Diplomasi
Trump Ukrayna’nın Starlink talebine destek vermedi

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine yönelik saldırılarda Starlink uydu internetini kullanma talebine destek vermedi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, temmuz ayı sonunda Beyaz Saray’da yapılan görüşmede Trump’tan SpaceX’in sahibi Elon Musk ile konuşmasını talep etti.
ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’ya Rusya topraklarının derinliklerine yönelik uzun menzilli saldırılar için Starlink uydu interneti erişimi sağlanması fikrini desteklemedi.
Financial Times’a (FT) konuşan konuya vakıf kaynaklar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin bu konuyu temmuz ayı sonunda Beyaz Saray’da Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede gündeme getirdiğini aktardı.
Zelenskiy görüşmede ABD Başkanı’ndan, Ukrayna insansız hava araçlarının Rus askeri hedeflerine yönelik saldırılarda uydu internetini kullanabilmesine izin vermesi için SpaceX’in sahibi Elon Musk ile konuşmasını istedi.
Söz konusu talep, temel olarak Ukrayna sınırlarından 200 kilometreye kadar olan mesafedeki balistik füze fırlatma altyapısına saldırı düzenleme imkanını kapsıyor.
Görüşmeye ilişkin bilgi veren kaynaklar, Trump’ın bu konuda herhangi bir taahhütte bulunmadığını kaydetti. Kaynaklar ayrıca Musk’ın da Kiev’in bu talebini kabul etme ihtimalinin düşük olduğunu belirtti.
Milyarder iş insanı, daha önce nükleer gerilimin tırmanmasından endişe ettiği gerekçesiyle Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla Starlink’i kullanmasına izin vermemişti.
Kiev yönetimi ise saldırı menzilinin sınırlandırılmasının Musk’ın bu kararını değiştirebileceğini düşünüyordu.
FT, uydu internetiyle donatılmış insansız hava araçları sayesinde Ukrayna’nın Rus askeri tesislerini daha isabetli vurma ve Patriot hava savunma sistemlerine ait önleme füzelerinin yetersizliği nedeniyle sorun haline gelen füze saldırılarını azaltma imkanına kavuşabileceğini vurguladı.
The Atlantic’e konuşan kaynaklar da Ukrayna’nın Rusya topraklarına yönelik saldırılarda Starlink’i kullanmak istediğini daha önce aktarmıştı.
Bu kaynaklara göre, yılın başında Rus ordusunun Starlink erişiminin engellenmesi konusunda Musk ile anlaşmaya varan Ukrayna’nın eski Savunma Bakanı Mihail Fedorov da söz konusu mesele için iş insanına başvuruda bulundu.
The Atlantic’e konuşan kaynaklar, konuya ilişkin “olumlu bir karar bulunmadığını” belirterek Musk’ın Kiev ile Moskova arasında bir barış anlaşması imzalanması gerektiği konusunda ısrarcı olduğunu dile getirdi.
Milyarder iş insanı daha önce The Economist’e verdiği mülakatta, Rusya’nın Ukrayna’dan askerlerini çekmeyeceğini ve savaşın ancak Moskova’ya verilecek tavizlerin ardından durdurulabileceğini ifade etmişti.
Patriot füzelerindeki kıtlık Ukrayna’yı Rusya’nın balistik füze saldırıları karşısında neredeyse savunmasız bıraktı.
Bu gelişmelerin ardından Kiev, Rus ordusu tarafından fırlatılan füze sayılarına ilişkin verileri yayımlamayı durdurdu.
Diplomasi
UEFA ve CONCACAF 96 takımlı ortak Uluslar Ligi için masaya oturdu

UEFA ve CONCACAF, 96 ülkenin mücadele edeceği ortak bir Uluslar Ligi turnuvası kurmak amacıyla resmi müzakereler yürütüyor. Yeni turnuvanın 2028 yılındaki bir sonraki Avrupa Şampiyonası’nın ardından başlaması ve iki yılda bir düzenlenmesi planlanıyor.
The Guardian gazetesinin haberine göre Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) ile Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler Futbol Konfederasyonu (CONCACAF), bünyelerindeki 96 ülkenin katılımıyla ortak bir Uluslar Ligi turnuvası düzenlemek üzere müzakereler yürütüyor.
İngiliz gazetesinin ulaştığı bilgilere göre yeni turnuvanın, bir sonraki Avrupa Futbol Şampiyonası’nın hemen ardından, en erken 2028 yılında hayata geçirilmesi ve iki yılda bir organize edilmesi öngörülüyor.
Turnuvanın formatı, UEFA ve CONCACAF’ın halihazırda uyguladığı Uluslar Ligi modellerini temel alacak. Şampiyonun belirlenmesi için eleme turlarının ardından dört takımlı bir final aşaması oynanması planlanıyor.
En üst lig kategorisinde İspanya, Fransa, İngiltere ve Almanya gibi Avrupa’nın en güçlü milli takımları ile Meksika, ABD ve Kanada gibi CONCACAF bölgesinin önde gelen ekipleri mücadele edecek.
Kendi bünyesinde bir Uluslar Ligi turnuvası bulunmayan Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) da gelecekte bu küresel organizasyona dahil olma yönündeki ilgisini iletti.
Karşılaşmaların daha önceden takvime bağlanmış mevcut uluslararası milli maç pencerelerinde oynanacak olması sebebiyle, yeni turnuvanın Uluslararası Futbol Federasyonları Birliğinin (FIFA) onayına ihtiyaç duyup duymayacağı belirsizliğini koruyor.
The Guardian, FIFA Başkanı Gianni Infantino ve Dünya Kupası’nın bir hissesini dış yatırımcılara satma planı nedeniyle kurumun derin bir kriz içinde olduğunu, bu durumun onay meselesini ikincil plana itebileceğini aktardı.
FIFA, “FIFA Forward Enterprise” (FFE) adıyla bir iştirak şirketi kurmayı ve bu şirketin dörtte birini 4,2 milyar dolar karşılığında dış yatırımcılara satmayı planlıyordu.
Söz konusu girişim üzerine UEFA ve bünyesindeki 55 üye ülke federasyonunun tamamı, FIFA çatısı altındaki organizasyonları boykot edeceklerini duyurmuştu.
Infantino’ya yönelik tutumda ortak hareket eden UEFA, CONCACAF ve AFC, yayımladıkları ortak bildiride FIFA Başkanı’nın eylemlerine yönelik bağımsız bir inceleme başlatılması çağrısında bulunarak hazırlanan planı FIFA kurumlarına karşı “güvenin temelden sarsılması” olarak nitelendirdi.
Diplomasi
Ermenistan Moskova Büyükelçisi Arsenyan’ı geri çağırıyor

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya ile yaşanan gerilimi düşüremediği gerekçesiyle Moskova Büyükelçisi Gurgen Arsenyan’ı geri çağırma kararı aldı. Kararın kesin olduğu ve revize edilmeyeceği belirtilirken iki ülke arasındaki ilişkiler Erivan’ın Avrupa Birliği planları ve karşılıklı ticaret kısıtlamaları nedeniyle gerilmişti.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkenin Rusya’daki olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi Gurgen Arsenyan’ı geri çağırma kararı aldı.
Ermeni Joghovurd gazetesine konuşan bilgili kaynaklar, Paşinyan’ın Erivan ile Moskova arasındaki gerilimi düşürememesi nedeniyle büyükelçinin diplomatik performansından memnun olmadığını bildirdi.
Arsenyan’ın yerine kimin geçeceği henüz netlik kazanmazken kaynaklar geri çağırma kararının kesin olduğunu ve yeniden değerlendirilmeyeceğini vurguladı.
Arsenyan, Vagarşak Harutyunyan’ın yerine Ağustos 2024’te Rusya Büyükelçisi olarak atanmıştı. Arsenyan bu görevden önce parlamentoda iktidardaki Sivil Sözleşme grubunda milletvekili olarak yer alıyordu.
İki ülke arasındaki ilişkiler, Erivan’ın Avrupa Birliği’ne katılma planları nedeniyle gerginleşti. Moskova mayıs ayından itibaren alkol, sebze, meyve, balık, süt ve çiçek dahil olmak üzere çeşitli Ermeni ürünlerinin sevkiyatını kademeli olarak yasakladı.
Ermeni mallarının ithalatına ve transit geçişine yönelik ilk Rus yasakları, ülkede 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinden kısa bir süre önce uygulanmaya başlandı. Bu kısıtlamaların sayısı Paşinyan’ın partisinin seçim zaferinin ardından hızla arttı.
Ermenistan bu kısıtlamaları temelsiz bularak sorunun mevcut anlaşmalar temelinde çözülmesi çağrısında bulundu. Rus yetkililer ise alınan tedbirlerin tüketici güvenliğini sağlama zorunluluğundan kaynaklandığını savundu.
Rusya Dışişleri Bakanlığı aynı süreçte Erivan’dan AB ile Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) arasında bir tercih yapılması için referandum düzenlemesini ve Ermenistan’ın 2024 yılında katılımını dondurduğu Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’ne (KGAÖ) karşı mali yükümlülüklerini yeniden yerine getirmeye başlamasını talep etti.
Moskova’nın adımlarına karşılık Erivan, ürün sevkiyatlarını Avrupa dahil olmak üzere diğer pazarlara yönlendirmeye başladı.
Bu süreçte AB, “ekonomik dayanıklılığı güçlendirmek” ve ihracatı başka pazarlara kanalize etmek amacıyla Ermenistan’a 52 milyon avro tutarında acil yardım sağladı.
Brüksel ayrıca Ermeni mallarının neredeyse yüzde 80’i için gümrük vergilerini kaldıracağını duyurdu.
Bu gelişmelerin sonucunda Ermenistan, 2026 yılının ilk altı ayında AB ülkelerine yaptığı ihracatı bir önceki yılın aynı dönemindeki 287 milyon dolara kıyasla yüzde 80 artırarak 516 milyon dolara çıkardı.
Diplomasi
Ukrayna’dan Moskova’daki uçuşları durduracak yapay zekalı İHA planı

Ukrayna’nın yapay zekaya sahip bin adet otonom insansız hava aracıyla Moskova’daki havalimanlarını hedef alacak kapsamlı bir saldırı planı hazırladığı ortaya çıktı. The Atlantic dergisine konuşan kaynaklar, operasyonla uluslararası hava yolu şirketlerinin Rusya uçuşlarını durdurmasının ve Moskova yönetiminin müzakere masasına çekilmesinin hedeflendiğini aktardı.
Ukrayna, yapay zeka destekli otonom insansız hava araçlarından oluşan bir sürüyle Moskova havalimanlarına yönelik kapsamlı bir saldırı planı hazırladı.
The Atlantic dergisine konuşan konuya vakıf iki kaynak, hazırlanan harekat planının ayrıntılarını paylaştı.
“M&Ms” kod adını taşıyan operasyon, eski Savunma Bakanı Mihail Fedorov tarafından geliştirildi. Plan kapsamında, tek bir gecede küçük ve düşük maliyetli yaklaşık 1000 insansız hava aracının fırlatılması öngörülüyordu.
Saldırının temel amacı Rus hava savunma sistemlerini aşırı yük altında bırakmak ve Moskova havalimanlarını uzun süreliğine işlemez hale getirmekti.
Böylece Türk Hava Yolları (THY) ve Emirates dahil uluslararası hava yolu şirketlerinin Rusya’nın başkentine yönelik uçuşlarını durdurması ve Ukrayna’nın bu yolla Vladimir Putin’i savaşın sona erdirilmesine ilişkin müzakerelere dönmeye zorlaması hedefleniyordu.
Operasyonda kullanılması öngörülen İHA’ların tamamen bağımsız hareket etmesi planlandı. Bu doğrultuda araçların yerleşik bilgisayarlarına ayrıntılı rota haritaları ve hedef görüntüleri yüklendi.
Sistem, İHA kameralarından gelen anlık arazi görüntülerini hafızasındaki verilerle karşılaştıracak biçimde tasarlandı.
İnsansız hava aracının hedeflenen nesneyi tespit etmesi halinde, operatör onayına gerek duymaksızın doğrudan hedefe dalış yaparak infilak etmesi kararlaştırıldı.
Kaynakların aktardığına göre söz konusu plan, 2026 yılının başında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e sunuldu.
Zelenskiy sivil uçaklar, yolcular ve havalimanı çalışanlarının zarar görme riskinden ötürü endişelerini dile getirdi.
Buna karşın Ukrayna lideri, Rus makamları ve yurt dışına çıkış imkanları daralacak olan Rus elitleri üzerinde bir baskı unsuru elde etmek amacıyla operasyon hazırlıklarının sürdürülmesine izin verdi.
Kaynaklardan biri, planı hazırlayan ekibin Zelenskiy’e ek bir öneri sunduğunu da belirtti.
Buna göre Ukrayna İHA sürüsü hedefe ulaşmadan önce sivil hava yolu şirketlerinin uyarılması, Moskova havalimanlarından kaçınmalarının ve uçaklarını bölgeden tahliye etmelerinin istenmesi teklif edildi.
Habere konuşan kaynak, “Eğer bu şirketler ‘Bu durum artık çok riskli bir hal alıyor, oraya uçmaya neden devam edelim ki?’ derse, bu durum Rus elitleri üzerinde şimdiden ciddi bir etki oluşturur. Çünkü bu uçuşlar onların dış dünyayla olan temel bağlantısıdır” değerlendirmesinde bulundu.
Operasyon hazırlıkları, Fedorov’un görevden ayrılmasının ardından temmuz ayında durduruldu.
Kaynaklar, Fedorov’un yılın büyük bölümünde bu proje üzerinde çalıştığını, yapay zeka tabanlı navigasyon sistemini kurmak üzere bir yazılımcı ekibi oluşturduğunu ve otonom İHA’ların üretimi için Ukrayna’nın Avrupalı müttefiklerinden finansman sağladığını kaydetti.
Dergiye konuşan kaynaklardan biri projenin yeni ekip tarafından yeniden canlandırılabileceğini belirterek, “Bunu deneyeceğiz. Teknik olarak bu mümkün ve yaklaşık üç aylık bir süre gerektirir” dedi.
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’nden bir yetkili ise söz konusu planın varlığını yalanladı.
Temsilci, “Bu tamamen saçmalık. Havalimanlarına karşı tek bir operasyonumuz oldu, o da Rusları sürekli olarak ‘Kovyor’ (Halı) planı ilan etmek zorunda bırakmaktı” açıklamasını yaptı.
Yetkili, Ukrayna’nın Rus havalimanlarının uzun süreli veya tamamen kapatılmasını gerçekten istediğini, ancak siviller açısından aşırı risk oluşturmadan bu hedefleri vurabilecek düzeyde hassas ve güvenilir uzun menzilli silahlara sahip olmadığını ifade etti.
Rusya’daki havalimanları, Ukrayna’nın gerçekleştirdiği saldırılar nedeniyle defalarca faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı. Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı’nın (Rosaviatsiya) verilerine göre yalnızca 28 Haziran ile 28 Temmuz tarihleri arasında bu tür kısıtlama tedbirleri 114 kez uygulandı.
Moskova’daki dört ana havalimanı olan Domodedovo, Şeremetyevo, Vnukovo ve Jukovskiy’de en az 17 geçici kapatma kararı alındı. Bu yılın ilk çeyreğinde ise Rusya genelinde 290’dan fazla benzer vaka kayıtlara geçti.
Ortadoğu2 hafta önceMısır, üçlü pakta neden katılmadı?
Görüş2 hafta önceTürkiye ve İsrail ilişkilerinin geleceği
Dünya Basını1 hafta önceThe Jerusalem Post: Suudi Arabistan-Türkiye-Pakistan savunma anlaşması İsrail’e tehdit
Dünya Basını2 hafta önceForeign Affairs: Amerika Ortadoğu’dan Vazgeçmeli
Diplomasi1 hafta önce‘İslami NATO’ mu? Yeni savunma paktı Hindistan’ı neden tedirgin ediyor?
Diplomasi2 hafta önceUkrayna, Türkiye’den 70 ATACMS ve diğer ABD menşeli silah satın aldı
Rusya2 hafta önceRusya, yolları insansız hava aracı saldırılarına karşı koruyacak
Rusya4 gün önceDört AB ülkesi daha Rus pasaportlarına kısıtlama getiriyor









