Bizi Takip Edin

Ortadoğu

Yurt dışındaki 70.000 İsraillinin seçimler için ülkelerine dönmesi planı tartışma yarattı

Yayınlanma

27 Ekim’deki seçimlerde oy kullanmak üzere geri dönmeyi planlayan yurtdışında yaşayan İsrailliler konusunda yaşanan tartışma, hafta sonu kamuoyuna yansıdı.

Tartışma, Makor Rishon gazetesi genel yayın yönetmeni Kalman Libeskind’in cuma günü yayımlanan köşe yazısıyla başladı.

Libeskind, yurtdışına kalıcı olarak yerleşmiş İsraillilerin, ülkenin bir sonraki hükümetinin belirlenmesine katkıda bulunmak için geri dönmeden önce iki kez düşünmeleri gerektiğini savundu.

Libeskind’in yazısı, AID Koalisyonu’nun bir girişimi olan Fly&Vote’un, yurtdışındaki yaklaşık 31.000 İsraillinin projeye kaydolduğunu açıklaması üzerine yayınlandı.

Grup, seçim günü için nihayetinde 70.000 kadar seçmeni İsrail’e getirmeye yardımcı olmayı umuyor.

İsraillilerin çoğu yurt dışından oy kullanamaz. Birkaç istisna dışında, oy kullanabilmek için fiziksel olarak İsrail’de bulunmaları gerekir.

Fly&Vote, yurt dışındaki İsraillilerin oy kullanma haklarını kontrol etmelerine ve seyahatlerini ayarlamalarına yardımcı olduğunu belirtiyor. Katılımcılara hangi partiyi desteklediklerini sormadığını da ekliyor.

Kan Radio’da günlük bir radyo programı da sunan Libeskind, “Seçimlerde oy kullanmak için İsrail’e gelmeyi planlayan Yordim’ler, yüzsüz insanlardır,” başlığı altında bir yazı kaleme aldı.

Kelime anlamı “aşağı inenler” olan “yordim”, genellikle ülkeyi terk edip yurtdışına yerleşen İsrailliler için kullanılır.

Libeskind, bu tür seçmenleri geri getirme çabasını “ahlaksız bir proje” olarak nitelendirdi ve

“Burada yaşamayan kimse, burada nasıl yaşayacağımıza karar vermemelidir,” diye yazdı.

Libeskind’e göre başka bir yerde kalıcı bir hayat kurmuş olan insanlar, “güvenlik, ekonomi ve askerlik hizmetiyle ilgili kararlar da dahil olmak üzere, seçilmesine katkıda bulundukları hükümetin günlük sonuçlarıyla yaşamayacaklar.”

Libeskind, iş, eğitim veya benzeri nedenlerle geçici olarak yurtdışında bulunan İsraillileri bu tanımın dışında tuttu.

Ayrıca, eleştirisinin yasadan ziyade ilkeyle ilgili olduğunu ve geri dönen seçmenlerin Sağ’ı mı yoksa Sol’u mu destekleyecekleri fark etmeksizin geçerli olacağını belirtti.

Lbeskind’in yazısına tepkiler gecikmedi. Yeş Atid milletvekili Vladimir Beliak, Libeskind’i çifte standart uygulamakla suçladı ve yurtdışında yaşayan Haredi İsraillilerin oy kullanmak üzere İsrail’e dönmeye teşvik edildiği önceki seçimlere işaret etti.

“Birdenbire ne değişti?” diye soran Beliak, yurtdışındaki seçmenlerin Haredi veya sağcı partileri destekleyeceği düşünülürken çok daha az tepki gösterildiğini savundu.

Beliak ayrıca, önceki seçimlerde on binlerce Haredi’nin ABD’den geri döndüğünü iddia etti. Bu rakam bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

Demokratlar Partisi Milletvekili Naama Lazimi ise başka bir gruba odaklandı: 7 Ekim’den sonra yedek askerlik görevini yerine getirmek üzere yurt dışından dönen İsrailliler.

Lazimi, “Onun için, bu insanların ülke uğruna ölmesi sorun değil, ama burada oy kullanmaları kesinlikle kabul edilemez,” diye yazdı.

Yurtdışında yaşayan pek çok İsrailli hâlâ IDF’de görev yapıyor, İsrail’de yakın akrabaları var, burada vergi ödüyor, burada ev sahibi ya da İsrail yaşamına derinlemesine dahil olmaya devam ediyor.

Demokratlar’dan Gilad Kariv de Libeskind’i eleştirdi; onu ikiyüzlülükle suçladı ve tek bir yorumcunun kimin oy kullanma ahlaki hakkını kazandığını belirlemesi gerektiği fikrini reddetti.

“Brothers and Sisters in Arms”ın kurucularından Eyal Naveh, 7 Ekim’den sonraki haftalarda yurtdışındaki İsraillilerin para toplama, ekipman gönderme ve hizmet etmek için geri dönme gibi faaliyetlerde oynadıkları role dikkat çekti.

Tartışma, Kan kanalı içinde de kişisel bir hal aldı. Kan’ın Avrupa muhabiri Dov Gil-Har, Kan’ın kendisini yurtdışına gönderdiğini ve kızının İsrail Savunma Kuvvetleri’nde (IDF) görev yaptığını belirterek Libeskind’e kamuoyu önünde meydan okudu.

Gil-Har, İsrail’e dönüp oy kullanmak zorunda hissettiğini yazdı ve Libeskind’e, kendi durumundaki birinin bunu yapması gerektiğini düşünüp düşünmediğini sordu.

Libeskind ise Gil-Har’ın, köşe yazısında dışladığı İsrailliler tam da bu türden biri olduğunu söyledi.

“Sevgili Dovi, önce köşe yazısını okuman ve ancak ondan sonra yanıt vermen tavsiye edilir,” diye yazan Libeskind, kalıcı olarak yurtdışına yerleşmiş İsraillilerden bahsettiğini yineledi.

Gazeteci Yair Kraus daha sonra Libeskind’i savunarak, eleştirenlerin bu ayrımı göz ardı ettiklerini söyledi.

Bu tartışma, kısmen rakamların önemsenecek kadar büyük olması nedeniyle hızla yayıldı.

Fly&Vote, 2023 yılında hükümetin yargı reformuna karşı düzenlenen protestolar sırasında kurulan ağlardan doğdu.

AID Koalisyonu, projenin tarafsız olduğunu ve katılımcıların nasıl oy kullanmayı planladıklarına dair bilgi toplamadığını belirtiyor.

Seçim gününde 70.000 İsrailliyi ülkeye geri getirme hedefi, katılım oranındaki nispeten küçük değişikliklerin Knesset koltuklarının nihai dağılımını etkileyebileceği bir yarışta dikkatleri üzerine çekmişti.

Jerusalem Post’a göre bu nedenle Libeskind’in cuma günkü köşe yazısı kısa sürede daha büyük bir meseleye dönüştü.

Onun destekçileri için mesele basit: İsrail’den kalıcı olarak ayrılanların, sonuçlarını esas olarak hâlâ burada yaşayanların üstleneceği kararlar üzerinde daha az söz hakkı olması gerekir.

Eleştirenler ise vatandaşlığın Ben-Gurion Havalimanı’nda ortadan kalkmadığını, askerlik hizmetinin, aile bağlarının ya da ülkeye karşı sorumluluk duygusunun da ortadan kalkmadığını söylüyor.

Ortadoğu

Suudi Arabistan varlık fonunun ABD hisse senedi yatırımlarının %80’i SpaceX’te

Yayınlanma

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF), üçüncü çeyrek sonu itibarıyla raporlanabilir ABD hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 80’ini SpaceX’e yoğunlaştırdığı ortaya çıktı.

Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu en son beyannameye göre, PIF’in raporlanabilir ABD hisse senedi portföyünün 30 Eylül itibarıyla 28,99 milyar dolar olduğu ve bu rakamın ikinci çeyrek sonuna kıyasla yüzde 23,5 azaldığı belirtildi.

Bu bildirim, PIF’in yatırımlarını “Vizyon”, “Stratejik” ve “Finansal” olmak üzere üç portföye ayıran 2026-2030 stratejisini uygulamaya koyduğu bir dönemde geldi.

Finansal Portföy, fonun küresel piyasalardaki doğrudan ve dolaylı yatırımlarını denetler ve getirileri en üst düzeye çıkarmak ile daha çeşitlendirilmiş ve dayanıklı bir portföy oluşturmakla görevli.

PIF, 23,25 milyar dolar değerinde SpaceX A Sınıfı adi hisse senedine sahipti; bu, 154,15 milyon hisseye ve bildirilen ABD hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 80,2’sine tekabül ediyor.

Fonun bildirilen geri kalan ABD hisse senedi pozisyonları ise oldukça daha küçük.

Uber Technologies, 4,99 milyar dolar veya 72,84 milyon hisse ile ikinci en büyük yatırımdı.

Lucid Group, 177,09 milyon hisseyi kapsayan 720,75 milyon dolarlık bir paya sahipken, Claritev Corporation ise 27,12 milyon dolarlık bir paya, yani 1,28 milyon hisseye sahipti.

PIF’in daha önce bildirilen Electronic Arts pozisyonu, şirketin Suudi fonu ve diğer yatırımcıların dahil olduğu bir satın alma işlemiyle özel sektöre geçmesinin ardından üçüncü çeyrek raporunda yer almadı.

SpaceX, hisse başına 135 dolar fiyatla gerçekleştirilen ve şirketin değerini başlangıçta yaklaşık 1,77 trilyon dolar olarak belirleyen halka arzın ardından 12 Haziran’da Nasdaq’ta işlem görmeye başlamıştı.

Şirketin SEC’e sunduğu rapora göre, halka arz sonunda 85,7 milyar dolarlık net gelir elde edildi.

SpaceX, elde edilen gelirlerin yapay zeka hesaplama kapasitesi, fırlatma altyapısı ve araçlarına yapılacak yatırımlar ile uydu ağlarının genişletilmesi dahil olmak üzere büyüme stratejisini destekleyeceğini belirtti.

Ayrı bir gelişme olarak, Ekim ayında yayınlanan Treasury International Capital verilerine göre, Suudi Arabistan Ağustos ayında 141,2 milyar dolarlık ABD Hazine tahvili tutuyordu ki bu rakam bir önceki aya göre yüzde 0,8’lik bir düşüşe işaret ediyor.

Suudi Arabistan, ABD Hazine tahvillerinin en büyük yabancı sahipleri arasında 17. sırada yer aldı.

Suudi Arabistan’ın portföyünde, toplamın yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan 112,82 milyar dolarlık uzun vadeli tahviller ile geri kalan yüzde 20’yi temsil eden 28,42 milyar dolarlık kısa vadeli tahviller yer alıyor.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Mossad Başkanı Gofman’dan İran’a yeni saldırı için Washington’da temaslar

Yayınlanma

Mossad Başkanı Roman Gofman, CIA Direktörü John Ratcliffe ve ABD’li yetkililerle görüşerek İran’a yeni bir ortak saldırı düzenlenmesini talep etti. Geçici Başbakan Binyamin Netanyahu ABD Başkanı Donald Trump’ı ikna etmeye çalışırken, İsrail askeri istihbaratı acil askeri harekata gerek olmadığını değerlendiriyor.

Mossad Başkanı Roman Gofman, geçen hafta Washington’da CIA Direktörü John Ratcliffe ve diğer ABD’li yetkililerle bir araya gelerek İran’a yönelik yeni bir ortak saldırı düzenlenmesini talep etti.

Reuters’ın ziyareti bilen iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Gofman, görüşmeler sırasında İran hakkında İsrail’in topladığı istihbaratı da ABD’li muhataplarıyla paylaştı.

Kaynaklardan biri, sunulan istihbaratın İran’ın nükleer programına ilişkin veriler içerdiğini aktardı.

İki kaynak, Gofman’ın yürüttüğü bu temasların, geçici Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’ı yeni bir askeri müdahaleye ikna etmek amacıyla başlattığı daha geniş kapsamlı girişimin parçası olduğunu bildirdi.

Aynı dönemde Netanyahu’nun yakın çalışma arkadaşlarından eski Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer de Washington’a giderek İran’a karşı ortak savaş seçeneği konusunda ABD’li yetkililerle görüştü.

Netanyahu saldırı için zamanın daraldığını savunuyor

Reuters’a bilgi veren kaynaklar, Netanyahu’nun İran’a saldırı düzenlemek için mevcut fırsat penceresinin daraldığı görüşünü taşıdığını belirtti.

İsrail yönetimi, Washington’ın yıl sona ermeden Batı Asya’daki yoğun askeri varlığını azaltmaya başlamasından kaygı duyuyor.

İsrail askeri istihbaratının hazırladığı değerlendirmeler ise İran’ın İsrail’e yönelik yakın bir tehdit oluşturmadığına ve acil bir askeri harekata ihtiyaç bulunmadığına işaret ediyor.

İsrail basını, Gofman’ın Miami’ye geçerek Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile de görüştüğünü yazdı.

Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ile birlikte Washington’ın İran ve Ukrayna dosyalarındaki diplomatik süreçlerini yürütüyor.

The Times of Israel gazetesinin haberine göre Netanyahu, yeniden savaşa dönülmesi talebini iletmek üzere Trump’ı “her gün” telefonla arıyor.

Muhalefet ve Körfez ülkeleri yeni saldırıya karşı çıkıyor

Axios’un 13 Kasım’da kendi kaynaklarına dayandırdığı haberine göre İsrail’deki muhalefet liderleri, Netanyahu’nun Gadi Eisenkot’un hükümet kurma girişimini engellemek amacıyla İran’a saldırı emri verebileceğinden ya da Tahran’ı ilk saldırıyı başlatmaya kışkırtabileceğinden endişeleniyor.

Topraklarında ABD üsleri ve askeri unsurları bulunduran Körfez ülkelerinin liderleri ise İran’ın olası misillemesinden çekindikleri için Trump’tan yeni saldırılardan uzak durmasını istiyor.

Diplomatik girişimler devam ederken İran Devrim Muhafızları Ordusu, 17 Kasım’da insansız hava araçlarıyla Bahreyn’deki Şeyh İsa Hava Üssü’nde yer alan bir ABD askeri radar sistemine hassas saldırı düzenlediğini duyurdu.

Devrim Muhafızları, bu eylemin ABD insansız hava araçlarının İran hava sahasına tekrarlanan ihlallerine yanıt niteliği taşıdığını açıkladı.

Açıklamada ayrıca, bölgedeki üslerin İran’a karşı yeniden kullanılması durumunda karşılık verileceği uyarısı yer aldı.

The National gazetesinin ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre Washington yönetimi, Batı Asya’ya üçüncü uçak gemisi görev grubunu sevk etti.

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi, halihazırda bölgede görev yapan USS George Washington ve USS George H. W. Bush gemilerine katıldı.

ABD ordusu ise İsrail basınında çıkan İran’a yönelik yeni bir saldırı hazırlığı yapıldığına dair haberleri “tamamen spekülasyon” olarak niteledi.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Irak hükümetinden Ketaib Hizbullah’a petrol kaçakçılığı uyarısı

Yayınlanma

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahar’da petrol kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Ketaib Hizbullah’a karşı askeri güç kullanabileceği uyarısını yaptı. Suçlamaları reddeden Ketaib Hizbullah komutanı Ebu Talib es-Saidi, söz konusu tesisin boru hatlarından beş kilometre uzakta olduğunu savunarak bölgeden ayrılmayacaklarını açıkladı.

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahar bölgesinde petrol kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Ketaib Hizbullah’a karşı askeri güç kullanabileceği uyarısını yaptı.

Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abudi, 17 Kasım’daki açıklamasında güvenlik kamerası görüntülerinin, bölgede inceleme yapan resmi komitenin bulgularını doğruladığını savundu.

Abudi, Bağdat yönetiminin “bu stratejik kaynağa müdahale eden her türlü taraf veya grubu Curf es-Sahar’dan çıkaracağını” kaydetti.

Ketaib Hizbullah suçlamaları reddetti

Ketaib Hizbullah’ın üst düzey yetkilisi ve komutanlarından Ebu Talib es-Saidi, aynı gün Curf es-Sahar’da düzenlediği basın toplantısında petrol kaçakçılığı iddialarını reddetti.

Saidi, 13 Kasım’da bölgeye giren ve 17 Kasım’da yeniden inceleme yapan komitenin bulgularına itiraz etti.

Yetkililerin sözünü ettiği petrol tesisinin, bölgedeki boru hatlarından beş kilometre uzakta yer alan terk edilmiş bir alan olduğunu söyledi.

Saidi, Irak’ın iç çatışmanın eşiğinde olduğu uyarısını yaparak “Canımıza mal olsa bile Curf es-Sahar’dan ayrılmayacağız” dedi.

Başbakan Ali Zeydi’yi iç huzursuzluğu ve çatışmayı kışkırtmakla suçlayan Saidi, Zeydi’yi “fitne çıkarmaya yönelen bir maceracı” olarak nitelendirdi.

Saidi, Ketaib Hizbullah’ın soruşturma komitesini taciz ettiği yönünde Irak Haber Ajansına (INA) konuşan kaynakların dile getirdiği iddiaları da reddetti.

Bölgenin devri için 20 Kasım tarihi öne sürüldü

Ketaib Hizbullah’ın 2014’ten bu yana Curf es-Sahar’da faaliyet gösterdiği ve bölgede askeri kampları ile silah üretim tesislerinin yer aldığı ileri sürülüyor.

Irak merkezli Şafak Haber Ajansı, 15 Kasım’da yayımladığı haberde, Ketaib Hizbullah’ın bölgenin güvenlik kontrolünü 20 Kasım’a kadar devlet güçlerine devretmemesi halinde hükümetin askeri müdahale planladığını aktardı.

Haberde, Zeydi’nin bölgeye özel kuvvetler konuşlandırmayı değerlendirdiği bilgisi de yer aldı.

Silahsızlanma takvimi taraflar arasında tartışma yarattı

Söz konusu gelişmeler, Washington’ın Bağdat üzerindeki Iraklı direniş gruplarını silahsızlandırma baskısının arttığı bir dönemde yaşanıyor.

Zeydi yönetimi, silahların yalnızca devletin kontrolünde yer almasını sağlayacağını duyurmuş ve direniş gruplarına silahlarını teslim etmeleri için Haziran 2027’ye kadar süre vermişti.

Ketaib Hizbullah’ın da aralarında yer aldığı gruplar, ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı sırasında Irak’taki ABD askeri unsurlarını hedef aldı.

Bu gruplar ayrıca Gazze’ye destek amacıyla ve İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına karşı operasyonlar düzenledi.

Ketaib Hizbullah Güvenlik Sorumlusu Ebu Mücahid el-Assaf, 11 Kasım’daki açıklamasında grubun silahlı direnişi sürdüreceğini belirtti.

“Direnişin silahları inanç, ahlak ve ilke meselesidir” diyen Assaf, silahsızlanma konusunda taviz vermeyeceklerini kaydetti.

Assaf, Zeydi’yi yolsuzlukla da suçlayarak başbakanın “devasa mali imparatorluğu” olarak nitelediği varlıklarının soruşturulmasını talep etti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English