Bizi Takip Edin

Diplomasi

Küresel petrol piyasasında 50 günde 50 milyar dolarlık kayıp

Yayınlanma

İran’da başlayan savaşın 50’nci gününde küresel petrol piyasası 50 milyar dolarlık kayba uğrarken, sevkiyatı yapılamayan petrol ve kondensat miktarı 500 milyon varili aştı. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Ortadoğu’daki mevcut krizi küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi olarak nitelendirdi.

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Ortadoğu’da devam eden mevcut krizi küresel petrol piyasası tarihindeki “en büyük arz kesintisi” olarak tanımladı.

Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, savaşın 28 Şubat tarihinde başlamasının hemen ardından İran’ın Hormuz Boğazı’nı kapatmasıyla birlikte, dünya piyasaları o günden bu yana 500 milyon varilden fazla petrol ve kondensattan mahrum kaldı.

Kpler kıdemli ham petrol piyasası analisti Johannes Rauboll, çatışmaların başlangıcından bu yana Brent petrol fiyatlarının varil başına 80 ile 120 dolar aralığında dalgalandığını belirtti.

Rauboll, buna karşın krizin başlangıcından bu yana ortalama fiyatın yaklaşık 100 dolar seviyesinde gerçekleştiğini ifade etti.

Savaşın enerji piyasalarına maliyeti 50 milyar doları aştı

Savaşın sürdüğü 50 gün boyunca Basra Körfezi ülkelerinden sevkiyatı yapılamayan petrolün toplam değeri 50 milyar dolar sınırını geçti.

Analistler, son günlerde çatışmanın sona ermesine ilişkin bazı perspektifler ortaya çıkmış olsa da, krizin etkilerinin aylar hatta yıllar boyu hissedilmeye devam edeceğini vurguluyor.

Suudi Arabistan’ın, petrol ihracatının neredeyse tamamını ülkeyi boydan boya kat eden boru hattı aracılığıyla Kızıldeniz’deki limanlara yönlendirdiği kaydedildi.

Buna rağmen Basra Körfezi’nden yapılan sevkiyatlarda günlük 13 milyon varil petrol ve 300 milyon metreküp sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) bloke edildiği bildirildi.

Bu durumun petrol sahaları, petrol işleme tesisleri ve gaz sıvılaştırma ünitelerinde çalışmaların durdurulmasına yol açtığı aktarıldı. Yaşanan kesintilerin başta Asya ülkeleri ekonomileri olmak üzere küresel ölçekte ciddi zarara yol açtığı belirtildi.

Enerji fiyatlarındaki artış, bazı yakıt türlerindeki kıtlık ve gübre eksikliği gibi sonuçların Avrupa, Afrika ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dahil tüm bölgelerde hissedildiği dile getirildi.

Kayıp miktarı küresel talebin kritik eşiklerine karşılık geliyor

Piyasadan silinen 500 milyon varillik kaybın ölçeği, küresel ekonomi ve tüketim verileriyle yapılan şu kıyaslamalarla somutlaştırıldı:

  • Küresel ekonominin beş günlük petrol ihtiyacının tamamen durması.
  • Dünya genelindeki tüm karayolu ulaşımının 11 gün boyunca durdurulması.
  • Küresel havacılık taşımacılığının 10 hafta boyunca tamamen kesilmesi.
  • Uluslararası deniz taşımacılığı sektörünün faaliyetlerine dört ay ara vermesi.
  • ABD’nin yaklaşık bir aylık veya tüm Avrupa’nın bir ayı aşkın petrol talebinin karşılanamaması.

Sevkiyatların eski temposuna dönmesinin yalnızca Washington ile Tahran arasındaki anlaşmalara bağlı olmadığı; aynı zamanda lojistik süreçler, tankerlerin erişilebilirliği, sigorta maliyetleri, navlun oranları ve armatörlerin gemilerini yeniden Basra Körfezi’ne gönderme istekliliğine dayalı olduğu ifade edildi.

Birçok tankerin şu anda Amerika’dan Asya’ya petrol ve LNG taşıdığı ve bu seferlerin 40 güne kadar sürdüğü bilgisi paylaşıldı.

Körfez’de 260 tanker ve devasa enerji yükü bekliyor

Deniz trafiğinin yeniden başlaması ve yeni engellerin çıkmaması durumunda, bölgede bloke edilmiş halde bekleyen yaklaşık 260 tankerin körfezden ayrılacağı bildirildi.

Bu tankerlerin içinde yaklaşık 170 milyon varil petrol ve 1,2 milyon ton (1,7 milyar metreküp) LNG yüklü olduğu aktarıldı.

UEA verilerine göre, Basra Körfezi’ndeki petrol ve gaz sahalarının yaklaşık yarısının savaş öncesi üretim hacmine iki hafta içinde dönebileceği öngörülüyor.

Sahaların yüzde 30’unun eski kapasitesine ulaşması için altı haftaya kadar süreye ihtiyaç duyulacağı, kalan yüzde 20’lik bölümün ise aylar sürecek bir toparlanma sürecine gireceği tahmin ediliyor.

Katar’daki devasa LNG merkezi de dahil olmak üzere hasar gören büyük enerji tesislerindeki onarım çalışmalarının ise çok daha uzun süreceği kaydedildi.

Katar’daki tesisin kapasitesinin yaklaşık yüzde 17’sinin zarar gördüğü ve bu hasarın onarılmasının beş yıla kadar sürebileceği belirtildi.

Diplomasi

Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Yayınlanma

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.

Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.

Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı

Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.

Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.

Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.

Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.

Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor

Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.

Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.

Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.

Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.

Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.

Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor

Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.

Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.

Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Yayınlanma

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.

Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.

Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.

AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.

Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:

“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”

Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.

Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

Yayınlanma

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.

Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.

Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.

The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.

Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.

Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.

İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:

“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”

Elbridge Colby kimdir?

Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.

Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.

Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.

ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.

Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.

Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.

ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:

“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English