Bizi Takip Edin

Amerika

ABD Senatosunda Trump’ın İran politikasına destek azalıyor

Yayınlanma

ABD Senatosundaki Cumhuriyetçi üyeler arasında, Başkan Donald Trump’ın İran ile yürütülen savaşa yönelik tutumuna muhalefet büyüyor. Demokratlar, ABD güçlerinin geri çekilmesini öngören bir savaş yetkileri karar tasarısını geçirmek için gereken çoğunluğu elde etmeye yaklaştıklarını savunuyor. Tasarının yasalaşması için Cumhuriyetçi senatörlerden beşinci bir desteğin arayışı sürüyor.

ABD Senatosundaki Cumhuriyetçi senatörlerin, Başkan Donald Trump’ın İran ile yaşanan savaşı yönetme biçimine yönelik muhalefeti büyüyor.

Bu gelişme, Demokratların ABD güçlerinin geri çekilmesini öngören bir savaş yetkileri karar tasarısını geçirmek için yeterli oya ulaşmak üzere olduğuna inanmasını sağladı.

Tasarıyı Senato Dış İlişkiler Komisyonundan çıkarmak için şu ana kadar dört Cumhuriyetçi senatör oy kullandı. Demokratlar, tasarının geçmesi için gereken beşinci oyu bulmaya çok yakın olduklarını düşünüyor.

Tasarının Demokrat sponsoru Virginia Senatörü Tim Kaine, The Hill gazetesine yaptığı açıklamada, “Küçük bir farkla kazanabileceğimizi düşünüyoruz” dedi. Beşinci Cumhuriyetçi oyu bulma konusunda konuşan Kaine, “Henüz kesinleşmiş bir isim yok ancak yakın olduğumuzu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Trump’ın İran’a yönelik saldıları durdurmasını öngören karar tasarısına yönelik Cumhuriyetçi desteği, çatışma uzadıkça istikrarlı bir şekilde arttı.

Karar tasarısına destek veren ilk Cumhuriyetçi Kentucky Senatörü Rand Paul oldu. Çatışmanın 60’ıncı gününe ulaşmasıyla Maine Senatörü Susan Collins de tasarının ilerletilmesi yönünde oy kullandı.

1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası uyarınca askeri operasyonların bu süreyi aşması durumunda Kongrenin onayı gerekiyor.

Alaska Senatörü Lisa Murkowski tasarıya destek veren üçüncü Cumhuriyetçi olurken, Louisiana Senatörü Bill Cassidy de 16 Mayıs’taki ön seçimleri kaybetmesinin ardından tasarıya destek veren dördüncü isim oldu.

Trump, 28 Şubat’ta İsrail ile birlikte İran’a yönelik ortak hava saldırıları talimatı verdiğinde, savaşın dört ila beş hafta süreceğini öngörmüştü. Ancak çatışma 15’inci haftasına girmiş durumda ve ufukta bir son görünmüyor.

ABD ve İran’ın karşılıklı saldırılar düzenlemesi ve Trump’ın Tahran’ı barış görüşmelerini yavaşlatması nedeniyle “bedel ödeyeceği” yönünde uyarmasının ardından, çarşamba günü borsalarda keskin düşüşler yaşandı, petrol fiyatları ise bu hafta yeniden yükselişe geçti.

Gazetecilere yaptığı açıklamada İran’ı “sert” bir şekilde vuracağını belirten Trump, Tahran yönetiminin kendilerini “enayi yerine koymasına” öfkelendiğini dile getirdi.

Senatör Paul ise ABD ve İran güçleri arasındaki çatışmaların artmasının, Cumhuriyetçi senatörlerin tasarıya desteğini daha da artırabileceğini söyledi.

Paul, çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Çatışmalar devam ettikçe insanların bu tasarıya evet oyu verme olasılığı da artıyor” dedi.

Karar tasarısının yasalaşmasını sağlayabilecek potansiyel isimlerden biri, Cumhuriyetçi senatörlerin başkandan daha bağımsız bir duruş sergilemesi gerektiğini giderek daha yüksek sesle dile getiren Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis.

Bir diğer potansiyel kararsız üye ise savaşın 90 günü aşması halinde Kongre tarafından yetkilendirilmesi gerektiğini savunan Utah Senatörü John Curtis.

Trump’ın 2 Mart’ta Kongreye resmi bildirimde bulunmasıyla işlemeye başlayan savaş yetkileri süresi, bu hafta başında 100 günü geride bıraktı.

Çarşamba günü Senatodaki oylamaya katılırken yorum yapmaktan kaçınan Curtis, daha önce Kongre onayı olmadan askeri güç kullanımına yönelik bütçe desteği vermeyeceğini açıklamıştı.

Kamuoyu desteği savaş uzadıkça azalıyor

Savaşın süresi uzadıkça halkın bu askeri operasyona verdiği destek de zayıflıyor. Maryland Üniversitesi Kritik Konular Anketi tarafından 15-21 Mayıs tarihlerinde 1377 yetişkinle yapılan araştırma, bağımsız seçmenlerin yüzde 63’ünün, Cumhuriyetçilerin ise yüzde 33’ünün savaşın ABD’nin çıkarlarına hem içeride hem dışarıda olumlu değil olumsuz yansıdığını düşündüğünü ortaya koydu.

Economist/YouGov tarafından 5-8 Haziran tarihlerinde 1568 yetişkinle yapılan bir diğer anket ise Amerikalıların yüzde 62’sinin Trump’ın İran politikasını onaylamadığını gösteriyor. Bu grupta bağımsızların yüzde 67’si, Cumhuriyetçilerin ise yüzde 25’i yer alıyor.

Cumhuriyetçi senatörler arasında görüş ayrılıkları derinleşiyor

Daha önce Trump’ın Venezuela’ya yönelik askeri eylemlerini engelleyen bir savaş yetkileri tasarısının kuruldan çıkarılması yönünde oy kullanan Indiana Senatörü Todd Young ile Missouri Senatörü Josh Hawley, Demokratların hazırladığı İran tasarısına destek vermeyeceklerini açıkladı.

Young, oylamaların siyasi bir faaliyete dönüştüğünü belirterek, “Düşüncem değişmedi. Bunun siyasileştiğini düşünüyorum. Bu tarz tasarılar için oy kullanırken, geri çekilme durumunda ne olacağına dair bir cevabınız olmalı. Bunun sonuçları ne olacak? Bu sorunun cevabı henüz verilmedi. Kendi değerlendirmelerimi yaptığımda, aklıma gelen tek şey acil geri çekilmenin getireceği tehlikeler oluyor” dedi.

Hawley ise 8 Nisan’dan bu yana tarafların sınırlı saldırılarına rağmen kırılgan bir ateşkesin yürürlükte olduğunu ve Trump’ın anlaşma arayışını sürdürdüğünü belirterek, başkana çekilme talimatı verilmesi için bir neden görmediğini ifade etti.

Hawley, “Hala ateşkes pozisyonundayız ve bu iyi bir gelişme. Başkan taarruz operasyonlarını bir buçuk ay önce azalttı. Ben bu süreci sonlandırmaktan yanayım” dedi.

Buna karşılık bazı Cumhuriyetçiler, Trump’ın İran ile yürüttüğü barış görüşmelerinin etkisiz kaldığını savunarak askeri taarruzun yeniden başlamasını ve operasyonun tamamlanmasını talep ediyor.

Texas Senatörü John Cornyn, Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Roger Wicker ve Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham bu görüşü paylaşıyor.

Cornyn, “Başkan Trump’ın bu işi bitirmesini istiyorum. Bu radikal rejimle yapılacak herhangi bir anlaşmaya şüpheyle yaklaşıyorum çünkü kurallara uymayacaklar. Onları Hürmüz Boğazı’nda bir kozla ya da bomba yapımına başlamak için kullanabilecekleri zenginleştirilmiş uranyumla bırakamayız” dedi.

Savaşın yeniden başlaması çağrısında bulunan Cornyn, İran’ın Barack Obama yönetimiyle imzalanan nükleer anlaşmaya uymadığını hatırlatarak, “Güvenemeyeceğiniz ve taahhütlerini yerine getirmeyen biriyle nasıl müzakere edebilirsiniz?” ifadelerini kullandı.

Amerika

Amazon ve Google, Anthropic’in hisselerinin neredeyse yüzde 30’una sahip

Yayınlanma

Günümüzün en önemli aktörleri olan Amazon ve Google, Anthropic’in halka arzının ardından şirketin hisselerinin yaklaşık %30’una sahip oldu.

Amazon ve Google, Anthropic henüz halka açık olmayan bir şirketken bu şirkete yatırım yaptı.

Anthropic borsada işlem görmeye başladığında, bu şirketlerin hisseleri oy hakkı olmayan özel bir hisse sınıfına dönüştürüldü.

Bu hafta başında yapılan bir açıklamaya göre, halka arzın ardından Amazon, Anthropic hisselerinin %14,7’sine sahip olacaktı.

Şirket, elindeki diğer tahvilleri şirket hisselerine dönüştürme hakkını da kullanabilir.

Google ise %13,7’sine sahip oldu. Bu oran, halka arzla birlikte gerçekleştirilecek özel bir plasman yoluyla satın alınan 10 milyar dolarlık ek Anthropic hissesini de içeriyor.

Bunlar oy hakkı olmayan hisseler olduğundan, teknik olarak bu durum teknoloji devlerinin etkisini sınırlayacak.

Öte yandan Büyük Teknoloji şirketleri sadece hisse sahibi olmakla kalmıyor. Aynı zamanda Anthropic’e bilgi işlem gücü ve diğer altyapı hizmetleri de satıyorlar.

Bu, Axios’a göre bazı eleştirmenleri rahatsız eden “döngüsel finansman” düzenlemelerinin bir örneği.

“Döngüsel finansman” kapsamında, teknoloji şirketleri, öncü yapay zeka firmalarına sermaye aktarıyor ve bu firmalar da bu sermayenin bir kısmını bulut ve bilgi işlem kapasitesi satın alımları yoluyla geri aktarıyor.

Anthropic’in halka arz prospektüsü de bu karmaşık ilişkilerin beraberinde getirdiği zorlukları kabul ediyor:

“Stratejik ortaklarımızla olan ilişkilerimiz, ister aynı anda hem yatırımcı, hem müşteri, hem dağıtım ortağı hem de rakip olarak rol alan Amazon, Google veya Microsoft ile olsun, ister aynı anda hem tedarikçi hem de kiraya veren olarak rol alan Broadcom ile olsun, tam olarak öngörülmesi veya hafifletilmesi zor olan potansiyel çıkar çatışmalarına yol açıyor.”

Endişe, büyük teknoloji şirketlerinin sahiplik paylarının ve ticari ilişkilerinin rekabeti zayıflatabileceği, tüketici seçeneklerini kısıtlayabileceği, fiyatları yüksek tutabileceği ve yeni kurulan şirketlerin yapay zeka alanına girmesini zorlaştırabileceği.

Columbia Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü Tim Wu, bu hafta San Francisco’da düzenlenen bir konferansta, “Yapay zeka sektörlerinin ve teknoloji platformlarının birbirleriyle rekabet etmeleri gerekiyor, işbirliği yapmaları değil,” dedi.

Ne var ki, aslında tüm bu şirketler yapay zeka alanında rekabetle karşı karşıya. Sektör özellikle açık kaynaklı modeller ve Çin’den gelen rekabet konusunda endişeli.

Elbette hâlâ bir miktar rekabet var: Örneğin, Claude ve Google Gemini müşteri kazanmak için rekabet ediyor.

Federal Ticaret Komisyonu, eski başkanı Lina Khan’ın önderliğinde, Başkan Donald Trump’ın göreve dönmesinden hemen önce yayınlanan bir raporda, Büyük Teknoloji şirketleri ile Anthropic ve OpenAI arasındaki bağlantılara dikkat çekmişti.

Kurum, yapay zeka firmaları ile Büyük Teknoloji şirketleri arasındaki ortaklıkların, girişimlerin bulut sağlayıcılarını değiştirmesini zorlaştırabileceğini ve teknoloji şirketlerine hassas bilgilere erişim imkânı ile ortaklarının kararları üzerinde etki gücü sağlayabileceğini tespit etmişti.

O dönemde komisyon üyesi olan ve şu anda kurumun başkanlığını yürüten Andrew Ferguson, yaptığı açıklamada şunları söylemişti:

“Yapay zeka, Büyük Teknoloji şirketlerinin hakimiyet kurmalarından bu yana karşılaştıkları en önemli zorluk olabilir.”

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic’in halka arzı teknoloji hisselerini canlandıramadı

Yayınlanma

Anthropic’in alka arzının, son zamanlarda zayıflayan yapay zeka (AI) sektörünü yeniden canlandıramaması üzerine, küresel teknoloji hisseleri düştü.

Güney Kore’nin teknoloji ağırlıklı Kospi endeksi ve Japonya’nın Nikkei 225 endeksi, Asya’daki düşüşlere öncülük etti; her ikisi de yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.

Avrupa’da ise Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 0,7 geriledi; dünyanın en büyük çip üretim ekipmanı üreticisi ASML ise neredeyse yüzde 5 değer kaybetti.

Asya ve Avrupa’daki satış dalgası, Wall Street’te gece boyunca yaşanan düşüşlerin ardından geldi.

Nasdaq 100, Claude’un geliştiricisi Anthropic’in hisselerinin halka arzında yüzde 17 artış kaydetmesine rağmen yüzde 2,2 düşüşle kapandı.

Anthropic’in halka arzı, teknoloji sektörü için çığır açan bir an olarak nitelendirildi ve yatırımcılara, bu teknolojinin dünyanın önde gelen geliştiricilerinden birine yatırım yapma fırsatı sundu.

Silikon Vadisi merkezli grubun başarılı halka arzına rağmen, analistler ve yatırımcılar bunun yapay zeka patlamasının sürdürülebilirliğine dair artan endişeleri gidermek için yeterli olmadığını belirtti.

Lotus Asset Management’ın yatırım direktörü Hao Hong, “Normalde en büyük halka arzlar piyasanın dip noktasında değil, zirvesinde gerçekleştirilir,” dedi.

Vadeli işlemler, Wall Street’in cuma günü açılışında Nasdaq endeksinin yüzde 1 daha düşeceğine işaret ediyordu.

Anthropic hisseleri, piyasa kapanış sonrası işlemlerde neredeyse yüzde 5 değer kaybetti.

Güney Kore’de, yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan bellek çiplerinin üreticileri Samsung Electronics ve SK Hynix, her ikisi de yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.

Dünyanın en büyük çip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) ise yüzde 4’ün üzerinde değer kaybetti.

Tayvan’ın ana borsa endeksi, neredeyse yüzde 18 düşerek piyasa değerinden 500 milyar dolardan fazla kaybedince, 1991’den bu yana en kötü haftasını yaşadı.

Anthropic, Nasdaq’ı Ekim başındaki en son rekor zirvesinden aşağıya iten teknoloji hisselerindeki son dönemdeki zayıflığa rağmen halka arzına devam etti.

Varlık yönetimi şirketi GAM Holding’in grup CEO’su Albert Saporta, Anthropic’in halka arzının “birkaç hafta önceki değerlemelerin yüzde 25 altında fiyatlandırıldığını” belirtti ve “Kimsenin yatırım getirisi konusunda bir fikri olmadığı bu devasa sermaye harcaması çılgınlığı çöküyor,” dedi.

Lombard Odier’in Asya yatırım direktörü John Woods, Asya’daki düşüşlerin, yatırımcıların odağını çip üreticileri gibi donanım tedarikçilerinden Anthropic gibi yapay zeka yazılım geliştiricilerine kaydırdığını gösterdiğini söyledi.

Woods, “Anthropic’in halka arzı oldukça güçlüydü. Asya’daki düşüş, yapay zeka sektörünün olgunlaştığını gösteriyor,” dedi.

Asya’daki düşüşler, 2025 yılının başından bu yana dünyanın en iyi performans gösteren şirketlerinden bazıları için keskin bir tersine dönüş anlamına geliyor.

Jensen Huang’ın Nvidia’dan ani ayrılışı ve ABD’nin çip ihracatına yönelik kısıtlamaları sıkılaştırma olasılığı, küresel yapay zeka veri merkezlerinin kurulmasında hayati öneme sahip olan bölgedeki yonga üreticilerine yönelik yatırımcı güvenini zaten sarsmıştı.

BNP Paribas Asset Management’ın kıdemli piyasa stratejisti Ecaterina Bigos, “Bu sektör çok dar ve yüksek kaldıraçlıydı. Şu anda piyasa, elinden geldiğince kaldıraç oranını düşürüyor,” dedi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Venezuela, ABD ile askeri anlaşma imzaladı

Yayınlanma

ABD ve Venezuela, Amerikan güçlerinin Nicolás Maduro’yu kaçırmasının üstünden bir yıl geçmeden askeri ilişkilerini yeniden kurdu.

Maduro’nun eski başkan yardımcısı Delcy Rodríguez’in liderliğindeki geçici hükümet, çarşamba günü ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bir askeri işbirliği anlaşması imzaladı.

Anlaşma hakkında şu ana kadar çok az ayrıntı açıklanmış olsa da Hegseth, Venezuela’nın 12 aydan kısa bir sürede “bölgedeki en agresif tehdidimizden, uyumlu bir güvenlik ortağına” dönüştüğünü söyledi.

Rodríguez, anlaşmanın “ortak tehditlerle” mücadeleye yardımcı olacağını savundu.

İki ülke arasındaki askeri işbirliği, 2005 yılında Hugo Chávez tarafından sonlandırılmıştı.

Chávez, meslektaşlarını eğitmek üzere Venezuela’ya gönderilen ABD’li askeri personelin, hükümeti hakkında aşağılayıcı açıklamalarda bulunduğunu iddia etmişti.

Ayrıca, Venezuela’nın en büyük askeri kompleksi olan Fuerte Tiuna’da bulunan ABD askeri ofisini, “hükümete karşı komplo kuran CIA’nın bir organı” olmakla suçlamıştı.

Chávez’in ölümünün ardından onun yerine geçen Nicolás Maduro döneminde, iki ülke arasındaki ilişkiler daha da kötüleşti.

Maduro ve eşi Cilia Flores, şu anda New York’ta uyuşturucu kaçakçılığı ve işkenceye teşebbüs suçlamalarıyla gözaltında tutuluyor; ikisi de bu suçlamaları reddediyor.

Hegseth, çarşamba günü Caracas’taki ABD Büyükelçiliği’nde yaptığı konuşmada, Maduro’nun yakalanmasından bu yana iki ülke arasındaki ilişkilerde yaşanan değişime değindi:

“Bu yüzyılda Venezuela’ya ayak basan ilk ABD Savaş Bakanı olarak burada bulunmak büyük bir onurdur. Bu anın önemini çok iyi anlıyorum. Sadece bir yıl önce, benim burada bulunmam, bizim burada bulunmamız imkansız, neredeyse hayal bile edilemez olarak görülürdü. Tam olarak bir yıl önce bugün, hakkında dava açılmış kaçak uyuşturucu teröristi Nicolás Maduro, on yıldan fazla bir süre boyunca Venezuela’nın sınırlarını ve topraklarını dünyanın dört bir yanından gelen teröristlere teslim eden adam, buradan çok da uzak olmayan bir sahnede durmuş ve alaycı bir şekilde ‘Gelin de yakalayın beni!’ diye bağırmıştı. Eh, biz de o çağrıya cevap verdik.”

Hegseth, 3 Ocak’ta gerçekleştirilen ABD işgalinin sonucunun Maduro’nun öngördüğü gibi olduğunu ekleyerek, kaçırılan liderin şu sözlerini aktardı: “Savaş hayır, barış evet.”

Çarşamba günü kendisi ile Venezuela savunma bakanı arasında imzalanan anlaşmayı, “Amerika Kıtası Kartel Karşıtı Koalisyonu aracılığıyla ABD, Venezuela, Venezuela ordusu ve Batı Yarımküre için yeni bir sayfa” olarak nitelendirdi.

Rodríguez ise anlaşmayı “ikili ilişkilerimiz açısından son derece önemli” olarak nitelendirdi.

Başkanlık sarayında düzenlenen bir toplantıda Hegseth’e hitaben konuşan Rodríguez, “Sayın Bakan, birkaç ay içinde halkımız için çok zor anları, her iki ülkemiz için de işbirliği ve karşılıklı fayda sağlayacak bir alana dönüştürdük,” dedi.

Anlaşmanın ayrıntıları kamuoyuna açıklanmamış olsa da, Rodríguez konuşmasında “ortak tehditlerle mücadele etmek” amacıyla Venezuela silahlı kuvvetlerinin eğitilmesinden, “operasyonel teçhizatının” iyileştirilmesinden ve yeni teknolojilere erişimin sağlanmasından bahsetti.

Hegseth, ABD büyükelçiliğinde yaptığı konuşmada, bu tehditlerin kimler olduğunu daha açık bir şekilde ifade etti ve “Burayı [Venezuela’yı] sığınak olarak kötüye kullanan uyuşturucu teröristlerine” seslenerek, “Sizi avlayacağız, bulacağız ve öldüreceğiz” diye uyardı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English