Diplomasi
Bulgaristan nükleer santral için Rusya yaptırımlarını gevşetti

Bulgaristan hükümeti, ülkenin tek nükleer güç santrali olan Kozloduy’un bakımı ve güvenliği için gerekli bazı ekipmanların Rusya’dan ithal edilmesine geçici izin verdi. Enerji Bakanı İva Petrova, nükleer güvenliği sağlamak amacıyla yaptırımlardan istisna tanındığını açıkladı.
Bulgaristan hükümeti, yaptırımlara rağmen ülkenin tek nükleer güç santrali olan Kozloduy için Rusya’dan gerekli ekipmanların satın alınmasına geçici olarak izin verdi.
Karar, kabine toplantısının ardından Bulgaristan Enerji Bakanı İva Petrova tarafından açıklandı.
Ülke medyasından Dnevnik’in aktardığına göre, daha önce Rusya’ya yönelik yaptırımlar kapsamında yasaklanan bazı ürünlerin ithalatına bu kararla yeşil ışık yakıldı.
24 Chasa gazetesinin ayrıntılarını paylaştığı karara göre, nükleer santral yönetimi, onarım çalışmaları için ihtiyaç duyulan Rus menşeli demir ve çelik ürünlerinin ithalatı kapsamında belirli yüklenicilerle devlet sözleşmeleri imzalayabilecek.
Yaptırımlardan muafiyet hakkı, ilgili sözleşmelerin geçerlilik süresiyle sınırlandırıldı.
Bakan Petrova, yaptırımların geçici olarak esnetilmesinin nükleer güvenliği sağlamak, santralin arızasız çalışmasını sürdürmek ve Kozloduy’un beşinci ile altıncı bloklarının yüksek işletme standartlarına uymasını garanti altına almak için gerekli olduğunu ifade etti.
Haberde aktarılan bilgilere göre, santralin sorunsuz çalışması, ekipman geliştiricileri, inşaatçıları ve üreticilerinden gelecek düzenli parça ve bileşen tedarikine dayanıyor.
Tesis bünyesindeki sistem ve ekipmanların büyük kısmının Rus menşeli olması sebebiyle, teknik gereksinimler doğrultusunda beşinci ve altıncı bloklara mal tedarikine yönelik bir dizi sözleşmenin Rus yüklenicilerle imzalandığı veya imzalanması gerektiği belirtildi.
Kozloduy Nükleer Güç Santrali, Bulgaristan’ın tek nükleer santrali ve ülkedeki en büyük elektrik üreticisi konumunda bulunuyor. Tesis, Bulgaristan’ın yıllık ulusal elektrik üretiminin üçte birinden fazlasını tek başına karşılıyor.
Başkent Sofya’ya yaklaşık 200 kilometre mesafede bulunan ve 1974 yılında işletmeye alınan santralde başlangıçta altı enerji bloğu faaliyet gösteriyordu.
İlk dört bloğun faaliyeti, Bulgaristan’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde, 2000’li yıllarda durdurulmuştu. Modernize edilen beşinci ve altıncı bloklar ise aktif olarak çalışmaya devam ediyor.
Bulgaristan hükümeti benzer bir ithalat iznini Mart 2023’te de vermişti. Dönemin Enerji Bakanı Rosen Hristov, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, henüz alternatif tedarikçi bulunamayan acil yedek parça, hizmet ve malzemelerin söz konusu olduğunu belirterek, yeni yüklenici arayışlarının sürdüğünü kaydetmişti.
Diplomasi
Avrupa liderleri G7’de Trump’tan Rusya görüşmelerine destek isteyecek

Bloomberg’in kaynaklara dayandırdığı haberine göre İngiltere, Fransa ve Almanya, G7 zirvesinde ABD Başkanı Donald Trump’ı Rusya ile yeni müzakere şartlarını desteklemeye ikna etmeyi hedefliyor. Avrupa liderleri, Ukrayna’da mevcut cephe hattı boyunca ateşkes ve güvenlik garantilerini içeren bir çerçeve üzerinde destek arıyor.
Bloomberg’in kaynaklara dayandırdığı haberine göre İngiltere, Fransa ve Almanya, ABD Başkanı Donald Trump’ı Rusya ile Ukrayna arasında yeni müzakere şartlarını desteklemeye ikna etmek amacıyla yaklaşan G7 zirvesini kullanmayı planlıyor.
Zirve 15-17 Haziran tarihlerinde Fransa’nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenecek. Trump, 4 Haziran’da yaptığı açıklamada toplantıya katılacağını duyurmuştu.
Habere göre Londra, Paris ve Berlin, çatışma sahasındaki mevcut durumun, Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Alaska’da yapılan zirvenin ardından ortaya çıkan şartların ötesine geçen yeni müzakere imkanları sunduğunu düşünüyor.
Üç ülkenin temel talepleri, 7 Haziran’da Londra’da yapılan görüşmelerin ardından Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yayımlanan ortak bildiride yer aldı.
Öneriler arasında, diyalog için başlangıç noktası olarak mevcut cephe hattı boyunca derhal ateşkes ilan edilmesi var.
Teklifler ayrıca, çok uluslu barış gücü birliklerinin konuşlandırılması ihtimali de dahil olmak üzere Ukrayna’ya güvenlik garantileri verilmesini öngörüyor.
Bloomberg, Avrupalı siyasetçilerin müzakere sürecinde daha aktif bir rol üstlenmeye çalıştığını, bunun nedenlerinden birinin Washington’un dikkatini büyük ölçüde İran ile yaşanan çatışmaya yöneltmesi olduğunu yazdı.
Habere göre amaç, Trump’tan destek almak, Rusya üzerindeki baskıyı artırmak ve Rusya, Ukrayna, ABD ile Avrupa Birliği’nin katılacağı tam kapsamlı bir diyalog sürecini yakın zamanda başlatmak.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise daha önce yaptığı açıklamada müzakerelerin başlaması için çatışmaların durdurulmasının gerekli olmadığını söyledi. Putin ayrıca sahadaki durumun Kiev’in lehine gelişmediğini ifade etti.
Putin, 2024 yazında yaptığı açıklamada Rusya’nın ateşkese hazır olduğunu, ancak bunun için Ukrayna birliklerinin Donetsk Halk Cumhuriyeti (DHC), Lugansk Halk Cumhuriyeti (LHC), Zaporojye ve Herson bölgelerinden, Kiev’in kontrolündeki kesimler de dahil olmak üzere tamamen çekilmesi gerektiğini belirtmişti. Putin, Ukrayna’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesini de şartlar arasında sıralamıştı.
Moskova ayrıca Kırım, Sivastopol, DHC, LHC, Zaporojye ve Herson bölgelerinin Rusya’nın parçası olarak uluslararası düzeyde tanınmasını ve Batı yaptırımlarının kaldırılmasını talep ediyor.
Putin, çatışmaların devam etmesi halinde müzakere şartlarının “sahadaki gerçekler” doğrultusunda değişebileceği uyarısında bulunmuştu.
Diplomasi
Çin, AB ile yapılacak iki toplantıyı son anda iptal etti

Financial Times’ın haberine göre Çin, haziran ayında yapılması planlanan iki üst düzey Avrupa Birliği görüşmesini iptal etti. Resmi bir gerekçe açıklanmazken gazete, kararı Pekin ile Brüksel arasında ticaret ve teknoloji alanlarında artan anlaşmazlıklarla ilişkilendirdi.
Financial Times’ın (FT) haberine göre Çin, bu ay yapılması planlanan Avrupa Birliği ile iki önemli diplomatik görüşmeyi aniden iptal etti.
Gazetenin kaynaklarına dayandırdığı haberde, iptal edilen görüşmelerin dijital konulara ilişkin bakanlık düzeyindeki toplantı ile Avrupa Birliği diplomatik servisinin genel sekreter yardımcısı Olof Skoog’un katılacağı bir görüşme olduğu belirtildi.
İptallere ilişkin resmi bir gerekçe açıklanmadı. Ancak FT, bu tür adımların zaman zaman siyasi hoşnutsuzluğun göstergesi olarak kullanıldığına dikkat çekti.
Gazete, geçen yıl Avrupa Birliği’nin de ticari anlaşmazlıklarda ilerleme sağlanamaması nedeniyle Çin ile ekonomik görüşmeleri askıya aldığını hatırlattı.
Bu kez Pekin, ticaret savaşı ortamında Brüksel’e yönelik bir baskı kampanyası yürütüyor. Haberde, Çin’in Avrupa Birliği’ne ihracatının ocak-mayıs döneminde yüzde 16,4 arttığı, buna karşılık AB’nin çeşitli önlemler almaya başladığı belirtildi.
Bu kapsamda Brüksel’in, Çinli şirketlerin kamu ihalelerine katılımını sınırlayacak ve Avrupa şirketlerini satın almalarını engelleyecek kurallar hazırladığı aktarıldı.
Ayrıca Avrupa Komisyonu’nun bazı Çinli şirketleri telekomünikasyon ağları ve güneş enerjisi sistemlerinden dışlayacak düzenleme değişiklikleri önerdiği ifade edildi.
FT, Çin devlet medyasındaki söylemleri de inceleyerek yaklaşan Avrupa Birliği Zirvesi öncesinde yayınların daha “uyarıcı” bir tona geçtiği sonucuna vardı. Çin, AB ile planlanan iki üst düzey görüşmeyi iptal etti
Gelecek hafta Brüksel’de yapılması beklenen zirvede, Çin’e yönelik daha sert bir politikanın ele alınmasının beklendiği kaydedildi.
Haziran ayının başında Avrupa Parlamentosu’nun en büyük grubu olan Avrupa Halk Partisi’nin lideri ve Almanya’daki Hristiyan Sosyal Birlik’in (CSU) genel başkan yardımcısı Manfred Weber, Avrupa Birliği’ni Çin’e karşı daha sert bir ticaret politikası izlemeye çağırmıştı.
Weber, “Çin sanayisi nedeniyle günde neredeyse 1 milyar avroya ulaşan ticaret açığının” Avrupa Birliği ülkelerinin sanayisi için tehdit oluşturduğunu söylemişti.
Pekin ile Brüksel arasındaki ilişkiler son yıllarda Avrupa Birliği’nin ticaret politikaları nedeniyle giderek daha karmaşık hale geldi.
Bloomberg, 2025 sonbaharında Avrupa Birliği’nin Çinli şirketleri Avrupa pazarına erişim karşılığında teknoloji transferine zorlayabilecek bir düzenlemeyi değerlendirdiğini aktarmıştı. Haberde özellikle otomobil ve batarya üretimi gibi stratejik sektörlerin hedef alındığı belirtilmişti.
Buna karşılık Çin Ticaret Bakanlığı, Avrupa Birliği’ni korumacılıkla suçlayarak bu tür adımların adil rekabet ilkelerini zedelediğini ve küresel tedarik zincirleri açısından risk oluşturduğunu açıklamıştı.
Mart 2026’da Avrupa Birliği, otomotiv, metalürji ve yeşil teknolojiler gibi sektörlerde kamu desteğinden yararlanacak şirketler için Avrupa menşeli bileşen kullanımına ilişkin şartlar içeren “Made in Europe” yasa tasarısını sundu.
Bunun ardından Pekin, Çinli şirketlerin çıkarlarının zarar görmesi halinde Brüksel’in olası karşı önlemlerle karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
Diplomasi
Ermenistan’da eksik oy pusulası tartışması büyüyor

Ermenistan’da Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan ittifakı, Erivan’daki 12/13 numaralı seçim merkezinde oy verme sonuçlarının geçersiz sayılmasını talep etti. Talebin gerekçesi olarak, Ulusal Demokratik Kutup Partisi’ne ait oy pusulalarının seçim merkezinde bulunmaması gösterildi. Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Vaagn Ovakimyan, konuyla ilgili kararın 14 Haziran’da açıklanacağını söyledi.
Ermenistan’da Rus iş insanı Samvel Karapetyan’ın liderliğini yaptığı Güçlü Ermenistan ittifakı, Erivan’daki 12/13 numaralı seçim merkezinde oy verme sonuçlarının geçersiz sayılması talebiyle başvuruda bulundu.
Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonu (MSK) Başkanı Vaagn Ovakimyan, Armenia Today’in aktardığı açıklamasında, Güçlü Ermenistan’ın söz konusu seçim merkezi için sonuçların geçersiz ilan edilmesini talep ettiğini söyledi.
Ovakimyan, seçim merkezinde 8 numarayla yarışan partilerden birine ait oy pusulalarının bulunmadığının, bir seçmenin bu pusulaları talep etmesi üzerine ortaya çıktığını belirtti.
Ovakimyan, “Tüm yanıtlar 14 Haziran’daki kararda yer alacak” diye konuştu.
Ermenistan MSK’sı, 8 numarayı Ulusal Demokratik Kutup Partisi’ne vermişti. Tartışmanın merkezindeki 12/13 numaralı seçim merkezi Erivan’da bulunuyor.
Daha önce 8 Haziran’da Bağımsız Gözlemci misyonunun temsilcisi Daniel İoannisyan da, 12/13 numaralı seçim merkezindeki sonuçların geçersiz sayılması ya da burada yeniden oylama yapılması talebinde bulunacaklarını açıklamıştı.
Aysor’un aktardığına göre İoannisyan, bu talebin gerekçesinin Ulusal Demokratik Kutup Partisi’ne ait oy pusulalarının seçim merkezinde bulunmaması olduğunu söylemişti.
Ermenistan’da 7 Haziran’da Ulusal Meclis seçimleri düzenlendi. Oyların yüzde 100’ünün sayılmasının ardından açıklanan ön sonuçlara göre iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi oyların yüzde 49,81’ini aldı. Başbakan Nikol Paşinyan daha önce partisinin seçimleri kazandığını açıklamıştı.
Seçimlerde ikinci sırayı yüzde 23,29 oyla Güçlü Ermenistan ittifakı alırken, Ermenistan İttifakı yüzde 9,94 oyla üçüncü oldu. Müreffeh Ermenistan Partisi ise yüzde 3,996 oy alarak seçim barajını aşamadı. Parlamento seçimlerine katılım oranı yüzde 58,97 olarak açıklandı.
Ermenistan MSK’sı, 555 sandık kurulu için oyların yeniden sayılmasına yönelik başvuru yapıldığını da bildirdi.
AGİT gözlemcileri Ermenistan seçimlerindeki ihlalleri açıkladı
Güçlü Ermenistan lideri Karapetyan, mevcut yönetimin hedeflediği ölçüde bir seçim zaferi elde edemediğini söyledi. Karapetyan ayrıca yetkililerin Güçlü Ermenistan’a karşı “özel operasyonlar” yürüttüğünü öne sürdü. Karapetyan’ın açıklamasına göre, ittifakın 100’den fazla destekçisi gözaltına alındı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova ise Ermeni makamlarını serbest seçimlere ilişkin demokratik usulleri ağır biçimde ihlal etmekle suçladı.
Zaharova, seçim kampanyasının ve oy verme sürecinin muhalefete yönelik sert baskılar altında gerçekleştiğini savundu.
Parlamento seçimlerine ilişkin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) gözlem misyonu tarafından yayımlanan ön raporda da Paşinyan’ın seçim kampanyası sırasında muhalefet güçlerini tehdit ettiği belirtildi.
Görüş1 hafta önceXi liderliğinde yükselen Çin diplomasisi: Bütün yollar Pekin’e çıkıyor
Görüş2 hafta önceÇok kutupluluğun çift yönlü asimetrisi: Yeni dünya dengesini nasıl bulacak?
Dünya Basını1 hafta önceABD’li iktisatçı Wolff: Küresel güney artık yeni bir dünya düzeni kuruyor
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 1
Dünya Basını2 hafta önceKomünizme karşı siper olarak Siyonizm
Diplomasi7 gün önceErmenistan ve ABD, Trump koridoru projesi için anlaşma imzaladı
Görüş3 gün önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 3
Asya1 hafta önceÇin, Japonya ve Filipinler’in sınır görüşmelerine genişletilmiş deniz devriyeleriyle karşılık verdi









