Amerika
Meksika’daki kartel operasyonuna CIA doğrudan katıldı

Başta CIA olmak üzere Amerikan istihbarat kurumları, Meksika özel kuvvetlerinin pazar günü ülkenin en azılı kartel liderlerinden birini bulup öldürmesine yardımcı oldu.
Meksikalı yetkililer, Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin (CJNG) kurucusu Nemesio Oseguera Cervantes’in romantik partnerlerinden birinin sırdaşını takip ederek onun yerini tespit edebildiklerini açıkladılar.
Meksikalı yetkililer pazar günü ABD istihbaratının desteğini kabul etmişlerdi, fakat bunun “El Mencho” olarak bilinen uyuşturucu kaçakçısının yakalanmasında sadece “tamamlayıcı” bir rol oynadığını ileri sürmüşlerdi.
POLITICO ile konuşan hiç kimse Meksika ile paylaşılan bilgilerin niteliğini açıklamadı.
Fakat üst düzey yetkili, Pentagon liderliğindeki bir görev gücü aracılığıyla birçok ABD istihbarat ve kolluk kuvvetinin Oseguera’nın yakalanmasına yardımcı olduğunu söylerken, konuyla ilgili bilgi sahibi kişi özellikle CIA’in katkısına dikkat çekti.
Üst düzey yetkili gibi hassas istihbarat konularını tartışmak için isimsiz kalmak isteyen kişi, “CIA, El Mencho’nun yakalanmasında önemli rol oynadı,” dedi.
Meksika’da kartel liderinin ölümünün ardından dokuz eyalette silahlı çatışmalar başladı
Pentagon’un geçen ay kurduğu “görev gücü” başrolde
Üst düzey yetkilinin Meksikalılara istihbarat desteği sağladığını söylediği görev gücü, Pentagon tarafından geçen ay kuruldu.
Ortak Kurumlar Arası Kartelle Mücadele Görev Gücü olarak bilinen ve ordunun ABD Kuzey Komutanlığı altında faaliyet gösteren bu görev gücü, kuruluşunu duyuran basın bültenine göre, ABD kolluk kuvvetleri, istihbarat topluluğu ve Savunma Bakanlığı temsilcilerinden oluşuyor.
Operasyon hakkında bilgi verilen kişi, CIA’in başarılı istihbarat desteğini, Direktör John Ratcliffe yönetimindeki kurumda yaşanan daha geniş çaplı bir değişimin parçası olarak değerlendirdi.
Bu kişi, “Direktör Ratcliffe ilk günden beri kartellere karşı mücadeleye odaklanıyor ve bu, daha geniş çaplı stratejinin bir parçası,” dedi.
“Donroe Doktrini”nin yeni uygulaması
ABD’nin, Meksika’nın belki de en güçlü uyuşturucu baronunu hedef alan operasyona dahil olması, Başkan Donald Trump’ın uyuşturucu ile mücadeleyi yönetiminin dış ve ulusal güvenlik politikasının merkezine koyduğunun en son göstergesi.
Oseguera’yı ortadan kaldırma operasyonu, Trump’ın Meksika lideri Claudia Sheinbaum’a, hükümeti kartelleri ortadan kaldırmak için daha fazla çaba göstermezse ABD’nin ülkesinde doğrudan askeri harekat düzenleyeceği yönünde defalarca tehdit etmesinin ardından geldi.
Bu hafta sonu düzenlenen baskın, Sheinbaum’un baskıya yanıt verdiğinin bir işareti gibi görünüyor.
ABD Dışişleri Bakanlığına göre, 2009 yılında Jalisco Yeni Nesil Karteli’ni kuran Oseguera, bu karteli Meksika’nın önde gelen kokain, eroin ve metamfetamin kaçakçısı haline getirdi.
ABD hükümeti, kartelini Meksika’nın en şiddetli kartellerinden biri olarak nitelendirdikten sonra, 2024 yılında başına 15 milyon dolarlık ödül koydu.
Davos’ta yeni jeopolitik gerçeklik: Monroe doktrininden Donroe doktrinine geçiş
Çatışmalar şimdilik duruldu
Oseguera’nın ölümü, pazartesi günü Meksika genelinde bir dizi intikam cinayeti ve diğer şiddet eylemlerine yol açtı ve ülke genelinde işyerleri, okullar ve havaalanları kapatıldı.
Sheinbaum, sosyal medyada Meksikalılara “bilgi sahibi olun ve sakin olun” çağrısında bulundu.
Meksika Güvenlik Kabinesi, pazartesi günü Jalisco eyaletinde birkaç yeni barikat kurulduğunun bildirildiğini, fakat yetkililerin bunların %83’ünü çoktan kaldırdığını açıkladı.
El Mencho’nun kartelinin güç merkezi olan Jalisco, pazar günkü şiddet olaylarının en ağırını yaşadı. Şüpheli çete üyeleri otobüsleri ve araçları ateşe verdi ve yolları barikatlarla kapattı.
Kabine, X’te yaptığı bir paylaşımda, pazartesi günü kurulan barikatların çoğunun, yolları tıkayan hasarlı araçlardan kaynaklandığını belirtti.
Kabineye göre, pazar günü yaşanan şiddet olaylarının ardından Jalisco’da 65 barikat kurulduğu bildirildi.
Meksika Güvenlik Bakanı Omar García Harfuch pazartesi günü yaptığı açıklamada, Meksika Ulusal Muhafız Teşkilatı’nın 25 üyesinin, Jalisco eyaletinde çatışmalarda hayatını kaybedenler arasında yer aldığını söyledi.
Meksika Savunma Bakanı General Ricardo Trevilla Trejo ise, “CJNG kartelinin sekiz üyesi askeri operasyonda öldürüldü,” dedi.
El Mencho’nun kartel tarihi
2010 yılında, Nacho Coronel’in ölümü ve Milenio Karteli’nin lideri Oscar Orlando Nava Valencia’nın (namı diğer “El Lobo”) yakalanmasının ardından, Milenio Karteli iki gruba ayrıldı: “Los Torcidos” ve “La Resistencia.”
Bu iki grup, Jalisco’daki uyuşturucu kaçakçılığının kontrolü için bir savaş başlattı ve Los Torcidos, El Mencho’nun liderliğinde bugünkü CJNG haline geldi.
El Mencho’nun komutası altında CJNG, Jalisco ve komşu eyaletlerdeki uyuşturucu kaçakçılığı üzerindeki kontrolünü genişletmeye ve sağlamlaştırmaya başladı ve rakip karteller Zetas ve Knights Templar ile mücadeleye girdi.
Ağustos 2012’de, yakalandığına dair bazı haberlere rağmen, El Mencho, Guadalajara’da CJNG’ye karşı Meksika güvenlik güçleri tarafından yürütülen bir operasyondan kaçtı.
Polisin çabalarını engellemek ve üyelerine kaçmak için zaman kazandırmak amacıyla kartel, şehirdeki ana yollarda araçları ateşe vererek onlarca barikat kurmuştu.
CJNG’nin artan gücü ve şiddet içeren taktikleri, güvenlik güçleri ve hükümetlerin daha fazla dikkatini çekmesine ve baskı yapmasına neden olsa da, El Mencho yetkililerden kaçmaya devam etti.
Düşük profilli bir yaşam sürdürdüğü için, ölümünden yıllar önce ölümüne dair söylentiler ortaya çıkmıştı.
Örneğin, Şubat 2022’de Meksika basınında yer alan çeşitli haberlerde, El Mencho’nun CJNG’nin bazı rakipleriyle yaşadığı çatışmada öldürüldüğü belirtildi.
CJNG’nin düşmanları tarafından Guadalajara çevresine bırakılan karalanmış mesajlarla yayılan bir başka söylenti ise, El Mencho’nun o şehirdeki bir hastanede böbrek yetmezliğinden öldüğü yönündeydi.
El Mencho’nun ailesinin birkaç üyesi bir süredir gözaltındaydı. Kasım 2024’te, ABD ajanları damadı Cristian Gutiérrez-Ochoa’yı California’da tutuklanmıştı.
Yedi ay önce, Meksika yetkilileri kardeşi Abraham Oseguera’yı da Jalisco’da tutukladı. Bir başka kardeşi Antonio Oseguera da 2022’de Meksika’da yakalandı.
Oğlu Ruben Oseguera, 2020 yılında iade edildikten sonra şu anda ABD’de hapis cezasını çekiyor.
Son olarak, eşi Rosalinda González Valencia, Kasım 2021’de Meksika’da kara para aklama suçlamasıyla tutuklanmıştı.
Amerika
ABD Senatosu, dijital dolar yasağını içeren tasarıyı kabul etti

ABD Senatosu, Fed’in 31 Aralık 2030’a kadar merkez bankası dijital para birimi (CBDC) niteliğinde bir dijital dolar çıkarmasını yasaklayan düzenlemeyi kabul etti. 85’e karşı 5 oyla geçen hüküm, 21st Century ROAD to Housing Act tasarısına Cumhuriyetçilerin girişimiyle eklendi. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Temsilciler Meclisi’nin de onayı ve Başkan Trump’ın imzası gerekiyor.
ABD Senatosu, Merkez Bankası’nın (Fed) merkez bankası dijital para birimi (CBDC) olarak dijital dolar veya CBDC’ye “esaslı ölçüde benzer” herhangi bir dijital varlık çıkarmasını 31 Aralık 2030’a kadar yasaklayan 21st Century ROAD to Housing Act tasarısını kabul etti.
Tasarı Senato’da 85’e karşı 5 oyla geçti.
CBDC, nakit ve kaydi paranın yanında ulusal para biriminin üçüncü biçimi olarak tanımlanıyor. Bu tür dijital para birimlerinin ihracı ve kontrolü doğrudan merkez bankaları tarafından yürütülüyor.
Bazı CBDC projelerinde kripto para ve blokzincir teknolojilerinden yararlanılsa ve dijital para birimleri kriptografik tokenlar şeklinde ihraç edilse de, bu varlıklar merkezi bir ihraççıya sahip olmaları nedeniyle kripto para olarak değerlendirilmiyor.
Dünyada birçok ülke kendi CBDC projelerini geliştiriyor veya test ediyor.
Çin, dijital yuanı 2020 yılından bu yana deneme programları kapsamında test ederken, Rusya’da dijital rublenin geniş çaplı kullanımına 1 Eylül’de başlanması planlanıyor.
Esasen emlak piyasasına ilişkin düzenlemeler içeren 21st Century ROAD to Housing Act tasarısındaki CBDC yasağı hükmü, Cumhuriyetçilerin girişimiyle metne eklendi.
Tasarının şimdi Temsilciler Meclisi’nde oylanması, ardından da Başkan Donald Trump’ın imzasına sunulması gerekiyor.
Trump yönetimi daha önce de dijital doların hayata geçirilmesine karşı çıkarken, sabit kripto para birimlerini destekleyen bir çizgi izledi.
ABD’de GENIUS Act adlı sabit kripto para yasasının kabul edilmesinin ardından Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD devlet tahvilleriyle desteklenen sabit kripto para birimlerinin Amerikan kamu borcuna yönelik yeni bir talep kaynağı oluşturacağını ve doların dijital ödemelerdeki konumunu güçlendireceğini söyledi.
Fed de dijital dolar fikrinden bir yıldan uzun süre önce uzaklaşmıştı.
Kurumun eski başkanı Jerome Powell, görev süresi boyunca ABD’de merkez bankası dijital para biriminin hayata geçirilmeyeceğini açıklamıştı. Powell’ın yerine gelen mevcut Fed Başkanı Kevin Warsh da CBDC karşıtı bir tutum sergiliyor.
Avrupa Birliği ise dolar bazlı sabit kripto para birimlerinin yaygınlaşmasına karşılık dijital euro projesini bir CBDC olarak destekliyor. Birlik, pazarını korumaya yönelik adımlar da attı.
Bu yıl yürürlüğe giren MiCA kripto varlık düzenlemeleri, Avrupa’daki kripto para borsalarında işlem gören tüm sabit kripto para birimlerinin, özel lisans almış ve AB içinde faaliyet gösteren ihraççılar tarafından çıkarılmasını şart koşuyor.
Toplam piyasa değeri 317 milyar dolar olan sabit kripto para piyasasının yüzde 90’dan fazlasını dolar bazlı ürünler oluşturuyor.
En büyük sabit kripto para birimleri, 186 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Tether’in USDT’si ile 74 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Circle’ın USDC’si olarak öne çıkıyor.
Trump ailesiyle bağlantılı kripto para projesi World Liberty Financial tarafından yaklaşık bir yıl önce piyasaya sürülen USD1 adlı sabit kripto para birimi ise yaklaşık 4,5 milyar dolarlık piyasa değeriyle kategorisinde dördüncü sırada yer alıyor.
USD1 arzının yaklaşık yüzde 75’i Binance’te tutuluyor.
Amerika
Google yapay zeka için A24 stüdyosuna ortak oluyor

Google, yapay zeka alanında iş birliği geliştirmek amacıyla bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapmaya hazırlanıyor. The Wall Street Journal gazetesinin kaynaklara dayandırdığı habere göre ortaklık kapsamında sinema sektörüne yönelik yeni yapay zeka araçlarının geliştirilmesi hedefleniyor.
The Wall Street Journal gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Google, yapay zeka alanındaki ortaklık kapsamında bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapacak.
Gazete, bu adımın teknoloji devinin bir sinema stüdyosundan ilk kez hisse satın aldığı örnek olduğunu kaydetti.
Google bünyesindeki yapay zeka birimi DeepMind ile A24, filmlerin üretimi ve dağıtımı için yeni araçlar geliştirmeyi planlıyor.
A24 stüdyosunun teknoloji ve inovasyon alanındaki çalışmalarını yürüten ortağı Scott Belsky, geliştiricilerin yapay zekayı film üretimini hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla öne çıkardığını, ancak bu durumun sinemacılar arasında memnuniyetsizlik yarattığını ifade etti.
Sürece ilişkin değerlendirmede bulunan Belsky, “Yaratıcı kontrolü koruyan ve risk alma isteğini teşvik eden daha etkili yapay zeka uygulama yöntemlerinin olduğuna inanıyoruz” dedi.
Yeni araçların, kullanıcı taleplerine göre doğrudan içerik üreten üretken yapay zekadan farklı olacağını belirten Belsky, Google’ın A24 stüdyosunun film ve televizyon arşivine erişim hakkı elde etmeyeceğini kaydetti.
DeepMind Başkan Yardımcısı Eli Collins ise ortaklığa ilişkin, “Teknolojinin, alanındaki en iyi uzmanların ellerine ulaştığı anlarda büyük ilerlemelerin kaydedileceğine inanıyoruz.” açıklamasında bulundu.
ABD merkezli bağımsız bir sinema şirketi olan A24 stüdyosu, özellikle yazar ve festival filmleri üzerine odaklanmasıyla tanınıyor. Yakın zamanda “Gerçekliğin Sahne Arkası” (Y2K) ve “Marty Supreme” filmlerini izleyiciyle buluşturan stüdyonun portföyünde, yedi Oscar ödülü kazanan “Her Şey Her Yerde Aynı Anda” (Everything Everywhere All at Once) yapımının yanı sıra “Yeşil Şövalye” (The Green Knight), “Deniz Feneri” (The Lighthouse), “Cadı” (The Witch), “Ritüel” (Midsommar), “Geçmiş Yaşamlar” (Past Lives), “Demir Pençe” (The Iron Claw), “When You Finish Saving the World” ve “İç Savaş” (Civil War) gibi filmler yer alıyor.
Amerika
SpaceX, 6,3 milyar dolarlık bilgi işlem gücü anlaşması imzaladı

SpaceX, açık kaynaklı yapay zeka girişimi Reflection AI ile önemli bir bilgi işlem gücü anlaşması imzaladı.
Anlaşma kapsamında Reflection, gelişmiş modelleri eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan en üst düzey yapay zeka çipleri olan Nvidia GB300’lere anında erişim elde edecek.
CNBC’nin incelediği belgelere göre, 1 Temmuz 2026’dan itibaren 2029 yılına kadar SpaceX’e aylık 150 milyon dolar ödeme yapmayı kabul etti.
Anlaşma süresi sonuna kadar devam ederse, ödemelerin toplam tutarı yaklaşık 6,3 milyar dolara ulaşacak.
Her iki şirket de ilk üç ayın ardından 90 gün önceden bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshedebilir.
Anlaşma, SpaceX’in rekor kıran halka arzının ardından devasa veri merkezi altyapısını nasıl kullandığını gösteriyor.
Şirket, Colossus’u kısmen ChatGPT’nin rakibi olan Grok’a güç sağlamak amacıyla kurmuştu.
Şimdi ise SpaceX, bu altyapıyı dışardaki yapay zeka şirketlerine hesaplama gücü kapasitesi satmak için de kullanıyor.
SpaceX, daha önce Anthropic, Google ve Cursor ile hesaplama gücü konusunda anlaşmalar imzalamıştı. Musk’ın şirketi şu anda Cursor’u satın alma sürecinde.
Reflection, bu listeye stratejik açıdan farklı bir müşteri daha ekliyor: Hükümetlerin ve işletmelerin kapalı yapay zeka sistemlerine olan bağımlılığını yeniden değerlendirdiği bir dönemde, açık kaynaklı modellere odaklanan bir yapay zeka laboratuvarı.
Zamanlama dikkat çekici. Anthropic’in Fable ve Mythos’a erişimi kesmesinin ardından açık kaynaklı yapay zeka ivme kazandı.
Bu durum, kritik işler için kapalı model sağlayıcılarına güvenmenin riskleri konusunda soru işaretleri yarattı.
Bu olay, açık model şirketlerine, müşterilerin modelleri daha fazla kontrol sahibi olarak inceleyebilmesi, özelleştirebilmesi ve çalıştırabilmesi gerektiği yönünde daha güçlü bir argüman sağladı.
Reflection, son değerlemesi 25 milyar dolar olan bu girişim olarak, OpenAI, Anthropic ve Google’ın öncü sistemleriyle rekabet edebilecek Amerikan açık kaynaklı yapay zeka modelleri geliştirmeye çalışırken, hükümetlere ve işletmelere kapalı sistemlere kıyasla daha fazla esneklik sunma hedefiyle bu yaklaşımı doğrudan benimsedi.
Reflection sözcüsü yaptığı açıklamada, “Son zamanlarda yaşanan olaylar, açık kaynağın yapay zeka ekosistemi için ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor; giderek daha fazla ülke ve işletme, yalnızca kapalı modellere bağımlı olmanın getirdiği riskleri ve maliyetleri fark ediyor,” dedi.
Reflection, bu anlaşmanın kendisine “Amerikan açık zekası” olarak adlandırdığı şeyi hızlandırmak için ek hesaplama gücü, yani hesaplama kapasitesi sağladığını belirtti.
Girişim henüz halka açık bir öncü açık kaynaklı model yayınlamadı fakat hükümet ve ulusal güvenlik müşterileriyle ivme kazanmaya devam ediyor.
Şirket, Enerji Bakanlığı’nın Genesis Misyonu ile birlikte çalışıyor ve Pentagon’un daha geniş kapsamlı yapay zeka çabalarının bir parçası.
SpaceX için bu anlaşma, hesaplama gücünün yapay zeka yarışında stratejik bir değer haline geldiğinin bir başka işareti.
Gelişmiş Nvidia çiplerine erişim, öncü modelleri eğitmeye ve kullanmaya çalışan şirketler için hâlâ en büyük kısıtlamalardan biri olmaya devam ediyor.
Colossus’u dış müşterilere açarak şirket, kıt grafik işlem birimi kapasitesini satmak için yarışan bulut sağlayıcıları ve yapay zeka altyapı şirketlerinin yanına konumlanıyor.
Bu aynı zamanda SpaceX’e, büyüyen yapay zeka altyapısı anlatısını haklı çıkarmak için başka bir yol sunuyor.
Yatırımcılar, SpaceX’in roketler ve Starlink’in ötesine geçerek yapay zeka, veri merkezleri ve hesaplama hizmetlerine genişleyip genişleyemeyeceğini izliyor.
Amerika7 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









