Asya
Çin, Kuzey Kutbu üzerinden geçen ‘Buz İpek Yolu’ ile deniz taşımacılığındaki darboğazları aşıyor

Kutup buzlarının erimesinin Avrupa ile Asya arasındaki yolculuğu kısaltması ve gemilerin deniz taşımacılığındaki darboğazlardan kaçınmaya çalışmasıyla Kuzey Kutbu, dünyanın geleneksel denizcilik rotalarına uygulanabilir bir alternatif olarak öne çıkıyor.
Türkiye ve Kuzey Afrika pazarlarına odaklanan Çinli konteyner taşımacılığı şirketi Sea Legend, bu hafta Kuzey Kutbu üzerinden ilk düzenli konteyner taşımacılığı hizmetini başlatacak.
Çin’in doğu kıyısındaki Ningbo ile İngiltere’deki Felixstowe arasındaki yolculuğunda Rusya’nın kuzey kıyılarını takip edecek. Şirket, bir zamanlar Çin ile Avrupa’yı birbirine bağlayan İpek Yolu ticaret güzergâhına atıfla bu hizmeti “Buz İpek Yolu” olarak adlandırdı.
Yolculuk, Kuzey Kutup Dairesi’ndeki koşullara bağlı olarak iki liman arasındaki normal 40 günlük seyir süresini yaklaşık yarıya indirecek. Bu adım, geçen yaz Kuzey Deniz Rotası üzerinden gerçekleştirilen geçişlerin 23 ile rekor seviyeye ulaşmasının ardından geldi. 2024’te bu sayı 15’ti.
Yaz aylarında deniz buzları, gemilerin buz kırıcı özelliğine ihtiyaç duymadan geçiş yapmasına imkân verecek kadar kuzeye çekiliyor.
Bölgenin kontrolü konusunda jeopolitik rekabet sürmesine rağmen, denizcilik şirketleri Bab el-Mendeb Boğazı gibi darboğazlardan kaçınmanın bir yolu olarak bu rotaya giderek daha fazla ilgi gösteriyor. Yemenli Husiler geçen ay Kızıldeniz’e açılan bu boğaza ilişkin tehditlerini yeniden gündeme getirmişti.
Husi militanları, 23 Temmuz’da Kızıldeniz’de iki Suudi Arabistan tankerine saldırdıklarını açıklamış, bunun ardından petrol fiyatları yeniden varil başına 100 doların üzerine çıkmıştı.
Sigorta şirketi Allianz’ın küresel denizcilik risk danışmanlığı başkanı Rahul Khanna, “Kuzey Kutbu ve Kuzey Deniz Rotası üzerinden trafikte belirgin bir artış yaşandı” dedi.
Financial Times’a konuşan Khanna, “Gemiler ve gemi sahipleri artık bunu öncelikle büyük ölçüde zaman ve maliyet tasarrufu sağlamak, aynı zamanda tüm jeopolitik darboğazları ve çatışma bölgelerini devre dışı bırakmak için daha büyük bir fırsat olarak görüyor” diye konuştu.
Kuzey Deniz Rotası, farklı buz koşullarına bağlı olarak Rosatom kontrolündeki Kuzey Deniz Rotası İdaresi tarafından belirlenen farklı kuralların geçerli olduğu 28 bölüme ayrılıyor. Rusya devlet kontrolündeki şirket, bölgeden geçiş için seyir izinlerini veriyor.
Maersk’in 2018’de Vladivostok ile St Petersburg arasında Kuzey Kutbu rotasını kullanan ilk konteyner gemisini göndermesine rağmen, Danimarkalı deniz taşımacılığı şirketi ve çok sayıda başka Avrupalı şirket, hassas Kuzey Kutbu ekosistemine zarar verme endişesiyle bu rotayı kullanmayacaklarını taahhüt etmişti.
Ancak Kuzey Kutbu bölgesinin deniz taşımacılığında kullanılmasına yönelik artan ilgi, buz sınıfı gemilere verilen siparişlerdeki yükselişte de görülüyor. Denizcilik veri şirketi Veson Nautical’a göre geçen yıl 167 buz sınıfı gemi inşa edildi. Bu, on yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesi olurken, bu yıl 164 geminin daha inşa edilmesi planlanıyor.
Bununla birlikte Kuzey Kutbu, buz sahalarında seyir konusunda deneyimli olması gereken denizciler açısından hâlâ ciddi zorluklar barındırıyor. Bölgenin çok kuzeyinde GPS sistemleri zaman zaman çalışmadığı için bu seyir çoğu zaman GPS desteği olmadan gerçekleştirilebiliyor.
Gemilerin ayrıca, deniz araçları için sıkı güvenlik ve çevre koruma standartları belirleyen Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Kutup Kodu’na uyması gerekiyor.
Khanna, “Buz kırıcı imkânları mevcut değilse gemilerin mahsur kalma ihtimali yüksek” dedi ve son beş yılda Kuzey Deniz Rotası’nın kullanımıyla ilgili bilgi taleplerinde artış olduğunu ekledi. “Kuzey Kutbu’nda bir kaza yaşarsak kurtarma, yardım, yangınla mücadele veya tahliye imkânlarımız sınırlı. Kuzey Kutbu’nda acil bir durum veya kazayla başa çıkmak çok daha zor” diye vurguladı.
Allianz’ın analizine göre, son 10 yılda Kuzey Kutup Dairesi’nde 500’den fazla denizcilik vakası rapor edildi. Bunların neredeyse yarısının nedeni makine hasarı veya arızasıydı.
Asya
ABD’li komisyon Hindistan’ı Müslümanlara zulmetmekle suçladı

ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu, Hindistan makamlarını Müslüman vatandaşları seçmen listelerinden çıkarıp yasa dışı sınır dışı etmekle suçladı. Ülke genelindeki denetim sonrası yaklaşık 130 milyon kişinin ön listelere giremediği Hindistan’da seçim komisyonu kayıt güncellemelerini gerekçe gösterdi.
ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu (USCIRF), 19 Kasım’da yaptığı açıklamada Hindistan makamlarını Müslüman vatandaşları seçmen listelerinden çıkarmak, yabancı ilan etmek ve ülkeden sınır dışı etmekle suçladı.
Reuters ajansının verilerine göre ülke genelinde yürütülen denetimin ardından yaklaşık 130 milyon kişi ön seçmen listelerinin dışında kaldı.
USCIRF Başkanı Asif Mahmood, “Hindistan hükümeti Müslüman vatandaşları seçmen listelerinden çıkararak, onlara ‘yabancı’ diyerek ve şimdi de yasa dışı biçimde ülkeden sınır dışı ederek zulmediyor” dedi.
Komisyon üyesi Gene Mills, ABD Dışişleri Bakanlığına Hindistan’ı din özgürlüğü ihlalleri nedeniyle özel kaygı uyandıran ülkeler listesine alma çağrısı yaptı.
Tavsiye yetkisine sahip iki partili federal bir kurum niteliği taşıyan USCIRF’nin bu çıkışına karşın Reuters, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ekim ayında listelerin gözden geçirilmesini Hindistan’ın iç meselesi olarak nitelediğini aktardı.
Hindistan Seçim Komisyonu denetim gerekçelerini açıkladı
Ülke çapında 130 milyon olarak tahmin edilen sayı, güncellenen seçmen listelerinin ilk sürümlerine giremeyen herkesi kapsıyor.
Hindistan Seçim Komisyonu listeden çıkarmaları ölüm, adres değişikliği, mükerrer kayıt ve seçmene ulaşılamaması gibi nedenlerle açıkladı.
Vatandaşlar listeye eklenmek için başvuru yapabiliyor ve ret kararlarına itiraz edebiliyor.
Batı Bengal’de 9 milyon isim listeden çıkarıldı
Batı Bengal eyaletinde seçmen listelerinden yaklaşık 9 milyon isim silindi.
Yerel araştırma kuruluşu Sabar Enstitüsünün hesaplamalarına göre ek denetim sonrasında listeden çıkarılan 2,7 milyon kişinin yaklaşık yüzde 70’ini Müslümanlar oluşturdu.
Müslümanların eyalet nüfusundaki payı yaklaşık yüzde 27 seviyesinde yer alıyor.
Reuters, yakınları listelerden çıkarıldıktan sonra gözaltına alınan, sınır dışı edilen veya vatandaşlık denetimine çağrılan 10 aileyle görüştü.
Ajansın aktardığına göre bu kişilerin Hindistan kimlik belgeleri veya aile kayıtları var.
İktidardaki Bharatiya Janata Partisi denetimin oy kullanma hakkına sahip vatandaşları hedef almadığını savundu.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı daha önce ABD komisyonunun değerlendirmelerini ön yargılı olarak nitelemişti.
Asya
Çin, ABD’deki özel sermaye yatırımlarını yeniden başlatmaya hazırlanıyor

Çin, ABD’deki özel sermaye fonlarına yönelik yatırımlara yeniden başlama planları yapıyor.
Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre Pekin’in en önemli devlet yatırım fonu China Investment Corporation (CIC), ABD’deki özel sermaye fonlarına yönelik yatırımların yeniden başlatılması yönündeki çabaları öncülük ediyor.
CIC ayrıca önemli Çinli yatırımcıların fon sağlama faaliyetlerinde bir yumuşama sinyali verebilecek özel şartlar üzerinde müzakere etmeye çalışıyor.
Kaynaklar, CIC’nin özel sermaye fonu yöneticilerine, ABD-Çin geriliminin tırmanması gibi “felaket senaryolarına” karşı koruma sağlanması konusunda baskı uyguladığını belirtti.
Kaynaklar, bu şartlar arasında ABD veya Avrupa’dan yaptırım uygulanması durumunda özel sermaye fonlarının Çinli yatırımcıların hisselerini nakde çevirmelerine olanak tanıyacak mekanizmaların da yer aldığını ekledi.
CIC ve Devlet Döviz İdaresi gibi Çin devlet destekli yatırımcılar, tarihsel olarak ABD özel sermaye sektörüne büyük miktarda para akıttı ve bu sektörün varlık yönetimi endüstrisinin niş bir köşesinden baskın bir güce dönüşmesine katkıda bulundu.
Yatırımlara ve düzenleyici belgelere aşina olan kaynaklara göre, Global Infrastructure Partners, Thoma Bravo, Vista Equity Partners, Carlyle ve Blackstone, hepsi Çin devlet destekli yatırımcılar tarafından desteklendi.
Çinli devlet yatırımcıları, geçen yıl ABD-Çin ticaret savaşının doruk noktasında geri adım atmış ve Çin hükümetinin baskısına yanıt olarak ABD özel sermaye sektörüne yönelik yeni yatırımları tamamen dondurmuştu.
Özel sermaye fonlarının önde gelen danışmanları, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu yıl Çin’e yaptığı ve kendisiyle birlikte onlarca ABD’li iş ve finans liderinin Pekin’i ziyaret ettiği gezinin, gerginlikleri yatıştırmaya yardımcı olduğunu ve CIC’nin yatırımlara yeniden başlama isteğini artırdığını belirtti.
Hızla değişen jeopolitik durumun, özellikle de ABD’den Çin’e yarı iletken satışına ilişkin yeni anlaşmazlıkların, durumu yine de karmaşık hale getirebileceğini eklediler.
Tartışılan şartlar, özel sermaye fonu yöneticisini likit olmayan varlıkları satmaya ya da yatırımcının hisseleri için alıcı bulmaya zorlamadan, devlet yatırımcısının parasını geri almasına olanak tanıyacak.
Yapı seçeneklerinden biri, belirli bir tarihte veya talep üzerine belirli bir tutarın ödenmesini taahhüt eden bir borç aracı türü olan senetleri içerebilir. Bu ödemeler, fonun çıkış işlemlerine bağlanabilir.
Diğer olası şartlar arasında, ana özel sermaye fonunun yanı sıra belirli anlaşmalara yatırım yapan ayrı araçlar olan özel sermaye “sidecar”ları ve yatırımcının genel fon taahhüdünü ihlal etmeden belirli bir yatırıma sermaye taahhüdünden vazgeçmesine olanak tanıyan “mazeret hükümleri” yer alıyor.
Asya
Japonya, petrol stoklarını yönetmek için “Asya IEA’sı” önerdi

Japonya, stratejik petrol rezervlerini yönetmek ve bölgeyi savaş veya iklim değişikliğinden kaynaklanan enerji şoklarına karşı korumak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) “Asya versiyonunun” kurulmasını önerdi.
Başbakan Sanae Takaiçi salı günü, 1973 petrol piyasası şokuna yanıt olarak kurulan ve merkezi Paris’te bulunan kuruluşa benzer bir şekilde, acil durum stoklarından yapılacak dağıtımları denetleyecek bölgesel bir görev gücünün oluşturulmasını önerdi.
Takaiçi, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (KYG) Japon versiyonu olan Asya Sıfır Emisyon Topluluğu’nun (AZEC) Filipinler’de düzenlenen toplantısında, “Asya Petrol Güvenliği Görev Gücü” olarak adlandırılacak bu yeni yapıyı “IEA’nın Asya versiyonuna eşdeğer” olarak gördüklerini belirtti.
Ayrıca, Japonya’daki atıl petrol tanklarının Asya’nın geri kalanı için ham petrol stoklarını depolamak üzere kullanılmasını öngören paralel bir plan da önerdi.
IEA, Japon hükümetine bölgesel bir sistem için bir çerçeve konusunda danışmanlık yapıyor ve Tokyo’da yeni bir ofis açmayı planlıyor.
Bu öneriler, petrol şokundan özellikle ağır bir darbe alan Güneydoğu Asya genelinde petrol stoklarını artırmayı amaçlıyor.
Japonya, Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a saldırısından önce 250 günlük petrol tüketimine denk gelen bir stok bulunduruyordu.
Fakat petrol türevli nafta ve plastikler konusunda Güneydoğu Asya’ya bağımlı olması, Japon üreticilerin renkli mürekkepten cerrahi eldivenlere kadar çeşitli ürünlerde kıtlıkla karşı karşıya kalmasına neden oldu.
Takaiçi, Orta Doğulu petrol şirketlerinin tedarikte önemli bir rol oynayacağına işaret ederek, planın Körfez ülkelerinin küresel pazarlara erişim için Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığını azaltarak “bu ülkelerin iktisadi ve enerji direncini artırmayı” amaçladığını söyledi.
Danışmanlık şirketi Energy Aspects’in kurucu ortağı Amrita Sen, “Bu, Orta Doğu için varoluşsal bir mesele. Tüketicilerinin bulunduğu yerlerde depolama alanlarına sahip olmaları gerekiyor. Bu [kesintinin] bir daha yaşanmamasını sağlamak istiyorlar,” dedi.
Japonya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt ile halihazırda ortak stoklama anlaşmalarına sahip.
Bu anlaşmalar kapsamında, acil durumlarda öncelikli erişim hakkı karşılığında petrol depolama tankları kiralanıyor.
Takaiçi, Japonya’nın fazla depolama kapasitesinin, Filipinler’in ısrarla savunduğu ortak bir Güneydoğu Asya stokunu destekleyebileceğini ve bunun Manila’ya altyapı inşa etme maliyetinden tasarruf sağlayacağını belirtti.
Neredeyse tüm petrol ihtiyacını Orta Doğu’dan temin eden Filipinler’deki yetkililer, Singapur, Endonezya ve Malezya’nın bu öneri kapsamında petrol stoklarını sürdürmeyi kabul ettiğini ve BAE’nin de katılım konusunda ilgi gösterdiğini söylüyor.
Filipinler Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr salı günü yaptığı açıklamada, Manila’nın stratejik petrol rezervlerini oluşturmakta olduğunu, “fakat stoklamanın yeterli olmadığını” belirtti.
Manila’da düzenlenen Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) liderler zirvesinin yan etkinliği olarak gerçekleştirilen AZEC toplantısında, “Sürdürülebilir ve kalıcı enerji güvenliği, petrol tüketen ve üreten ülkelerin uyumlu bir şekilde hareket etmesini gerektirir,” dedi.
Japonya Ekonomi Bakanlığı tarafından kurulan ve Cakarta merkezli bir düşünce kuruluşu olan ASEAN ve Doğu Asya Ekonomik Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı bir araştırmaya göre, Güneydoğu Asya’nın elindeki petrol stoklarının 30 günlük tüketime denk geldiği tahmin ediliyor; oysa IEA, 90 günlük net ithalat miktarına eşdeğer bir stok tutulmasını tavsiye ediyor.
Enstitü, ASEAN’ın 11 üye ülkesinde 60 günlük ek stok biriktirmenin yıllık maliyetinin yaklaşık 2,2 milyar dolar olacağını tahmin etti ve ulusal stoklar, ithalatçı-ihracatçı ortak stokları ile “biletleme” sistemi aracılığıyla yönetilen uluslararası depolamadan oluşan karma bir sistem önerdi.
Japonya ve Güney Kore, IEA’nın Asya’daki tek üyeleri. IEA, 90 günlük net ithalata eşdeğer rezervlere sahip olan ve rezerv verilerini paylaşmaya istekli olan OECD ülkelerine açık.
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Görüş2 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Asya2 hafta önceBangladeş’te işçi temsilcileri asgari ücret teklifini sundu
Görüş4 gün önceAPEC Zirvesi: Çin, Trump’la ilişkilerinde “duygusal değer” sanatını nasıl kullanıyor?
Avrupa2 hafta önceBerlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi
Dünya Basını2 hafta önceProf. Lukyanov: Avrupa ile Rusya arasındaki diplomatik güven sıfıra indi
Görüş1 hafta önceDoğu Akdeniz’de kablo krizi aşıldı mı?
Ortadoğu2 hafta önceTom Barrack, KYB temsilcileriyle görüştü










