Bizi Takip Edin

Avrupa

Starmer: ABD ve Çin arasında seçim yapmaya zorlanamayız

Yayınlanma

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, bu hafta Pekin’e yapacağı ziyaret öncesinde İngiliz şirketleri için “önemli fırsatlar” olduğunu duyururken, Birleşik Krallık’ın ABD ve Çin arasında seçim yapmak zorunda kalmayacağını söyledi.

Çin’e gitmeden önce Bloomberg’e verdiği röportajda Starmer, Birleşik Krallık’ın en yakın müttefikleriyle ilişkilerini feda ederek Çin ile daha güçlü bağlar kurmaya çalıştığı yönündeki iddiaları reddetti.

Starmer’ın Çin ziyareti (sekiz yıldır bir İngiliz başbakanın yaptığı ilk ziyaret) Kanadalı mevkidaşı Mark Carney’nin ABD Başkanı Donald Trump’tan yeni gümrük vergisi tehditleri alması üzerine Pekin ile el sıkışmasının hemen ardından geliyor.

Starmer şunları kaydetti:

“Sık sık ülkeler arasında seçim yapmam isteniyor. Ben bunu yapmıyorum. ABD ile ticaret anlaşması yaparken, herkesin bana ABD ve Avrupa arasında bir seçim yapmam gerektiğini söylediğini hatırlıyorum ve ben de ‘Bu seçimi yapmayacağım’ demiştim.”

Uzun zamandır beklenen Çin gezisi, ülkesindeki kamuoyu yoklamalarında geride kalan ve bu yıl liderlik mücadelesiyle karşı karşıya kalan Starmer için bir nebze rahatlama sağlayabilir.

Starmer’ın Pekin ziyareti, Hong Kong, Covid-19 ve casusluk konusundaki çatışmalar nedeniyle gerginleşen ilişkileri yeniden düzeltme yönündeki İşçi Partisi’nin seçim vaadinin bir parçası.

Starmer hükümeti, son aylarda iki taraf arasındaki anlaşmazlıkları gidermeye çalıştı ve özellikle geçen hafta Çin’in Londra’da büyük bir elçilik kurma planını onaylayarak ziyaretin önünü açtı.

Starmer, ülkesinin Trump’ı kızdırmadan veya ABD ile ilişkileri bozmadan Başkan Xi Jinping ile görüşebileceğini vurgulayarak, iki ülkeye yaklaşımında taviz vermek zorunda olduğu fikrini reddetti.

ABD ile İngiltere arasında ‘sessiz savaş’

Ayrıca, geçen hafta Davos’ta orta güçteki ülkeleri, “büyük güçlerin rekabetinin yeni dönemi” olarak adlandırdığı dönemde hayatta kalmak için bir araya gelmeye çağıran Carney ile aynı tür bir mesaj vermek istemediğini de açıkça belirtti.

Starmer, “ABD ile çok yakın ilişkilerimiz var … ve güvenlik ve savunmanın yanı sıra bu ilişkileri de sürdüreceğiz,” diyerek, Krallık’ın her iki dünyadan da en iyisini elde edebileceğini savundu.

Başbakan, “Aynı şekilde, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan ve iş fırsatları sunan Çin’i görmezden gelmek ve kafanızı kuma gömmek de mantıklı olmaz,” dedi.

Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasına karşı olmasına rağmen Brexit’i geri almayacağına söz vererek iktidara gelen Starmer, aynı anda birden fazla ticaret bloğu ile ilişkileri genişletmeye çalıştı.

Bu sayede Londra, hızla büyüyen eski sömürgesi Hindistan ile tarihi bir ticaret anlaşması imzaladı ve AB ile bürokratik engelleri azalttı, fakat Starmer ve Trump’ın mayıs ayında duyurduğu ABD ile çerçeve anlaşması uzun süren müzakereler nedeniyle tıkanmış durumda.

2010’larda eski Başbakan David Cameron Çin ile “altın çağ” vaat etmiş ama bu on yılın sonlarına doğru ilişkiler bozulmuştu. 

Birleşik Krallık’ın 2024 yılında Çin ile 93 milyar dolarlık ticareti vardı, buna karşılık ABD ile 141 milyar dolarlık ticareti vardı.

Starmer, ulusal güvenlik veya insan hakları konusunda devam eden anlaşmazlıkları, örneğin Çin’in yabancı güçlerle işbirliği yaptığı iddiasıyla İngiliz vatandaşı eski gazete patronu Jimmy Lai’yi hapse atması gibi konuları önemsiz göstermeyi tercih etti.

Starmer, bu hafta Çin Devlet Başkanı Xi Jinping dahil Çinli liderlerle görüşeceği zaman bu tür endişeleri dile getireceğini söylüyor, fakat iktisadi ilişkilere açıkça öncelik veriyor. Başbakan, Pekin ve Şanghay ziyaretinde şirketler, üniversiteler ve kültür kurumlarından yaklaşık 60 lideri beraberinde götürüyor.

Starmer, heyet hakkında, “Onlar mevcut fırsatları anlıyorlar. Bu, ulusal güvenlikten ödün vermek anlamına gelmiyor, tam tersine,” diye konuştu.

Trump’ın Grönland konusunda İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerine gümrük vergileriyle tehdit etmesiyle başlayan ve daha sonra yumuşayan ABD ile geçen haftaki çalkantılı diplomatik gelişmeleri değerlendiren Starmer, başkanla “olgun” bir ilişkisi olduğunu söyledi.

Cuma günü Starmer, ABD başkanının 2001’deki Afganistan işgalinde NATO birliklerinin rolünü küçümseyen ve onların “cepheden biraz uzak kaldıklarını” söylediği yorumlarını “korkunç” olarak kınamıştı.

ABD başkanı daha sonra bir sosyal medya paylaşımında, Starmer’ın istediği özürden kaçınsa da, İngiliz ordusunu övdü.

Starmer, “Geçen hafta bir dizi zorluk yaşandı. Bunlara İngiliz pragmatizmi, İngiliz sağduyusu ve İngiliz ilke ve değerlerine bağlılığımızla yaklaştık, bunun sonucunda hafta sonu hafta başından daha iyi geçti,” dedi.

Yine de başbakan, Trump yönetiminin kıtadan uzaklaşmasıyla Birleşik Krallık’ın Avrupa ile daha yakın askeri bağlar kurması gerektiğini belirtti ve savunma harcamalarının artırılmasını isteyenleri dinleyeceğinin sinyalini verdi.

“Avrupa’nın kendi savunma ve güvenliği konusunda daha güçlü olması gerektiğini düşünüyorum,” diyen Starmer, kıtanın orduları arasında daha yakın bir işbirliği çağrısında bulundu. 

Starmer, hafta sonu Trump ile Ukrayna hakkında telefonda görüştüğünü ve hem Kiev’in hem de Avrupa’nın güvenliğini sağlamak için Amerika’nın desteğine ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Ukrayna’nın, Britanya ile ABD arasında çok yakın bir ilişki sürdürmek gerektiğinin “çok iyi bir örneği” olduğunu savunan İngiliz lider, Kiev’in müttefiklerinin ABD ile güvenlik garantilerini ilerleterek ”bu yıl ilerleme kaydettiğini“ vurguladı, fakat Rusya ile toprak konusunda müzakerelerin ”zorluk” olmaya devam ettiğini söyledi.

Avrupa

Starmer’dan Burnham’a borçlanma uyarısı

Yayınlanma

Keir Starmer, halefi Andy Burnham’a savunma harcamalarını karşılamak için daha fazla borçlanmaması konusunda uyarıda bulundu.

Başbakan, kendisine bir savunma bakanına mal olan ve muhtemelen düşüşüne katkıda bulunan 11 aylık hükümet içi tartışmanın ardından uzun süredir beklenen savunma yatırım planını (DIP) açıkladı.

Starmer, hükümetin bu plan için gerekli 15 milyar sterlini yol ve enerji projelerinden aktararak sağladığını belirtti.

Önümüzdeki on yıl içinde askeri konutları yenilemeyi amaçlayan 9 milyar sterlinlik bir program, maliyetlerin 2030’dan sonra düşmesi için yeniden düzenlendi.

Bu, Starmer’ın ayrılmasının ardından görevini korumak için mücadele eden yeni savunma bakanı Dan Jarvis tarafından elde edilen 1,5 milyar sterlinlik bir artış oldu.

Buna karşılık, kendisine teklif edilen parayı protesto ederek istifa eden John Healey’e ise 13,5 milyar sterlin teklif edilmişti.

Jarvis, yatırım planının giriş bölümünde, ek paranın gerekli olduğunu çünkü İşçi Partisi’nin “yetersiz finanse edilmiş, taahhütleri aşmış ve şu anda karşı karşıya olduğumuz tehditlere yeterince uyum sağlamamış bir savunma programını miras aldığını” belirtti.

Toplam savunma harcamaları, 2027’de GSYİH’nin %2,6’sından 2030’a kadar yaklaşık 80 milyar sterline ya da %2,7’ye hafifçe artacak.

Starmer, bunun Birleşik Krallık’ı bir sonraki parlamento döneminde %3’e ulaşma yoluna sokacağını belirtti.

Görevinden ayrılacak olan başbakan, muhtemelen İşçi Partisi milletvekili Andy Burnham olacak olan halefine, bir sonraki harcama gözden geçirme sürecinde savunma için daha fazla kaynak ayırması çağrısında bulundu.

Fakat Starmer bunun karşılığında daha fazla borç alınmaması gerektiği konusunda da uyarıda bulundu.

Starmer, “Savunma, bir sonraki harcama gözden geçirme toplantısında bir numaralı öncelik olmalı,” dedi.

Fakat kendisi bu ayın sonlarında başbakanlık görevinden ayrılacak. Starmer’ın da kabul ettiği NATO hedefi, 2035 yılına kadar %3,5’e ulaşmak.

Başbakanın bazı müttefikleri geçiş dönemini, Burnham’a daha önce Hazine Bakanlığı tarafından reddedilen “savunma tahvilleri” fikrini yeniden gündeme getirmesini tavsiye etmek için kullanacak.

Berkshire’daki bir insansız hava aracı üretim şirketinde dinleyicilere hitap eden Starmer, “Savunma tahvilleri, başka bir adla borçlanmaktan ibaret,” dedi ve şöyle devam etti:

“Bu konuyu çok dikkatli bir şekilde inceledik, ancak gerçek şu ki, her 10 sterlinin 1’i zaten faiz ödemesine gidiyorken, bunu borçlanma yoluyla yapmak faiz oranlarını daha da yükseltecek. Bu hükümet, kamu maliyesini kontrol altına almak için çok mücadele etti ve bu çabalar, enflasyon ile mortgage faiz oranlarının düşmesine yardımcı olarak meyvesini verdi. Bunu feda etmemeliyiz.”

Başbakanın planı, hükümetin daha önce ayırdığı 283 milyar sterlinin ötesinde, 2026/7 ile 2029/30 arasındaki dört yıllık dönemde savunmaya 15 milyar sterlinlik ek harcama yapacağı anlamına geliyor.

Bu plan, öğleden sonra yayınlanan 80 sayfalık planın tamamına göre “savunma taleplerinin arttığı” bir dönemde ortaya çıkıyor.

Planda, “kıyılarımızda Rus saldırganlığının arttığı”, İran savaşının hava ve füze savunmasını güçlendirme ihtiyacını pekiştirdiği ve “ABD’nin haklı olarak Avrupa’dan daha fazla adım atmasını talep ettiği” uyarısında bulunuluyor.

En olası rakiplerinin kendisine karşı aday olmayacaklarını açıklayan Burnham’ın, 17 Temmuz’da parti liderliğini devralması ve 20 Temmuz’da başbakan olması bekleniyor.

Starmer, halefinin kendisiyle mutabık kalınan anlaşmayı bozmaya çalışmayacağından ve bir sonraki harcama gözden geçirme sürecinde savunma yatırımlarına öncelik vereceğinden emin olduğunu söyledi.

Starmer, “[DIP] herhangi bir İşçi Partisi başbakanının arkasında durmak isteyeceği bir şeydir, çünkü herhangi bir başbakanın ilk görevi ülkenin savunması ve güvenliğidir,” dedi.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Almanya ve Hollanda Baltık bölgesinde NATO komutasını devraldı

Yayınlanma

Almanya ve Hollanda, NATO’nun doğu kanadında Rusya’yı caydırmak amacıyla yeni bir askeri komuta merkezi oluşturdu. Yapılan törende konuşan NATO Kara Kuvvetleri Komutanı ABD’li General Christopher Donahue, Avrupa’nın son 35 yılın en büyük taahhütlerinden birini üstlendiğini açıkladı.

Almanya ve Hollanda, NATO’nun doğu kanadında Rusya’ya karşı caydırıcılık faaliyetlerini güçlendirmek üzere ortak bir askeri komuta merkezi faaliyete geçirdi.

Estonya’nın Valga kentinde düzenlenen törende konuşan NATO Kara Kuvvetleri Komutanı ABD’li General Christopher Donahue, Avrupa’nın son 35 yılda üstlendiğinden çok daha fazla sorumluluk aldığına işaret etti.

General Donahue “Caydırıcılık işte böyle işler: Kürsülerden söylenen sözlerle değil, sahadaki askerlerin ayak sesleriyle” ifadelerini kullandı.

ABD’li general, Washington’ın Baltık ülkelerini korumak için Avrupalı müttefikleriyle birlikte çalışmayı sürdüreceğini vurgulayarak “Yeni başarılara hazırsınız, sözlerinizi eylemlerinizle destekliyorsunuz ve Birleşik Devletler de yanınızda yer alacaktır” dedi.

Baltık bölgesindeki üç ülkede ve Polonya’nın kuzeyinde görev yapan NATO birlikleri, şimdiye kadar Polonya’nın Szczecin kentindeki uluslararası çok uluslu karargahın kontrolü altında bulunuyordu.

Yeni yapılanma çerçevesinde Estonya ve Letonya’daki tüm NATO unsurları ile buralardaki ulusal kara kuvvetleri birlikleri, Birinci Alman-Hollanda Kolordusu’nun komutası altına geçiyor. Bu yeni askeri yapının bölgedeki asker sayısını 1,5 katına çıkarabileceği belirtiliyor.

Yeni komuta merkezi, bölgedeki askeri tatbikatları, hazırlık faaliyetlerini ve olası bir Rusya saldırısı durumunda bölgenin savunmasını yönetecek.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius konuya ilişkin değerlendirmesinde “NATO’nun doğu kanadına son derece etkin yeni bir karargah daha ekleyerek savaşa hazırlık düzeyimizi yükseltiyor, operasyonel sevk ve idare yapımızı güçlendiriyor ve her türlü potansiyel düşmanı caydırma kabiliyetimizi artırıyoruz” ifadelerini kullandı.

Bu yeni askeri mimari, ittifaka bölgeyi savunmak amacıyla daha fazla asker görevlendirme imkanı sunuyor. Birinci Alman-Hollanda Kolordusu’nun komutası altına Estonya ve Letonya’da konuşlu iki NATO tümeni bağlanacak.

Reuters haber ajansının aktardığı askeri verilere göre, tam muharebe hazırlığı durumunda söz konusu kolordu bünyesinde genellikle üç tümen, yani 40 bin ile 60 bin arasında asker yer alıyor.

NATO üyesi ülkelerden askeri bir yetkili, bu askerlerin tamamının barış döneminde bölgede konuşlandırılmayacağını, ancak Baltık ülkelerinin savunmasından sorumlu yeni bir kolordunun varlığının NATO’ya “önemli güçleri hızla sahaya sürme” imkanı tanıyacağını bildirdi.

NATO ülkelerinde, Rusya’nın on yılın sonuna doğru ittifakla doğrudan bir askeri çatışmaya girmeye hazır hale gelebileceği değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, ittifakın kolektif savunma kararlılığını test etmeyi amaçlayan hibrit saldırıların veya sınırlı operasyonların çok daha erken gerçekleşebileceği öngörülüyor.

İsveç Askeri İstihbarat Teşkilatı Direktörü Thomas Nilsson, Rusya yönetiminin Vladimir Putin sonrasında da komşuları için bir tehdit unsuru olmaya devam edeceğini iddia ediyor.

Nilsson, Bloomberg’e yaptığı açıklamada şunları kaydetti:

“Bu krizi geçici bir durum olarak görmüyoruz; Rusya kendi yolunu çizdi ve buradan geri dönüş yok. Derin, yapısal ve uzun vadeli bir stratejik karşı karşıya geliş sürecindeyiz, bunu görmezden gelemeyiz.”

Okumaya Devam Et

Avrupa

Almanya, AB bütçesinde 400 milyar avroluk kesinti yapılmasını talep ediyor

Yayınlanma

Almanya, Avrupa Komisyonu’nun 2028-2034 dönemi için önerdiği 2 trilyon avroluk bütçeden 400 milyar avro kesinti yapılmasını talep ediyor.

Reuters’ın salı günü elde ettiği bir hükümet içi belgeye göre, “Çok Yıllı Mali Çerçeve” olarak adlandırılan AB bütçesi, 27 üye devletin tamamının oybirliğini gerektirdiğinden, Almanya’nın sert muhalefeti önümüzdeki dönemde zorlu bir mücadelenin habercisi niteliğinde.

Berlin, belgede “mevcut haliyle bir anlaşmaya varılması imkansız” uyarısında bulunuyor.

AB’nin en büyük net katkıcı ülkesi olan Almanya, 2021-2027 dönemi için öngörülen 1,3 trilyon avroluk bütçeye kıyasla önemli bir artışa işaret eden, önümüzdeki yedi yıllık bütçenin önerilen büyüklüğünden endişe duyuyor.

Berlin, önerilen 400 milyar avroluk kesintiye rağmen bütçenin mevcut bütçeden yine de %27 daha büyük olacağını ve bu durumun Almanya’nın yıllık katkısını 50 milyar avronun üzerine çıkaracağını savunuyor.

Şansölye Friedrich Merz, özellikle 2027’de Fransa, Polonya ve İtalya’da önemli seçimlerin yaklaşması nedeniyle, bütçenin Ocak 2028’de yürürlüğe girmesinden önce planlama kesinliğini sağlamak amacıyla üye devletleri bu yıl içinde bir anlaşmaya varmaya çağırdı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English