Elektrikli araç üreticisi Tesla’nın hisseleri, ikinci çeyrek finansal sonuçlarının Wall Street beklentilerinin altında kalmasının ardından perşembe günü yüzde 15,3 oranında değer kaybetti. Piyasa değeri tek bir günde 214,5 milyar dolar eriyen şirket, tarihinin en büyük günlük kayıplarından birini yaşadı.

ABD merkezli elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın hisseleri, 23 Temmuz Perşembe günkü borsa kapanışında yüzde 15,3 oranında gerileyerek 319,69 dolara düştü.

The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı verilere göre, şirket piyasa değerinden tek bir günde 214,5 milyar dolar kaybetti.

Yaşanan bu gerileme, Tesla’nın kurumsal tarihindeki en büyük günlük piyasa değeri kaybı olarak kayıtlara geçti. Miktar, dünyadaki diğer tüm otomobil üreticilerinin mevcut bireysel piyasa değerlerini geride bırakıyor.

Yayınlanan verilere göre Tesla hisseleri, yılın başından bu yana yaklaşık yüzde 27 oranında değer kaybetti. Hisselerdeki düşüş eğilimi, şirketin ikinci çeyreğe ilişkin finansal sonuçlarını kamuoyuna duyurmasının ardından hız kazandı.

Şirket, ikinci çeyrekte hisse başına 0,31 dolar düzeltilmiş kâr açıkladı. Wall Street analistlerinin beklentisi ise hisse başına 0,51 dolar kâr elde edilmesi yönündeydi. Tesla’nın düzeltilmiş net kârı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 oranında azalarak 1,2 milyar dolara geriledi.

Analistler bu kalem için 1,9 milyar dolar seviyesinde bir öngörüde bulunmuştu. Piyasa beklentilerinin altında kalan kârlılık göstergelerine karşın şirketin araç teslimatları 480 bin adetle rekor seviyeye ulaştı.

Araç teslimatlarındaki artışa paralel olarak şirketin toplam geliri de yüzde 26 yükselişle 28,2 milyar dolara çıktı ve analist tahminlerini geride bıraktı. Ancak gelirdeki artış hisse senetlerindeki elden çıkarma dalgasını engellemeye yetmedi.

The Guardian gazetesinin aktardığına göre şirket yöneticisi Elon Musk, yatırımcılarla gerçekleştirdiği telefon toplantısında, son yıllarda öne çıkardığı iki temel proje hakkındaki soruları yanıtladı. Musk, sürücüsüz taksi hizmeti Robotaxi ve insansı robot Optimus’un takvimiyle ilgili açıklamalarda bulundu.

SpaceX halka arzı sonrası bankalardan boğa piyasası raporları

Musk, her iki projeyi de devrim niteliğinde ve yüksek kârlılık potansiyeline sahip ürünler olarak nitelendiriyor. Buna karşın projelerin hayata geçirilme süreci taahhüt edilen takvimin gerisinde ilerliyor.

Sürücüsüz taksi hizmeti Robotaxi halen ABD’nin yalnızca belirli bölgelerinde kısıtlı bir modda işletiliyor. İnsansı robot Optimus ise henüz genel tüketici pazarına sunulmuş değil.

Tesla’nın odak noktasını robotik sistemlere, otonom ulaşım teknolojilerine ve yapay zekaya kaydırması yüksek hacimli sermaye yatırımlarını zorunlu kılıyor.

Bu yatırımlar kısa vadede nakit dönüşü sağlamıyor. Şirket, ikinci çeyrekte sermaye harcamalarına 5,8 milyar dolar ayırdı.

Bu harcama seviyesi, son iki yılı aşkın sürede ilk kez negatif serbest nakit akışı oluşmasına yol açtı ve şirketin serbest nakit akışı eksi 1,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Öte yandan Elon Musk, robotaksi biriminin şirket bilançosuna kayda değer bir gelir katkısı sağlamasının en erken gelecek yıl mümkün olabileceği hususunda yatırımcıları uyardı.

İktisatçı Ann Pettifor: Faiz sistemi ekolojiyi tahrip ediyor

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), marul kaynaklı önceki salgınlardan farklı olarak 72 kişide tespit edilen yeni bir cyclospora paraziti salgını hakkında inceleme başlattı. Soruşturma yürütülen altı aktif salgından beşinin kaynağı henüz belirlenemezken, tespit edilen vaka sayılarının gerçek durumun altında kaldığı bildirildi. Uzmanlar, parazitin tespiti zor genotiplendirme süreçleri gerektirmesi nedeniyle laboratuvar onaylarının zaman aldığını kaydediyor.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), önceden toplatılan marullarla ilişkisi bulunmayan yeni bir cyclospora salgını hususunda inceleme başlattı.

Şiddetli ishale yol açan parazitle bağlantılı 72 vaka, kurumun çarşamba günü güncellediği aktif soruşturmalar listesine dâhil edildi.

FDA yetkilileri, salgının kaynağının henüz tespit edilemediğini ancak geriye dönük izleme çalışmalarının sürdüğünü duyurdu.

Kurumun elinde şu anda altı aktif cyclospora salgını soruşturması yer alıyor. Bu salgınlar arasında kaynağı kesinleşen tek odak, göbek marulla ilişkilendirilen ve ülke genelinde 11 binden fazla kesinleşmiş veya şüpheli vakaya yol açan süreç oldu. Sırasıyla iki ve sekiz kişiyi etkileyen diğer iki salgının ise sona erdiği bildirildi.

Cyclospora enfeksiyonunun neden olduğu cyclosporiasis vakaları, ABD’de genellikle her yıl mayıs ile ağustos ayları arasında ivme kazanıyor.

Hastalık, ülke dışına seyahat eden kişilerce gıda ve su yoluyla alınabileceği gibi, yurt içindeki vakalarda doğrudan tarım ürünleriyle ilişkilendiriliyor.

Geçtiğimiz yıl en az 69 kişinin hastalanmasına yol açan bir başka salgının kaynağının maydanoz olduğu açıklanmıştı.

Salgınların kökenini belirlemek her zaman mümkün olmuyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) Gıda, Su ve Çevre Kaynaklı Hastalıklar Bölümü Direktör Yardımcısı Gwen Biggerstaff, cyclospora soruşturmalarının ciddi zaman aldığını kaydetti.

Belirtilerin ortaya çıkmasının iki gün ile iki hafta arasında değişebildiğini vurgulayan Biggerstaff, parazitin takibinin son derece güç olduğunu belirtti.

Organizmanın DNA’sını inceleyen tüm genom dizileme yönteminin cyclospora türünde uygulanamadığını aktaran Biggerstaff, bu durumun araştırmacıların salgını doğrudan belirli bir ürünle eşleştirmesini engellediğini bildirdi.

CDC Yetkilisi, bunun yerine tespit için yararlı olan ancak tüm genom dizilemesi kadar hızlı ve hassas sonuç vermeyen hedefli genotiplendirme yöntemini kullanmak zorunda kaldıklarını ifade etti.

Sürdürülen en büyük salgın soruşturmasında FDA, hafta sonu alınan bir hatalı pozitif test sonucuna rağmen odağını Meksika’nın orta kesimlerinden tedarik edilen Taylor Farms markalı göbek marullarda tutmayı sürdürüyor.

Ürünlerin toplatılması kararı onlarca eyaleti kapsarken, salgınla doğrudan bağlantılı vakaların en az beş eyalette yoğunlaştığı bildirildi.

Federal yetkililer çarşamba günü itibarıyla 41 eyalette 4 binden fazla kesinleşmiş cyclosporiasis vakasının bu büyük salgınla bağlantılı olduğunu duyurdu.

Henüz laboratuvar doğrulaması tamamlanmamış 7 bin 400’ü aşkın ilave vakalığın da aynı odakla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.

Cyclosporiasis vakalarının gerçek sayısı, hastalanan bireylerin her zaman semptom göstermemesi veya hastaneye yatış gereksinimi duymaması sebebiyle resmi kayıtlara sıklıkla eksik yansıyor.

CDC, standart dışkı örneği testlerinin de bu paraziti tespit etmekte yetersiz kaldığına dikkat çekiyor.

Öte yandan uzmanlar, cyclosporiasis hastalığının kişiden kişiye doğrudan bulaşma ihtimalinin düşük olduğunu vurguluyor.

Bulaş riskini azaltmak isteyen tüketicilere; taze meyve ve sebzeleri yemeden, kesmeden veya pişirmeden önce iyice yıkamaları tavsiye ediliyor.

Soyulmuş, doğranmış ya da pişirilmiş ürünlerin vakit kaybetmeden buzdolabında muhafaza edilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, meyve ve sebzelerin zedelenmiş veya çürümüş kısımlarının da kullanılmadan önce kesilip atılmasını öneriyor.

ABD Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komisyonu, yapay zeka veri merkezlerinin konut elektrik faturaları üzerindeki baskısını hafifletmeyi amaçlayan “Tüketiciyi Koruma Yasası” tasarımını 52-0 oyla kabul etti. İki partinin desteğini alan düzenleme, eyalet düzenleyicilerini teknoloji şirketlerinin yeni enerji ve altyapı maliyetlerini üstlenmesini öngören standartları değerlendirmeye zorluyor.

ABD Kongresinde yapay zeka altyapısının hızlı genleşmesine yönelik tepkiler artarken, veri merkezlerinin vatandaşların elektrik faturalarına etkisini sınırlamayı hedefleyen yasa tasarısı Temsilciler Meclisinde ivme kazanıyor.

Partiler üstü bir nitelik taşıyan Tüketiciyi Koruma Yasası (Ratepayer Protection Act), eyaletlerin elektrik maliyetlerini bireyler yerine teknoloji şirketlerine yükleyen standartları “değerlendirmesini” şart koşuyor.

Söz konusu yasal düzenleme, Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komisyonundaki oylamada 52-0 oy birliğiyle kabul edildi. Bu sonuç, veri merkezlerinin inşasına yönelik tepkilerin parti sınırlarını aştığını gösteriyor.

Teknoloji devlerinin bu yılın başlarında Beyaz Saray’a verdiği taahhüdü yasalaştırmayı amaçlayan metin, eyalet düzenleyici kurumlarını oturum düzenlemekle yükümlü kılıyor.

Düzenleme, büyük veri merkezlerinin elektrik kullanımları doğrultusunda ihtiyaç duyulan yeni enerji üretimi veya iletim hatlarının masraflarını karşılamasını sağlayacak bir standardın görüşülmesini mecbur kılıyor; ancak eyaletleri bu standartları nihai olarak uygulamaya zorlamıyor.

Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Brett Guthrie, yaptığı açıklamada, “Sektörün tamamı değerlendirildiğinde, elektrik faturalarını ödeyen ailelerin ve toplulukların yanında yer alabilecek tek bir yapının varlığı belirginleşti; o da bu komisyondur ve Kongredeki meslektaşlarımızdır” ifadesini kullandı.

Tasarı, Senatoda da karşılık buldu. Cumhuriyetçi Senatör Jon Husted, geçtiğimiz hafta düzenlemeyi Senatoya sundu. Husted’ın sözcüsü, senatörün Temsilciler Meclisindeki komisyon onayından ve partiler üstü destekten memnuniyet duyduğunu, yasanın Senato Enerji ve Doğal Kaynaklar Komisyonundan geçerek nihai onaya ulaşması için çalışmayı sürdüreceğini bildirdi.

Mevzuatın ilerleyişi hızlansa da nihai olarak yasalaşıp yasalaşmayacağı belirsizliğini koruyor.

Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komisyonundaki Cumhuriyetçilerin sözcüsü Matt VanHyfte, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, tasarının komisyondan geçmesinin ardından ilerlemeyi sürdüreceğinden emin olduğunu kaydetti.

Citizens Utility Board bünyesindeki “Daha İyi Bir Şebeke İçin Tüketiciler” kampanyasının direktörü Clara Summers, yasanın eyaletlere doğrudan standart kurma zorunluluğu getirmediğini ancak Kongreden gelen bir yönlendirmenin faydalı olduğunu belirtti.

Summers, “Bu meseleyi proaktif biçimde ele almayan eyaletler var. Dolayısıyla Kongrenin ‘Belirlenen zaman dilimi içinde bu konuyu en azından gündeme almalısınız’ mesajı vermesi olumlu bir teşviktir” dedi.

Summers, tasarının eyaletlerin değerlendirmesine sunduğu standartların veri merkezlerini üretim, iletim, dağıtım ve diğer maliyetlerden sorumlu tutacağını ancak aksiyon alıp almama kararının eyaletlere kalacağını vurguladı.

Enerji ve Ticaret Komisyonundaki bazı Demokratlar yasaya destek vermekle birlikte düzenlemeyi kesin bir çözüm değil, “ilk adım” olarak niteledi.

Demokrat Milletvekili Nannette Barragán, tasarının önemli bir ilkeyi tanıdığını ancak yeterli olmadığını belirterek “Aileleri yüksek elektrik maliyetlerinden korurken aynı zamanda sağlık ve çevre üzerindeki etkileri de ele almak için daha fazlasını yapmalıyız” dedi.

Yapay zeka gelişiminin merkezinde yer alan veri merkezleri, teknoloji şirketlerinin yeni sunucu depoları inşa etme ve hesaplama kapasitesini artırma hamleleriyle birlikte yerel halkın direnciyle karşılaşıyor.

Yerel topluluklar; elektrik fiyatları, su tüketimi ve muhtemel kirlilik endişeleri nedeniyle projelere itiraz ediyor. Bazı uzmanlar bu muhalefeti, istihdam kaybı gibi yapay zekaya yönelik genel kaygılarla da ilişkilendiriyor.

Geçen yıla kadar hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından büyük yatırım fırsatı olarak görülen veri merkezi projelerine kamuoyu desteği geriliyor.

Politico tarafından yayımlanan ankete göre, Amerikalıların yüzde 41’i bölgelerinde bir veri merkezi kurulmasına karşı çıkarken, yüzde 24’ü destek veriyor. Ocak ayında ise projelere karşı çıkanların oranı yüzde 28, destekleyenlerin oranı yüzde 36 seviyesindeydi.

Tasarının sponsorlarından Demokrat Milletvekili Kathy Castor, komisyonun gündemindeki düzenleme paketinin sorunu çözmede yetersiz kaldığını söyledi.

Temsilciler Meclisindeki Cumhuriyetçi çoğunluğa işaret eden Castor, “Çoğunluğun, hane halkı elektrik faturalarını düşürmek için şu anda daha fazla adım atması gerektiğine inanıyorum. Partiler üstü tasarılar iyi birer ilk adım ancak enerji enflasyonunun yaşandığı bu dönemde yetersiz kalıyor” dedi.

Castor, federal düzenleyicilerin yeni enerji kaynaklarının şebekeye bağlanmasını hızlandırmasını öngören kendi tasarısının komisyonda görüşülmemesinden üzüntü duyduğunu ekledi.

Buna karşın Castor, yasanın geliştiricilere “Bir şirket veri merkezi kurmak istiyorsa ihtiyaç duyduğu enerji ve şebeke güncellemelerinin bedelini ödemelidir” mesajı vermesini takdir etti.

Biyolojik Çeşitlilik Merkezinden kıdemli iklim ve enerji politikaları uzmanı Camden Weber ise The Hill’e yaptığı değerlendirmede, “Kongrenin fiyat meseleleriyle ilgilenmesi olumlu. Bir erişilebilirlik krizi yaşıyoruz. İnsanlar faturalarını, özellikle de enerji faturalarını ödemekte zorlanıyor. Ancak veri merkezleriyle ilgili kaygılar sadece bununla sınırlı değil. Çevre sorunları, su kıtlığı, hava kirliliği gibi bir dizi mesele var. Bu tasarı niyet itibarıyla iyi görünse de yeterince ileri gitmiyor” ifadelerini kullandı.

Weber ayrıca yasanın eyaletler için bir zorunluluk değil, isteğe bağlı bir mekanizma öngörmesini de eleştirdi.

Buna karşın bazı milletvekilleri bu esnekliği tasarının olumlu bir yönü olarak değerlendiriyor.

Demokrat Milletvekili Troy Carter, komisyon oturumunda yaptığı konuşmada, “Önemli olan, Washington’ın Louisiana’ya dayatmada bulunmamasıdır. Bu tasarı eyalet düzenleyicilerini belirli bir tarife yapısını kabul etmeye zorlamıyor. Eyalet kamu hizmeti komisyonlarının değerlendirmesi için federal bir standart belirliyor; ardından bu standardın nasıl uygulanacağına kendi kararlarıyla yön vermelerini sağlıyor” dedi.

Carter, yerel yetkililerin bölgelerinin ihtiyaçlarını en iyi bilen aktörler olduğunu vurguladı.

Cumhuriyetçi komisyon sözcüsü Ben Mullany, yasanın politikalara etkisine ilişkin soruya e-posta ile yanıt vererek, şebekenin etkin çalışmasını sağlamak amacıyla eyaletler ve kamu hizmeti şirketleriyle ortak hareket ettiklerini kaydetti.

Mullany, “Tüketiciyi Koruma Yasası, özünde Kongreden eyaletlere güçlü bir sinyal gönderiyor. Eyaletlerin bu büyük bilgi işlem yüklerini incelemesi ve konut abonelerinin bu veri merkezleri için gereken elektriğin üretimi ile iletiminin mali yükünü taşımamasını sağlamak adına çalışması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu yasal düzenleme teknoloji sektörünün tepkisiyle de karşılaşıyor. Birçok büyük teknoloji firması tarafından desteklenen Data Center Coalition (Veri Merkezi Koalisyonu), tasarıda yapılan ve kapsamı yalnızca veri merkezleriyle sınırlandıran son değişikliklere karşı olduğunu bildirdi.

Veri Merkezi Koalisyonu Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) Josh Levi, grubun mevzuatın ilk halini ve amacını desteklediğini belirtti.

Levi, “Ancak Enerji ve Ticaret Komisyonunun yaptığı değişiklikler, tasarının kapsamını daraltarak sadece veri merkezi sektörünü hedef alıyor. Bu durum, ABD’deki operasyonlarını genişleten diğer sektörlerin büyük yük artışlarından doğan maliyetleri karşısında vatandaşları savunmasız bırakıyor” açıklamasını yaptı.