Bizi Takip Edin

Avrupa

AB’den uyarı: Enerji krizi kısa sürmeyecek, evden çalışmaya dönün

Yayınlanma

AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen, Avrupa’nın Ortadoğu’daki savaştan daha uzun sürecek, kalıcı bir enerji kriziyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Jørgensen, vatandaşları evden çalışmaya ve ulaşım alışkanlıklarını değiştirmeye çağırırken; havacılık sektörü artan yakıt maliyetleri ve lojistik zorluklar nedeniyle kitlesel sefer iptalleriyle sarsılıyor.

Avrupa Birliği (AB) Enerji Komiseri Dan Jørgensen, enerji krizinin kısa süreli olmayacağını belirtti. Jørgensen, Avrupalılara evden çalışmaları, daha az araç kullanmaları ve daha az uçmaları çağrısında bulundu.

Basra Körfezi’ndeki bir aylık savaş süresince Avrupa’nın, 2022 yılındaki Rusya’nın Ukrayna işgali sonrasına kıyasla daha az zarar gördüğünü ifade eden Jørgensen, buna karşın kıtanın “Ortadoğu’daki çatışmadan daha uzun sürecek, kalıcı bir enerji kriziyle karşı karşıya olduğu” uyarısını yaptı. Komiser, AB ülkelerini yenilenebilir enerji kaynaklarına (YEK) geçişi hızlandırmaya davet etti.

Enerji altyapısındaki hasar normalleşmeyi engelliyor

Avrupa’nın henüz sonu görünmeyen “çok ciddi bir durumla” karşı karşıya olduğunu vurgulayan Jørgensen, salı günü düzenlenen AB enerji bakanları olağanüstü kriz toplantısının ardından yaptığı açıklamada, “Yarın barış gelse bile, öngörülebilir gelecekte normal hayata dönmeyeceğiz” dedi.

Dünya piyasasına petrol ve sıvılaştırılmış gazın yüzde 20’sini sağlayan Basra Körfezi bölgesindeki enerji altyapısının ağır hasar gördüğünü kaydeden Jørgensen, bombardımanlar sonucunda bu yıkımın sürdüğünü ifade etti.

Fosil yakıt ithalat faturası 14 milyar avro arttı

Krizin ne kadar süreceğini kimsenin bilmediğini ancak bunun kısa olmayacağının altını çizmenin önemli olduğunu belirten Jørgensen, çatışmanın başlangıcından bu yana AB’de petrol ve gaz fiyatlarının yüzde 60-70 oranında arttığına dikkat çekti.

Jørgensen, otuz günlük çatışma süresince AB’nin fosil yakıt ithalat giderlerinin halihazırda 14 milyar avro yükseldiğini kaydetti.

Avro Bölgesi’nde enflasyon bir yıl boyunca Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) yüzde 2’lik hedefi dahilinde kalarak şubat ayında yüzde 1,9 olarak gerçekleşti.

Ancak Eurostat’ın öncü verilerine göre, mart ayında yıllık bazda yüzde 2,5’e yükseldi. Bu aşırı artışın, enerji kaynaklarındaki yüzde 4,9’luk fiyat artışından kaynaklandığı belirtildi.

Enerji ve gıda fiyatlarını hariç tutan çekirdek enflasyon ise 0,1 puan azalarak yüzde 2,3’e geriledi. S&P Global Market Intelligence ekonomisti Diego Iscaro, yüksek enerji fiyatlarının diğer sektörlere yansıyarak gıda ve mal fiyatlarını ısıtması nedeniyle çekirdek enflasyonun yeniden hızlanmasının “sadece an meselesi” olduğunu ifade etti.

Havayolu şirketleri için “varoluşsal” kriz

Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle havacılık yakıtı tedarikinin keskin şekilde azalması ve fiyatların yükselmesi sonucunda havacılık sektörü en çok etkilenen alanlardan biri oldu.

Havayolu şirketleri sefer sayılarını azaltırken fiyatları artırıyor. Bu durumun bir nedeni de Ortadoğu bölgesinden kaçınma zorunluluğu nedeniyle birçok rotanın uzaması olarak gösteriliyor. Uzmanlar, çatışmada gerilim düşse bile fiyatların en az birkaç ay daha yüksek seviyelerde kalacağı uyarısında bulunuyor.

Eskiden Yunan havayolu şirketi Olympic Airways’i yöneten ve şu an Londra merkezli Airline Management Group danışmanlık firmasının başında bulunan Rigas Doganis, mevcut krizi havayolları için “varoluşsal” olarak nitelendirdi.

Doganis, şirketlerin azalan talebi canlandırmak için tarifeleri düşürmeleri gerektiğini, ancak artan yakıt maliyetlerinin onları zam yapmaya zorladığını belirterek bu durumu “mükemmel fırtına” olarak tanımladı.

İskandinav havayolu şirketi SAS’ın CEO’su Anko van der Werff, İsveç gazetesi Dagens Industri’ye yaptığı açıklamada, yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle mart ayında birkaç yüz uçuşu iptal ettiklerini ve nisan ayında yaklaşık bin uçuşu daha iptal edeceklerini duyurdu.

Van der Werff, SAS’ın günde yaklaşık 800 uçuş gerçekleştirmesi nedeniyle bu rakamın düşük olduğunu belirtti.

Ortadoğu’nun ana petrol tedarikçisi olduğu Asya’daki havayolu şirketlerinin krizden daha ağır etkilendiği kaydedildi. Güney Koreli Korean Air nisan ayından itibaren kriz moduna geçerken, Vietnam Airlines jet yakıtı kıtlığı nedeniyle bazı seferlerini iptal etti.

ABD’li United Airlines’ın CEO’su Scott Kirby ise çalışanlara gönderdiği mesajda, yakıt fiyatlarının üç haftada iki kattan fazla artması nedeniyle kısa vadede uçuşların yüzde 5’ini iptal ettiklerini bildirdi.

Enerji bağımsızlığı için “yeşil dönüşüm” çağrısı

Jørgensen, “Özellikle dizel ve havacılık yakıtı olmak üzere petrol tasarrufu için ne kadar çok şey yapabilirsek bizim için o kadar iyi olur” dedi. Uzun vadede AB ülkelerini yeşil enerjiye geçiş çabalarını iki katına çıkarmaya çağıran Jørgensen, “Sonunda durumu tersine çevirmenin ve gerçekten enerji açısından bağımsız hale gelmenin zamanı geldi” ifadesini kullandı.

Ekonomik analiz merkezi Bruegel uzmanları, yayımladıkları yeni raporda, Asya ülkeleriyle bir fiyat savaşından kaçınmak için LNG alımlarının koordine edilmesini ve talebin azaltılmasına yönelik tedbirler alınmasını önerdi.

Bruegel uzmanları, gazla elektrik üretimini yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ikame eden ülkelerin fosil yakıtlara bağlı fiyat şoklarına daha az maruz kaldığını belirterek, bu konuda kapsamlı bir program uygulayan İspanya’yı örnek gösterdi.

Bruegel, fosil dışı kaynaklardan elektrik üretiminin artırılmasının, Avrupa’daki elektrik fiyatları ile fosil yakıt fiyatları arasındaki bağı koparacak ve AB’yi gelecekteki fiyat şoklarından koruyacak “tek yapısal yaklaşım” olduğunu vurguladı.

Avrupa

Viktor Orbán’ın kardeşi gözaltına alındı

Yayınlanma

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını açıkladı. İddialara göre Áron Orbán’ın şirketi, 50 Vietnam vatandaşının iki günlük ilk yardım kursu üzerinden Schengen vizesi almasına aracılık etmekle suçlanıyor.

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu.

Magyar, X hesabından yaptığı paylaşımda, basında yer alan bilgilere göre eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını belirtti.

Magyar, Ulusal Varlık Kurtarma ve Bilgi Koruma Dairesi ile Ulusal Soruşturma Bürosunun tahkikatı sürdürdüğünü kaydetti.

Macar gazetesi Kontroll, daha önce polis tarafından düzenlenen bir operasyonda, aralarında muhtemelen Orbán’ın kardeşinin de bulunduğu birkaç kişinin gözaltına alındığını aktardı.

Telex ise kendi kaynaklarının da operasyonun yapıldığını bildirdiğini ancak Áron Orbán’ın gözaltına alındığını teyit edemediğini yazdı.

Kontroll’ün aktardığına göre gözaltı operasyonu, Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Dairesi (NVVH) ile Ulusal Soruşturma Bürosu (NNI) tarafından yürütüldü.

Operasyon kapsamında toplam birkaç kişi gözaltına alınırken, emniyet güçleri Budapeşte’de ve diğer şehirlerde aramalar gerçekleştirdi.

İddialara göre girişimci Áron Orbán’ın şirketi, Vietnam vatandaşlarını bir Macar üniversitesindeki iki günlük ilk yardım kursuna kaydettirdi ve bu işlem söz konusu kişilerin Schengen vizesi almasını kolaylaştırmış olabilir.

Áron Orbán’ın ayrıca vize başvurularının incelenme sürecinin hızlandırılması talebiyle yetkili makamlara başvurduğu ileri sürüldü.

Népszava gazetesinin 2024 sonbaharında yayımladığı habere göre, eski başbakanın kardeşinin şirketi 50 Vietnam vatandaşının bu kursu tamamlamasına yardımcı oldu.

Gelişmelerin ardından eski Başbakan Viktor Orbán, hükümetin sorumlu tutulmasını talep etti.

Orbán, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, “Bu kirli oyunun amacı, siyasi bir rakibi tasfiye etmek ve tek parti sistemi inşa etmektir” ifadesini kullandı.

Eski Başbakan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hedef benim, kardeşim ise yalnızca bir araç.”

Hükümeti 2010 yılından bu yana yöneten Orbán, Nisan 2026’da yapılan parlamento seçimlerini kaybetmişti.

Seçimde Tisza Partisi parlamentodaki 199 sandalyenin 141’ini kazanmış, Magyar ise 9 Mayıs’ta Başbakanlık görevine başlamıştı.

Orbán daha önce Magyar hükümetine karşı “ulusal direniş” başlattıklarını ilan etmişti.

Orbán, partisi Fidesz’in egemen bir Macaristan’ı savunduğunu, Magyar’ın Tisza Partisi’nin amacının ise Brüksel’e bağımlı bir ülke yaratmak olduğunu iddia etti.

Seçim zaferinin ardından Magyar, önceki hükümet temsilcilerini varlıkları yurt dışına kaçırmak, yolsuzluk yapmak ve bütçeyi zimmete geçirmekle suçladı.

Magyar ayrıca istihbarat servisleri üzerindeki denetimi nedeniyle Orbán’ı sorumlu tutma sözü verdi.

Macaristan Dürüstlük İdaresi Başkanı Ferenc Pál Bíró da Orbán hükümeti döneminde yapılan şüpheli kamu ihalelerinin soruşturulması çağrısında bulundu.

Yolsuzlukla mücadele kurumunun verilerine göre adı açıklanmayan üç şirket, kamu ihale sözleşmelerinin büyük bölümünü yapay olarak şişirilmiş fiyatlarla aldı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Berlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi

Yayınlanma

Sol Parti’nin Berlin eyalet yürütme kurulu kısa süre önce Vanessa Emde’den milletvekilliğinden istifa etmesini talep etti.

Neukölln’den Sol Parti milletvekili Vanessa Emde, partisinin Temsilciler Meclisi’ndeki koltuğundan çekilmesi yönündeki talebini reddetti.

Emre bir basın açıklamasında, görev süresini tamamlamaya devam edeceğini belirtti.

Bu gelişme, Emde ile Sol Parti Berlin yönetimi arasında haftalardır süren bir anlaşmazlığın ortasında yaşandı.

Sol Parti’nin eyalet başkanları Kerstin Wolter ve Maximilian Schirmer, pazar günü ilgili komitelerin bundan sonraki adımları görüşeceğini duyurdu.

dpa’nın elde ettiği bir açıklamaya göre, “Eyalet yürütme kurulu ve Sol Parti milletvekili grubu bu konuda yakın işbirliği içinde hareket edecek.”

İkili, Emde’nin milletvekilliğinden istifa etme niyetinde olmadığını medya haberlerinden öğrendiklerini belirtti.

Berlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi

Eyalet başkanları şöyle devam ettiler:

“Eleştirilerimizin arkasında duruyoruz: Tekrarlanan davranışlarıyla, ortak sorumluluğumuzun üstüne kişisel çıkarlarını koyuyor. Böylece, işbirliği için gerekli olan güveni yok etti.”

Artık Emde’ye güvenmediklerini açıklayan Wolter ve Schirmer, Emde’den “koltuğunu iade etmesini” istediler.

Emde ise bu talebi kesin bir dille reddetti ve “Demokratik yollarla kazanılan koltuklar müzakere konusu olamaz. Elbette görev sürem boyunca görevime devam edeceğim!” diye yazdı.

Temsilciye yöneltilen başlıca suçlama, İsrail’in var olma hakkını reddettiği iddiası. 13 Ekim’de yapılan kurucu grup toplantısında Emde, Sol Parti’nin tüm temsilcileri gibi, antisemitizme karşı bildirgeyi imzalamıştı.

Fakat kısa bir süre sonra bu bildirgeden uzaklaştı ve Instagram’da yayınladığı bir videoda kendi imzasını reddetti. Bu hamle, parti içi çatışmayı daha da şiddetlendirdi.

Sol Parti’nin parlamento liderliği, Ekim ortasında şu açıklamayı yapmıştı: “Partiyle işbirliği yapmayan bir milletvekiliyle bir grup oluşturduğumuzu kabul etmeliyiz.”

Sol Parti’den “antisemitizm” suçlamalarına tepki

Emde, partinin mevcut kararlarına atıfta bulunuyor. Ona göre, bir koalisyon ancak büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasına ilişkin referandum tutarlı bir şekilde uygulanırsa ve Filistin’le dayanışma sürdürülürse bir seçenek olabilir.

Ayrıca Emde, sosyal harcamalardaki kesintileri reddediyor. Eylemlerinin dayanağı olarak iki kararı öne sürüyor: Kudüs Deklarasyonu (JDA) hakkındaki parti kongresi kararı ve Filistinlilere karşı işlenen “İsrail suçlarının” soykırım olarak nitelendirilmesi ve kınanmasına ilişkin karar.

Emde, “İşte bu yüzden seçildim ve kendimi buna adadım,” diye açıkladı.

Emde, 20 Eylül’de Neukölln seçim bölgesinden doğrudan bir sandalye kazanarak Temsilciler Meclisi’ne yeni seçilmişti.

İstifa etmesi yönündeki çağrılara rağmen, Sol Parti’nin meclis grubuna kabul edildi.

Kısa bir süre önce Emde, Sol Parti kongresinin kapsamında düzenlenen bir mitingde Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yanlısı bir aktiviste destek vermişti. 

Okumaya Devam Et

Avrupa

Kuzey Avrupa ülkeleri Rus denizaltılarına karşı deniz ittifakı kuruyor

Yayınlanma

İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çatısı altında Rus denizaltılarını caydırmaya yönelik bir deniz ittifakı kurmak için anlaşmaya vardı. Uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması planlanan mutabakatla on müttefik ülke; ortak mühimmat, personel ve sistem kullanımıyla askeri koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlıyor.

İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu (Arktik) ve Baltık Denizi’nde Rus denizaltılarını caydırmayı da kapsayan deniz işbirliğini güçlendirmek amacıyla bir deniz ittifakı kurma konusunda anlaştı.

İngiltere Genelkurmay Başkanı Richard Knighton, Financial Times gazetesine verdiği mülakatta, kurulacak deniz ittifakının temel hedeflerinden birinin Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu ve Baltık Denizi’nde “Rus denizaltılarını caydırmak” olacağını açıkladı.

İlgili anlaşmanın, Londra liderliğindeki Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çerçevesinde yapılması planlanıyor.

Knighton, İngiltere’nin Rusya kaynaklı tehdidin değerlendirilmesinde Avrupalı müttefiklerini “yakalaması” gerektiğini belirterek, “Bu durum benim hatırladığım en tehlikeli dönem” değerlendirmesini yaptı.

İttifak üyelerinin niyetine değinen askeri yetkili, “mutabakat zaptlarından, fikir alışverişlerinden ve toplantılardan deniz kuvvetlerimizin, hava kuvvetlerimizin ve kara birliklerimizin gerçek anlamda pratik etkileşim tedbirlerine” geçmeyi hedeflediklerini bildirdi.

İngiltere liderliğindeki on Kuzey Avrupa ülkesinden oluşan JEF koalisyonunda Danimarka, Estonya, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve İsveç yer alıyor.

Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre anlaşmanın, salı günü İngiliz Kraliyet Donanmasına ait uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması öngörülüyor.

Gazete, buzulların erimesi neticesinde yeni deniz yollarının açılması ve bölgeden kritik su altı iletişim kablolarının geçmesi nedeniyle Kuzey Atlantik ve Kuzey Kutbu’nun NATO güvenliği açısından taşıdığı önemin arttığını kaydediyor.

Knighton, söz konusu sahanın korunmasının aynı zamanda ABD’nin doğu kıyısının güvenliğini de sağladığını vurguladı.

Avrupa ülkelerinin, ABD Başkanı koltuğunda kimin oturacağından bağımsız olarak kendi savunma kapasitelerini geliştirmesi gerektiğini belirten Knighton, Amerikan odağının Avrupa’dan Hint-Pasifik bölgesine kaymasının Donald Trump’ın başkanlığından çok önce başladığını söyledi.

İngiliz milletvekilleri daha önce Kuzey Kutbu’ndaki askeri güçlerde “bariz boşluklar” bulunduğunu dile getirmişti.

Londra’nın Birleşik Krallık’taki JEF temelinde bir deniz ittifakı kurmayı hedeflediği bilgisi nisan ayı sonunda da basına yansımıştı.

O dönemde İngiliz donanma komutanı (First Sea Lord) Orgeneral Gwyn Jenkins, kurulacak yapının Kuzeybatı Avrupa, Kuzey Atlantik ve Uzak Kuzey’in savunmasını güçlendirmesi gerektiğini belirtmişti.

Jenkins’in planına göre İngiltere liderliğindeki çok uluslu deniz gücü ekipman, mühimmat ve personeli ikame etme, değiştirme ve birleştirme imkanına sahip olacak.

Söz konusu güçler ayrıca ortak sistem ve platformları, dijital ağları, lojistiği ve stokları müşterek kullanacak.

Müttefik donanmaların komutası ise Londra’daki Northwood karargahından icra edilecek.

Yıl sonuna kadar resmi bir ortaklık bildirisi imzalanmasını umduğunu dile getiren Jenkins, belgenin amacının birlikte tatbikat yapacak ve hızla muharebeye girebilecek bir kuvvet oluşturmak olduğunu kaydetmişti.

Jenkins, insanlı ve insansız platformların yanı sıra otonom ve jet motorlu insansız hava araçlarından meydana gelen hibrit bir donanmanın oluşturulmasının hedeflendiğini aktarmıştı.

Jenkins konuya ilişkin olarak, “Zaman kaybedemeyeceğimizi anlıyoruz, bu yüzden bu yılın sonuna kadar hepimizin resmi bir bildiri imzalamasını istiyorum” ifadelerini kullanmıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ülkesinin kimseyi tehdit etmediğini, diğer nükleer güçler gibi stratejik potansiyelini geliştirdiğini kaydetmişti.

Bunun yanı sıra Rusya, Kuzey Kutbu’nu ekonominin gelişimi, egemenliğin korunması ve ulusal güvenliğin tesisi için stratejik önemde bir bölge olarak görüyor.

Bu konuya değinen Putin, Ortadoğu’daki çatışmalar dahil olmak üzere küresel taşımacılık zincirlerindeki aksamalar nedeniyle Kuzey Kutbu’nun öneminin arttığına işaret etmişti.

Rus lider, ülkesinin işbirliğine açık olduğunu fakat bölgedeki çıkarlarını koruyacağını vurgulamıştı.

Bu açıklamanın hemen sonrasında Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, Moskova’nın Kuzey Kutbu’nda güvenliği sağlamak için askeri güç kullanımı dahil tüm vasıtaları devreye almaya hazır olduğunu kaydetmişti.

Gruşko, Rusya’nın Kutup Bölgesi’ndeki askeri faaliyetlerini savunma amaçlı olarak nitelemiş ve altyapı modernizasyonunun kuzey topraklarını geliştirme ihtiyacından kaynaklandığını dile getirmişti.

Gruşko, “Kuzey Kutbu’ndaki ilgili altyapı… hiç kimse için tehdit oluşturmamakta ve ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi ile yerel halkın temel ihtiyaçlarının sağlanmasına yöneliktir” demişti.

Gruşko daha önce de Rusya’nın NATO’nun Kuzey Kutbu’ndaki varlığını artırmasına karşılık vereceği uyarısında bulunmuştu.

Rus yetkili, ittifakın Rusya’nın Kuzey Kutbu bölgesi ve Kuzey Deniz Yolu yakınlarındaki manevralarının Moskova nezdinde özel bir endişe yarattığını ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English