SpaceX piyasa değeri, ulaştığı tarihi zirvenin ardından yaklaşık 550 milyar dolarlık düşüş kaydetti. Cursor adlı yapay zeka girişimini satın alacağını duyuran şirketin hisselerindeki gerilemeye rağmen, ilk halka arz sonrasındaki haftalık görünüm güçlü kalmaya devam ediyor.

SpaceX (SPCX) hisseleri, 18 Haziran Perşembe günü yüzde 3,56 değer kaybederek 185 dolara geriledi ve bir önceki gün yaşanan yaklaşık yüzde 5’lik düşüş eğilimini sürdürdü.

Şirket hisseleri, 16 Haziran Salı günü 225,64 doların üzerine çıkarak tarihi zirvesini görmüştü. Bu zirveden itibaren yaşanan yüzde 18’lik kayıpla birlikte şirketin piyasa kapitalizasyonu 2,99 trilyon dolardan 2,44 trilyon dolara geriledi.

Bu düşüş, SpaceX’i dünyanın en büyük halka açık şirketleri sıralamasında dördüncü sıradan altıncı sıraya taşıdı. Ancak tüm bu düşüşe rağmen, hisseler ilk haftasında halka arz (IPO) fiyatına göre yüzde 37 oranında bir artış göstermiş durumda.

Yapay zeka yatırımı hisseleri baskıladı

Forbes dergisinin aktardığına göre, hisselerdeki satış dalgası SpaceX’in yapay zeka girişimi Cursor’ı 60 milyar dolara satın alacağını duyurmasının ardından başladı.

Analistler, bu satın alma işleminin mevcut hissedarların paylarını, şirketin halka arz değerlemesi olan 1,77 trilyon dolar üzerinden yaklaşık yüzde 3,4 oranında azaltacağını ifade ediyor.

Morningstar ise, SpaceX hisseleri için adil değer tahminini 63 dolardan 62 dolara düşürürken; analistler, yapay zeka gelirlerinin artması durumunda hisselerin en iyi senaryoda 169 dolar seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.

Diğer yandan Bloomberg’in haberine göre, SpaceX’in finansörleri gelecek hafta yatırımcılarla en az 20 billion dolar tutarında bir tahvil ihracını görüşmeye hazırlanıyor.

İlk kez yüksek getirili dolar tahvili ihraç etmeyi planlayan şirket, üç büyük kredi derecelendirme kuruluşunun tamamından BBB kategorisinde not aldı.

Tahvil satışından elde edilecek kaynak, vadesi Eylül 2027’de dolacak olan 20 milyar dolarlık geçici köprü kredinin yeniden finansmanında kullanılacak.

Bu kredi, şirketin 31 Mart itibarıyla 29,1 milyar dolar olan uzun vadeli borcunun büyük kısmını oluşturuyor.

Yatırımcıların yoğun alım sürecinin ardından yorulduğunu belirten Roundhill Financial Genel Müdürü Dave Mazza, halka arz fiyatı olan 135 doların kritik bir seviye olduğunu ve fiyatın halen bu seviyenin oldukça üzerinde bulunması nedeniyle mevcut durumu bir endişe kaynağı olarak değil, önemli bir haftanın hazmedilmesi olarak gördüğünü ifade etti.

Buna karşın Oppenheimer analistleri satın alma anlaşmasını olumlu değerlendirerek yıl sonu hisse fiyatı hedefini 190 dolardan 250 dolara yükseltti.

Analist Timothy Horan, bu işlemin her iki taraf için de avantajlı olduğunu belirterek Cursor’ın SpaceX’in bilgi işlem gücüne, SpaceX’in ise yapay zeka teknolojilerine, mühendislik kadrosuna, verilere ve kullanıcı tabanına erişim sağlayacağını kaydetti.

Musk’ın serveti azaldı

Hisselerdeki düşüş, Elon Musk’ın servetinin Forbes tahminlerine göre 67,8 milyar dolar azalarak yaklaşık 1,2 trilyon dolara gerilemesine yol açtı.

Musk, bu düşüşe rağmen Google kurucu ortağı Larry Page’in (300,8 milyar dolar) önünde dünyanın en zengin insanı unvanını koruyor.

Yaşanan dalgalanmaya rağmen ilk haftalık işlem sonuçları olumlu bir görünüm sunuyor. Bloomberg’in aktardığına göre, 18 Haziran Perşembe günü kapanışında SpaceX hisseleri, 135 dolarlık halka arz fiyatının yüzde 48 üzerinde işlem gördü ve şirket 2,4 trilyon dolarlık değeriyle dünyada altıncı sırada yer aldı.

Truist Advisory Services verilerine göre, SpaceX’in haftalık performansı, ABD’de son 15 yılda gerçekleşen 30 büyük teknoloji halka arzının ilk hafta getiri ortalamasını geride bıraktı.

Founder Funds ortağı ve portföy yöneticisi Michael Monaghan, 2030 yılına kadar 200 milyar dolar gelir bekledikleri için hisseleri ellerinde tutmaya devam ettiklerini belirtirken, bu gelirlere ulaşmak için kelimenin tam anlamıyla bir rokete ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Arete Research analisti Andrew Beal ise hisse senedini “al” tavsiyesi ve 401 dolarlık hedef fiyatla analiz etmeye başladı. Beal, şirketin 2030 yılına kadar 200 milyar dolardan fazla gelir elde edeceğini öngörürken bu sürecin pürüzsüz olmayacağı uyarısında bulundu.

İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak

Endekse dahil edilme beklentisi

Hisseler için bir diğer destekleyici unsur ise yakın zamanda gerçekleşmesi beklenen endeks katılımları olarak öne çıkıyor. SpaceX, halka arzından 15 gün sonra Nasdaq 100 endeksine dahil edilme hakkı kazanacak, ayrıca FTSE Russell ve MSCI endekslerine de eklenecek.

Intropic verilerine göre, şirketin halka açık hisselerinin yaklaşık yüzde 30’u halka arzdan iki hafta sonra pasif yatırımcıların eline geçebilir. Bu durum, piyasadaki düşük fiili dolaşım oranıyla birleştiğinde yeni bir yükseliş potansiyeli barındırıyor.

SLC Management Yönetici Direktörü Dec Mullarkey, hisse senedi etrafında yoğun bir hareketlilik olduğunu ve başlangıçtan itibaren taktiksel bir talebin beklendiğini ifade etti.

Mullarkey, piyasanın dengelenmesinin birkaç hafta süreceğini ve şu anda SpaceX hisseleri için adil bir işlem aralığı arayışının henüz erken aşamasında olunduğunu belirtti.

Elon Musk’ın tarihin en büyük halka arzını bu dönemde gerçekleştirme kararının stratejik olduğu ifade ediliyor. Musk’ın, ABD’deki ara seçimler öncesinde, kendisini destekleyen Başkan Donald Trump görevdeyken şirketi halka açmayı hedeflediği belirtiliyor.

Ayrıca yapay zeka odaklı halka arzlar arasında pazar lideri olmak amacıyla OpenAI’dan önce davranmayı planladığı aktarılıyor.

Daha önce SpaceX yönetimi halka arzın ancak Mars’a düzenli uçuşlar başladıktan sonra yapılacağını açıklamış olsa da planlar değişiklik gösterdi.

Şirket, 26,5 trilyon dolar değerinde potansiyel bir pazar olduğunu belirterek yatırımcıları yapay zeka projesine katılmaya davet etti. SpaceX, Musk’ın xAI şirketiyle ortaklık kurarak yapay zeka alanında kısa sürede büyük bir adım attı.

Bloomberg Intelligence Küresel Teknoloji Araştırmaları Başkanı Mandeep Singh konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, şirketin beklenmedik bir şekilde bulut yapay zeka altyapısı pazarında yeni bir oyuncu haline geldiğini ifade etti.

SpaceX’in halka arzı Avrupa’dan sermaye kaçışına neden olabilir

Kaliforniya eyaletinde varlığı 1 milyar doları aşan sakinler ve tröstler için tek seferlik yüzde 5 vergi öngören yasa tasarısı, genel seçimlerde oylamaya sunulmaya hak kazandı. Gerekli imza sınırını aşan girişim, 3 Kasım 2026 tarihindeki seçim pusulalarında yer alacak. Elde edilecek gelirlerin büyük bölümünün sağlık harcamalarına aktarılması planlanıyor.

ABD’nin Kaliforniya eyaleti Sekreteri Shirley Weber, varlıkları 1 milyar doların üzerinde olan sakinler ve tröstler için tek seferlik vergi getirilmesini öngören halk girişiminin, 3 Kasım 2026 tarihinde yapılacak genel seçim pusulasında yer almaya hak kazandığını açıkladı.

Weber’in ofisinden yapılan açıklamaya göre, girişimin oylamaya sunulabilmesi için Kaliforniya’da 2022 yılında yapılan valilik seçimlerinde kullanılan oyların yüzde 8’ine denk gelen 874 bin 641 geçerli imzanın toplanması gerekiyordu.

Rastgele örnekleme yöntemiyle yapılan incelemede, geçerli imza sayısının gerekli barajı aştığı bildirildi.

Eyalet makamları, başvuru sahibi tarafından geri çekilmediği takdirde girişimin resmi onay sürecinin 25 Haziran tarihinde tamamlanacağını belirtti.

Gelirlerin büyük bölümü sağlık sektörüne aktarılacak

Söz konusu girişim, varlık değeri 1 milyar doları aşan mükelleflerin ve tröstlerin varlıklarına tek seferlik yüzde 5’e kadar vergi uygulanmasını içeriyor.

Vergi kapsamına işletmeler, menkul kıymetler, sanat eserleri, koleksiyon parçaları ve fikri mülkiyet hakları dahil edilirken, gayrimenkuller ile belirli emeklilik hesapları ve birikimleri hesaplama dışında tutuluyor.

Önerinin seçmenler tarafından kabul edilmesi halinde, elde edilecek gelirlerin yüzde 90’ı sağlık hizmetlerine, kalan yüzde 10’luk kısım ise gıda yardımlarına veya eğitim programlarına yönlendirilecek.

Eyalet bütçe analistleri ve mali yönetim departmanının tahminlerine göre, bu vergi birkaç yıl içinde on milyarlarca dolar gelir sağlayabilir.

Ancak düzenlemenin uzun vadede, eyaletin gelir vergisi tahsilatında yılda yüz milyonlarca dolar veya daha fazla kayba yol açabileceği öngörülüyor.

Milyarderlerin eyaletten ayrılma eğilimi sürüyor

Tek seferlik yüzde 5 oranındaki ek vergi girişimi, eyaletteki yüksek servet sahiplerinin yer değiştirme kararlarında rol oynuyor.

Google’ın kurucu ortakları Sergey Brin ve Larry Page, ocak ayında bazı iş yapılarını Kaliforniya’dan Nevada eyaletine taşımaya başladı. Uzmanlar bu adımı, 1 milyar doların üzerinde serveti olan milyarderleri hedefleyen vergi girişimiyle ilişkilendiriyor.

Benzer şekilde, ABD’li milyarder Mark Zuckerberg de şubat ayında Miami’nin prestijli bir bölgesinden gayrimenkul satın alma planıyla gündeme geldi.

The Wall Street Journal ve Bloomberg’in haberlerine göre Zuckerberg, kişisel gelir vergisi uygulamayan Florida eyaletine taşınan yüksek servet sahibi kişilerin arasına katılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Intel ile Apple’ın ABD’de çip tasarımı ve üretimi konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu.

Trump, Truth Social’da paylaştığı bir gönderide şunları yazdı:

“Aptal başkanlar ekonomimizi hafife aldılar ve Tayvan ile diğerlerinin yarı iletken fabrikalarımızı çalmasına izin verdiler. Apple, çiplerini Amerika’da tasarlamak ve üretmek için Intel ile işbirliği yapmayı kabul etti.”

Semafor’a konuşan bir kaynağa göre, bu duyuru karşısında şaşkınlık duyanlar arasında Intel’in kendi yöneticileri de vardı.

Aynı kaynak, Intel ve Apple’ın aylardır bazı yongaların ABD’de üretilmesine yönelik bir anlaşma konusunda görüşmelerde bulunduğunu belirtti.

Bu görüşmelerin ne aşamada olduğu öğrenilemedi.

ABD hükümeti geçen yıl Intel’in hisselerinin büyük bir kısmını satın almıştı; bu hisselerin değeri o dönemde yaklaşık 9 milyar dolardı. Bugünkü piyasa değerine göre bu hisselerin değeri şu anda yaklaşık 67 milyar dolar.

Ticaret Bakanı Howard Lutnick, nisan ayında Semafor’a verdiği demeçte, “Ben göreve geldiğimde şirket tam bir felaketti. Şimdi ise yangın söndü,” demişti.

Intel hisseleri, yıllarca süren zorlu bir dönemden ve pazardaki hakim konumunu kaybetmesinin ardından son zamanlarda önemli kazançlar kaydetti.

Hisse senedi son 12 ayda %464 artış gösterdi ve şirketin piyasa değeri 608,7 milyar dolara ulaştı.

Intel hisseleri son işlemlerde %8,8 yükselirken, Apple hisseleri piyasa açılış öncesi işlemlerde %0,3 artış kaydetti.

Intel, üretim gecikmeleriyle boğuşur ve çip üretim işine yönelik büyük bir müşteri beklerken, yıllardır yapay zeka yarışının büyük ölçüde dışında kalmıştı.

Fakat geçen yılın başlarında şirketin başına geçen CEO Lip-Bu Tan, Nvidia ve Trump yönetiminden yatırımlar çekerek, zor günler geçiren yonga üreticisine Wall Street’in ilgisini yeniden canlandırdı.

Trump, perşembe günü Truth Social’da “Intel’e yardım etmeye karar verdim çünkü çiplerimizi tam burada, Amerika’da tasarlamalı ve üretmeliyiz” dedi ve şöyle devam etti:

“Öncelikle Nvidia’yı buraya getirmemize yardımcı olduk ve onlar da birinci seviye çiplerini Intel ile birlikte üretmeyi kabul ettiler . Ardından Elon [Musk], Intel’in teknoloji ekibiyle birlikte tasarlanan, dünyanın en büyük çip fabrikası olan TerraFab’ı kurmayı kabul etti.”

Terafab projesi, bugüne kadar yalnızca kendi ürünleri için çip üreten Intel’in sermaye yoğun yarı iletken üretim işine yönelik ilk büyük dış taahhüt.

Orta Doğu’daki çatışmalar tedarik zincirlerini aksatıp petrol fiyatlarının fırlamasına neden olurken, yapay zeka patlaması şu ana kadar hisse senetlerini, özellikle de bu teknolojiyle ilgili altyapıya bağlı olanları, olumsuz etkilerden korudu.

ABD’de işlem gören en büyük 30 yonga şirketinden oluşan Nasdaq’ın PHLX Yarı İletken Sektör Endeksi, bu yılın başından bu yana %90 artış kaydetti.

Apple ile yapılacak bir anlaşma, rakibi TSMC’ye meydan okumak için yıllardır milyarlarca dolar harcayan ve uzun süredir zorluklar yaşayan Intel’in yarı iletken üretim işine yeni bir ivme kazandıracak.