Bizi Takip Edin

Diplomasi

Dünya piyasaları Maduro’nun kaçırılarak alıkonulmasına nasıl tepki verdi?

Yayınlanma

ABD güçlerinin Venezuela Devlet Başkanı Maduro’yu kaçırarak yargılamak üzere New York’a götürmesi küresel piyasalarda sert fiyatlamalara yol açtı. Operasyonun ardından jeopolitik risk algısıyla altın ve gümüşte rekor artışlar görülürken, ABD’nin Venezuela petrollerini yöneteceği beklentisi petrol fiyatlarını aşağı çekti.

ABD ordusunun 3 Ocak gecesi düzenlediği operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores’i kaçırarak ABD’ye götürmesi, 2026 yılının ilk işlem gününde küresel piyasaların ana gündem maddesi oldu.

Adalet Bakanı Pam Bondi, Maduro ve eşinin “narkoterör”, silah bulundurma ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılanacağını açıkladı. Çiftin bugün TSİ 20.00’de New York’ta federal mahkemeye çıkarılması bekleniyor.

Karakas yönetimi durumu “askeri saldırı” olarak nitelendirip Birleşmiş Milletlere (BM) başvuracağını duyururken, Moskova “seçilmiş bir devlet başkanının kaçırılmasını” kınadı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’ın bu Güney Amerika ülkesini “yöneteceğini” söylemesi ise piyasalardaki dengeleri değiştirdi.

Amerikan işgalinin bilançosu: 80 Venezuelalı, 32 Kübalı hayatını kaybetti

Altın ve gümüşte ‘güvenli liman’ alımları hızlandı

Haftanın ilk işlem gününde artan jeopolitik tansiyon, yatırımcıları güvenli liman varlıklarına yöneltti. New York Ticaret Borsasında (COMEX) şubat vadeli altın kontratları yüzde 2,3 artışla ons başına 4 bin 430,3 dolara yükseldi.

Gümüş tarafında ise yükseliş daha sert oldu. Mart vadeli gümüş kontratları yüzde 6,04 değer kazanarak 75,3 dolar seviyesini test etti.

Uzmanlar, gümüşteki bu rallide jeopolitik risklerin yanı sıra ABD yönetiminin değerli metal ithalatına gümrük vergisi getirebileceği endişesinin de etkili olduğunu belirtiyor.

Petrol fiyatlarında ters köşe: Üretim artışı beklentisi fiyatları düşürdü

Petrol zengini bir ülkede yaşanan askeri müdahalenin normal şartlarda fiyatları yukarı çekmesi beklenirken, piyasa bu kez farklı bir tepki verdi.

Londra merkezli ICE borsasında mart vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 düşüşle 60,2 doları gördü. İşlemler gün içinde 60,3 dolar seviyesinde dengelendi.

OPEC verilerine göre Venezuela, 303,22 milyar varil ile dünya kanıtlanmış petrol rezervlerinin yüzde 17,5’ine sahip. Ancak yıllardır süren yatırım eksikliği ve ambargolar nedeniyle üretim küresel arzın yüzde 1’inin altına inmiş durumda.

Goldman Sachs analistleri, ABD’nin kontrolü ele almasıyla Venezuela’daki üretimin uzun vadede artabileceğini, bunun da fiyatları baskılayabileceğini belirtiyor.

Banka, altyapıdaki bozulma nedeniyle toparlanmanın kademeli olacağını vurgulayarak 2026 yılı için ortalama Brent petrol tahminini 56 dolarda sabit tuttu.

Dolar güçlendi, korku endeksi geriledi

ABD doları, belirsizlik ortamında diğer para birimleri karşısında değer kazandı. Dolar Endeksi (DXY) yüzde 0,3 artışla 98,1 puana ulaştı. Bloomberg’e göre yatırımcılar, Maduro sonrası süreçteki belirsizlik nedeniyle dolara yöneldi.

Öte yandan, piyasadaki korku ve beklentiyi ölçen VIX endeksi yüzde 3 düşüşle 14,5 puana geriledi. Oversea-Chinese Banking analisti Christopher Wong, “Venezuela’daki gelişmeler uzun süreli bir savaştan ziyade hızlı bir çözüme işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Trump konuştu, ABD enerji tekelleri uçuşa geçti

New York borsası açılmadan önce vadeli endekslerde pozitif bir seyir izlendi. S&P 500 vadeli endeksi yüzde 0,17, teknoloji ağırlıklı NASDAQ yüzde 0,48 ve Dow Jones yüzde 0,06 yükseldi.

Ancak asıl hareketlilik enerji hisselerinde yaşandı. Başkan Trump’ın Maduro’nun devrilmesinin ardından ABD’nin Venezuela petrol sahalarını “yöneteceğini” ima etmesi, Amerikan petrol şirketlerinin hisselerine alım getirdi:

Chevron: Yüzde 10,2 artışla 171,74 dolar.

ConocoPhillips: Yüzde 9,4 artışla 105,75 dolar.

Exxon Mobil: Yüzde 4,6 artışla 128,28 dolar.

Occidental Petroleum: Yüzde 2,4 artışla 43,38 dolar.

Amerikan finans devleri Maduro sonrası Venezuela’ya “çökme” hazırlığında

Avrupa ve Asya borsaları pozitif ayrıştı

Avrupa borsaları güne alıcılı başladı. Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,45, İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,49 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,62 değer kazandı.

Asya piyasalarında ise teknoloji ve yapay zeka yatırımları, jeopolitik riskleri gölgede bıraktı. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,03 artışla 51 bin 865 puana çıkarken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,43 yükseldi. Çin borsaları ise petrol şirketlerindeki satış baskısı nedeniyle karışık bir seyir izledi.

Moskova borsasında yaptırım ve savaş baskısı

Rusya piyasaları ise yeni yıla satıcılı başladı. Moskova Borsası (MOEX) endeksi yüzde 0,93 düşüşle 2 bin 740,81 puana geriledi.

Alfa-Investments uzmanları, düşüşte artan jeopolitik gerilimin, ABD’nin Rusya’ya yönelik yeni yaptırım ihtimalinin ve tatil döneminde Ukrayna krizinin çözümüne dair bir ilerleme sağlanamamasının etkili olduğunu vurguladı.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English