Avrupa
Greenpeace, İsviçre’nin nükleer santral yasağından geri adım atmasına tepki gösterdi

Haber: Bilge Dilay Misir
İsviçre Enerji Bakanı, 2017 yılında referandumla belirlenen nükleer santral inşasını yasaklayan yasanın düzenlenmesi kapsamında nükleer santrallerin yeniden inşaata açılmasına yönelik açıklama yaptı. Greenpeace ve İsviçreli sivil toplum kuruluşu KlimaSeniorinnen Schweiz yapılan açıklamalara karşı çıkarak konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıyacaklarını söyledi.
2011 yılında yaşanan Japonya’nın, tsunami felaketi sebebiyle ortaya çıkmış Fukuşima Nükleer Santrali faciasının ardından İsviçre, 2017 yılında nükleer santrallerin kademeli olarak kullanımdan kaldırılmasına ve inşasının yasaklanmasına ilişkin referandum yaptı. Referandumun ardından yasa yürürlüğe girdi. Geçen yıl ise 2050 yılına kadar karbon nötrlüğüne ulaşmayı amaçlayan iklim yasası oy çokluğuyla kabul edildi. Onaylanan yasanın ardından ülkede, bu sene karbon salınımı yaptığı bilinen nükleer santrallerin yeniden inşaata açılmasına yönelik açıklamalar tartışma yarattı.
Enerji Bakanı Albert Rösti, hükümetin gelecek yıl parlamentoda tartışılabilmesi için 2024 yılı sonuna kadar nükleer mevzuatın değiştirilmesine yönelik bir teklif sunacağını açıkladı. Teklif, parlamentoda değerlendirildikten sonra referanduma sunulacak.
9 Haziran 2024 tarihinde yenilenebilir enerjilerle güvenli elektrik arzına ilişkin yasanın kabul edilmesinin beraberinde Albert Rösti; iklim hedefleri, jeopolitik belirsizlikler ve artan nüfustan kaynaklı yeni doğalgaz santrallerinin bir seçenek olmaktan çıktığını belirtip “Son yıllarda elektrik piyasasındaki ve enerji politikasındaki durum temelden değişti” şeklinde konuştu. Bakan, nükleer enerjinin bir seçenek olmadığını ama gerekirse önümüzdeki 15 yıl içerisinde yeni bir nükleer santral inşasına başlanabileceğini söyledi. Muhtemel tüm gelişim ve teknolojilere açık kapı olduklarını belirten Rösti, “Şimdi harekete geçmezsek 20 yıla çok geç kalmış olabiliriz” açıklamasını yaptı. Enerji Bakanı, 2017’de kabul edilen nükleer santrallerin inşasını yasaklayan yasanın kaldırılması için anayasal değişikliğe gidilmenin gerekmediğini vurgulayarak yasama düzeyinde bir düzenlemenin yeterli olduğunu belirtti.
MEVCUT NÜKLEER SANTRALLER KULLANILAN ELEKTRİĞİN 3’TE 1’İNİ KARŞILIYOR
Ülkede bulunan 3 nükleer santral, kullanılan enerjinin üçte birini karşılarken, yetkililer teklifin onaylandığı bir senaryoda mevcut nükleer santrallerin uzun vadeli işletimini destekleyeceğini söylüyorlar. İsviçre Nükleer Forumu Başkanı Hans-Ulrich Bigler konuya ilişkin, “Yeni inşaat yasağının kaldırılması gecikmiş ve daha fazla teknolojik açıklığa doğru atılmış bir adımdır. İsviçre’ye arz güvenliği ve iklimin korunması açısından daha fazla manevra alanı sağlıyor” ifadelerini kullandı.
Rösti’nin açıklaması başta Greenpeace olmak üzere birçok sosyalist ve çevreci partiden de tepki topladı. Greenpeace, “Yeni bir nükleer reaktörün inşası, karbon emisyonlarımızı etkili şekilde azaltmak için çok geç kalmış olacak. Ayrıca bizi enerji tedarikinde üçüncü ülkelere olan bağımlılığımızdan kurtarmayacak” açıklamasını yaptı.
Rösti, hükümetin iklim değişikliğiyle mücadele konusundaki taahhütlerini yerine getirdiğini düşündüğünü belirtirken İsviçreli sivil toplum kuruluşu KlimaSeniorinnen Schweiz, Bakan’ın ifadelerini reddederek İsviçre’nin sorumluluklarını yerine getirmediğinin altını çizdi.
Avrupa
Avro bölgesinde enflasyon yüzde 3,3’e yükseldi

Avro bölgesi enflasyonu Ağustos ayında %3,3’e sıçradı ve son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) %2’lik hedefinin oldukça üzerinde olan bu rakam, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklandı.
Enflasyon, Temmuz ayındaki %2,9’luk seviyeden keskin bir artış gösterdi ve Bloomberg analistlerinin tahminleriyle uyumlu çıktı.
Eurostat, “Avro bölgesi enflasyonunun ana bileşenlerine bakıldığında, Ağustos ayında en yüksek yıllık enflasyon oranının enerji sektöründe olması bekleniyor,” dedi ve enerji fiyatlarının Temmuz ayında %10,3 artışın ardından Ağustos ayında %14,3 yükseldiğini kaydetti.
ABD’nin İran’a karşı savaşı ve önemli bir enerji ticaret yolu olan Hürmüz Boğazı’nın neredeyse tamamen kapatılması, küresel enerji maliyetlerinin hızla yükselmesine neden oldu.
ECB’nin, fiyatlardaki artışları dizginlemek amacıyla Temmuz ayında verdiği ara sonrasında, 10 Eylül’deki toplantısında faiz oranlarını yeniden artırmaya başlaması bekleniyor.
ECB Başkanı Christine Lagarde, Temmuz ayında yaptığı açıklamada, çatışmanın yol açtığı enerji şokunun “daha da şiddetlenebileceği” uyarısında bulunmuştu.
Dalgalı enerji ve gıda fiyatlarını hariç tutan çekirdek enflasyon, son aylarda büyük ölçüde istikrarlı seyretti.
Ağustos ayında, Temmuz ayında %2,5’e hafifçe hızlandıktan sonra %2,4’e geriledi.
Ağustos ayında gıda ve içecek enflasyonu, geçen ay kaydedilen seviyeyle aynı olan %1,2’de kaldı.
Avrupa
AB, SAFE programından kalan fonlarla iki savunma projesini ilerletmek istiyor

Avrupa Komisyonu iki savunma projesini yeniden canlandırmak için SAFE programından arta kalan fonları değerlendirdiğini belirtti.
İki diplomatın Euractiv’e verdiği bilgiye göre AB yürütme organı, 150 milyar avroluk “Avrupa için Güvenlik Eylemi” (SAFE) kredisinden arta kalan fonların, bir “Hava Kalkanı” ve bir “İnsansız Hava Aracı Savunma Girişimi” oluşturmak için kullanılmasını önerdi.
Bu iki proje, Komisyon tarafından ilk olarak, kıtayı 2030 yılına kadar kendini savunmaya hazır hale getirmek amacıyla, “Uzay Kalkanı” ve “Doğu Kanadı Gözetimi” ile birlikte dört savunma projesinin bir parçası olarak önerilmişti.
Şu ana kadar üye ülkeler yalnızca sonuncusunu resmi olarak onayladı. Ukrayna ve Norveç’in de dahil olduğu 13 ülkeden oluşan bir koalisyon, Komisyon’a böyle bir “Doğu Kanadı Gözetimi” projesinin neleri içereceğini özetleyen bir teklif gönderdi ve 1,5 milyar avroluk Avrupa Savunma Sanayii Programı’ndan (EDIP) 60 milyon avroluk fon temin etti.
Komisyon, projenin 100 milyar avroya varan yatırım çekebileceğini ve 2036 yılına kadar tamamlanabileceğini öngörüyor.
Brüksel, geçen yıl açıkladığı Savunma Hazırlık Yol Haritası’nda başlangıçta bu projenin 2028 yılına kadar “işlevsel” hale gelebileceğini öne sürmüştü.
Fakat kaynaklara göre Komisyon, artık kalan SAFE fonlarıyla diğer iki projeyi yeniden canlandırmak istiyor ve bu fikri bazı Doğu Avrupa ülkeleriyle paylaştı.
AB yürütme organı, tüm kredi anlaşmaları imzalandıktan sonra SAFE fonlarından 10 milyar ile 15 milyar avro arasında bir tutarın kalmasını bekliyor.
Buna, kredi anlaşmalarında yapılacak küçük düzenlemeler, İtalya’nın aşağı yönlü revizyonu (14,9 milyar avrodan yaklaşık 8 milyar avroya) ve Macaristan’ın revize edilmiş SAFE planı da dahil.
Brüksel, yıl sonuna kadar SAFE için ikinci bir çağrı yayınlayabilmek amacıyla İtalya ve Macaristan ile kredi anlaşmalarını imzalamayı bekliyor; böylece AB ülkeleri bu kalan fonlardan yararlanabilecek.
Komisyon ile kredi anlaşması bulunmayan İrlanda ise ikinci tura katılmaya ilgi gösterdi.
Ne var ki AB yürütme organının planına göre, ikinci çağrı muhtemelen Rusya’ya en yakın ülkelere yöneltilecek.
Bu ülkeler, hava sahalarının defalarca ihlal edilmesiyle karşı karşıya kalmış ve insansız hava aracı tehditlerine karşı önlem alınmasını talep etmişlerdi.
Avrupa
Polonya’da Ukrayna’ya İHA üreten savunma fabrikasında yangın çıktı

Polonya’da orduya ve Ukrayna’ya insansız hava aracı bileşenleri üreten WB Electronics şirketine ait fabrikada gece saatlerinde yangın çıktı. Güvenlik kameralarının tesise izinsiz giren kar maskeli bir kişiyi tespit etmesinin ardından yetkililer kundaklama ihtimali üzerinde duruyor.
Polonya’nın başkenti Varşova’nın yaklaşık 150 kilometre güneyinde yer alan WB Electronics savunma sanayii tesisinde gece saatlerinde yangın çıktı.
Onet haber portalının aktardığına göre fabrikada, Polonya ve Ukrayna orduları tarafından kullanılan insansız hava araçlarına (İHA) yönelik parçalar üretiliyor.
Tesisteki yangın yerel saatle 00.23 sularında tespit edildi. Yangından kısa bir süre sonra tesisi izleyen bağımsız bir güvenlik şirketinin personeli, fabrikadaki izinsiz giriş sensörünün devreye girmesi üzerine polise ihbarda bulundu.
Onet’in haberinde, güvenlik kameralarının bahçe çitinden tırmanarak tesise giren kar maskeli bir erkeği kaydettiği aktarıldı.
Olay yerine polis ekipleri ve köpekli arama timleri sevk edilirken İç Güvenlik Ajansı ile Askeri Karşı İstihbarat Servisi dahil olmak üzere istihbarat ve güvenlik birimleri de bilgilendirildi. Yetkililer yangının kundaklama sonucu çıkmış olma ihtimalini dışlamıyor.
Ukrayna ile kapsamlı savunma işbirliği
WB Group bünyesinde faaliyet gösteren WB Electronics, Polonya’nın önde gelen özel savunma sanayii şirketleri arasında yer alıyor.
Şirket; insansız hava aracı sistemleri, iletişim teçhizatı, otomatik atış kontrol sistemleri ve siber güvenlik alanlarında uzmanlaşmış durumda.
Yıllık cirosu 700 ila 800 milyon euro düzeyinde olan WB Group, Avrupa Komisyonu tarafından AB-Ukrayna İHA İttifakı’nın kurucularından biri olarak belirlendi.
Ukrayna ile ticaret hacmi 300 milyon euroyu aşan şirket, bu rakamı 2030 yılına kadar 500 milyon euroya çıkarmayı hedefliyor. Şirketin bağlı kuruluşu WB Ukraine ise 2019 yılından bu yana Ukrayna’da faaliyet yürütüyor.
Polonya savunma sanayiindeki diğer olaylar
Daha önce Ukrayna ordusuna silah ve mühimmat sağlayan bir diğer Polonya savunma tesisi olan Mesko fabrikasında da bir patlama meydana gelmiş, olayda 59 yaşındaki bir fabrika çalışanı hayatını kaybetmişti.
Mesko şirketi 2022 yılında Ukrayna’ya teslim edilmek üzere yüzlerce Piorun tipi taşınabilir hava savunma füzesi sisteminin (MANPADS) satışı konusunda ABD ile anlaşma imzalamıştı.
Şirket bir yıl sonra da Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne tedarik amacıyla Kiev ile ortak 125 milimetrelik tank mühimmatı üretimine başlandığını duyurmuştu.
Mesko tesislerinde son üç yıl içinde iki patlama daha yaşanmış, inceleme komisyonları her iki olayda da sabotaj ihtimalini dışlamıştı.
Amerika2 hafta önceSteve Jobs’ı iflastan kurtaran gizli CIA anlaşması gün yüzüne çıktı
Dünya Basını2 hafta önceThe Economist, Daron Acemoğlu’nu yerden yere vurdu: “Sığ ve inandırıcılıktan uzak”
Dünya Basını7 gün önceMilanovic uyardı: Dünya 1914 öncesine benzer bir uçurumun kenarında
Dünya Basını2 hafta önceProf. Hanke: Trump İran konusunda kendini çıkamayacağı bir köşeye sıkıştırdı
Dünya Basını2 hafta önceAmerika’dan vazgeçmeyi göze alamayan müttefikler
Ortadoğu1 hafta önceMekke Anlaşması için İran iddiası: Tahran teklifi inceliyor
Amerika1 hafta önceKıyamete beş kala – 1: Thiel, Deccal’i arıyor
Rusya1 hafta önceTürkiye’den Rusya’ya ilk deniz yolu benzin sevkiyatı yola çıktı











