Çin Merkez Bankası, en az on yıl sonra ilk kez hazırladığı bağımsız beş yıllık planda yuanın küreselleşmesini hedefliyor. Analiste göre strateji, Pekin’in finansal güç merkezi olma hedeflerini yönlendirebilecek “güçlü bir merkez bankası” inşa etme çabasına işaret ediyor

Çin Merkez Bankası, önümüzdeki beş yıla ilişkin stratejik önceliklerini bağımsız bir plan halinde ortaya koydu. Pekin, ülkeyi büyük bir “finansal güç merkezi” haline getirmeye çalışırken yuanın uluslararasılaşmasını gündemin üst sıralarına yerleştirdi.

Çin Halk Bankası (PBOC), pazartesi günü yayımladığı açıklamada, yeni bir reform ve kalkınma planı kapsamında 15. Beş Yıllık Plan dönemi için genel hedeflerini açıkladı. Bu ana plana dokuz ayrı eylem planı eşlik edecek. Belgeye göre önceliklerden biri, yuanın uluslararası ticaret, yatırım ve finansmandaki rolünü genişletmenin yanı sıra offshore yuan piyasalarını geliştirerek para biriminin küresel kullanımını ilerletmek olacak.

PBOC ayrıca, sınır ötesi yuan ödeme sistemini güçlendirmeyi ve sistemi daha “çok katmanlı ve geniş tabanlı” hale getirmeyi hedeflediğini belirtti. Bu yaklaşım, ABD dolarına dayalı küresel finans sistemine bağımlılık konusundaki kaygılar sürerken Pekin’in son yıllarda yuanın uluslararasılaşmasını teşvik etme ve alternatif ödeme altyapıları geliştirme yönündeki çabalarıyla örtüşüyor.

Bu çeşitlendirme çabaları, son dönemde hızla büyüyen panda tahvili piyasasındaki genişlemeyle birlikte ivme kazandı. Çin iç piyasasında yabancı kuruluşlar tarafından ihraç edilen yuan cinsinden borçlanma araçları olan panda tahvilleri, yatırım bankası Goldman Sachs tarafından “tarihi bir fırsat” olarak nitelendirildi.

Standard Chartered’ın Büyük Çin ve Kuzey Asya Başekonomisti Ding Shuang, merkez bankasının kendi başına yayımladığı bağımsız beş yıllık planların geçmişte nispeten nadir görüldüğünü söyledi.

“Mevcut adım, Çin’in finansal bir güç merkezi olma vizyonunda ‘güçlü bir merkez bankası’ inşa edilmesine verilen önemle bağlantılı olabilir,” dedi.

South China Morning Post tarafından yapılan incelemeye göre PBOC, 13. veya 14. Beş Yıllık Plan dönemlerinde bağımsız bir beş yıllık plan yayımlamadı. Önceki planlar genellikle daha geniş finans sektörünü kapsıyor ve diğer kamu kurumlarıyla ortaklaşa hazırlanıyordu.

“Finansal güç merkezi” şeklindeki genel vizyon, 2023 yılında beş yılda iki kez düzenlenen Merkezi Finans Çalışmaları Konferansı’nda ortaya çıktı. Cumhurbaşkanı Xi Jinping bu vizyonu altı temel sütun üzerinden tanımladı; bunların başında uluslararası alanda yaygın biçimde kullanılan “güçlü bir para birimi” ile “güçlü bir merkez bankası” yer alıyor.

PBOC açıklamasında ayrıca, Şanghay’ın uluslararası bir finans merkezi olarak gelişiminin hızlandırılması, Hong Kong’un mevcut küresel finans merkezi statüsünün güçlendirilmesi ve “daha açık koşullar altında finansal istikrarı koruma kapasitesinin artırılması” çağrısında bulundu.

Merkez bankası bunun yanı sıra, yuanın döviz kurunun oluşumunda piyasa güçlerinin belirleyici olmasına izin verme ve para birimini makul ve dengeli bir seviyede genel olarak istikrarlı tutma yönündeki tutumunu yineledi.

Yurt içinde ise PBOC, büyük ulusal stratejilere, stratejik sektörlere ve ekonominin zayıf halkalarına “hedefli ve güçlü” destek sağlamak amacıyla finans politikası çerçevesini geliştirme taahhüdünde bulundu. Planda ayrıca teknolojik inovasyonu destekleyen bir finans sistemi oluşturulması, tahvil piyasası bünyesinde bir “teknoloji kurulu” geliştirilmesi ve tüketici harcamalarını artırmak amacıyla finansal teşviklerin güçlendirilmesine yönelik girişimler öne çıkarıldı.

PBOC ayrıca makro ihtiyati denetimin kapsamını genişletmeyi, düzenleyici araç setini çeşitlendirmeyi ve dijitalleşmiş, hukukun üstünlüğüne dayalı bir merkez bankasının geliştirilmesini ilerletmeyi planladığını belirtti.

Çin Merkez Bankası açıklamasında, “Çin Halk Bankası, planda ortaya konulan tedbirleri hayata geçirmek, Çin’in finansal bir güç merkezi haline gelmesini hızlandırmak ve yüksek kaliteli ekonomik kalkınmayı desteklemek için elinden gelen tüm çabayı gösterecektir,” ifadelerini kullandı.

Savunma Bakanlığı yetkilileri salı günü yaptığı açıklamada, Güney Kore’nin nükleer enerjili denizaltı programından sorumlu yeni birimlerin bu hafta Savunma Bakanlığı ve silah tedarik kurumu bünyesinde faaliyete geçirileceğini bildirdi. Güney Kore böylece askeri denizaltı inşa etme çalışmalarını hızlandırmayı hedefliyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Jang Bogo N programının geliştirilmesini denetlemek ve ilgili kurumlarla işbirliğine öncülük etmek üzere Savunma Bakanlığı bünyesinde bir politika ve planlama birimi kurulacak.

Yeniden yapılanma planı gün içinde yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında onaylandı ve cuma günü resmen yürürlüğe girecek.

Yeni birim, nükleer enerjinin kullanımına ilişkin uluslararası güvenlik önlemlerini denetleyen Birleşmiş Milletler nükleer gözlem kuruluşu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve ABD ile yapılacak istişareler yoluyla nükleer yakıt kullanımına ilişkin hukuki ve kurumsal çerçevenin oluşturulmasını amaçlayan çalışmalardan sorumlu olacak.

Birim ayrıca Ulusal Meclis’te nükleer enerjili denizaltı programına ilişkin özel bir yasanın çıkarılması için de çalışacak.

Savunma Tedarik Programı İdaresi (DAPA) ise mevcut denizaltı program ofisini daha büyük bir birime dönüştürdü. Bu birim altında, gemilerin tasarım ve inşasının yanı sıra yakıt için nükleer reaktörlerin temini dahil olmak üzere tüm geliştirme süreciyle ilgilenecek iki ekip oluşturuldu.

Güney Kore, Kuzey Kore’den kaynaklananlar da dahil olmak üzere bölgesel tehditlere karşı caydırıcılığını artırma çabalarının bir parçası olarak, yüzde 20’nin altında zenginleştirilmiş yüksek yoğunluklu düşük zenginleştirilmiş uranyumla çalışan nükleer tahrikli denizaltılar inşa etmeyi öngören Jang Bogo N programını mayıs ayı sonlarında açıkladı.

Washington projeye Seul’e yeşil ışık yaktı ve iki taraf, liderlerinin geçen yıl ekim ayında düzenlenen zirvede vardığı güvenlik anlaşmasını ileriye taşımak amacıyla ön görüşmelere başladı.

Güney Kore, Washington ile imzaladığı nükleer işbirliği anlaşması uyarınca uranyumu askeri amaçlarla kullanmaktan fiilen men edilmiş durumda. Bu nedenle, konvansiyonel silahlarla donatılmış nükleer tahrikli taarruz denizaltılarını edinmek için ABD’nin desteklediği özel düzenlemelere ihtiyaç duyuyor.

Hükümet, ilk denizaltıyı 2030’ların ortalarına kadar denize indirmeyi, savaş gemisini ise 2030’ların sonlarında operasyonel hizmete sokmayı planlıyor.

Ordunun hedeflenen dönem içinde en az üç adet 8 bin tonluk nükleer enerjili denizaltı inşa etmeyi amaçladığı değerlendiriliyor.

Vietnam, yerli üretim en büyük denizaltı savunma gemisinin inşasına başladı

Vietnam, ülkenin bugüne kadar yerli imkanlarla üretilen en büyük ve en gelişmiş denizaltı savunma fırkateyni olarak tanımladığı savaş gemisinin inşasına başladı. Gelişmeyi, orduya ait bir gazete duyurdu.

Quan Doi Nhan Dan gazetesinin pazartesi günü geç saatlerde yayımladığı habere göre gemi, Savunma Bakanlığına bağlı Da Nang kentindeki Song Thu Tersanesi’nde inşa ediliyor. Gemide kullanılacak silahların ve askeri teçhizatın büyük bölümü de ülke içinde geliştirilecek veya monte edilecek.

Uzun süredir diğer kıyıdaş ülkelerle Güney Çin Denizi’nde deniz yetki alanı anlaşmazlıkları yaşayan Vietnam, kendi yerli savunma üretim kapasitesini artırmaya çalışıyor.

Hükümetten yapılan açıklamaya göre proje, Vietnam’ın “özerk, kendine yeterli, kendi gücünü geliştiren, çift kullanımlı ve modern” bir savunma sanayisi oluşturma politikasını yansıtıyor.

Haberde, ordu tarafından işletilen telekomünikasyon ve teknoloji grubu Viettel’in, diğer savunma araştırma ve üretim birimleriyle birlikte geminin inşası sürecinde donanma ve Song Thu Tersanesi ile yakın çalışacağı belirtildi. Bu işbirliği, silah ve teçhizatın geliştirilmesi ve gemiye entegrasyonunu da kapsayacak.

Vietnam donanması son birkaç on yılda kapsamlı bir modernizasyon sürecinden geçti. Bu kapsamda Rus yapımı Kilo sınıfı denizaltılar ve Gepard sınıfı fırkateynler satın alınırken, yerli üretim füze botları ve devriye gemilerinden oluşan filo da giderek genişletildi.

Vietnam, yerli savunma üretimini artırmak ve askeri teçhizat tedarik kaynaklarını çeşitlendirmek amacıyla, iki yılda bir düzenlenen Vietnam Uluslararası Savunma Fuarı’nın üçüncüsüne aralık ayında Hanoi’de ev sahipliği yapacak.