Reuters’ın aktardığına göre NASDAQ, SpaceX’in 12 Haziran’da yapılması planlanan halka arzı öncesinde son bir ay boyunca hafta sonları simülasyonlar düzenledi. Borsa yöneticileri, piyasa yapıcılar ve aracı kurumlar, yoğun yatırımcı talebinin sistemlerde aksaklığa yol açmaması için kapsamlı stres testleri gerçekleştirdi.

Reuters’ın iki kaynağa dayandırdığı haberine göre ABD borsası NASDAQ, son bir ay boyunca müşterilerini hafta sonları düzenlenen halka arz simülasyonlarına davet etti.

Hazırlıkların, SpaceX’in tarihin en büyük halka arzlarından biri olabilecek planlanan işlemi öncesinde yürütüldüğü belirtildi.

Ajansa konuşan üç diğer kaynak, NASDAQ yöneticilerinin yanı sıra Citadel Securities ve Jane Street gibi önde gelen piyasa yapıcıların çok sayıda sistem simülasyonu ve stres testi gerçekleştirdiğini söyledi.

SpaceX’in halka arzının 12 Haziran’da yapılması planlanıyor.

Şirket 75 milyar dolar kaynak toplamayı hedeflerken, bunun gerçekleşmesi halinde işlem 2019’da kırılan Suudi Aramco rekorunun yaklaşık üç katına ulaşacak.

Bu parametrelerle gerçekleşecek bir halka arz, SpaceX’in değerlemesini 1,75 trilyon dolara çıkarabilir.

Böyle bir senaryoda Elon Musk’ın SpaceX’teki payının kağıt üzerindeki değeri önemli ölçüde artacak ve iş insanı tarihteki ilk trilyoner olma hedefine yaklaşacak.

Reuters’a göre Wall Street’teki aracı kurumlar ve işlem organizatörleri, daha önce büyük ilgi gören bazı halka arzlarda yaşanan teknik sorunların tekrarlanmaması için yoğun şekilde çalışıyor.

2012 yılında Facebook’un NASDAQ’taki halka arzı, borsanın işlem sisteminde yaşanan ciddi teknik arızalar nedeniyle uzun süreli belirsizliklere yol açmıştı.

İşlemlerin doğru şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin saatler süren karmaşa, piyasa yapıcılara yüz milyonlarca dolara mal olmuştu.

NASDAQ daha sonra piyasa katılımcılarına yaklaşık 42 milyon dolar tazminat öderken, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) borsaya 10 milyon dolar para cezası vermişti.

Toplam zararın ise yaklaşık 500 milyon dolar olduğu tahmin edilmişti.

Aynı yıl BATS Global Markets da kendi hisselerini kendi işlem platformunda halka arz etmeye çalışmış, ancak büyük çaplı teknik sorunlar nedeniyle işlemi tamamen iptal etmek zorunda kalmıştı.

SpaceX’in halka arzı Avrupa’dan sermaye kaçışına neden olabilir

Reuters, SpaceX’in halka arzında belirsizlik yaratan ek unsurlardan birinin de bireysel yatırımcılara ayrılan alışılmadık derecede büyük hisse paketi olduğunu belirtti.

Anlaşmaya vakıf kaynaklardan biri, “Kimse daha önce bu ölçekte bir halka arz gerçekleştirmedi ve kimse bu kadar büyük miktarda hisseyi bireysel yatırımcılara dağıtmaya çalışmadı” dedi.

Argent Capital Management portföy yöneticisi Jed Ellerbroek ise 12 Haziran’daki işlem gününün “çılgınca” geçeceğini söyledi.

Kaynaklara göre NASDAQ, halka arz öncesinde işlem sistemlerini modernize etti, halka arz işlemlerinde kullanılan ana teknolojisini güncelledi ve ana sistemde sorun yaşanması ihtimaline karşı yedek bir işlem platformunu hazır hale getirdi.

Reuters’ın görüştüğü kaynaklar, Citadel, Jane Street ve diğer yüksek frekanslı işlem şirketlerinin de müşteri emirlerinde beklenen yoğunluğa hazırlanmak amacıyla kendi sistemlerinde çok sayıda test çalışması yaptığını aktardı.

Kurumsal yatırımcılara hisse dağıtımında kullanılan teknolojileri sağlayan ve SpaceX’in halka arzında görev alan aracı kurumlarla çalışan S&P Global’in de son altı hafta boyunca stres testleri yürüttüğü ve altyapısını güçlendirdiği bildirildi.

Reuters’ın aktardığı verilere göre ABD, ham petrol ve petrol ürünleri ihracatında üst üste üçüncü ay da dünyanın en büyük ihracatçısı konumunu korudu. Gemi takip verileri, mayıs ayında ABD’nin günlük yaklaşık 10,5 milyon varillik ihracatla Rusya ve Suudi Arabistan’ı geride bıraktığını gösterdi.

Reuters’ın aktardığı verilere göre ABD, Suudi Arabistan ve Rusya’yı geride bırakarak dünyanın en büyük petrol tedarikçisi konumunu pekiştirdi ve Ortadoğu petrolüne bağımlı bir ülke olmaktan uzaklaştı.

Gemi trafiğini takip eden Vortexa’nın verilerine göre ABD’nin ham petrol ve petrol ürünleri ihracatı mayıs ayında yüksek üretim ve stratejik rezervlerin devreye alınmasının etkisiyle günlük yaklaşık 10,5 milyon varile ulaştı.

Reuters, ABD’nin bu seviyeyle üst üste üçüncü ay küresel ihracat lideri olduğunu belirtti.

Aynı dönemde Vortexa, Rusya’nın petrol ihracatını günlük 7 milyon varil, Suudi Arabistan’ın ihracatını ise günlük 5,9 milyon varil olarak hesapladı.

Bir yıl önce Suudi Arabistan’ın dış pazarlara sevkiyatı günlük yaklaşık 8,1 milyon varil, ABD’nin 6,6 milyon varil ve Rusya’nın yaklaşık 5,8 milyon varil düzeyindeydi.

ABD’de petrol üretimi 2000 yılından bu yana yaklaşık üç kat artarak günlük 22 milyon varile yükseldi.

Reuters, ülkenin önde gelen petrol ihracatçısı konumuna ulaşmasında 2015 yılında petrol ihracatına yönelik yasağın kaldırılmasının etkili olduğunu yazdı.

Ajansın değerlendirmesine göre ABD’deki petrol üretim patlaması, Riyad ve Moskova’nın aksine, fiyatlar yükseldiğinde sondaj faaliyetlerini artıran ve fiyatlar düştüğünde azaltan özel şirketler tarafından yönlendiriliyor.

Bu şirketler, OPEC benzeri dış mekanizmalar yerine piyasa düzenleyicisi işlevi görüyor.

2022 yılına kadar ABD’nin petrol ihracatının yüzde 37’si Avrupa’ya gidiyordu. Bu oran bugün yüzde 47’ye yükselmiş durumda.

Mayıs 2026 verilerine göre Asya’nın ABD petrol ihracatındaki payı da bir yıl içinde yüzde 37’den yüzde 46’ya çıktı.

Reuters, her iki bölgenin de Ortadoğu petrolünün yerine giderek daha fazla Amerikan petrolü kullandığını aktardı.

Kpler’de politika bölümünün başında bulunan Michelle Brouhard, “Washington’ın İran’la savaş öncesinde farkında olmadığı yeni bir aracı ortaya çıktı: enerji ihracatı” dedi.

Reuters’a göre ABD’nin lider konuma yükselmesinde, Rusya ile Basra Körfezi ülkelerinin doğrudan taraf olduğu çatışmalar da etkili oldu.

Ajans, bunun Ortadoğu petrolüne bağımlı olan ve İsrail’e verdiği destek nedeniyle OPEC’in 1973’te uyguladığı ambargoyu yaşayan ABD açısından önemli bir dönüşüm anlamına geldiğini yazdı.

Reuters, ABD’nin ihracattaki üstünlüğünün OPEC ve müttefiklerinin fiyatlar üzerindeki etkisini zayıflatabileceğini belirtti. Ajansa göre bu durum, OPEC’i sık sık piyasa manipülasyonuyla suçlayan ABD Başkanı Donald Trump’ın eline askeri üstünlük ve doların uluslararası rolüne ek olarak yeni bir koz veriyor.

Brouhard, “Artık ABD’nin birçok ülke üzerindeki etkisi açıkça görülüyor; bu ülkeler Amerikan petrolü ve doğalgazına bağımlı” dedi.

Brouhard ayrıca ABD’nin Avrupa’nın en büyük ham petrol tedarikçisi haline geldiğini belirtti.

Reuters’a göre Avrupa Birliği başlangıçta ABD’deki petrol üretimindeki artışı Rusya ve Ortadoğu’ya alternatif olarak memnuniyetle karşıladı.

Ancak bazı çevrelerde, Avrupa’nın Amerikan enerji şirketlerine bağımlı hale gelmesi konusunda kuşkular oluştu.

Trump, nisan ayında yaptığı açıklamada, “Şu anda dünyanın en büyüklerinden bazıları da dahil olmak üzere çok sayıda tamamen boş petrol tankeri, dünyanın en iyi ve en ‘tatlı’ petrolüyle (ve doğalgazıyla!) yüklenmek üzere ABD’ye doğru yola çıkıyor” ifadelerini kullandı.

Trump aynı açıklamada ABD’nin, kendisinden sonra gelen iki büyük petrol ekonomisinin toplamından daha fazla petrole sahip olduğunu söyledi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ile Tahran’ın yakıt taşıyan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini engellemesinin ardından küresel petrol fiyatları sert yükseldi.

Brent petrolünün varil fiyatı şu anda yaklaşık 92 dolar seviyesinde bulunurken, Ortadoğu’daki savaş öncesinde fiyatlar 60 ila 70 dolar aralığında seyrediyordu.

ABD’de mayıs ayı enflasyonu, İran savaşından kaynaklanan enerji fiyatlarındaki şokun etkisiyle %4,2’ye ulaşarak Nisan 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Enflasyon, üç yıl sonra ilk kez %4’ün üzerine çıktı ama enerji fiyatlarındaki artışın ekonomiye ne kadar etki edeceği konusundaki endişeler nedeniyle bu artış beklentilere paralel gerçekleşti.

Bu oran, Nisan 2023’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviye olup nisan ayındaki %3,8’lik rakamı aştı.

Mayıs ayında aylık artış, nisan ayına kıyasla daha düşük oldu; bu da fiyat artışlarının en kötü döneminin geride kalmış olabileceğinin bir işareti olabilir.

Bir başka olumlu işaret ise, benzin fiyatlarının hafifçe düşmüş olması.

Dün Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun raporu hakkında sorulan bir soruya yanıt veren Başkan Donald Trump, “Enflasyonu seviyorum” dedi ve petrol varil fiyatlarının düşmesinin nedeninin “geçen gece 22 gemiyi imha etmemiz” olduğunu savundu.

Raporda, enflasyondaki artışın büyük bir kısmının enerji fiyatlarındaki %3,9’luk yükselişten kaynaklandığı ve bunun sonucunda 12 aylık artışın %23,5’e ulaştığı belirtildi.

Daha dalgalı seyreden enerji ve gıda fiyatlarını hariç tutan çekirdek TÜFE verisi, analistler tarafından gelecekteki enflasyonun daha iyi bir göstergesi olarak kabul ediliyor ve iyimserlik için nedenler sunuyor.

Çekirdek fiyatlar mayıs ayında %0,2 arttı. Bu artış, nisan ayındaki %0,4’lük artışın altında kaldı ve analistlerin tahmin ettiği %0,3’ün de altında gerçekleşti.

Çekirdek emtia fiyatları ise aylık bazda %0,1 düşüş kaydetti; bu da fiyat baskılarının sınırlı kaldığını gösteriyor.

Yıl bazında TÜFE, uzmanların beklentileriyle uyumlu olarak %2,9 arttı.

Kıyma, rosto ve biftek fiyatları geçen ay düştü ama geçen hafta ABD’de ortaya çıkan parazit sinek, çiftçilerin lojistik süreçlerini zorlaştırabilir ve fiyatların yükselmesine yol açabilir.

Gıda fiyatları sadece %0,2 oranında artarken, Fed’in para politikası için kilit öneme sahip konut maliyetleri %0,3 artarak nisan ayındaki artışın yarısında kaldı.

TÜFE ağırlığının üçte birinden fazlasını oluşturan konut fiyatları, yıllık bazda %3,4 arttı.

Hükümet ve sektör yetkilileri, telaffuzu eğlenceli olan bu zararlı böceğin gıda tedarikine yönelik acil bir tehdit oluşturmadığını vurguladı.

Diğer yandan, ulaşım hizmetleri %0,6 oranında geriledi; bu durum, yüksek enerji maliyetlerinin diğer alanlara yansımadığının potansiyel bir göstergesi olabilir.

Benzer şekilde, yüksek petrol maliyetlerinin etkisinin hissedilip hissedilmediğini gösteren bir diğer gösterge olan enerji hizmetleri hariç hizmetler, nisan ayında %0,5 artmasının ardından %0,3 artış kaydetti.

Yeni araç fiyatları %0,3 düşerken, ikinci el otomobil ve kamyon fiyatları %0,1 arttı. 

Fakat, enerji maliyetlerinin fiyatlara yansıdığının daha net bir göstergesi olan uçak bilet fiyatları %2,7 artarken, motorlu taşıt sigortası fiyatları %1,7 düştü.

Faiz oranlarına gelince, çok az kişi, Fed’in önümüzdeki çarşamba günü yeni Başkan Kevin Warsh yönetiminde yapacağı ilk açıklamada bir indirim bekliyor.

İhtimaller, bu yıl tek bir faiz hareketi olacağını gösteriyor: Aralık ayında bir artış.