Bizi Takip Edin

Rusya

‘Rusya, İran’a hedef istihbaratı sağlıyor’

Yayınlanma

Wall Street Journal’a konuşan kaynaklar, Rusya’nın İran’a ABD ve müttefiklerinin Ortadoğu’daki hedeflerine yönelik saldırılar için istihbarat ve ileri dron teknolojisi sağladığını aktarıyor. Uydu görüntülerinden taktik önerilere uzanan bu destek, İran’ın son saldırılarında doğrudan etkili oldu.

Rusya, İran’a Ortadoğu’daki ABD ve müttefiklerine ait askeri hedeflere yönelik saldırılar için istihbarat ve gelişmiş insansız hava aracı teknolojisi sağlıyor.

Wall Street Journal’a konuşan, konuya aşina iki kaynak bu işbirliğinin Ukrayna savaşının ilk günlerinde kurulduğunu ve zaman içinde genişlediğini aktardı. Kaynaklar arasında Avrupa’daki üst düzey bir istihbarat yetkilisi ile Ortadoğulu bir diplomat yer aldı.

Aynı kaynaklar, Rusya’nın son dönemde İran’a doğrudan uydu görüntüleri aktardığını belirtti. Bu görüntüler, hedeflerin konumu ve askeri değerine ilişkin ayrıntılar içeriyor.

Rusya’nın desteği istihbaratla sınırlı kalmadı. Moskova, İran’a daha gelişmiş insansız hava aracı teknolojileri de sağladı. Sevkiyatlar, modifiye edilmiş Şahid dronları için iletişim, navigasyon ve hedefleme sistemlerini geliştiren bileşenleri kapsıyor.

Wall Street Journal’a konuşan birden fazla kaynak, Rusya’nın Ukrayna’daki bombardıman tecrübesini de İran’la paylaştığını ifade etti. Bu kapsamda, operasyonlarda kaç dron kullanılacağı ve hangi irtifadan saldırı yapılacağı gibi taktik öneriler Tahran’a iletildi.

Son saldırılarda Rus desteğinin izi görüldü

Kaynaklara göre Moskova’nın sağladığı bu destek, İran’ın son dönemde Ortadoğu’daki saldırılarında kullanıldı. Hedefler arasında Ürdün’de konuşlu THAAD füze savunma sistemine ait erken uyarı radarı yer aldı. Ayrıca Bahreyn, Kuveyt ve Umman’daki çeşitli askeri ve kritik altyapı tesisleri de saldırıların hedefi oldu.

Verilerin Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri’ne ait uydulardan sağlandığı aktarıldı. King’s College London’da görev yapan ve geçmişte CIA’de İran silahlı kuvvetleri üzerine çalışan Jim Lamson, bu tür görüntülerin operasyonel değerine dikkat çekti.

Lamson, “Eğer bu görüntüler belirli uçak tipleri, mühimmat depoları, hava savunma sistemleri veya deniz unsurlarının hareketleri gibi ayrıntılar içeriyorsa, İran için doğrudan operasyonel avantaj sağlar” değerlendirmesinde bulundu.

İran’ın saldırı kapasitesi genişledi

İran, Haziran 2025’te İsrail ile 12 gün süren savaş sırasında da bölge ülkelerine sınırlı saldırılar düzenlemişti. Bu adımlar, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini hedef alan bombardımanının ardından tansiyonu düşürmeye yönelik bir hamle olarak yorumlanmıştı.

Ancak son dönemde İran, hem askeri hem sivil hedeflere yönelik daha kapsamlı ve etkili saldırılar gerçekleştirdi. Enerji altyapısı, liman tesisleri, Dubai’deki havaalanı, oteller ve konut alanları bu saldırılardan etkilendi. ABD büyükelçiliği, askeri üsler, hava savunma sistemleri, bankalar ve veri merkezleri de hedef listesinde yer aldı.

Rusya’nın Ukrayna taktikleri İran sahasına taşındı

Paris’teki Sciences Po Üniversitesi’nden Nicole Graewski, İran’ın saldırı yöntemlerinin Rusya’nın Ukrayna’daki taktiklerini yansıttığını belirtti.

Graewski, İran’ın geniş çaplı dron kullanımının radar sistemlerini devre dışı bırakmayı ve ardından füze saldırılarına zemin hazırlamayı hedeflediğini ifade etti.

Graweski, “Bu saldırılar ağırlıklı olarak radarlar ve komuta merkezlerini hedef alıyor. İran’ın kompleks saldırı modeli giderek Rusya’nın yaklaşımına benziyor” dedi.

Stratejik ortaklık sahaya yansıdı

Ocak 2025’te Rusya ve İran liderleri kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması imzaladı. Ekim ayında yürürlüğe giren anlaşma, savunma, enerji, ekonomi, teknoloji ve güvenlik alanlarını kapsıyor. Metin doğrudan askeri destek maddesi içermese de iki ülke arasındaki işbirliği sahada giderek somutlaştı.

Geçmişte Moskova, İran’a doğrudan askeri destek vermemiş ve özellikle Haziran 2025’teki çatışmalar sırasında Tahran’a açık destek sunmamıştı. O dönemde bazı uzmanlar, Moskova’nın İran’a somut katkı sağlayacak kapasiteden yoksun olduğunu ifade etmişti.

Ancak mevcut tablo bu değerlendirmeyi değiştirdi. Rusya, daha savaş başlamadan önce İran’a Ukrayna’daki dron kullanımına ilişkin deneyim aktarmaya başladı. İranlı subaylardan oluşan bir heyet Kırım’a giderek Ukrayna şehirleri ve cephe hatlarına yönelik saldırıların görüntülerini inceledi.

Rusya’nın Tataristan’daki Alabuga özel ekonomik bölgesinde seri üretime geçirdiği İran menşeli dronlar önemli ölçüde geliştirildi. Bu sistemler daha hassas navigasyon, gelişmiş hedefleme ve elektronik harp karşı tedbirleriyle donatıldı. Moskova, bu teknolojilerin bir bölümünü Tahran’la paylaştı.

Moskova destek düzeyini sınırlı tutuyor

Rusya’nın daha geniş çaplı askeri destek sunma kapasitesi bulunmasına rağmen, Moskova’nın bu desteği sınırlı tuttuğu değerlendiriliyor. Bunun arkasında, Donald Trump yönetimiyle ilişkileri germeme isteği yer alıyor.

Trump, Rusya’nın İran’a “bir miktar” destek verebileceğini ifade etmişti.

Jim Lamson, mevcut desteğin kapsamı sınırlı olsa da etkisinin yüksek olduğunu vurguladı.

Lamson, “Rusya’nın sağladığı uydu verileri ve dron kullanımına ilişkin taktik öneriler sınırlı görünebilir. Ancak bu unsurlar, İran’ın savaş yürütme kabiliyetini ve belirli askeri hedefleri vurma kapasitesini doğrudan güçlendiriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Rusya

Bütçeye 838 milyar ruble: Rusya kamu temettü hedefini büyütüyor

Yayınlanma

Rusya Maliye Bakanlığı, 2027 yılı bütçe tasarısında kamu şirketlerinden sağlanacak kâr payı gelir hedefini 838,4 milyar rubleye çıkardı. Gelecek yıl bütçe açığının yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kalması beklenirken, kamu bankası Sberbank tek başına 500 milyar rublelik kaynak sağlayacak.

Rusya Maliye Bakanlığı, devlete ait şirketlerden federal bütçeye aktarılacak kâr payı gelirlerine yönelik beklentilerini yukarı yönlü güncelledi.

2027-2029 bütçe yasa tasarısının gerekçe metnine göre Moskova, 2027 yılında kamu iştiraklerinden 838,4 milyar ruble temettü geliri hedefliyor.

Hükümet, 2026 bütçe tasarısında kâr payı gelirini başlangıçta 703 milyar ruble olarak öngörmüş, ardından bu tahmini 807,6 milyar rubleye yükseltmişti.

Yeni taslakta temettü gelirlerinin 2028’de 914 milyar rubleye, 2029’da ise 985,6 milyar rubleye ulaşması planlanıyor.

Belgede, kâr payı gelirlerindeki artışın makroekonomik göstergelerdeki toparlanma, şirketlerin olumlu beklentileri ve finansal piyasalardaki seyre dayandığı kaydedildi.

Hazineye aktarılacak kâr paylarında en büyük payı Sberbank üstlenecek. 2026 yılı bilançosunda rekor net kâr hedefleyen kamu bankası, bu kârın yarısını hissedarlarına dağıtmayı amaçlıyor.

Böylece Rusya bütçesine 2027 yılında Sberbank kaynaklı yaklaşık 500 milyar ruble aktarılması bekleniyor. Banka, 2025 yılı sonuçlarına dayanarak 2026’da toplam 850,17 milyar ruble kâr payı ödemiş, hakim ortak konumundaki devlet bu tutarın yarısı olan 425,1 milyar rubleyi kasasına koymuştu.

Bütçedeki kâr payı projeksiyonu, hem borsada işlem gören halka açık şirketleri hem de hisseleri işlem görmeyen kamu kuruluşlarını içeriyor.

Maliye Bakanlığı, 2027 yılı ile 2028 ve 2029 planlama dönemini kapsayan yasa teklifi paketini 24 Eylül’de hükümete sundu.

Gelecek yıl için bütçe gelirlerinin 43,3 trilyon ruble, harcamaların ise 48,8 trilyon ruble düzeyinde gerçekleşmesi öngörülüyor.

Önümüzdeki üç yıllık dönemde bütçe açığının yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kalması hedefleniyor. Bakanlık ayrıca 2027 yılında devletin borçlanma hacmini 2,3 trilyon ruble artırmayı planlıyor.

Taslakta gösterge petrol fiyatı varil başına 50 dolar olarak belirlendi. Gerçekleşen petrol fiyatının bu eşiği aşması durumunda elde edilecek ek gelirler Ulusal Refah Fonu’na aktarılacak.

Bakanlığın bütçe paketinde vergi sistemine yönelik bir dizi düzenleme de yer aldı. Bu kapsamda gerçek kişilerin pasif gelirlerine yüzde 13 ila 22 aralığındaki beş basamaklı artan oranlı gelir vergisinin uygulanması, yatırım fonlarının pasif gelirlerine yüzde 15 kurumlar vergisi yükümlülüğü getirilmesi, “C” tipi hesaplara yerleşik olmayanlar adına ödenen temettülerdeki kurumlar vergisinin yüzde 35’e çıkarılması ve madencilik ile metalurji sektöründeki tabii kaynak rantı vergilerinin yeniden düzenlenmesi önerildi.

Borsadaki şirketlerin temettü dağıtımına ilişkin Alfa-Bank verileri ise farklı bir eğilime işaret ediyor. Moskova Borsası geniş pazar endeksinde (MOEXIBMI) yer alan 100 şirketten 49’u 2025 mali yılında kâr payı dağıtırken, analistler 2026 bilançolarıyla bu sayının 37’ye gerilemesini bekliyor.

Bankanın ağustos sonunda açıkladığı 12 aylık projeksiyona göre, halka açık şirketlerin dağıtacağı kâr paylarında petrol ve doğalgaz sektörü 1,7 trilyon ruble ile ilk sırada yer alıyor.

Finans sektörünün 1,2 trilyon ruble, bilişim ve telekomünikasyonun 252 milyar ruble, madencilik ve metal sektörünün 186 milyar ruble, tüketim sektörünün 110 milyar ruble, diğer sektörlerin ise 70 milyar ruble kâr payı dağıtacağı tahmin ediliyor.

Okumaya Devam Et

Rusya

Duma yeni döneme başladı: Putin’den sosyal taahhüt ve kalite vurgusu

Yayınlanma

Rusya Devlet Duması dokuzuncu yasama dönemine başlarken Vladimir Putin milletvekillerinden sosyal vaatlerin karşılanmasını ve yasa kalitesinin korunmasını istedi. Seçimlerde 349 sandalye ile anayasal çoğunluğu koruyan Birleşik Rusya’nın yanı sıra dört parti daha meclise girdi. Putin genel kurulun ardından Kremlin’de parlamento temsilcilerini kabul etti.

Rusya parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması, dokuzuncu yasama döneminin ilk genel kurul toplantısını gerçekleştirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, genel kurula hitabında milletvekillerine seslenerek seçmenlerin güvenini boşa çıkarmama ve vatandaşlara yönelik sosyal taahhütleri eksiksiz yerine getirme çağrısı yaptı.

Putin, devletin temel kalkınma alanlarında öncü konuma ulaşması için kamu kurumlarının mevzuatı geliştirmek üzere eş güdüm içinde çalışması gerektiğini söyledi.

Hızlı teknolojik dönüşüm çağında Rusya’nın bu tür değişimlerin ön saflarında yer alması gerektiğini savunan Putin, ülkenin bunun için gereken olanaklara, birikime ve iç kaynaklara sahip olduğunu dile getirdi.

Devlet Duması’nın hükümet, bölgesel parlamentolar ve uzman çevrelerle ortaklık temelinde çalışacağını belirten Rus lider, anayasal çoğunluğu elde eden Birleşik Rusya partisinin diğer gruplarla ilişkilerinde demokratik ilkelere bağlı kalacağına inandığını kaydetti.

Milletvekillerinin öncelikli görevleri arasında demografi ve ailelerin refah düzeyini yükseltme hedeflerini öne çıkaran Putin, bütçe hazırlıklarında kalıcı ekonomik büyüme ile yeni yatırım döngüsünün esas alınmasını istedi.

Yasa yapım sürecinde farklı görüşlerin ve toplumun taleplerinin gözetilmesi gerektiğini belirten Putin, “Süreler elbette mühim, hiçbir şeyi geciktirmemek gerekir. Ancak her yasanın niteliği ve işlerliği bundan da mühimdir” dedi.

18-20 Eylül 2026 tarihlerinde düzenlenen Devlet Duması seçimlerinin kesin sonuçlarına göre, yüzde 5’lik seçim barajını beş parti aştı.

Merkezi Seçim Komisyonu verilerine göre Birleşik Rusya 349 sandalye kazanırken, Rusya Federasyonu Komünist Partisi (KPRF) 37, Rusya Liberal Demokrat Partisi (LDPR) 23, Yeni İnsanlar 19, Adil Rusya ise 17 milletvekilliği elde etti. Tek sandalyeli seçim bölgelerinden gelen dört bağımsız aday ile Rodina partisinden bir temsilci de meclise girdi.

Putin, genel kurulun ardından mecliste temsil edilen siyasi partilerin yöneticileriyle Kremlin’de bir araya geldi. Toplantıya Devlet Duması Başkanlığı görevine yeniden aday gösterilen Vyaçeslav Volodin, Birleşik Rusya Genel Başkanı Dmitriy Medvedev, KPRF lideri Gennadiy Zyuganov, LDPR Genel Başkanı Leonid Slutskiy, Yeni İnsanlar Genel Başkan Yardımcısı Vladislav Davankov ve Adil Rusya Birinci Genel Başkan Yardımcısı Aleksandr Babakov katıldı.

Görüşmede seçim sürecini değerlendiren Putin, seçim komisyonlarının sınır bölgelerinde ve çatışma şartlarında görev yaptığını belirterek, üç günlük oylama yöntemi ile elektronik sistemlerin katılımı kolaylaştırdığını ve sandığa giden on milyonlarca seçmenin sonuçlara tartışmasız meşruiyet sağladığını söyledi.

Toplantıda söz alan KPRF lideri Zyuganov, partinin Devlet Başkanı ve Başkomutanın talimatlarını yerine getireceğini ifade etti.

Sandalye sayısını artıran LDPR’nin Genel Başkanı Slutskiy, 2021 seçimlerine kıyasla 2 milyon daha fazla oy aldıklarını ve askeri harekat katılımcılarına destek sağlayacaklarını kaydetti.

Adil Rusya temsilcisi Babakov meclisteki diyalog zeminini överken, Yeni İnsanlar temsilcisi Davankov katılım oranının neredeyse yüzde 60 düzeyine ulaştığını vurguladı.

Birleşik Rusya lideri Medvedev ise oylamayı sabote etme girişimlerinin ters teptiğini öne sürerek, 2032 yılına kadar ilhak edilen bölgelerin kalkınma düzeyini ülke geneline ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti.

Okumaya Devam Et

Rusya

Hindistan, Rus petrolü yerine pahalı tedarikçilere yöneliyor

Yayınlanma

Çin’in artan talebi ve azalan ihracat nedeniyle Hindistan’a Rus petrolü sevkiyatının sonbaharda daha da düşmesi bekleniyor. Hint rafinerileri eylül ayında nisan sonrasının en düşük alım seviyesini görürken BAE, Irak ve Angola’dan daha pahalı alternatiflere yöneliyor.

Hindistan’daki petrol rafinerileri, Rusya’nın ihracatındaki düşüş ve Çin ile yaşanan rekabet nedeniyle ekim ve kasım aylarında Rus petrolü sevkiyatının daha da azalmasını bekliyor.

Reuters haber ajansının kaynaklara dayandırdığı habere göre, yaşanan bu daralma ülkeyi yıl sonuna kadar daha pahalı alternatiflere yönelmeye zorlayacak.

Hindistan, 2022 yılından bu yana Rusya’nın Urals petrolünün en büyük alıcısı konumundaydı.

Ancak dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı Çin, İran ile yaşanan savaş ortamında Ortadoğu’dan gelen sevkiyatın azalması üzerine son aylarda Rusya’dan alımlarını artırmaya başladı. Bu da, bazı Hint rafinerilerinin yeterli miktarda Rus yakıtı temin edememesine yol açıyor.

Ajansa konuşan kaynaklardan biri, “Çin’den gelen talep gerçekten çok yüksekti. Kargo yüklemelerini önceden rezerve etmeye ve Hint rafinerilerine kıyasla daha yüksek fiyatlar ödemeye hazırdılar” dedi.

Analiz şirketi Kpler verilerine göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan petrol sevkiyatı eylül ayında günlük yaklaşık 1,75 milyon varile gerileyerek nisan ayından bu yana en düşük seviyesine indi.

Dünyanın üçüncü en büyük petrol ithalatçısı Hindistan’ın ithalatı, temmuz ayındaki günlük 2,79 milyon varil düzeyinden ağustos ayında 1,87 milyon varile düşmüştü.

Sevkiyatın azalması üzerine Hint rafinerileri Birleşik Arap Emirlikleri’nden Murban, Irak’tan Basra ve Angola menşeli yakıtları alarak daha pahalı tedarikçilere yönelmek zorunda kaldı.

Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov ise Moskova’nın Güney Asya ülkesine gereksinim duyduğu kadar petrol sağlamaya hazır olduğunu söyledi.

Alipov, “Hindistan’a ne kadar gerekiyorsa o kadar petrol sağlamaya hazır olduğumuzu kamuoyu önünde defalarca dile getirdik” ifadesini kullandı.

Reuters, Kpler verilerine dayanarak Çin’in Rus petrolü için yürüttüğü rekabeti artırarak Hindistan’ı geride bıraktığını kaydetti. Çin daha önce ağırlıklı olarak Rusya’nın Asya limanlarından ESPO türü petrol alırken, Avrupa limanlarından yapılan ve çoğunlukla Urals türünü içeren sevkiyatın payı yüzde 31’e yükseldi.

Ajans ayrıca ağustos ayında Rus Urals petrolünün mayıstan bu yana ilk kez Brent göstergesine kıyasla primli satıldığını aktarmıştı.

Bloomberg ise Hindistan devletine ait petrol rafinerilerinin, Basra Körfezi bölgesinden gelen sevkiyatta yaşanan aksamalar nedeniyle 2027 yılı yıllık sözleşmeleri kapsamında ABD’den sıvılaştırılmış petrol gazı alımını yüzde 25’ten fazla artırmayı planladığını bildirdi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English