Avrupa’da hükümetlerin stratejik sektörlerde kontrolü elde tutma ve Washington’a bağımlılığı azaltma hedefi, savunma şirketlerinin ABD’ye satış süreçlerini zora sokuyor. Financial Times gazetesinin haberine göre olası hükümet engellerinden çekinen şirket sahipleri, Amerikan sermayesi yerine Avrupalı yatırımcıları tercih etmeye yöneliyor.

Avrupa’da hükümetlerin stratejik sektörler üzerindeki denetimi koruma ve ABD’ye olan bağımlılığı azaltma arayışı, savunma ve teknoloji şirketlerinin Amerikalı yatırımcılara satışında temkinli bir yaklaşımı beraberinde getiriyor.

Financial Times (FT) gazetesinin haberine göre Avrupalı savunma şirketlerinin sahipleri, olası satış süreçlerinin hükümetlerin engeline takılmasından çekiniyor. Bu durum, bazı şirket sahiplerinin Avrupalı alıcıları öncelikli tutmasına yol açıyor.

Örneğin İHA tespit sistemleri üreten Hollanda merkezli Robin Radar Systems şirketinin sahibi, firmayı Avrupalı bir yatırımcıya devretmeyi istiyor.

Şirket için en az 2 milyar dolar gelir bekleyen yatırım fonu Parcom, Amerikan savunma devlerine yapılacak bir satışın hükümet nezdinde itirazlara yol açabileceği endişesini taşıyor.

Avrupa ülkeleri savunma, ileri teknoloji ve enerji gibi güvenlik ve ekonomi açısından kritik alanlardaki satın alma işlemlerini çok daha sıkı denetliyor.

Bu nedenle şirketler, satış planlarını henüz resmi süreç başlamadan hükümet yetkilileri ve askeri kanatla ele alıyor. Yatırımcılar ise onay alabilmek adına kritik teknolojileri ve istihdamı Avrupa sınırları içinde tutma taahhüdü veriyor.

Boston Consulting Group’un (BCG) Birleşik Krallık Havacılık ve Savunma Sanayii Birimi Yöneticisi Diana Dimitrova, hükümetlerin bu yaklaşımını “Avrupa hükümetlerinin tutumu giderek netleşiyor: Burada üretin ve burada bırakın” sözleriyle özetliyor.

Benzer bir süreç kıtadaki diğer anti-dron üreticilerini de etkiliyor. Yatırım şirketi Bridgepoint, Danimarkalı MyDefence firmasını yaklaşık 1 milyar dolar değerlemeyle satışa hazırlarken Polonyalı Advanced Protection Systems (APS) de satış ihtimalini değerlendiriyor.

Polonya’nın dron savunma mimarisinde yer alan ve stratejik şirketler listesine dahil edilen APS’in olası satışının Varşova yönetimi tarafından engellenebileceği kaydediliyor.

Amerikan sermayesine yönelik artan temkinlilik, Avrupa ile Washington arasında güvenlik alanında yeniden tanımlanan dengelerle eş zamanlı ilerliyor.

Politico’nun ocak ayındaki haberinde, taraflar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle AB içinde ABD’nin yer almadığı ve 30’u aşkın ülkeyi kapsayan bir işbirliği zemininin tartışıldığı aktarılmıştı.

Buna paralel olarak Washington, Avrupa ülkelerinin kendi savunma harcamalarını ve sorumluluklarını artırmasını talep ediyor.

Alman Die Welt gazetesi mayıs ayında ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltmayı planladığını yazarken, FT ise ağustos ayında Pentagon’un aralık ayında tamamlayacağı kuvvet konuşlandırma planı çerçevesinde Washington’ın müttefiklerinden askeri kapasite artışını hızlandırmalarını istediğini duyurmuştu.

Müller süt ürünleri grubunun çoğunluk hissedarı Theo Müller, Şansölye Merz’in SPD’yi koalisyondan çıkarması ve değişken çoğunluklarla yönetmesi gerektiğini söyledi.

Welt am Sonntag gazetesine verdiği demeçte Müller, “Böylece geriye sadece AfD kalır,” dedi ve “ideal senaryo” olarak CDU-AfD ittifakını ifade eden “Siyah ve Mavi”yi savunarak, “O zaman Almanya kısa sürede tekrar rayına oturur,” iddiasında bulundu.

Saksonya-Anhalt’taki seçim zaferinin ardından, arkadaşı olduğunu iddia ettiği AfD lideri Alice Weidel’e bir mektup yazdığını belirten Müller, “Bu sansasyonel başarı için tebrikler!” dedi.

Müller, Saksonya-Anhalt vatandaşlarının tüm ülkeye bir mesaj gönderdiğini söyledi ve “Mevcut politikalarla işler eskisi gibi devam edemez,” iddiasında bulundu.

AfD’nin hangi tutumlarını reddettiği sorulduğunda Müller, “AB’den veya avrodan ayrılmak benim için çok aşırı bir adım olur,” cevabını verdi.

CDU’nun Bavyera’daki kardeş partisi CSU’nun üyesi olan Müller, AfD’nin “tersine göç” terimi üzerine yapılan tartışmayı abartılı olarak nitelendirdi.

Ünlü Alman patron Müller’den CDU-AfD koalisyonu çağrısı

Partinin seçim bildirgesini okuduğunu söyleyen süt devi, “Tersine göç şu anlama gelir: Burada kalma hakkı olan herkes bu hakkı kullanabilir ve bu hakka sahip olmayanlar —çünkü Almanya’da yasadışı olarak bulunuyorlar— ülkeyi terk etmek zorundadır. Bu apaçık ortada,” dedi.

Müller, borç yasağı, enerji dönüşümüne son verilmesi, sübvansiyonların kademeli olarak kaldırılması, daha kısıtlayıcı bir göç politikası ve kalkınma yardımının durdurulmasının yanı sıra, Rusya’ya karşı savaşta Ukrayna’ya destek çağrısında bulundu.

Alman patron, enerji dönüşümünü “hiçliğe doğru bir dönüş” olarak nitelendirdi.

Müller, karbon kredisi ticaretinin, besleme tarifelerinin ve yenilenebilir enerjiye yönelik sübvansiyonların kaldırılmasını önerdi:

“Bunların hepsi ortadan kalkabilir. Bu ‘hiçliğe doğru dönüş’ şimdiye kadar yarım trilyon avroya mal oldu. Bu 500 milyar demek! Ve 2050’ye kadar 5 trilyon avroya daha mal olması bekleniyor.”

Finlandiya, Fransa’nın Avrupa’da nükleer caydırıcılığı artırma hedefiyle başlattığı ikili işbirliği girişimine resmen katıldı. Kararla birlikte girişimdeki müttefik sayısı 10’a yükselirken nükleer silahların kontrolü tamamen Paris yönetiminde kalmayı sürdürecek.

Finlandiya, Fransa’nın Avrupa’da nükleer caydırıcılığı güçlendirmek amacıyla başlattığı girişime dahil olma kararı aldı.

Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, Paris yönetimiyle yürütülecek işbirliğinin ikili temelde gelişeceğini, bu adımın hem ülkesinin hem de genel olarak Avrupa’nın güvenliğini pekiştireceğini belirtti.

Häkkänen yaptığı değerlendirmede, “Finlandiya’nın Fransız girişimine katılması, Fransa ile savunma alanındaki ikili işbirliğimizi belirgin biçimde derinleştirecek ve güvenliğimizi güçlendirecek. Yakın müttefiklerimiz Norveç, İsveç ve Danimarka’nın zaten bu girişime katılmış olması sebebiyle bu adım bizim için doğal bir seyir taşıyor” dedi.

Bakanlığın açıklamasında, söz konusu girişimin NATO’nun nükleer caydırıcılık mekanizmasının yerini almayacağı ve ittifakın mevcut yapısına benzer bir kolektif savunma taahhüdü içermediği kaydedildi.

Katılımcı ülkelerin kendi ortaklık düzeylerini bizzat tayin edeceği, Fransa’nın da müttefiklerinden kendi nükleer kuvvetlerinin idamesi için herhangi bir maddi katkı talep etmediği vurgulandı.

Muhtemel işbirliği biçimlerini sıralayan Häkkänen, Fransız nükleer doktrininin istişare edilmesini, ortak tatbikatları ve Fransa Stratejik Hava Kuvvetlerine ait kimi unsurların müttefik ülke topraklarına geçici konuşlanmasını gündeme getirdi.

Ortakların tatbikatlara gözlemci sıfatıyla katılabileceği ya da konvansiyonel askeri birlikleriyle katkı sağlayabileceği aktarıldı.

Bununla birlikte, Fransız nükleer silahları ve bu silahların kullanımına dair nihai karar yetkisi yalnızca Paris yönetiminin kontrolünde kalmayı sürdürecek. Fransa ayrıca katılımcı ülkelere alternatif bir “nükleer şemsiye” sağlama gayesi gütmüyor.

Finlandiya’nın katılımıyla birlikte Fransız girişimindeki ülke sayısı 10’a ulaştı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Mart ayında yaptığı açıklamada İngiltere, Almanya, Polonya, Hollanda, Belçika, Yunanistan, İsveç ve Danimarka’nın katılımını ilan etmişti.

Mayıs ayında ise sürece Norveç dahil oldu. Girişimini Mart 2026’da kamuoyuna duyuran Macron, Fransız nükleer caydırıcılığının Avrupa boyutunu “ileri düzey” olarak nitelendirmişti.

Moskova yönetimi ise Avrupa’da şekillenen bu adımlara tepki gösteriyor.

Rusya’nın Berlin Büyükelçisi Sergey Neçayev Mayıs ayında yaptığı açıklamada, Avrupa “nükleer şemsiyesini” pekiştirme planlarının Rusya açısından doğrudan stratejik tehdit oluşturduğunu ve askeri-siyasi planlamalarda hesaba katılması gerektiğini söyledi.

Kremlin de Avrupa’daki nükleer işbirliğinin genişlemesinin stratejik istikrar müzakerelerine yansıtılmasının şart olduğuna işaret etti.

Moskova ayrıca nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejimine yönelik risklere dikkat çekti.

Rusya Dışişleri Bakanlığının özel yetkili büyükelçisi Andrey Belousov, Mayıs ayında ABD, İngiltere ve Fransa’yı, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’nı göz ardı ederek nükleer kapasitelerini artırmakla suçladı.