin bir dönüşü işaret ediyor.

Çatışmaların şiddetlenmesi üzerine Suudiler, ABD’den giderek artan düzeyde destek talep etmeye başladı.

Görüşmelere yakın kaynaklar, son haftalarda ABD’li askeri ve sivil yetkililerin Suudi meslektaşlarına, Trump’ın talimatının Amerikan kuvvetlerinin İran ve Hürmüz Boğazı’na odaklanmasını sağlamak ve yeni bir cephe açılmasını önlemek olduğunu ilettiklerini belirtti.

ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni (UCM) “sistematik olarak ortadan kaldırmak” amacıyla bir kampanya başlatmak için NATO müttefiklerini yanına çekmeye çalışıyor.

Temmuz ortasında Brüksel’de NATO’nun 32 büyükelçisinin katıldığı kapalı kapılar ardındaki bir toplantıda, ABD temsilcisi Matthew Whitaker, NATO ülkelerinden bu uluslararası kurumu ortadan kaldırmak için yardım istedi ve onları ICC’nin kuruluş belgesi olan Roma Statüsü’nden çekilmeye çağırdı.

POLITICO’ya konuşan üç diplomat, Whitaker’ın konuşmasını “Amerika’nın yanında duranları yakından izleyeceğiz,” diyerek bitirdiğini aktardı.

Müttefiklere mahkemeyi terk etmeleri yönündeki baskı ABD’nin hareket özgürlüğünü kısıtladığı düşünülen uluslararası kurum ve kurallara karşı Trump yönetiminin yürüttüğü daha geniş kapsamlı kampanyanın bir parçası.

Beyaz Saray, ABD’yi Paris İklim Anlaşması’ndan çekme kararı aldı, Dünya Sağlık Örgütü’nden ayrıldı, BM İnsan Hakları Konseyi’ndeki katılımını sonlandırdı ve şirketlere bu hafta Paris’te düzenlenecek uzay zirvesini boykot etmeleri için baskı uygularken, bir dizi ticaret savaşı da başlattı.

Whitaker’ın açıklamalarına paralel olarak, ABD misyonu NATO delegasyonlarına bir belge göndererek şunları bildirdi:

“ABD, UCM’nin yetki alanını sistematik olarak ortadan kaldıracaktır… derhal çekilme adımlarını atmanızı kesin bir dille talep ediyoruz.”

Belge ayrıca müttefikleri, UCM’nin kendi ülkelerine yönelik “tehdidini incelemeleri”, mahkemenin “yetki aşımını” “kamuoyu önünde kınamaları” ve mahkemeye sağladıkları her türlü maddi desteği “derhal kesmeleri” için zorluyor.

Belgede, “UCM’nin bu maskaralığını bir kez ve sonsuza kadar sonlandıralım,” deniyor.

NATO, mahkemenin imzacı tarafı olmasa da, Türkiye ve ABD hariç tüm ittifak üyeleri UCM’ye üyedir.

UCM’ye karşı bu baskı, mahkemeyi ABD’nin egemenliğini ihlal etmekle suçlayan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından bu yaz başlatıldı.

Rubio, 13 Temmuz’da şöyle konuşmuştu:

“UCM ve yandaşları, ülkemize karşı mermi veya füzelerle değil, tüzükler, anlaşmalar ve sözde uluslararası hukukun gücüyle bir savaş yürütüyorlar. Eğer bizi egemenliğimizden mahrum bırakabileceklerini sanıyorlarsa, onlara Amerikan kararlılığının tam anlamını öğreteceğiz.”

Mahkeme, soykırım ve savaş suçları da dahil olmak üzere en ciddi uluslararası suçlarla suçlanan kişileri yargılamak üzere 2002 yılında kurulmuştu.

UCM, ABD’li yetkililere yönelik iddiaları en son 2020 yılında soruşturmuştu; o yıl, Afganistan’daki Amerikan askerlerinin işlediği iddia edilen savaş suçlarına ilişkin bir soruşturma açmış ama ertesi yıl bu soruşturmaya öncelik vermeme kararı almıştı. 

Fakat o zamandan beri, Karayipler’deki teknelere yönelik ABD’nin uyuşturucu bağlantılı saldırılarını soruşturması yönünde baskılarla karşı karşıya kaldı.

NATO diplomatlarından biri, bu açıklamaların “oldukça şok edici” olduğunu söyledi. İkinci diplomat ise bunun “hayal kırıklığı” olduğunu ekledi.

Diplomatların aktardığına göre, normalde sıradan bir toplantının gündeminin bir yan maddesi olarak gündeme getirilen Whitaker’ın açıklamalarına yanıt olarak Fransa ve Hollanda, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni savundu ve bu hamleye karşı olduklarını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, “ABD’nin yardımına güvenirken UCM’nin sahte otoritesini reddetmeyi reddeden ülkeleri daha sıkı bir şekilde denetleyeceğine” söz verdi.

Geçen ay Washington, UCM Başkanı Tomoko Akane dahil olmak üzere mahkemenin üst düzey yetkililerine yaptırım uyguladı.

Bir UCM sözcüsü yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Mahkeme, mağdurlar adına ve adaletin yararına, Roma Statüsü’ne uygun olarak görevini tarafsız ve bağımsız bir şekilde yerine getirmeye odaklanmaya devam ediyor. Çalışmalarını engelleme girişimleri karşısında UCM, kararlı ve dirençli olmaya devam ediyor.”

Lobi şirketi Qorvis, petrol piyasasını dengeleme gerekçesiyle Trump yönetiminden Rusya ve İran’a yönelik yaptırımları hafifletmesini talep etti. Girişimin hemen akabinde ABD Hazine Bakanlığı, tankerlerde mahsur kalan petrolün boşaltılması için geçici izin çıkardı.

ABD merkezli lobi şirketi Qorvis, petrol piyasasını dengelemek amacıyla Donald Trump yönetimine başvurarak İran ve Rusya’ya yönelik yaptırımların kısmen hafifletilmesini istedi.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, bu çağrıdan birkaç gün sonra ABD Hazine Bakanlığı, tankerlerde mahsur kalan Rus ve İran petrolünün boşaltılması ve satılması için kısa süreli muafiyet lisansları çıkardı.

Haberde, Qorvis’in hazırladığı tavsiyelerin Washington yönetiminin kararında doğrudan payı olup olmadığının bilinmediği kaydedildi. Bununla birlikte söz konusu adım, “gölge taşımacılık” yapan aktörlerin Amerikan kararlarından kazanç sağlamasına kapı araladığı gerekçesiyle eleştirilere yol açtı.

Bu girişim, Qorvis’in petrol sektöründeki ilk lobi çalışması değil. Şirket son yıllarda Singapur merkezli Wellbred Capital ve Dubai merkezli 2Rivers Group’un temsilciliğini üstlendi.

Bloomberg’e konuşan Batılı yetkililer, iki şirketin yaptırım listesindeki İranlı petrol tüccarı Hüseyin Şamhani ile Azerbaycanlı iş insanı Etibar Eyyub’un denetiminde olduğunu ifade ediyor.

Qorvis yetkilileri ise doğrudan Şamhani veya Eyyub için çalıştıkları iddiasını reddediyor ve yaptırım altındaki şahıslardan herhangi bir ödeme kabul etmediklerini savunuyor.

Eski şirket çalışanları ve diğer kaynaklar, Qorvis’in bu iki iş insanıyla bağlantılı yapılara geniş kapsamlı hizmetler sunduğunu öne sürüyor. Bu hizmetler arasında ABD’nin yaptırım politikaları konusunda danışmanlık vermek ve Amerikan makamlarıyla temasları koordine etmek yer alıyordu.

Şirket temsilcilerinin, finans ağını Amerikalı denetleyicilerden koruma yöntemlerini aktarmak üzere Şamhani ile doğrudan görüştüğü iddia ediliyor.

Qorvis ayrıca Eyyub ile bağlantılı Coral Energy şirketinin 2Rivers Group adıyla yeniden markalaşma sürecine destek verdi.

Avrupa Birliği, Aralık 2025’te paylaştığı verilerde Eyyub’un Coral Energy dahil geniş bir şirket ağını kurup yönettiğini, bu ağın da “Rusya’nın gölge filosuna ait gemilerin önemli bir bölümünü kontrol ve idare ettiğini” kaydetmişti. Qorvis ise Eyyub ile herhangi bir temas kurmadığını öne sürüyor.

Şirketin yöneticisi Samantha Sault, Şamhani ve Eyyub’un hiçbir zaman resmi müşterileri olmadığını, bu nedenle şirketin yabancı ajan sıfatıyla kayıt yaptırma yükümlülüğü taşımadığını savundu.

Daha önce ABD yönetimi, Şamhani’nin ağıyla bağlantılı 10’dan fazla kuruluşa yaptırım uygulamıştı. ABD Adalet Bakanlığı ise bu şirketlerle ilişkili varlıklara el koymak üzere iki ayrı sivil müsadere davası açtı. Washington, petrol tüccarının kendisine ve şebekesine ilk kısıtlamaları Temmuz 2025’te getirmişti.

Yaptırım çemberi daralmadan önce ABD, Şamhani kontrolündeki tankerler de dahil olmak üzere İran bağlantılı gemilerin açık denizdeki petrolü tahliye etmesine geçici onay vermişti. Bloomberg, bu iznin ilgili ağa ciddi kazanç sağladığını aktarmıştı.