Diplomasi
‘Xi-Putin ilişkisi iki ülke bağlarını derinleştirecek’

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, pazartesi günü Rus mevkidaşını yeniden seçilmesinden dolayı tebrik ederek, ortaklığı güçlendirme sözü verdi.
Vladimir Putin, kısmi sonuçların hafta sonu yapılan başkanlık seçimlerini ezici bir çoğunlukla kazandığına işaret etmesinin ardından Rusya’yı altı yıl daha yönetmeye hazırlanıyor.
Xi, sonuçların Rus halkının ülkedeki “zorlukların” ortasında Putin’e verdiği desteği gösterdiğini söyledi.
Devlet haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre Xi, “Çin, Çin-Rusya ilişkilerinin gelişmesine büyük önem veriyor ve yeni dönemde Çin-Rusya kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığının sürekli, sağlıklı, istikrarlı ve derinlemesine gelişimini teşvik etmek için Rusya ile yakın iletişimi sürdürmeye istekli” dedi.
Renmin Üniversitesi’nde Avrupa işleri konusunda uzman profesör Wang Yiwei, sonuçların Çin’in beklentileriyle uyumlu olduğunu söyledi.
South China Morning Post’a konuşan Wang, “Çin, Rusya ile ilişkilerinin istikrarlı olmasını umuyor. Putin’in liderliği altında olduğu sürece Çin-Rusya ilişkileri kesinlikle güçlenmeye devam edecektir,” dedi ve ekledi: “Liderler 10 yılı aşkın bir süredir derin bir çalışma arkadaşlığına sahip. Liderler arasındaki güven çok önemli.”
Liderler arası ilişki
Xi ve Putin, Xi’nin 2013 yılında iktidara gelmesinden bu yana 42 kez bir araya geldi. İki lider son olarak ekim ayında Pekin’de düzenlenen Kuşak ve Yol Forumu sırasında bir araya gelmiş ve iki ülke arasında derinleşen siyasi güveni teyit etmişlerdi.
Geçtiğimiz ay Putin’in bu yıl Çin’i ziyaret etme planını açıklayan Çin’in Moskova Büyükelçisi Zhang Hanhui’ye göre iki liderin bu yıl birkaç kez daha bir araya gelmesi bekleniyor.
İkilinin görüşmesi için bir fırsat da Rusya’nın, grubun beş üyeden 11 üyeye çıkmasından bir yıl sonra ekim ayında Kazan’da BRICS zirvesine ev sahipliği yapması olacak.
Xi ve Putin’in bu yıl içinde Kazakistan’da yapılacak Şangay İşbirliği Örgütü yıllık zirvesine de katılmaları bekleniyor.
Putin zafer konuşmasında Xi ile olan “iyi kişisel ilişkilerinin”, uluslararası ilişkilerde bir “istikrar faktörü” olarak tanımladığı ikili ilişkilerde ilerleme sağladığını söyledi.
Bu yaptırımların ortasında Çin ve Rusya arasındaki ticaret geçen yıl 240 milyar ABD dolarına ulaşarak rekor kırdı. İki ülke ayrıca para birimi işbirliğini de artırarak işlemlerinin yüzde 90’ından fazlasını yuan ya da ruble cinsinden gerçekleştirdi.
Jinan Üniversitesi’nde Rusya çalışmaları konusunda uzmanlaşmış bir profesör olan Wu Fei, South China Morning Post’a verdiği demeçte, Putin’in yeniden seçilmesinin ardından Çin’in Rusya’ya yönelik politikasının son derece “istikrarlı” kalacağını söyledi.
“Çin ve Rusya arasında hem ekonomik hem de jeopolitik anlamda işbirliği için hala çok alan var” dedi.
Batı ile ilişkiler
Jilin Üniversitesi’nde Çin-Rusya ilişkileri konusunda uzmanlaşmış başka bir yardımcı doçent Björn Alexander Düben de Pekin’in Moskova ile olan bağlarının Batı’nın incelemelerine rağmen güçlü kalacağını söyleyerek bu görüşe katıldı.
Ancak Çin’in Rusya ile yakın ilişkileri ve ABD ile rekabeti, Pekin’in AB ülkeleriyle ilişkilerini geliştirme çabalarını zorlaştırıyor.
Düben, “Bu Çin için çok zor bir dengeleme hareketi… Eğer Pekin Moskova ile arasına gözle görülür bir mesafe koyarsa, bu muhtemelen AB ülkeleriyle işbirliğine dayalı ilişkileri [yeniden] inşa etmeyi kolaylaştıracaktır, ancak Pekin’in Rusya’nın zararına olacak böyle bir değiş tokuşa girmeye istekli olacağını sanmıyorum” dedi.
Renmin Üniversitesi’nden Wang ise, “Çinliler özellikle Rusya’nın Batı’ya karşı bir pazarlık kozu olarak kullanılmasını istemiyor, çünkü Çin hala Batı ile nispeten iyi bir ilişki sürdürmeyi umuyor. Bu, Batı ile zaten çok gergin ilişkileri olan Rusya’dan farklı bir durum” değerlendirmesinde bulundu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










