Diplomasi
Abu Dabi, 13 milyar dolarlık Amerikan LNG santralini destekliyor

Abu Dabi, Orta Doğu’daki arz kesintilerine ilişkin endişelerin ABD’de enerji sektöründe yeni bir gelişme dalgasını tetiklemesi üzerine, Louisiana’da 13 milyar dolarlık yeni bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisinin inşasını destekledi.
ABD’li enerji grubu Caturus, cuma günü Louisiana’nın Cameron Parish bölgesinde yıllık 9,5 milyon ton üretim kapasitesine sahip devasa bir ihracat tesisi olan Commonwealth LNG için finansman taahhütlerini açıklayacak.
Grup, tesisin inşası için 9,75 milyar dolarlık proje finansmanı sağladı. Bu hamle, İran savaşı nedeniyle küresel petrol ve LNG akışının beşte birinin geçtiği bir su yolu olan Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasından bu yana ABD’nin fosil yakıtlarının ne kadar kritik bir stratejik varlık haline geldiğini vurguluyor.
Kimmeridge’in yönetici ortağı ve Commonwealth LNG’nin başkanı Ben Dell, bir röportajda, “[Savaş nedeniyle] bugün piyasada meydana gelen en büyük değişim LNG’de. Alıcılar tedarik güvenliğini aramak ve çeşitlendirme yapmak zorundalar, bu da onları daha fazla ABD kargosu almaya yönlendiriyor,” dedi.
Caturus, ABD’li yatırım grubu Kimmeridge ile Abu Dabi devlet fonunun bir iştiraki olan Mubadala Energy ve Kanada’nın CPP Investments tarafından destekleniyor.
Mubadala Energy, CPP, BlackRock, Ares Management ve EOC Partners ile birlikte Commonwealth LNG’nin proje finansmanına sermaye katkısında bulundu.
Mubadala Energy’nin yatırımı, Donald Trump’ın ikinci görev döneminde “Amerikan enerji hakimiyetini” ortaya çıkaracağına söz vermesinden bu yana Orta Doğu’nun ABD enerji sektörüne yaptığı yatırım dalgasının bir parçası.
Proje, Trump yönetimi altında hayati öneme sahip bir ihracat izni alan ilk proje oldu ve ABD yetkililerinden diğer önemli onayları da aldı.
Geçen ay BAE devlet enerji şirketi Adnoc, ABD’de bir doğal gaz işi kurmak için on milyarlarca dolarlık yatırım yapmayı planladığını açıkladı.
Kasım ayında Saudi Aramco, potansiyel değeri 30 milyar doları aşan 17 anlaşmayı ABD şirketleriyle imzaladığını duyurdu.
Mubadala Energy’nin COO’su Adnan Bu Fateem, FT’ye verdiği demeçte, şirketin Caturus’a yaptığı yatırım ve Commonwealth LNG’ye sağladığı finansmanın İran savaşı nedeniyle değil, “dünyanın en dinamik enerji pazarlarından birine yapılan uzun vadeli bir yatırım” olduğunu söyledi:
“ABD’nin LNG alanında küresel lider konumunu genişlettiğini fark ettik. Dolayısıyla, Mubadala Energy gibi bir şirketin bu pazarda yer alması son derece mantıklı.”
Araştırma şirketi Rapidan Energy Group’a göre, nihai yatırım kararlarına ulaşan projelerin analizine göre, ABD’nin LNG ihracat kapasitesinin 2035 yılına kadar iki katına çıkarak 241 milyon tona ulaşması öngörülüyor.
Delfin LNG ve Texas LNG dahil olmak üzere diğer birçok proje nihai yatırım kararlarını bekliyor ve onaylanırsa ABD’nin kapasitesini daha da artıracak.
Rapidan analisti Alex Munton, “Orta Doğu’daki savaş, Katar ve BAE’nin önerdiği LNG genişlemelerini sekteye uğrattı ve şu anda piyasadan yaklaşık 80 milyon tonu ortadan kaldırdı. Rusya hâlâ yaptırımların kısıtlamaları altında, Avustralya durgunluk yaşıyor ve Mozambik zorluklarla karşı karşıya: bu durumda büyük ölçekli büyümeyi sağlayacak tek ülke ABD kalıyor,” dedi.
Commonwealth LNG, Aramco Trading, Glencore, Mercuria ve Petronas dahil olmak üzere birçok müşteriyle uzun vadeli tedarik anlaşmaları imzaladı; bu anlaşmaların, 2030’da operasyonlar başladığında yıllık 3 milyar dolarlık ihracat geliri yaratması bekleniyor.
Caturus’un Commonwealth LNG’ye yatırım yapma kararı, rakip Venture Global’in Mart ayında yine Cameron Parish’te bulunan CP2 LNG tesisini 8,6 milyar dolarlık bir yatırımla genişleteceğini duyurmasının ardından geldi.
Louisiana’yı temsil eden ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Commonwealth LNG projesinin eyaleti “Cumhuriyetçilerin enerji hakimiyeti gündeminin” öncüsü olarak pekiştireceğini söyledi.
Diplomasi
Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.
Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.
Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.
Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.
Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.
Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı
Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.
Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.
Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.
Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.
Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor
Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.
Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.
Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.
Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.
Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.
Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor
Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.
Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.
Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.
Diplomasi
Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.
Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.
Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.
AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.
Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:
“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”
Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.
Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.
Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.
Diplomasi
Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.
ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.
İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.
Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.
Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.
The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.
Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.
Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.
İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:
“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”
Elbridge Colby kimdir?
Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.
Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.
Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.
ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.
Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.
Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.
ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:
“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Görüş2 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Asya2 hafta önceBangladeş’te işçi temsilcileri asgari ücret teklifini sundu
Görüş4 gün önceAPEC Zirvesi: Çin, Trump’la ilişkilerinde “duygusal değer” sanatını nasıl kullanıyor?
Avrupa2 hafta önceBerlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi
Dünya Basını2 hafta önceProf. Lukyanov: Avrupa ile Rusya arasındaki diplomatik güven sıfıra indi
Görüş1 hafta önceDoğu Akdeniz’de kablo krizi aşıldı mı?
Ortadoğu2 hafta önceTom Barrack, KYB temsilcileriyle görüştü











