Avrupa
Haaretz: Medya kuruluşları Amsterdam olaylarına ilişkin haberlerini revize ediyor

İsrailli gazete Haaretz’de yer alan habere göre İsrailli ve batılı medya kuruluşları, Amsterdam’da Maccabi Tel Aviv holiganları ile Arap-Müslüman topluluklar arasında çıkan olaylara ilişkin haberlerini “revize ediyor.”
Haaretz’in aktardığına göre İngiliz haber kanalı Sky News, olaylarla ilgili haberini önce sildi, sonra yeniden yayınladı ve İsrail’in Maccabi Tel Aviv takımının bazı taraftarlarının Arap karşıtı davranışlarına ve sloganlarına yaptığı atıfları kaldırdı.
Cumartesi günü Sky, X hesabındaki iki gönderiyi sildi; bunlardan biri perşembe günü web sitesinde yer alan saldırıyla ilgili bir makalenin linkini, diğeri ise sabah saatlerinde yayınlanan ve kısa bir süre sonra silinen bir video haberini içeriyordu.
Öğleden sonra video yeniden yayınlanmış ve tekrar silinmiş, fakat akşam saatlerinde bu kez bir editör notuyla birlikte üçüncü kez yayınlanmıştı. İlk ve sonraki versiyonlar karşılaştırıldığında, maçtan önce Maccabi taraftarlarının karıştığı olaylarla ilgili birkaç değişiklik olduğu görülüyordu.
Güncellenmiş versiyonda, “Çarşamba günü, Sky News tarafından doğrulanan sosyal medya videoları Maccabi Tel Aviv taraftarlarının evlerin dışındaki Filistin bayraklarını yırttığını gösterdi,” cümlesindeki “Maccabi Tel Aviv Taraftarları” kelimeleri “üç adam” ile değiştirildi. Sosyal medyada geniş yankı uyandıran videoda, ilgili kişilerin birbirleriyle İbranice konuştukları duyuluyordu.
“Pogrom” mu, “Siyonist provokasyon” mu: Amsterdam’da neler oldu?
Bir başka bölümde, “Maccabi Tel Aviv taraftarlarını kovalayan bölge sakinlerini gösteren diğer sosyal medya videoları” yerine “videoda bir adamın sokakta kovalandığı görülüyor ve ‘İzleyin ve keyfini çıkarın. Altı Siyonist kovalandı. Özgür Filistin’ yazıyor” deniyor.
Yeni videonun ilerleyen bölümlerinde, “Maccabi taraftarları yerel halka saldırırken görülüyor, bu sırada bir polis arabasının geçtiği görülebiliyor” ifadesi, “Sosyal medyada yayınlanan bir video, siyah giyinmiş kapüşonlu büyük bir grubun caddede koştuğunu ve rastgele insanlara vurduğunu gösteriyor” şeklinde değiştirildi.
“İsrailli aşırı sağcılar ırkçılıkları ve fiziksel şiddetleriyle ünlüdür” ifadesi ise tamamen kaldırıldı. Son cümle de komple silindi: Yani Hollandalı, İsrailli ve İngiliz liderlere ve onların saldırıyı antisemitik olarak kınamalarına atıfta bulunan “Ancak açıklamalarında İsrailli holiganların Hollanda vatandaşlarına yönelik saldırılarından söz etmediler” cümlesi.
Yeni versiyon 58 saniye daha uzun ve Hollanda Başbakanı Dick Schoof’un kargaşayı “basitçe antisemitik şiddet” olarak kınayan bir açıklamasının yanı sıra İsrailli taraftarlardan birinin şiddeti 7 Ekim Aksa Tufanı operasyonu ile kıyaslayan ifadesini de içeriyor.
İlk video herhangi bir açıklama yapılmaksızın ikincisiyle değiştirilirken, üçüncü versiyon “Editörün Notu: Bu, Sky News’in denge ve tarafsızlık standartlarını karşılamayan önceki bir videonun yeniden düzenlenmesidir” şeklinde bir mesajla birlikte yayınlandı.
Sky ayrıca, web sitesinde “Amsterdam’daki şiddet hakkında bildiklerimiz” başlıklı bir makaleye bağlantı veren başka bir X gönderisini de saatler sonra yeniden yayınlamadan önce sildi.
Sosyal medya kullanıcıları yeni tweet ile haberin zaman damgası arasında altı saatlik bir boşluk olduğuna dikkat çekerek bunun da açıklama yapılmadan düzenlendiğini öne sürdü. Nitekim web sitesindeki daha önceki bir makalenin bağlantısı silinmişti.
Makalede ayrıca orijinal videodan farklı olarak, Maccabi taraftarlarının söylediği şarkılardan artık “ırkçı ve Arap karşıtı” yerine “Arap karşıtı” olarak bahsediliyor. Ayrıca, Maccabi taraftarlarının yerel halka saldırdığı iddia edilen görüntülere hiç atıfta bulunulmuyor ve orijinal videoda anlatılan olayların sırası değiştirilerek zaman çizelgesi belirsiz bırakılıyor.
İsrail’in Kanal 12 yayın organı da haberinde benzer bir değişiklik yaptı. Kanal, Maccabi Tel Aviv taraftarlarının Filistin bayrağını yırtmasıyla ilgili paylaşımını, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun oğlu Yair’in de aralarında bulunduğu isimlerin tepkileri üzerine sildi.
Cuma günü kanalın X hesabında muhabir Keren Betzalel’in “Maccabi Tel Aviv taraftarları ile Müslüman gruplar arasındaki sokak kavgalarının çarşamba gecesi başladığı, Amsterdam’dan gelen haberlere göre sokaklarda yürüyen Maccabi Tel Aviv taraftarlarının çeşitli bina ve evlerde Filistin bayraklarının asılı olduğunu görerek bunları yırttıkları ve Müslüman taksi şoförleriyle yüksek sesle tartışmaya girdikleri iddia ediliyor,” şeklindeki haberini yayınladı.
Yair Netanyahu Kanal 12’nin haberini Telegram kanalında paylaşarak “Kanal 12 kimin tarafında?” yorumunda bulundu.
Avrupa
Daimler: Savunma yatırımları olumlu yan etkiler yaratacak

Daimler Truck’ın CEO’su, savunma sektörüne daha fazla yatırım yapmanın şirketin faaliyetleri için olumlu yan etkiler yaratacağını belirtti.
CEO Karin Rådström, Financial Times’a (FT) verdiği mülakatta, otonom sürüş alanındaki yenilikler ve daha hızlı geliştirme döngüleri gibi konularda kamyon üreticisinin savunma sektöründeki ortaklarından ders alabileceğini söyledi:
“Savunma sektöründe şu anda pek çok yenilik yaşandığını görüyoruz ve bunların sivil sektöre de fayda sağlayacağına inanıyoruz.”
Alman otomotiv şirketleri, büyüme sağlamak ve bazı durumlarda araçlarına olan talebin düşmesi nedeniyle atıl kalan fabrikalarını doldurmak için giderek daha fazla silah sektörüne yöneliyor.
Daimler Truck, haziran ayında savunma ürün yelpazesini genişletmek, daha geniş bir askeri araç yelpazesi geliştirmek ve Avrupa dışına açılmak için yüzlerce milyon avro düzeyinde bir yatırım yaptığını açıklamıştı.
Şirket ayrıca, savunma sektöründen elde ettiği geliri 2028 yılına kadar 1 milyar avroya çıkarma hedefini açıkladı.
Bu, 2025 olarak belirlenen önceki hedeften iki yıl daha erken bir tarih.
Daimler Truck, geçen yıl endüstriyel faaliyetlerinde 45,9 milyar avro satış gerçekleştirdi ama ABD’nin uyguladığı yüksek gümrük vergileri ve Kuzey Amerika pazarındaki yavaşlama nedeniyle kârında düşüş yaşadı.
Rådström, şirketin savunma iş kolunun “beklediğimizden daha hızlı” geliştiğini ve savunma sektörünün geleneksel iş kollarından daha hızlı büyüdüğünü söyledi.
CEO, Daimler Truck’ın, daha küçük hacimlerde üretime alışkın geleneksel savunma sektöründeki oyuncularından daha hızlı bir şekilde üretimi ölçeklendirme kapasitesine sahip olduğunu belirtti:
“Gerçek anlamda endüstriyelleşme kapasitemiz var çünkü, bildiğiniz gibi, şu anda tüm savunma bakanlıklarının ihtiyacı olan şey daha fazla kapasite ve bunu oldukça hızlı bir şekilde elde etmek.”
Ordular, savaş alanında güvenliği artırmak için otonom kamyonları kullanmayı planlıyor.
Rådström, otonom teknolojiye sahip kamyonların çalıştırılması için daha az askeri personele ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
İşgücü talebinin azalması, yeni asker bulmanın zor olduğu uzun süren çatışmalarda da bir avantaj oluşturuyor ve işgücünün diğer alanlarda görevlendirilmesine olanak tanıyor.
Rådström, yüksek riskli çatışma bölgelerinde araçları kullanma ihtiyacının, uzaktan kumandalı sürüşün benimsenmesini ve birkaç kamyonun sürücüsü olan bir öncü aracın arkasında otonom olarak ilerlediği “konvoy sürüşü” gibi yeni özelliklerin geliştirilmesini teşvik ettiğini belirtti.
Aynı teknolojiler sivil alanda da farklı kullanım senaryolarıyla uygulanabilir. CEO, “Savunma amaçlı otonom projelerimizden edindiğimiz deneyimlerin bir kısmı, sivil alanda da geçerli,” dedi.
Kamyon taşımacılığı şirketlerinin maliyetlerinin yüzde 40’ını işgücü oluşturduğundan, otonom teknolojinin lojistik sektörünün kârlılığına katkı sağlayacağını belirtti.
“Maliyetin yüzde 40’ını ortadan kaldırabilir ve kamyonları bütün gece, 24 saat boyunca çalıştırmaya başlayabilirseniz, bu çok büyük bir avantajdır,” diyen Rådström, otonom yeteneklerin eklenmesinin sektörün karşı karşıya olduğu “en büyük değişim” olduğunu da ekledi.
Rådström’e göre şirket, önümüzdeki yıl ABD’deki belirli bölgelerde otonom sürüş yapabilen kamyonların teslimatına başlamayı hedefliyor ve “büyük çaplı piyasaya sürülme” ise 2028 için planlanıyor.
Alman kamyon grubu, otomotiv sektöründeki daha uzun geliştirme sürecine kıyasla, savunma alanındaki startup’ların yeni teknolojileri uygulamaya koyma hızından da ders alabilir.
Savaş alanı, yeni otonom teknolojiler için bir test ortamı oluşturuyor ve bu da yazılım ve donanımın hızlı bir şekilde geliştirilmesine olanak tanıyor, dedi.
Rådström, “Bu döngü, savunma sektöründe şu anda bizim normal iş yapma şeklimize kıyasla çok daha hızlı ilerliyor,” diye ekledi.
Avrupa
Romanya, nükleer santral soğutması için Tuna’da kontrollü patlama düzenledi

Romanya Deniz Kuvvetleri, soğutma işlemine yardımcı olmak amacıyla büyük miktarda suyu Eski Tuna Nehrine ve Cernavodă nükleer santraline yönlendirmek için kontrollü bir patlama gerçekleştirdi.
Adevărul gazetesi, bugün su akışını engelleyen büyük bir kayayı yerinden kaldırmak için yaklaşık 180 kg patlayıcı kullanıldığını bildirdi.
Savunma Bakanı Vekili Radu Miruță, operasyonu bir başarı olarak nitelendirerek, bunun santralin soğutulmasına ve nehirdeki su taşınmasına yardımcı olacağını söyledi.
Aşırı hava koşullarının devam etmesi nedeniyle Cernavodă santralinin bir noktada faaliyetlerini geçici olarak durdurmak zorunda kalabileceğini ancak santralin bir gün daha çalışmasının, patlatma maliyetinden daha değerli olduğunu belirtti.
Romanya ve Macaristan’ın karşı karşıya olduğu zorluk hakkında bir fikir vermek gerekirse, Tuna Nehri’nin su debisi Romanya’da saniyede 1.500 metreküpe düştü.
Bu rakam, temmuz ayı ortalamasının üçte birinden daha az.
Reuters’ın haberine göre, Avrupa’nın başlıca nehirlerinde kaydedilen rekor düzeyde düşük su seviyeleri, mal taşımacılığını kısıtladı, elektrik üretimini düşürdü ve şirket kârlarını azalttı.
Bu durum, kavurucu sıcaklıkların ve düzensiz yağışların iktsadi ilişkin endişeleri artırdı.
Rotterdam’ın hareketli limanından Sırbistan’daki hidroelektrik santrallerine kadar, su yolları tahıl ve petrol gibi malların taşınmasında ya da milyonlarca insanın evlerini serinletmeye çalıştığı bu dönemde çok ihtiyaç duyulan elektriğin üretilmesinde giderek daha az güvenilir bir yol haline geldi.
Emtia veri ve analiz şirketi Kpler’de enerji analisti olarak görev yapan Alessandro Armenia şunları söyledi:
“Bu durum, geçmişte gördüğümüz gibi tek bir bölgeyi değil, tüm Avrupa’yı etkiliyor. Mevcut dinamikler göz önüne alındığında, bu durum ya elektrik kesintileriyle karşılaşacağımız ya da çok daha fazla yatırım yapmamız gerektiği anlamına geliyor.”
Sırbistan’ın en büyük hidroelektrik santrali olan Djerdap 1’de üretim kapasitenin %20’sine düştü, santralin üretim müdürü Davor Maljoković, bir zamanlar geniş olan yanındaki nakliye kanalının daralarak kum ve çakıl yataklarını ortaya çıkardığını belirtti.
Su eksikliği ayrıca Sırbistan’ın Kostolac kömür santrallerindeki soğutma sistemlerini de aksattı, bu da santralleri üretimi azaltmaya zorladı.
Romanya’nın devlet nükleer enerji üreticisi Nuclearelectrica da aynı nedenden ötürü bu hafta başında iki reaktöründen birini kapatmak zorunda kaldı.
Avrupa
AB, ABD teknolojisinin yerine başka bir teknoloji kullanabilir

Personelin gizlilik konusundaki endişelerini dile getirmesinin ardından, AB yürütme organı yeni bir dijital işe alım aracı için Avrupa menşeli bulut ve yapay zeka alternatiflerini değerlendiriyor.
“İş Eşleştirme Uygulaması” olarak bilinen bu araç, geliştirme sürecinin son aşamalarında bulunuyor.
Euractiv daha önce, uygulamanın Amazon Web Services (AWS) üzerinde barındırılacağını ve ABD merkezli Anthropic şirketinin Claude büyük dil modelini (LLM) kullanacağını bildirmişti.
Bu karar, Euractiv tarafından görülen Avrupa Birliği Adalet Divanı (CJEU) personel komitesinin hazırladığı bir iç memoranduma, adayların hassas kişisel verilerinin işlenmesinde ABD’li bir bulut sağlayıcısının kullanılmasının sorgulanmasının ardından geldi.
Euractiv’in sorusu üzerine bir Avrupa Komisyonu sözcüsü, yürütme organının temel ABD dijital hizmetlerini Avrupa alternatifleriyle değiştirmeyi değerlendirdiğini doğruladı.
Sözcü, “Egemen bulut ihale sürecinin sonucu şimdi yeni fırsatlar sunuyor,” diyerek, AB kurum ve organlarının egemen Avrupa bulut hizmetleri satın almasını desteklemek üzere nisan ayında ihale edilen Komisyon’un 180 milyon avroluk bulut çerçevesine atıfta bulundu.
Sözcü, bunun İş Eşleştirme Uygulaması’nın “dört Avrupa egemen alternatifinden birine” taşınması anlamına gelebileceğini de ekledi.
Çerçeve kapsamında ihaleyi kazanan dört tedarikçi, Almanya’dan StackIT ile Fransa’dan OVHcloud, Scaleway ve S3NS.
Euractiv, dört tedarikçiye da Komisyon’un İş Eşleştirme Uygulaması’nı barındırma konusunda kendileriyle iletişime geçip geçmediğini sordu ama şirketler yorum yapmaktan kaçındı.
Komisyon ayrıca Anthropic’in yapay zeka modelini Avrupa menşeli bir alternatifle değiştirmeyi de değerlendiriyor.
Sözcü şunları söyledi:
“Şu anda Anthropic Claude, kullanılan büyük dil modeli (LLM) konumunda. Fakat Komisyon, Avrupa menşeli LLM alternatiflerini test etmeyi planlıyor… Önümüzdeki aylarda mevcut LLM’nin daha egemen bir çözümle değiştirilmesi mümkün olabilir.”
Dünya Basını1 hafta önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Dünya Basını1 hafta önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’











