Amerika
Trump, emeklilik fonlarını özel sermayeye açtı

ABD Başkanı Donald Trump, Çalışma Bakanlığına özel kredi, gayrimenkul ve kripto gibi varlıkları emeklilik planlarına dahil etme konusunda işverenlere yönelik kılavuzu yeniden değerlendirmesini talimat veren bir kararname imzaladı.
Beyaz Saray, ilgili kararnameyi, “401(K) YATIRIMCILARI İÇİN ALTERNATİF VARLIKLARA ERİŞİMİN DEMOKRATİKLEŞTİRİLMESİ” başlığı ile duyurdu.
Özel sermaye, borsaya kıyasla çeşitlilik ve potansiyel olarak muazzam getiriler vaat ediyor. Fakat işin püf noktası isminde yatıyor: özel.
Axios’a göre bu şeffaf ve likit olmayan yatırımlar, özellikle emeklilik birikimlerini riske atan yatırımcılar için risk oluşturabilir.
Özel kredi, yatırımcıların hisse senedi satın almak yerine özel şirketlere borç vererek bu şirketlere maruz kalmalarını sağlıyor.
Örneğin nakit ihtiyacı olan bir şirket iseniz, banka dışı kredi kuruluşlarına başvurabilirsiniz; özel kredi buna tekabül ediyor. Yüksek riskli, yüksek getirili ve genellikle borsadan bağımsız hareket ediyor.
Yönetmelik öncesinde, emeklilik hizmet sağlayıcıları giderek özel kredi havuzuna girmeye başladı ve Empower ve Wellington genişleme planları peşinde.
Apollo, BlackRock ve KKR gibi özel sermaye devleri, 12 trilyon doları aşan ABD tanımlı katkı emeklilik planlarına girmek için sırada.
Özel sermaye fonlarının, Amerika’daki 60 milyon 401(k) planı katılımcılarına erişim sağlamaya kararlı. Onların iddiasına göre regülatörler, yatırım seçeneklerini halka açık hisse senetleri ve tahvillerle sınırlayarak, 401(k) sahiplerini çeşitlendirme ve getiri fırsatlarından mahrum bırakıyor.
Apollo CEO’su Marc Rowan, 401(k) fonlarının “çoğunlukla S&P 500 olmak üzere günlük likit endeks fonlarına yatırıldığından” şikayet etmişti. Son zamanlarda altyapı varlıklarına yönelen BlackRock’un CEO’su Larry Fink de benzer şekilde, bu varlıkların “özel piyasalarda, yüksek duvarlarla çevrili, sadece en zengin veya en büyük piyasa katılımcılarına açılan kapıları olan” varlıklar olduğunu belirtmişti.
BlackRock’un özel sermayeye yönelmesi, özel sermaye getirilerine erişimin Amerikan emeklilik tasarruf sahiplerine “daha fazla finansal demokrasiye doğru bir adım” olarak satılmasıyla, kamu sermayesi varlık yöneticileri arasında yaşanan daha geniş sağa kayışı temsil ediyor.
Bir yönetmelik, emeklilik hesabı kontrol panelini doğrudan güncellemiyor fakat Çalışma Bakanlığı ve diğer devlet kurumlarını, emeklilik birikimlerinin “alternatif varlıkları” da içermesini kolaylaştırmaya teşvik ediyor.
Şu anda, işverenlerin ve plan sponsorlarının bu tür varlıkları sunmasını yasaklayan bir yasa bulunmuyor ama bunlar, yatırımcıları korumak için yasal ve etik bir yükümlülüğe sahip olan vekil olarak hareket etmek zorundalar.
Örneğin, geleneksel olarak plan sponsorları, özellikle 401(k) planlarında hangi yatırım seçeneklerinin sunulacağına karar verirken, kendilerini dava konusu olabilecek her türlü unsuru dahil etmek konusunda son derece “muhafazakâr” davranageldiler.
Özel piyasa varlıkları, kripto ve özel gayrimenkul işlemleri, geleneksel endeks fonları veya halka açık piyasalara kıyasla genellikle çok daha yüksek ücretler gerektiren, şeffaflığı daha düşük olan ve genellikle devlet fonları ve süper zenginler için ayrılmış yatırım fırsatları olarak görülüyor.
Bu varlıkların 401(k) yatırımlarına dahil edilmesini savunan grupların çoğu, şu anda emeklilik fonlarında bulunan yaklaşık 12,2 trilyon dolarlık paraya erişimden fayda sağlayacak olan gruplar.
Mercer Advisors’ın sertifikalı finansal planlamacı ve varlık danışmanı Victoria Ferguson, Axios’a verdiği demeçte, “Parlak nesnelere dikkatinizi vermeyin… Bunun sadece varlıklı kişiler için olmasının bir nedeni var,” diyor.
Ferguson, yatırımcılara bunun “varlıklı kişilerin gizli bir aracı” olduğu fikrine kapılmamaları konusunda uyarıyor.
Özel sermaye alanında daha az regülasyon ve daha yüksek ücretler var, bu da özel kredi araçlarını pazarlayanların yatırımcıların ilgisinden daha fazla para kazandıkları anlamına geliyor.
Partners Group’un raporuna göre, 2023 itibariyle 100 milyon doların üzerinde gelire sahip ABD şirketlerinin yaklaşık %87’si özel sektöre aitti.
Chartered Alternative Investment Analyst Association CEO’su John Bowman, Axios’a gönderdiği bir e-postada, bu değişim için, “Emeklilik tasarruf sahiplerinin seçeneklerini sadece halka açık hisse senetleri ve borçlarla sınırlamak artık sosyal olarak geçerli değil,” diyor.
OpenAI, bu hafta çalışanlarının hisse satışıyla bağlantılı olarak 500 milyar dolar değerleme aldı. Bu, daha acemi yatırımcıların özel şirketlere erişim istemesinin bir örneği: Şirketler daha uzun süre özel kalıyor ve aktif perakende yatırımcılar bu hareketin bir parçası olmak istiyor.
Özel kredi varlıklarına erişim sağlayan şirketlerden biri olan Empower’ın verilerine göre, tüketiciler yatırım yapmaya istekli.
İnsanların %59’u, emeklilik planlarına özel yatırımların dahil edilmesinin, çalışanların daha önce sadece ultra zenginlerin erişebildiği yollarla servet biriktirmelerine yardımcı olabileceğine inanıyor.
Emeklilik planı katılımcılarının %73’ü, profesyonelce yönetilen özel yatırımların acemi yatırımcılar için eşit şartlar yaratmaya yardımcı olduğunu savunuyor.
Ferguson, daha riskli yatırım stratejileri ve potansiyel olarak daha yüksek getiri isteyenlere, “401(k) planınız muhtemelen bunun için en iyi yer değildir. Hayatınızda ulaşabileceğiniz en büyük finansal hedefinizi riske atmak istemezsiniz,” diyor.
Öte yandan finansal danışmanlar ikiye bölünmüş durumda. Bir yandan, varlık yöneticileri ve danışmanlar yatırımlarda daha fazla çeşitlendirme istiyor.
Fakat bu alandaki bazı uzmanlar, özellikle tüm ayrıntıları okumakla ilgilenmeyebilecek ortalama perakende yatırımcılar için hâlâ birçok tehlike işareti görüyor.
Eleştirenler, bu durumun insanların emeklilik birikimlerinin büyük bir kısmını kaybetme riskine yol açabileceğini söylüyor.
NBC‘ye konuşan borsa araştırma şirketi The Motley Fool’da finansal planlama uzmanı Robert Brokamp, “Özel piyasalarda şeffaflık ve likidite çok daha az. Şirketler hakkında çok fazla bilgi yok ve yatırımlarınızı satmak zor olabilir, özellikle de panik havası hakimken ve çok sayıda yatırımcı aynı anda satış yapmaya çalışırken,” diyor.
SageMint Wealth’in yönetici ortağı, sertifikalı finansal planlamacı ve avukat Anh Tran, bazı yatırımcıların alternatif yatırımların potansiyel olarak daha yüksek getirisinin cazibesine kapılıp tüm resmi görmeden bu yatırımlara yönelme riski olduğuna inanıyor.
Tran, bu tür yatırımları, paralarını tamamen kaybetme riskini tam olarak anlamayan kişilere tavsiye etmeyeceğini söylüyor.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi5 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak









