Bizi Takip Edin

Avrupa

İngiltere’nin yeni başbakanı Andy Burnham

Yayınlanma

İngiltere’de iktidardaki İşçi Partisi, 17 Temmuz’da düzenleyeceği özel konferansla yeni liderini ve ülkenin bir sonraki başbakanını resmen belirleyecek. Avam Kamarası milletvekili ve Büyük Manchester’ın eski belediye başkanı Andy Burnham, adaylık sürecinde tek isim olarak kalarak 20 Temmuz’da Başbakanlık Ofisi “10 Numara”ya geçmeye hak kazandı. Eski lider Keir Starmer’ın skandallar ve yerel seçim yenilgisi üzerine istifasının ardından rakipsiz kalan Burnham, ülkeyi 2029’daki olağan genel seçimlere kadar yönetmeyi planlıyor.

İngiltere’de iktidardaki İşçi Partisi, 17 Temmuz’da gerçekleştireceği özel konferansla yeni liderini tescil etmeye hazırlanıyor. Sürecin sonunda ülkenin yeni başbakanı olacak isim ise şimdiden kesinleşti.

2017 ile 2026 yılları arasında Büyük Manchester Belediye Başkanlığı görevini yürüten ve şu an Avam Kamarası milletvekili olan Andrew (Andy) Burnham, tek aday olarak girdiği sürecin ardından 20 Temmuz’da Başbakanlık Ofisi “10 Numara”nın yeni sakini olacak.

Liderlik yarışı nasıl şekillendi?

Burnham’ın parti liderliğini garantilemesi, karşısına hiçbir rakibin çıkmamasıyla sağlandı. 9 ile 15 Temmuz tarihleri arasında yürütülen adaylık başvuru sürecinde, İşçi Partili Avam Kamarası milletvekillerinin aday olabilmesi için parti grubunun en az yüzde 20’sinin desteğini alması gerekiyordu.

650 sandalyeli parlamentoda 403 milletvekiline sahip İşçi Partisi’nde bu sınır 81 milletvekiline denk geliyordu.

Kayıt işlemlerinin başladığı ilk gün 322 milletvekilinin desteğini arkasına alan Burnham, 14 Temmuz itibarıyla bu sayıyı 349’a çıkararak rakiplerinin adaylık ihtimalini tamamen ortadan kaldırdı.

Burnham, 2017 yılında Büyük Manchester Belediye Başkanlığına aday olmak amacıyla Avam Kamarası milletvekilliğinden ayrılmıştı.

Yeniden parlamentoya girebilmesi için Büyük Manchester’daki Makerfield bölgesini temsil eden İşçi Partili milletvekili Josh Simons mayıs ayında koltuğunu devretti.

Yapılan ara seçimlerde, kampanya süresince başbakanlık makamını hedeflediğini açıkça dile getiren Burnham, yüzde 54,8 oy oranıyla parlamentoya geri döndü ve başbakanlık yolunu açtı.

Süreci değerlendiren bir İşçi Partisi milletvekili, Financial Times’a (FT) yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Burnham’ı destekleyen bu milletvekillerinin bazıları, mevcut düzeni engellemek ve baltalamak için ellerinden gelen her şeyi yapan utanmaz düzenbazlardır; şimdi ise Burnham’ın önünde diz çökmek için acele ediyorlar. Bu durum tam anlamıyla ‘imparator öldü, yaşasın imparator’ anlayışına benziyor.”

İşçi Partisi’ndeki liderlik değişimi, 2020’den beri partiyi yöneten ve 2024’te başbakanlık koltuğuna oturan Keir Starmer’ın 22 Haziran’da her iki görevinden de istifa edeceğini açıklamasıyla başladı.

Starmer’ı bu karara götüren süreç, kabineyi sarsan bir dizi skandal (özellikle Jeffrey Epstein ile yakın ilişkileri ortaya çıkan Peter Mandelson’ın ABD Büyükelçisi olarak atanması) ve partinin 2026 mayıs ayındaki yerel seçimlerde uğradığı başarısızlık oldu.

İngiliz medyası, Burnham’ın göreve gelişini, Avam Kamarası İşçi Partisi grubu tarafından önünün tamamen açılması sebebiyle “taç giyme töreni” olarak nitelendiriyor.

İşçi Partisi’nde benzer bir durum son olarak 2007 yılında, Tony Blair’in istifasının ardından tek aday olarak kalan Gordon Brown’ın liderliği devralmasıyla yaşanmıştı. Brown o dönemde erken genel seçime gitmeme kararı almıştı.

İngiltere’de bir sonraki genel seçimlerin 2029 yılında yapılması planlanıyor. Burnham, bu tarihten önce erken seçime gidilmesi ihtimalini kesin bir dille reddediyor.

Burnham’ın başbakanlık vizyonu ve öncelikleri

Avam Kamarası’na seçilmesinin ardından haziran ayı sonunda siyasi stratejisini açıklayan Burnham’ın yönetim yaklaşımı, kamuoyunda gayriresmi olarak “Manchesterizm” şeklinde adlandırılıyor.

Siyasetçi, Büyük Manchester’daki yerel yönetim tecrübesini ülke geneline yaymayı hedefliyor. Bu yaklaşımın temel sütunları şu başlıklar altında toplanıyor:

  • Yerelleşme: Burnham, başarılı bir yönetim için yetkilerin bölgelere devredilmesi gerektiğine inanıyor. Bölgelerin konut, kamu hizmetleri, ulaşım ve eğitim alanlarında daha fazla söz sahibi olmasını savunuyor. Ayrıca hükümet organlarının bir kısmını Manchester’a taşıyarak burada “10 Numara/Kuzey” ofisini açmayı vadediyor.
  • Vergiler ve harcamalar: Özelleştirme politikalarını eleştiren Burnham, devletin vatandaşların yaşamını doğrudan etkileyen hayati sektörlerde daha aktif bir rol oynaması gerektiği görüşünde. Toplu bir kamulaştırma yerine devletin özel sektör şirketleri üzerindeki denetim ve etkisini artırmasını istiyor. Kamu borcunun hızla yükseltilmeyeceğini taahhüt ederken emekli maaşlarındaki artışın süreceğini belirtiyor.
  • Erişilebilir konut: İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana ülkenin en büyük sosyal konut inşaat programını başlatma sözü veren politikacıya göre konut meselesi sadece sosyal değil, aynı zamanda ekonomik bir başlık. Burnham, vatandaşların barınma kiralarına daha az bütçe ayırması durumunda diğer ekonomik sektörlere daha fazla kaynak aktarılacağını savunuyor.
  • Göç: Starmer hükümetinin İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tarafından uygulamaya konulan sert tedbirleri destekleyen Burnham, Manş Denizi üzerinden gerçekleşen yasadışı göçle mücadele etme sözü veriyor. Burnham, gerçek sığınmacılar için İngiltere’ye yasal ve güvenli geçiş yolları oluşturulacağını ifade ediyor.
  • Sağlık ve sosyal bakım: 2009-2010 yıllarında Brown hükümetinde Sağlık Bakanı olarak görev yapan Burnham, Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla başta yaşlılar ve engelliler olmak üzere sosyal bakım sistemini reforme etmeyi amaçlıyor. Miras vergisinde yapılacak değişiklikle sağlık sistemine ayrılan bütçenin artırılmasını planlıyor.

İşçi Partisi, 14 yıllık muhalefet döneminin ardından Temmuz 2024’te 650 sandalyeden 411’ini kazanarak iktidara gelmiş ve Muhafazakarları muhalefete itmişti.

Politico’nun verilerine göre o dönemde İşçi Partisi’nin halk desteği yüzde 34 seviyesindeyken Muhafazakarlar yüzde 24, Nigel Farage liderliğindeki sağ popülist Reform UK ise üçüncü sırada yer alıyordu.

Ancak geçen iki yılda İşçi Partisi’nin oyları yüzde 10’dan fazla eridi ve Reform UK partisinin yükselişi 2025 ve 2026 yerel seçimlerinde de sürdü.

3 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Reform UK yüzde 25 destekle ilk sırada yer alırken İşçi Partisi yüzde 21, Muhafazakarlar ise yüzde 19 seviyesinde bulunuyor.

Son 16 yılda altıncı başbakan

İngiltere, son 16 yılda altıncı kez başbakan değişimine sahne oluyor. Bu sürenin 14 yılında Muhafazakar Parti iktidarda bulundu:

  • David Cameron (2010-2016): İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasına (Brexit) yönelik referandumda halkın ayrılık yönünde oy kullanmasının ardından istifa etti.
  • Theresa May (2016-2019): AB ile yürütülen Brexit müzakerelerini yönetti fakat hazırladığı anlaşma şartları parlamentoda üst üste reddedilince görevinden ayrılmak zorunda kaldı.
  • Boris Johnson (2019-2022): Brexit sürecini tamamladı ancak kendi partisi içindeki skandallar ve parti içi muhalefet sebebiyle istifaya zorlandı.
  • Liz Truss (2022): Sadece 45 gün görevde kalabildi. Açıkladığı ekonomi programının mali piyasalarda ve kendi partisinde güven kaybına yol açmasının ardından istifa etti.
  • Rishi Sunak (2022-2024): Genel seçimlerde Muhafazakar Parti’nin yenilgiye uğraması ve Starmer liderliğindeki İşçi Partisi’nin iktidara gelmesiyle hem başbakanlıktan hem de parti liderliğinden ayrıldı.

Avrupa

Letonya hükümetinden ülkeyi “Rus kültüründen arındırma” planı

Yayınlanma

Letonya’da Andris Kulbergs liderliğindeki yeni hükümet, kamusal alanda Rusça kullanımını kısıtlamak amacıyla yasal zemin hazırlayacak bir bildirge yayımlamayı planlıyor. Program kapsamında yalnızca Letonca yayın yapan medya kuruluşlarının desteklenmesi ve Devlet Dili Merkezinin bağımsız bir yapıya kavuşturulması öngörülüyor.

Letonya’da yeni kurulan hükümet, kamusal alanda Rusça kullanımını sınırlandırmaya yönelik yasal zemin oluşturmak için “Rus etkisinden arındırma” bildirgesi kabul etmeye hazırlanıyor.

LETA haber ajansının aktardığına göre bu madde, Başbakan Andris Kulbergs liderliğindeki kabinenin çalışma programında yer alıyor.

Bildirgeye dair düzenleme, 15. dönem Letonya Parlamentosu (Saeima) görev süresi boyunca uygulanacak hükümet eylem planına dahil edildi.

Hükümet programında bu belgenin hedefi şu sözlerle tanımlanıyor: “Akademisyenlerin, tarihçilerin ve toplum dilbilimcilerin tavsiyelerini güvence altına almak ve tek resmi dil olan Letoncanın güçlendirilmesi için hukuki zemin oluşturmak.”

BB.lv haber sitesine göre kabine, ülkedeki dil politikasını da gözden geçirmeyi planlıyor.

Yetkililer kamusal alanda, bilgi ve iletişim mecralarında ve iş yerlerinde Letonca kullanımına öncelik verecek.

Programın dil, medya ve kültür bölümünde Rusçaya hangi kısıtlamaların getirileceği ve bunların yasalara nasıl işleneceği açıklanmıyor.

Düzenlemenin hangi alanları kapsayacağı, halkı ve iş dünyasını nasıl etkileyeceği ya da hangi yasal değişikliklerin gerekeceği de belirsizliğini koruyor.

Haber portalı Delfi, mevcut durumu “Şu aşamada Rusça kullanımına yönelik yürürlüğe girmiş yeni yasaklardan değil, hükümetin siyasi niyetinden söz ediliyor” ifadeleriyle değerlendiriyor.

Devlet Dili Merkezi bağımsız bir kuruma dönüşecek

Hükümet ayrıca Devlet Dili Merkezini bağımsız bir kurum haline getirmeyi planlıyor.

Yetkililer merkezin yetkilerini genişletmeyi ve tarafsızlığını güçlendirmeyi vadediyor.

Değişiklikler medya politikasını da kapsıyor.

Programa göre devlet; ulusal, bölgesel ve diasporaya yönelik yayın yapan ve içeriklerini yalnızca Letonca üreten medya kuruluşlarını destekleyecek.

Bu adımın “nitelikli, analitik ve çeşitli içeriklerin ortaya çıkmasını teşvik etmesi” öngörülüyor.

Yeni ilkenin mevcut medya destek programlarını nasıl etkileyeceği ve finansman düzeninin değişip değişmeyeceği belgede yer almıyor.

Kabine, kamu yayın kuruluşlarına siyasi tarafsızlık ve fikir çeşitliliği sağlamanın yanı sıra ulusal güvenlik ihtiyaçlarını gözeterek kriz anlarında kesintisiz yayın yapma görevi yüklüyor.

Kültür çalışanlarının maaşları kamu ortalamasına yaklaştırılacak

Kültür alanında hükümet, sektör çalışanlarının maaşlarını kademeli olarak komşu Baltık ülkeleri seviyesine yaklaştırmayı ve kamu sektörü ortalamasına çıkarmayı hedefliyor.

Bu artış için henüz kesin bir takvim açıklanmadı.

Kabine ayrıca Şarkı ve Dans Festivali ile kutsal mirasın korunması programını destekleyeceğini duyurdu ve bu alandaki sorumluluğu devlet ile yerel yönetimler arasında paylaştırdı.

Kültürün bir ulusal güvenlik unsuru olarak “Letonya 2050” stratejisine ve 2028-2034 Ulusal Kalkınma Planı’na dahil edilmesi planlanıyor.

Saeima, yeni bakanlar kurulunu 17 Kasım’da 34 ret oyuna karşılık 57 milletvekilinin oyuyla onayladı.

Koalisyonu Birleşik Liste ve Ulusal İttifak partileri kurarken, kabinede birkaç bağımsız isim de görev aldı.

Bu kabine, Andris Kulbergs’in başbakanlığındaki ikinci hükümet olma özelliği taşıyor.

Kulbergs, Mayıs 2026’dan bu yana dört partili önceki koalisyon hükümetine liderlik ediyordu.

Okumaya Devam Et

Avrupa

AB, Ukrayna’nın 2027’de 20 milyona kadar İHA edinmesine destek olacak

Yayınlanma

AB Savunma ve Uzaydan Sorumlu Komiseri Andrius Kubilius, Ukrayna’nın 2027 yılında 20 milyona kadar İHA almasına destek vermeyi planladıklarını açıkladı. Mevcut kredilerden İHA ve mühimmat için 14,4 milyar euro ayrılırken, 45 milyar euroluk yeni bir ek yardım mekanizması daha hazırlanıyor.

Avrupa Birliği (AB), Ukrayna’nın 2027 yılında 20 milyona kadar insansız hava aracı (İHA) edinmesine yardımcı olmayı planlıyor.

AB Savunma ve Uzaydan Sorumlu Komiseri Andrius Kubilius, gazetecilere yaptığı açıklamada Ukrayna’nın silah ihtiyacının parasal değer açısından giderek İHA’lara kaydığını söyledi.

Kubilius, “2026 yılı başında bu oran yüzde 31’di, 2027 yılında ise yüzde 62 olacak” dedi.

AB bahar aylarında 2026-2027 dönemi için Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredi onaylamıştı.

Bu kaynağın 60 milyar eurosu askeri ihtiyaçlara ve Ukrayna savunma sanayisinin desteklenmesine, kalan 30 milyar eurosu ise makrofinansal yardıma ve bütçe açığının kapatılmasına ayrılıyor.

Kubilius, Ukrayna’nın savunması için sağlanan 60 milyar euroluk mevcut AB kredisinin “oyunun kurallarını değiştiren bir unsur” olduğunu vurguladı.

Bu kapsamda 2027 yılında İHA ve mühimmat alımı için 14,4 milyar euro planlandı.

Destekte herhangi bir kesinti yaşanmaması için bu takvime göre ödemelerin ocak ayında başlaması gerekiyor.

Kubilius, Ukrayna Koordineli Destek Aracı (ICSUA) adı verilen yeni bir destek mekanizması hazırlandığını da duyurdu.

Öneriye göre yardım paketine 45 milyar euro daha eklenecek ve bu tutarın 25 milyar eurosu 2027 yılında doğrudan Ukrayna ordusunun ihtiyaçlarına yönlendirilecek.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Avrupa 2025’te 32 milyon ton çöp ihraç etti, en büyük alıcı Türkiye oldu

Yayınlanma

AB’nin Mayıs 2027’de OECD dışı ülkelere uygulayacağı atık ihracatı yasağı öncesinde Hindistan ve Mısır muafiyet için lobi yapıyor. İhracat pazarlarını korumak isteyen geri dönüşümcülerle hurdayı içeride tutmayı hedefleyen çelik üreticileri arasındaki anlaşmazlık Brüksel’i zorluyor.

Avrupa’da hurda metal ticareti geri dönüşümcülerle sanayicileri karşı karşıya getirirken, Hindistan ve Mısır Avrupa’dan tonlarca hurda alıp eriterek yeniden kullanmaya devam etmek için lobi faaliyetleri yürütüyor.

Bir zamanlar çöp gözüyle bakılan geri dönüştürülmüş çelik ve alüminyum, sanayinin otomobilden inşaata kadar her alanda daha temiz üretim yolları aramasıyla giderek daha değerli hale geliyor.

Avrupa Birliği’nin (AB) 2024 yılında çıkardığı bir yasa ise atık ihracatını kısıtlayarak geri dönüştürülmüş metali birlik içinde tutmayı ve ithal hammaddelere bağımlılığı azaltmayı amaçlıyordu.

Mayıs 2027’den itibaren AB’nin çoğu zengin ekonomilerden oluşan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) dışındaki ülkelere atık ihraç etmesi yasaklanacak.

Belirli çevre standartlarını karşıladığını kanıtlayan ülkeler bu yasaktan muaf tutulabilecek ve Avrupa hurda metalinin iki büyük alıcısı olan Hindistan ile Mısır tam da bunu başarmaya çalışıyor.

Brüksel’in onaylanan ülkelerin ilk listesini bu ay yayımlaması bekleniyordu ancak karar 2026 sonuna ertelendi.

Listeye giremeyen ülkeler daha sonra yeniden başvurabilecek.

Bu anlaşmazlık Avrupa sanayisini ikiye bölerken, ihracat pazarlarına bağımlı geri dönüşümcüler yeşil dönüşüm için hurdaya ihtiyaç duyan çelik üreticileriyle çatışıyor.

Geri dönüşümcüler iç talebin yetersiz olduğunu savunuyor

Geri dönüşümcüler ihracatın Avrupa’nın her zaman eritemediği malzemeler için önemli bir çıkış kapısı olduğunu savunuyor ve yabancı alıcılara kapıyı kapatmanın içeride otomatik olarak talep yaratmayacağını söylüyor.

Sektör grupları Federrec ve Recycling Europe yetkilisi Emmanuel Katrakis, “Sınırları kapatarak talep yaratamazsınız” dedi.

Katrakis geri dönüştürülmüş çelik ve alüminyumun halihazırda yaklaşık yüzde 80’inin Avrupa’da kaldığını, yalnızca beşte birinin ihraç edildiğini belirtti.

Asıl sorunun inşaat ve otomotiv gibi büyük Avrupalı müşterilerin “iyi durumda olmaması” olduğunu savunan Katrakis, Hindistan’ın ise hızla geliştiğini ve hammaddeye aç olduğunu vurguladı.

Çelik üreticileri çevre standartlarına ve hammadde kıtlığına dikkat çekiyor

Avrupalı çelik üreticileri ise bu görüşe katılmıyor ve birliğin yeşil sanayi için değerli olan bu kaynağı denizaşırı ülkelere göndermeden önce iki kez düşünmesi gerektiğini savunuyor.

Sektör kuruluşu Eurofer, AFP’ye yaptığı açıklamada hem Hindistan’ın hem de Mısır’ın AB’nin beklediği çevre standartlarının hala gerisinde kaldığını söyledi.

Kuruluş, Mısır’ın “hurda depolama, ayrıştırma, kalite veya hava emisyonları” üzerinde “yeterli denetim” gösteremediğini belirtti.

Eurofer, Hindistan’da ise AB değerlendirmelerinin “ağır metal emisyonlarının denetiminde ve atık su arıtmada eksiklikler” tespit ettiğine işaret etti.

Çelik üreticileri hurda metalin artık yalnızca atık olmadığını da vurguluyor.

Fransız ArcelorMittal şirketi AFP’ye geri dönüştürülmüş metallerin Avrupa’nın harcayamayacağı “stratejik bir kaynağa” dönüştüğünü söyledi.

Şirket, “Avrupalı çelik üreticileri şimdiden arzın daraldığını görüyor” dedi ve sektör düşük karbonlu üretime geçtikçe talebin hızla artacağı uyarısında bulundu.

Brüksel iki rakip taraf arasında uzlaşı arıyor

Sözde “yeşil çelik” hamlesi, AB’nin sanayi tabanını yeniden inşa ederken emisyonları azaltma hedeflerinin merkezinde yer alıyor.

Avrupalı üreticiler bu süreçte yabancı rakiplerinin çoğundan çok daha yüksek enerji maliyetleriyle mücadele ediyor.

Brüksel şimdilik ihracat pazarlarını açık tutmak isteyen geri dönüşümcüler ile daha fazla hurda metalin Avrupa’da kalmasını isteyen üreticiler arasında sıkışmış durumda.

Bir Avrupa Komisyonu kaynağı, “Bu karşıt görüşler arasında köprü kurmaya çalışıyoruz ve bu hiç kolay değil” dedi.

Aynı kaynak sözlerini şöyle sürdürdü: “Geri dönüşümcüleri atık ihracatından para kazanan kötü adamlar olarak görmek kolay olurdu ama mesele bundan daha karmaşık. Onların da geçerli argümanları var.”

AB 2025 yılında 32 milyon ton atık ihraç ederken ana varış noktası Türkiye oldu ve ihracatın yaklaşık yüzde 40’ı OECD dışındaki ülkelere yapıldı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English