Bizi Takip Edin

Amerika

ABD Federal Mahkemesinden Pentagon’a basın kartı talimatı

Yayınlanma

ABD’de Federal Yargıç Paul Friedman, Pentagon’un akredite gazetecilerin çalışma alanlarına erişimini engelleyerek anayasaya aykırı davrandığına ve mahkeme kararlarını baypas etmeye çalıştığına hükmetti. Savaş Bakanı Hegseth yönetiminin basın özgürlüğünü kısıtlayan yeni düzenlemelerini “hukuksuz” bulan mahkeme, muhabirlerin binaya giriş haklarının derhal iade edilmesini emretti.

Washington’daki bir federal yargıç Perşembe günü verdiği kararda, ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) akredite gazetecilerin binaya erişimini engelleyerek daha önceki bir mahkeme kararını ihlal ettiğine ve basını engellediğine hükmetti.

Karar, Savaş Bakanı Pete Hegseth’in medya erişimini sınırlandırma girişimlerine yönelik önemli bir hukuki darbe niteliği taşıyor.

ABD Bölge Yargıcı Paul Friedman, Savaş Bakanlığı yetkililerinin 20 Mart tarihinde verilen karara uymak zorunda olduklarını belirtti.

Söz konusu 20 Mart tarihli kararda mahkeme, New York Times gazetesinin açtığı davada basın lehine görüş bildirmiş ve Pentagon’un geçen yıl yürürlüğe koyduğu basın politikasının anayasaya aykırı olduğunu tespit etmişti.

Yargıç Friedman, Pentagon yetkililerine hem New York Times muhabirlerinin hem de binada ABD ordusunu takip eden tüm diğer gazetecilerin basın kartlarının derhal iade edilmesi talimatını verdi.

Pentagon kararı temyize götüreceğini açıkladı

Pentagon, Perşembe günü açıklanan bu yeni karara karşı temyiz yoluna başvurmayı planladığını duyurdu. Pentagon baş sözcüsü Sean Parnell, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Bakanlığın mahkeme kararına katılmadığını ve itiraz edeceklerini ifade etti.

Parnell, Bakanlığın mahkeme emrine her zaman uyduğunu savunarak, kararda ismi geçen her gazetecinin basın kartlarının (PFAC) iade edildiğini ve mahkemenin 20 Mart tarihli görüşünde belirttiği tüm endişeleri gideren revize edilmiş bir politikanın yayımlandığını kaydetti.

Sözcü ayrıca, Pentagon Yerleşkesi’nin emniyetli ve güvenli işleyişini sağlama yükümlülüğünü yerine getirirken basının binaya erişimine bağlı kalmayı sürdürdüklerini dile getirdi.

Pentagon’un medya kısıtlamalarına siyasi tepki büyüyor

Mahkeme “yeni düzenleme” adı altındaki kısıtlamaları reddetti

Savaş Bakanlığı geçen ay yargıcın talimatına uyacağını açıklamış, ancak gazetecilerin binaya girişini fiilen engelleyen yeni bir kurallar seti yürürlüğe koymuştu.

Bu durum üzerine New York Times avukatları, bakanlık yetkililerini orijinal mahkeme kararına uymaya zorlamak amacıyla yeniden mahkemeye başvurmuştu.

Yargıç Friedman, son kararında Pentagon’un stratejisini sert bir dille eleştirdi. Friedman, “Bakanlık, ‘yeni’ bir adım atıyormuş kisvesi altında hukuksuz bir politikayı yeniden uygulamaya koyamaz ve mahkemenin buna göz yummasını bekleyemez” ifadelerini kullandı.

Friedman’ın ilk kararına itiraz edeceklerini belirten Bakan Hegseth’in ekibi, asıl emri geçici ve revize edilmiş bir basın politikasıyla aşmaya çalışmıştı.

Bu ara düzenleme, muhabirlerin yanlarında bir refakatçi olmadan binada çalışmalarını engellemeye devam ediyordu. Yeni plana göre gazetecilere bina içinde değil, Pentagon arazisindeki ancak ana binanın dışındaki bir “ek tesis” içinde henüz hazır olmayan bir çalışma alanı tahsis edilmesi öngörülüyordu.

Gazetecilerden “Birinci Madde” vurgusu

New York Times adına sunulan dilekçede avukatlar, revize edilen politikanın mahkeme kararını geçersiz kılmaya yönelik bir girişim olduğunu ve iptal edilen hükümlerin yürürlükte bırakıldığını belirtti.

New York Times avukatı Theodore Boutrous, kararın ardından yaptığı açıklamada, bu hükmün hem mahkemenin otoritesini hem de ABD Anayasası’nın Birinci Maddesi’nin bağımsız gazeteciliğe sağladığı korumaları güçlü bir şekilde teyit ettiğini vurguladı.

Dava süreci, New York Times’ın Aralık ayında Trump yönetimini dava etmesiyle başlamıştı. Davanın temelini, askeri konularda bilgi alma veya raporlama süreçlerine kısıtlamalar getiren bir sözleşmeyi imzalamayı reddeden gazetecilerin binaya girişinin yasaklanması oluşturuyordu.

Ekim ayında yürürlüğe giren bu basın politikası, gazetecilerin gizli olmasa bile Savaş Bakanlığı yetkilileri tarafından açıkça onaylanmamış materyalleri elde etmeyeceklerine veya kullanmayacaklarına dair bir taahhütname imzalamalarını şart koşuyordu.

50’den fazla gazeteci, bu belgeyi imzalamayı reddetmiş ve sonuç olarak basın kartlarını alamamıştı.

Yargıç Friedman orijinal kararında, ABD Anayasası’nın Birinci Maddesi’nin temel amacının, basının istediğini yayımlamasını ve halkın resmi bir yasaklama olmaksızın dilediğini okumasını sağlamak olduğunu hatırlatmıştı.

Friedman son hükmünde, Pentagon’un şu an sunduğu erişim imkanının, gazetecilerin daha önce sahip olduğu geniş kapsamlı erişim haklarının yanına bile yaklaşamadığını vurguladı.

Amerika

SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Yayınlanma

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.

The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.

Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.

Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:

“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”

Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.

Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.

İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak

Okumaya Devam Et

Amerika

Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Yayınlanma

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.

Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.

Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.

Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.

Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.

İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi

BlackCore soruşturmaları

Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.

Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.

Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

Yayınlanma

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.

Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.

Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.

Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.

Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.

Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:

  • Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
  • Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
  • Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.

Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.

The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.

Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.

Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor

Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor. 

Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.

Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.

Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.

Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.

Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.

Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.

Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.

Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English