Bizi Takip Edin

Amerika

ABD’de enflasyon mayısta yüzde 4,1 ile zirve yaptı

Yayınlanma

Federal hükümetin açıkladığı mayıs ayı verilerine göre ABD’de yıllık enflasyon son üç yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 4,1’e ulaştı. İran savaşı kaynaklı enerji maliyetlerindeki artış ve genele yayılan fiyat yükselişleri, faiz indirimini bekleyen Fed ve Başkan Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Perşembe günü açıklanan federal enflasyon verileri, fiyatların son üç yılın en hızlı yıllık artışını kaydettiğini gösterdi. Bu durum, Başkan Donald Trump ve ekonomi kurmayları için ciddi zorlukları beraberinde getiriyor.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) tercih ettiği enflasyon göstergesi olan Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) endeksi, fiyatların son bir yılda yüzde 4,1, sadece mayıs ayında ise yüzde 0,7 oranında arttığını ortaya koydu.

Artışın önemli bir kısmı İran savaşıyla bağlantılı yüksek enerji fiyatlarından kaynaklansa da, mayıs ayındaki fiyat artışlarının genele yayılması ekonomistleri endişelendirdi.

Açıklanan veriler ışığında öne çıkan beş temel unsur şu şekilde:

İran savaşının maliyeti giderek artıyor

Yeni PCE raporu, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının ardından küresel petrol ve diğer temel emtia arzının sekteye uğradığı İran’daki savaşın net maliyetlerini gözler önüne serdi.

ABD’deki haneler mayıs ayında benzin ve diğer enerji ürünlerine 552,8 milyar dolar harcadı. Bu miktar şubatta 422,3 milyar dolar, mayıs 2025’te ise 401,6 milyar dolar seviyesindeydi.

Benzin ve enerji ürünleri fiyatları, mart ayındaki yüzde 20,9’luk ve nisan ayındaki yüzde 5,5’lik yükselişin ardından, mayıs ayında da yüzde 6,5 artış kaydetti. Mart ayı, İran savaşının tam olarak yaşandığı ilk ay olmuştu.

Navy Federal Credit Union Başekonomisti Heather Long hazırladığı analizde, “İran’daki savaş nedeniyle enflasyon son üç yılın en yüksek seviyesinde bulunuyor ve bu durum orta ile dar gelirli Amerikalılar için oldukça yıpratıcı bir süreç yaratıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Trump’ın hayat pahalılığı sorunu derinleşiyor

Başkan Trump, geçen hafta İran ile varılan ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ticaretinin önemli ölçüde artmasını sağlayan anlaşmanın ardından enflasyonun hızla düşeceğine olan güvenini dile getirmişti.

Bu gelişmeye tepki olarak ham petrol fiyatları hızla gerilemiş ve haziran ayında benzin fiyatları da aşağı yönlü hareket etmeye başlamıştı.

Ancak Heather Long, mayıs ayı enflasyon verilerinin, Amerikalıların benzin fiyatlarının kalıcı olarak düşmesini beklerken çok daha derin bir geçim sorunuyla karşı karşıya olduğunu gösterdiği konusunda uyardı.

Gıda ve enerji harcamaları hariç tutulduğunda dahi yıllık çekirdek enflasyon mayısta yüzde 3,4’e ulaştı. Bu oran, sadece geçen ay yüzde 0,3 artış göstererek Fed’in yüzde 2’lik yıllık hedefinin oldukça üzerinde kalmayı sürdürdü.

Long, “Enflasyondaki yükseliş sadece petrol fiyatlarıyla sınırlı değil. Konut, sağlık hizmetleri ve elektrik de aile bütçeleri ve genel enflasyon üzerinde baskı oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

Trump, İran savaşını başlatmadan önce de seçmenlerin enflasyon konusundaki yoğun tepkisiyle karşı karşıyaydı. Başkan ve Cumhuriyetçiler, 2024 başkanlık kampanyası sırasında verdikleri fiyatları düşürme sözünün ardından, seçmenlere bu konuda güvenilebileceğini göstermekte zorlanıyor.

Trump ayrıca, Temsilciler Meclisi’nden bu hafta başında geçen partiler üstü konut tasarısı için çarşamba günü yapılması planlanan imza törenini ani bir kararla iptal ederek ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti için önemli bir koz olabilecek gelişmeyi sekteye uğrattı.

Trump başlangıçta, Senato’daki Cumhuriyetçilerle yaşanan oy hakları tasarısı anlaşmazlığı nedeniyle bu yasayı beklettiğini söylese de, çarşamba günü Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, konut piyasasını ancak daha düşük faiz oranlarının gerçekten canlandırabileceğini belirtti.

Trump, “Her şey faiz oranıyla ilgili. Faiz oranını düşürün” dedi.

Fed üzerindeki faiz baskısı artıyor

Gelen sıcak enflasyon verilerinin ardından Fed’in yakın zamanda faiz indirimine gitmesi uzak bir ihtimal olarak değerlendiriliyor.

Fed’in faiz belirleme komitesi üyeleri, geçen hafta enflasyonun yükselmeye devam etmesi ve iş gücü piyasasının iyileşme belirtileri göstermesi üzerine faiz oranlarını sabit tutma yönünde oy birliğiyle karar almıştı.

Yüksek enflasyon ve güçlü ekonomik aktivitenin bir arada seyretmesi, Fed’in faiz indirimleri yoluyla ekonomiyi teşvik etme olasılığını zayıflatıyor. Hem enflasyonun hem de iş gücü talebinin artmaya devam etmesi durumunda, Fed faiz artırımına gitmek zorunda dahi kalabilir.

Fifth Third Bank Baş ABD Ekonomisti Bill Adams, konuya ilişkin olarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Eylül ayında çekirdek enflasyon mevcut seviyelerde seyretmeye devam ederse veya iş gücü arzındaki sıkışıklıklar işsizlik oranını aşağı çekmeye başlarsa, bir faiz artışı muhtemel hale gelecektir. Kısa vadede enflasyon üzerindeki en büyük yukarı yönlü riskler, yapay zeka patlamasının elektronik ve enerji fiyatları üzerinde yarattığı baskıdan ve yabancı uyruklu çalışan oranının yüksek olduğu sektörlerin sunduğu iş gücü yoğun hizmetlerden kaynaklanıyor.”

Küresel çalkantılar görünümü gölgeliyor

İran’daki savaşa uzun vadeli bir çözüm bulunması, benzin fiyatlarının düşmesine ve enflasyon baskısının hafiflemesine yardımcı olabilir.

Ancak ABD-İran anlaşmasına ilişkin belirsizlikler ve İsrail’in Lübnan üzerindeki askeri baskısının sürmesi, gelecekte yeni gerilim noktalarının ortaya çıkma riskini canlı tutuyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu perşembe günü yaptığı açıklamada, uluslararası kuruluşların Körfez’deki normal deniz trafiğini yeniden tesis etme çabalarına rağmen, tankerlerin Hürmüz Boğazı’nda İran kontrolündeki rotaları kullanmak zorunda olduğunu, aksi takdirde saldırı riskiyle karşı karşıya kalacaklarını belirtti.

Veri ve analiz firması Kpler’in aktardığı bilgilere göre, Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü bu hafta başında boğazdan 11 binden fazla denizciyi tahliye etmek için bir operasyon başlattı ve perşembe günü boğazdan geçiş yapan gemi sayısının 70’e yükseldiğini doğruladı.

Ekonomik aktivite fiyat artışlarına rağmen sürüyor

ABD ekonomisi, tüketici harcamalarının artması ve haftalık işsizlik maaşı başvurularının düşmesiyle yüksek enflasyon karşısında direncini korumayı başardı.

Enflasyondan arındırılmış tüketici harcamaları, fiyatların daha hızlı yükselmesine rağmen mayıs ayında yüzde 0,3 arttı.

Bu durum, tüketicilerin harcamalarını büyük ölçüde tasarruflarından veya borsa kazançlarından karşıladığını gösteriyor.

Oxford Economics Baş ABD Ekonomisti Michael Pearce, “Kişisel tasarruf oranının son aylarda 2025’teki yüzde 4,6 seviyesinden yüzde 3’e gerilemesi, tüketicilerin harcamalarını finanse etmek için birikimlerini kullandığını veya servetlerine başvurduğunu gösteriyor. Artan finansal servet, yüksek gelirli hanelerin harcamalarını desteklemeye devam ediyor” dedi.

Amerika

Kolombiya, uyuşturucu çetelerine karşı ABD ile ortak planı reddetti

Yayınlanma

Kolombiya hükümeti, ABD’nin ülkesinde ortak askeri operasyonlar yürütmesine izin verecek bir planı reddetti.

New York Times’a (NYT) konuşan ABD’li yetkililer, sağcı Kolombiyalı lider Abelardo De La Espriella’nın bu hafta Washington’a, uyuşturucu örgütlerini hedef almak için Pentagon ile işbirliği yapmayı desteklediğini ama Kongre’de böyle bir eylemi onaylayacak yeterli oyu bulamadığını söylediğini aktardı.

Kolombiya, bölgenin en büyük ülkelerinden biri olması ve en gelişmiş silahlı kuvvetlerinden birine sahip olması nedeniyle, Pentagon’un Latin Amerika genelinde askeri operasyonlarını genişletme planlarında kilit bir rol oynuyor.

De La Espriella bu yıl iktidara geldiğinde, Donald Trump ile aynı çizgiye gelerek uyuşturucu çetelerine karşı sert bir yaklaşım sergileyeceğine ve Kolombiya’nın birçok bölgesinde yaygın olan şiddete karşı sert önlemler alacağına söz vermişti.

Kolombiya’nın kararı, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in şu anda Latin Amerika’da gerçekleştirmekte olduğu dört ülkeyi kapsayan gezisinin programını değiştirmesine neden oldu.

Başlangıçta, Hegseth’in çarşamba günü başkent Bogotá’da Kolombiyalı yetkililerle bir araya gelerek ikili askeri anlaşmayı görüşmesi bekleniyordu.

Bunun yerine, Hegseth’in Venezuela’nın başkenti Caracas’ta geçici cumhurbaşkanı ve diğer yetkililerle görüştükten sonra, Kolombiyalı yetkililerle bir araya gelmek üzere kısa bir ziyaret düzenleme kararı aldığı belirtildi.

Savunma Bakanı ve geçici Venezuela lideri Delcy Rodríguez, Hegseth’in “güçlendirilmiş savunma ortaklığı”nın bir parçası olarak nitelendirdiği bir anlaşma imzaladı.

“Title 10” olarak bilinen Kolombiya ile yapılan askeri anlaşma, ABD kuvvetlerinin bu ülkede operasyon düzenlemesine ve ortak hava saldırıları ile kara operasyonları gerçekleştirmesine olanak tanıyacaktı.

Bu aksiliklere rağmen, iki ülke arasındaki işbirliği güçlü seyrini sürdürüyor. ABD ve Kolombiya kısa süre önce büyük çaplı bir eğitim tatbikatını tamamladı.

Ayrıca geçen hafta, Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Bogotá’da Kolombiya’nın üst düzey askeri liderleriyle bir araya geldi.

Hegseth’in Ekvador’u da ziyaret etmesi bekleniyordu. Bu ülkenin muhafazakâr devlet başkanı, ülkesinde ABD ile ortak askeri operasyonlara izin vereceğini daha önce açıklamıştı.

Ocak ayında Amerikan ordusunun Nicolás Maduro’yu kaçırmasından bu yana Venezuela ve ABD’li yetkililer arasında yakınlaşma yaşandı.

De La Espriella’nın Kolombiya’nın işbirliğini sağlayamaması, Pentagon’un bölgeye yönelik planlarına ve bu yılın başlarında duyurulan Amerika Kıtası Kartel Karşıtı Koalisyonu’na gölge düşürüyor.

Mart ayında Başkan Trump, Florida’da sağ eğilimli Latin Amerika liderleriyle bir araya gelmiş ve “bölgemizi rahatsız eden suç kartellerini ortadan kaldırmak” için birlikte çalışacaklarına söz vermişti.

Trump’ın hedefinin merkezinde, Latin Amerika ülkelerini kendi topraklarında ortak operasyonlara izin vermeye ikna etmek yer alıyordu.

Bu strateji, Güney Amerika’dan ayrılan uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı iddia edilen teknelere yönelik Pentagon hava saldırılarının agresif bir şekilde genişletilmesi.

Birçok hukuk uzmanı, bu saldırıların, suç işliyor olsalar bile, acil bir tehdit oluşturmadıkları sürece sivillerin hedef alınmasını yasaklayan uluslararası hukuka göre yasadışı olduğunu belirtiyor.

Kolombiya parlamentosundaki muhalefetin yanı sıra, Kolombiya topraklarındaki ABD askerleri halkın da ciddi direnişiyle karşılaşabilir.

Kolombiya son derece deneyimli bir orduya sahip ve birçok vatandaş böyle bir hamleyi egemenliğe bir hakaret olarak değerlendirebilir.

Okumaya Devam Et

Amerika

Abu Dabi ve Katar, Anthropic’in halka arzının en büyük kazananları arasında

Yayınlanma

Abu Dabi merkezli MGX ve Katar Yatırım Kurumu (QIA), Claude sohbet robotunun üreticisi Anthropic’in halka arzında en büyük kazananlar arasında yer alabilir.

Anthropic Nasdaq’ta bugün işlem görmeye başladı. Halka arzda 100 milyar doların üzerinde kaynak toplayan Anthropic, SpaceX’in Haziran ayındaki rekorunu geçti.

Mubadala ve G42 tarafından kurulan yapay zeka yatırım şirketi MGX, şirketin değerini 380 milyar dolar olarak belirleyen Şubat ayındaki Anthropic’in finansman turuna eş liderlik etmişti.

Şirket,  Mayıs 2026’da 965 milyar dolar değerleme üzerinden gerçekleşen 65 milyar dolarlık Seri H turuna da katıldı.

Anthropic, tarihin en büyük halka arzını yaptı

Katar’ın varlık fonu ise ilk yatırımını Eylül 2025’te yaptı ve bu yıl içinde hisselerini iki kez artırdı.

QIA, Anthropic’e ilk yatırımını 13 milyar dolarlık turda yaptı. Bu tur şirketi 183 milyar dolar değerlemeye taşıdı.

Şubat 2026’da QIA, 30 milyar dolarlık Seri G turunda payını artırdı ve değerleme 380 milyar dolara çıktı.

Mayıs 2026’da ise varlık fonu, arka arkaya üçüncü turda da yer alarak 65 milyar dolarlık yatırıma katıldı. Bu turda Anthropic 965 milyar dolar değerlemeye ulaştı.

Her iki Körfez yatırımcısı da Elon Musk’ın xAI’sına destek verdi ve MGX, ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’de hisseye sahip.

Okumaya Devam Et

Amerika

Cumhuriyetçi isim Rogers, 350 milyar dolarlık Pentagon bütçe paketine kapıyı kapattı

Yayınlanma

ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Mike Rogers, Pentagon’un 350 milyar dolarlık ek savunma bütçesi talebinin hayata geçmeyeceğini açıkladı. Rogers, Venezuela ve İran kaynaklı bütçe açığını kapatmak için paketin 100 milyar dolar seviyesine indirilmesi gerektiğini savundu.

ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Mike Rogers, Pentagon’un 350 milyar dolarlık ek savunma bütçesi talebinin hayata geçmeyeceğini söyledi.

Alabamalı Temsilciler Meclisi üyesi Rogers, çarşamba günü Washington’daki Hudson Enstitüsü etkinliğinde konuştu.

Rogers, “Bu arada, 350 milyar dolar hayata geçmeyecek” dedi.

Uzlaşma süreciyle geçirilecek bir yasa tasarısının hala mümkün olduğunu belirten Rogers, şöyle devam etti:

“Her şeyden önce Venezuela ve İran’ın savunma bütçesinde yarattığı açığı kapatmak için paketin küçültülmesi gerekecek.”

Gelecek yıl komisyondaki en kıdemli Cumhuriyetçi olarak kalmak için istisna talebinde bulunmayacak olan Rogers, Trump yönetiminin 350 milyar dolarlık isteği “100 milyar dolar veya o civarda bir rakama” çekmesi halinde bir yol bulunabileceğini ifade etti.

Rogers, bu indirim yapılırsa uzlaşma paketindeki “temel” programların 1,15 trilyon dolar olarak belirlenen ana Pentagon bütçe talebine aktarılmasının kolaylaşacağını kaydetti.

Trump ve Hegseth paketin geçmesi için baskı yapıyor

ABD Başkanı Donald Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, 350 milyar dolarlık paketin Kongre’den geçmesi için baskı yapıyor.

Söz konusu paket Altın Kubbe (Golden Dome) füze savunma sistemi için 17 milyar dolar, mühimmat üretiminin artırılması için 47 milyar dolar ve kritik mineraller için 48 milyar dolar içeriyor.

Trump bir hafta önce Cumhuriyetçi çoğunluğun Kongre’deki süresinin daraldığına dikkat çekerek Senato’ya bu finansmanı onaylama çağrısı yapmıştı.

Trump mesajında şunları yazmıştı:

“İlk dönemimde ordumuzu yeniden inşa ettim ve bunu YENİDEN, her zamankinden daha büyük ve daha iyi yapıyoruz! Gelecek Kongre’deki Radikal Demokrat Çoğunluk, bir numaralı gündemlerinin ulusal güvenliğimize yönelik bu tarihi yatırımı ENGELLEMEK ve DİRENMEK olduğunu şimdiden açıkça ortaya koydu.”

The Hill’in daha önceki haberine göre Cumhuriyetçi senatörler, Trump’ın 350 milyar dolarlık Pentagon fonunu bütçe uzlaşma süreciyle geçirme ısrarının hükümetin kapanması riskini doğurabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hükümetin açık kalması için tanınan süre 11 Aralık’ta doluyor.

Pentagon ise ordunun güçlendirilmesi ve ABD ulusal güvenliğinin korunması için elzem olduğunu savunduğu talebe Kongre’nin onay vermesini istemeyi sürdürüyor.

Senato’daki kapalı toplantılardan sonuç çıkmadı

Bir Cumhuriyetçi kaynağın aktardığına göre Pentagon Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, çarşamba günü Senato’daki Cumhuriyetçilerin öğle yemeğine katıldı.

The Hill gazetesine konuşan konuya aşina iki kaynağa göre Feinberg, yemekte 350 milyar dolarlık talebi ele aldı.

Feinberg günün ilerleyen saatlerinde görüşmeleri sürdürmek üzere Senato’nun gizli bilgilerin görüşüldüğü özel bölümünde senatörlerle bir araya geldi ancak bu çabadan sonuç çıkmadı.

Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn, parti içi tartışmayı “ortada” olarak nitelendirdi.

Cornyn toplantıdan ayrılırken gazetecilere, “Herkes kapsam ve süreç açısından Temsilciler Meclisi ile Senato’yu uzlaştırmanın çok zorlu bir çaba gerektireceğinin farkında” diye konuştu.

Iowalı Cumhuriyetçi Senatör Chuck Grassley görüşmelerin sürdüğünü ancak kendisinin 350 milyar dolarlık paketin ilerletilmesinden yana olduğunu belirtti.

Wisconsinli Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson ise uzlaşma planları sorulduğunda gazetecilere, “Muhtemelen bu hafta değil ama tekrar ediyorum, bunu masadan tamamen kaldırmıyoruz” yanıtını verdi.

Senato Çoğunluk Lideri Güney Dakotalı John Thune, çarşamba sabahı yaptığı açıklamada Cumhuriyetçilerin öğle yemeği toplantısının ardından Pentagon’u finanse etmek için zaman alıcı bütçe uzlaşma sürecine devam edip etmeyeceklerine karar vermeyi hedeflediğini söylemişti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English