Ortadoğu
İsrail, Suriye politikasını yeniden düzenliyor

İsrail, Ebu Zuhur hava üssüne düzenlediği saldırının ardından Türkiye ve Suriye ile gerginliği azaltma yönünde adımlar atıyor.
Al-Monitor’a konuşan bir İsrailli siyasi kaynak, Mossad Başkanı Roman Gofman’ın bu çabaların öncülüğünü yapmakla görevlendirildiğini bildirdi.
İsrailli siyasi kaynak, İsrail’in sert tutumunda görünen bu değişikliğin, İsrail-Suriye anlaşması için baskı yapan ABD Başkanı Donald Trump’ı yatıştırma arzusunu yansıtıyor olabileceğini söyledi.
İddiaya göre bu, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yeniden seçilme çabasına Trump’ın desteğini kazanma umudundan kaynaklanıyor olabilir.
Yine de bu belirgin değişiklik henüz resmi söylemlere yansımadı. Savunma Bakanı Israel Katz salı günü yaptığı açıklamada, “İsrail cihatçı tehditlerle karşı karşıya olduğu sürece” İsrail ordusunun Şeyh (Hermon) Dağı’ndan veya Esad hükümetinin düşüşünün ardından ele geçirdiği diğer mevzilerden çekilmeyeceğini söyledi.
Suriye’nin güneyindeki İsrail birliklerini ziyaret eden Katz, ordunun “İsrail’in güvenlik çıkarlarını tehlikeye atan, Türkiye’nin Suriye’de bir dayanak noktası oluşturma girişimine karşı harekete geçtiğini” belirtti.
Katz, “Tutumumuzu açıkça ortaya koyduk ve gelecekte de bu tutumumuzdan sapmayacağız,” diye konuştu.
Mossad şefi Gofman, Suriyeli bakan Şeybani ile görüştü
Katz’ın Şam’a karşı sergilediği sert tutuma rağmen, Suriye devlet haber ajansı SANA’nın haberine göre, Gofman pazar günü ABD’nin arabuluculuğunda Ürdün’de Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile bir araya geldi.
İsrailli bir siyasi kaynak Al-Monitor’a, her ne kadar bu görüşmelerin niteliğini belirtmemiş olsa da, iki ismin son haftalarda daha önce de temas halinde olduğunu söyledi.
Reuters, Gofman ve Şeybani’nin, İsrail’in hava saldırısından dört gün önce telefonla görüştüğünü bildirmişti.
Reuters, ikilinin Suriye topraklarında bir Türk askeri konuşlandırılması olasılığını tartıştıklarını aktarmıştı.
Pazar günü Ürdün’de yapılan görüşmelerde, geçen yıl başlayan ama 28 Şubat’ta İsrail’in İran’a saldırmasının ardından durma noktasına gelen, sınır boyunca güvenlik düzenlemelerine ilişkin tarihi İsrail-Suriye görüşmelerinin yeniden başlatılması konusu da ele alındı.
SANA’nın haberine göre, yetkililer ayrıca, sırasıyla Suriye’nin güney ve kuzey komşuları olan İsrail ile Türkiye arasındaki gerginliklerin Suriye topraklarına sıçramasını önlemek için, bu iki ülke arasındaki farklılıkların giderilmesinin önemini de tartıştılar.
Al-Monitor’a göre bu üst düzey temaslar, İsrail’in daha önceki saldırgan tutumundan vazgeçtiğini gösteriyor.
İsmini vermek istemeyen üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi Al-Monitor’a aktardığına göre bu tutum, bölgedeki Türk etkisini sınırlamak amacıyla Suriye-Türkiye ittifakını engellemeye odaklanmıştı, diye konuştu.
İsrail’den “yumuşama” sesleri de geliyor
2018’de emekli olana kadar 25 yıl boyunca İsrail güvenlik kurumlarında üst düzey istihbarat ve stratejik planlama görevlisi olarak çalışan Udi Evental, Netanyahu yönetimine gerilimi azaltma çağrısı yapan isimlerden biri.
Evental, perşembe günü X platformunda yayınlanan bir köşe yazısında Türkiye’nin İsrail’in düşmanı olmadığını belirtti.
Evental, İsrail’de şu anda yürütülen Türkiye karşıtı kampanyanın, 27 Ekim seçimleri öncesinde hükümetin sert tutumunu öne çıkarmak ve sağcı seçmenlerin gözüne girmek amacıyla tasarlandığını savundu.
Evental, Türkiye’nin İsrail’in rakibi olduğunu, fakat düşmanı olmadığını yazdı.
Ankara’nın bölgesel nüfuz ve hegemonyayı hedeflediğini ve çıkarlarının bazen İsrail’inkilerle çatıştığını belirtirken, Türkiye’yi düşman olarak görmenin “siyasi bir aptallık” olacağını savundu.
Suriye ile geçici anlaşma mı?
İsrail’in üst düzey bir güvenlik yetkilisi, Suriye konusunda İsrail güvenlik çevreleri içinde görüşlerin bölündüğünü belirtti.
Ordu, Türklerin söz konusu tesiste yer aldığına dair istihbarata dayanarak Suriye tesisine saldırılmasını tavsiye etse de, Evental’in görüşleri, Suriye ile yapılacak bir anlaşmanın İsrail’in çıkarlarına hizmet edeceğini düşünen İsrailli güvenlik yetkilileri arasındaki bir eğilimi yansıtıyor.
Bununla birlikte, yetkili, Şam ile ilerleme sağlanmasını savunanların bile Suriye ile kapsamlı bir anlaşmanın şu anda mümkün olmadığını düşündüğünü belirtti.
Yetkili şöyle konuştu:
“Bunun yerine, İsrail’in güvenliğini artıracak ve şu anda yoğun asker ve kaynak konuşlandırması gerektiren en az bir cepheyi kapatacak, Amerikan ve uluslararası garantilere dayalı bir geçici anlaşmaya odaklanmalıyız. Tarafların ikisinin de böyle bir anlaşmadan kaybedecek hiçbir şeyi yok; sadece kazanacakları var.”
Yetkili, böyle bir anlaşmanın İsrail’den maliyetli tavizler gerektirmeyeceğini savundu. Buna, Aralık 2024’te Esad yönetiminin devrilmesinin ardından İsrail’in işgal ettiği sınır bölgesi mevzilerinden çekilme de dahil.
Yetkili, “Suriye tarafında ele geçirdiğimiz beş noktaya da, Hermon Dağı’nın zirvesine de aslında ihtiyacımız yok. Geçmişte onlar olmadan da gayet iyi idare ettik,” dedi.
Yetkili, Lübnan sınırında Hizbullah milislerinin oluşturduğu tehdidin aksine, İsrail’in gerekirse Suriye sınırındaki yerleşimlerini Suriye toprakları içindeki mevzilerini korumadan da savunabileceğini savundu.
Yetkili şunları ekledi:
“Şara, Şam ile İsrail sınırı arasındaki bölgeden ağır silahları kaldırmaya hazır; dolayısıyla böyle bir geçici anlaşmanın İsrail için faydaları oldukça büyük. Bu anlaşma aynı zamanda tüm Orta Doğu’da, Türklerle ilişkilerde ve genel ortamda geniş ve derin bir etki yaratacaktır. Bunu yapmamak için hiçbir neden yok.”
Tel Aviv, Tom Barrack konusunu da yeniden düşünecek
İsrail, geçen hafta ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’a karşı kamuoyu önünde sergilediği düşmanca tavrını da yeniden gözden geçiriyor olabilir.
İsrailli yetkililer, Barrack’ı “Türkiye yanlısı bir önyargıya sahip olmakla” suçlamıştı.
Geçen cuma Mario Nawfal’ın podcast’inde konuşan Barrack, İsrail’i Suriye’de askeri saldırılar düzenlemeden önce Washington veya Şam’ı uyarmamakla suçlamıştı. ABD özel temsilcisi ayrıca İsrail’in saldırısını “gereksiz bir tırmanma” olarak nitelendirmişti.
Cumartesi günü X’te bir paylaşımda bulunan İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Barrack’ın açıklamalarını “yanlışlarla dolu” olarak kınadı ve özel temsilcinin Golan Tepeleri konusundaki tutumunun Trump’ın kendi politikasıyla çeliştiğini savundu.
Üst düzey bir İsrailli diplomatik kaynak ise, “Barrack bizim için mükemmel bir seçim olmayabilir, fakat o Trump’ın adamı ve onunla uzun süredir bir ilişkisi var. Yerine başka biri getirilmeyecek. Buna karşı çıkmak yerine, durumu lehimize çevirmeliyiz. Barrack sorun değil, çözüm olmalı,” dedi.
Diplomatik kaynak, Barrack’ın İsrail-Suriye anlaşmasının arabuluculuğunu üstlenmeyi hedeflediğini ve hem Suriye ile hem de Türkiye’yi de içeren mutabakatlar yoluyla böyle bir anlaşmaya varılma ihtimalinin, riskten çok bir fırsat olduğunu belirtti.
İsrail, Suriye anlaşmasına Türkiye’yi de dahil etmek isteyecek
Kaynak, İsrail’in şimdi Suriye ile bir saldırmazlık anlaşmasına varmak için çalışması gerektiğini savundu.
Böyle bir anlaşma, İsrail-Suriye sınır bölgesinin askerden arındırılması da dahil olmak üzere güvenlik düzenlemelerinin yanı sıra ABD’nin garantilerini de içerecek.
Kaynak, anlaşmanın Türkiye ile de mutabakatlar içerebileceğini öne sürdü:
“Türkiye’nin NATO üyesi olduğunu unutmamalıyız. Türkiye ile bir savaş çıkma ihtimali yok denecek kadar az. İsrail, taktiklere odaklanmak yerine, böyle bir anlaşmanın bölgesel istikrar açısından neler sağlayabileceğini, sınır boyunca büyük çaplı asker konuşlandırma ihtiyacını nasıl azaltabileceğini ve İsrail’in uluslararası itibarını nasıl güçlendirebileceğini stratejik olarak düşünmeli.”
Yetkili, bununla birlikte, böyle bir dönüşümün “sorumlu bir siyasi liderlik gerektireceğini” de kabul etti.
“Seçimler öncesi Netanyahu taviz verme lüksüne sahip değil”
Netanyahu’nun yakın bir çalışanı Al-Monitor’a verdiği demeçte, “7 Ekim’den sonra kamuoyu duyarlılığının sağa kayması ve İsrail’in seçimlere yaklaşmasıyla birlikte Netanyahu, herhangi bir taviz verme lüksüne sahip değil,” diye konuştu.
Aynı zamanda Netanyahu, bu ihtimal giderek belirsizleşse de hâlâ Trump’tan destek almayı umuyor.
Kaynak, “Netanyahu, Suriye meselesini gündeme alırsa, Şara ile bir anlaşmaya varılmasına yönelik çabalara işbirliği yaparsa ve savaş çığırtkanı değil de istikrar ve sükunet unsuru olarak gösterilirse, bu durum Trump’ı da etkileyebilir,” dedi.
Bu kaynağa göre İsrail’in tutumundaki böyle bir değişiklik, Barrack’ı Netanyahu için bir yük olmaktan çıkarıp bir avantaja dönüştürmeye de yardımcı olabilir.
Washington “diyalog” ve “itidal” istiyor
ABD, son dönemde bölgede yaşanan gerginlikler karşısında İsrail, Türkiye ve Suriye ile görüşmelerini sürdürüyor.
Washington, daha fazla tırmanmayı önlemenin en iyi yolunun “itidal ve diyalog” olduğunu belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maariv gazetesine yaptığı açıklamada, “Başkan Trump, müreffeh bir Ortadoğu ve kendi içinde ve komşularıyla barış içinde yaşayan istikrarlı bir Suriye için net vizyonunu ortaya koydu. İsrail, Türkiye ve Suriye ile görüşmelerimizi sürdürüyoruz,” dedi.
Sözcü, “[ABD] Başkanı [Donald] Trump’ın Orta Doğu’daki liderliğinin, Suriye’nin egemenliğine ve istikrarına saygı gösterilmesine, İsrail’in güvenlik tehditlerine karşı kendini savunma hakkının desteklenmesine ve her iki ülkenin refahının artırılmasına odaklanan verimli görüşmelerin yapılmasını sağladığını” belirtti.
Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ABD’nin “itidal ve diyaloğun ileriye dönük en iyi yol olduğuna inanmaya devam ettiğini” de sözlerine ekledi.
İsrail, Suriye’nin güneyindeki işgalini derinleştiriyor
Öte yandan, İsrail güçleri Suriye’de işgal ettikleri bölgelerde şüphelileri gözaltına alıyor, askeri yollar inşa ediyor ve tarım arazilerine erişimi izne tabi kılıyor.
Ynet’te yer alan habere göre 22 Ağustos’ta Beyt Cin yakınlarında bir İsrail insansız hava aracı bir araca saldırdı.
Yerel haberlerde Ammar Said Hamada olarak tanımlanan Suriyeli bir erkek yaralandı.
İsrail ordusu, Hamada’yı saldırı hazırlığının son aşamalarında olan ve askerleri için acil bir tehdit teşkil eden “terörist” olarak nitelendirdi. Fakat bu tanımlamayı destekleyen kanıtları kamuoyuna sunmadı.
Suriyeli haber kuruluşu Enab Baladi’nin aktardığı bir yerel güvenlik kaynağına göre, Hamada askeri bir görev yerine özel işleriyle uğraşıyordu.
Suriye basını, saldırı sonucunda Hamada’nın elinin ağır şekilde yaralandığını bildirdi.
Suriye Dışişleri Bakanlığı, bu saldırıyı Suriye’nin egemenliğine yönelik bir ihlal olarak kınadı.
Hamada, Kasım ayında Beyt Cin’de düzenlenen bir İsrail operasyonu sırasında gözaltına alınan Muhammed Hamada ve Ali Kasım Hamada’nın kuzeni.
Ali daha sonra serbest bırakılırken, Muhammed halen gözaltında tutuluyor.
22 Ağustos’taki hava saldırısı, üç gün içinde bildirilen iki köy baskınının ardından gerçekleşti.
Sakinlerin ifadesine göre, 19 Ağustos’ta gece yarısından kısa bir süre sonra yaklaşık 100 İsrailli asker, Kuneytra vilayetindeki Cubata el-Haşab köyüne girerek üç kardeşin evlerini aradı.
Askerler, yaklaşık iki saat sonra erkeklerin iki oğlunu da yanlarına alarak bölgeden ayrıldı. 26 yaşındaki Kuteybe Süleymann o sabah serbest bırakılırken, yaklaşık 32 yaşındaki Muaz Süleyman ise halen gözaltında tutuluyor.
Suriye devlet televizyonu El İhbariye, 20 Ağustos’ta Cubata el-Haşab’ın güneyindeki tarlalarda bir İsrail top mermisi ve işaret fişeklerinin yangına neden olduğunu bildirdi.
Yangının, ateşkes hattı ile Sofa 53 arasında genişlediği bildirildi. Sofa 53, İsrail’in 2022’den beri Kuneytra üzerinden bir set ve hendek eşliğinde inşa ettiği askeri yolun yerel adı.
Suriyelilerin ifadesine göre, İsrail’in mühendislik çalışmaları, bölgede hareket etme şekillerini değiştiriyor.
Sakinlerin aktardığına göre, ekipler 22 Temmuz’da Cadi al-Rakad’ın kuzeyindeki eski bir yolu yeniden açtı ve bu yolu Ma’ariya’nın karşısındaki eski bir gözetleme noktası olan el-Kulla’ya doğru uzattı. Yol, 3 Ağustos’ta yeniden asfaltlandı ve şu anda su yoluna kadar uzanıyor.
Sakinler, ordunun bu yolu diğer taraftaki yollara bağlamayı planladığına inanıyor ama İsrail yetkilileri bu bölgeyle ilgili niyetlerini henüz açıklamadı.
Köylüler ayrıca, 8 Ağustos’ta buldozerlerin başka bir yolu tahrip ettiğini ve el-Samdaniye el-Garbiye’nin Han Arnabe’ye giden yolunu kestiğini belirtti.
Ortadoğu
İran savaşı, Suudilerin likidite sorununu artırdı

Suudi Arabistan ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman, İran savaşı nedeniyle yeniden artan likidite baskısıyla boğuşuyor.
Bloomberg’de yer alan habere göre mevduat akışının yavaşlaması, kredi talebini karşılamayı zorlaştırdığı ve Suudi Arabistan’daki bankalararası kredi faiz farkını ABD faiz oranlarına göre genişlettiği için kredi kuruluşları bu sıkışıklığı hissediyor.
Bu, para birimini dolara sabitleyen bir ülkede likiditenin temel göstergesi.
Bank of America’dan Jean-Michel Saliba’ya göre, son dönemdeki bu baskı, BAE’deki likidite sıkışıklığı kaynaklı “bulaşma etkisi” ve savaş nedeniyle Suudi ekonomisinde yaşanan hızlı yavaşlama nedeniyle daha da artıyor.
Saliba, BAE bankalarının Suudi Arabistan’daki bankalararası piyasada önemli kredi sağlayıcıları olduğunu ve bu bankaların geri çekilmesinin mevduat maliyetlerini ve rekabeti artırdığını belirtti.
Bu durum, Suudi Arabistan’ın iddialı harcama planlarını finanse etmeye ve trilyonlarca dolarlık iktisadi reformunda ilerleme kaydetmeye çalışan bin Selman’ın karşı karşıya kaldığı zorlukları daha da artırıyor.
Ülkenin fiili hükümdarı, Yemen direnişinin neredeyse her gün düzenlediği saldırıların seyahatleri, etkinlikleri ve üst düzey ziyaretleri aksatması nedeniyle, halihazırda daha büyük bir bütçe açığı, ekonomide daralma ve yatırım anlaşmalarının azalması riskiyle karşı karşıya.
Arab Gulf States Institute’tan Tim Callen’e göre, finansman sıkıntısı artık kredi büyümesini yavaşlatacak ve kamu ile özel sektör borçlularını projelerini yeniden gözden geçirmeye itecek.
Suudi Merkez Bankası verilerine göre, üçüncü çeyrekte Suudi kredileri %2,4 artarken, mevduatlar ise esas olarak devlet kurumlarının para çekmesi nedeniyle %1,8 düştü.
Callen, savaş sırasında harcamaya yönelik baskıların da buna katkıda bulunan bir faktör olduğunu belirtti ve “Sonuç olarak bu, savaşın petrol dışı ekonomiyi nasıl etkilediğinin bir başka işareti,” dedi.
Veliaht prensin “Vizyon 2030” adlı ekonomiyi çeşitlendirme planının odak noktası olan petrol dışı faaliyetler ve hükümetin savaşın yol açtığı aksaklıklar karşısında bu faaliyetleri destekleme kabiliyeti, iktisatçılar ve yatırımcılar için önemli bir endişe kaynağı haline geldi.
Abu Dhabi Commercial Bank’tan Monica Malik, “Artan finansman maliyetleri, proje odaklı kredi talebi ve bölgesel jeopolitik belirsizliğin bir araya gelmesi, petrol dışı faaliyetler için ek bir engel oluşturacak,” dedi.
Borçlanma maliyetlerinin artması nedeniyle projelere yönelik harcamalar yavaşlarsa, bu durum Vizyon 2030’un ivmesini ve Riyad’ı turizmden yatırıma kadar her alanda küresel bir merkez haline getirme nihai hedefini durdurabilir.
Goldman Sachs’tan Farouk Soussa’ya göre, likiditedeki sıkılaşmanın etkisi muhtemelen kısa vadeli olacak.
Soussa’ya göre Vizyon 2030 projesinin geliştirilmesi, geçici bir finansman sıkıntısının çok ötesine uzanacak ve Suudi merkez bankasının bir likidite krizini hafifletmek için kullanabileceği araçları var.
2022 yılında Suudi merkez bankası, büyük bir likidite krizini hafifletmek için likidite sıkıntısı çeken bankalara milyarlarca dolarlık mevduat yatırmıştı.
Bankaların kredi vermeyi kısıtlamasıyla birlikte, Suudi bankalarının likiditesi bu yılın başlarında iyileşme belirtileri göstermişti ama bu durum kısa ömürlü oldu.
Üç aylık Suudi Bankalararası Teklif Oranı (Saibor) ile ABD Teminatlı Gecelik Finansman Oranı (SOFR) arasındaki farkla ölçülen para maliyetinin yaklaşık 120 baz puana yükseldiği ve bu rakamın, yaklaşık 70 baz puanlık normal seviyenin oldukça üzerinde olduğu görülüyor.
Riyalin ABD dolarına sabitlenmiş olması nedeniyle, Suudi Arabistan Merkez Bankası, Fed’in faiz oranı kararlarını yakından takip etmek zorunda.
Saibor ile SOFR arasındaki farkın genişlemesi, Suudi riyali ile borçlanma maliyetinin ABD doları ile borçlanma maliyetinden daha hızlı arttığı anlamına geliyor.
Esasen bu, hükümetin yanı sıra Kamu Yatırım Fonu ve özel şirketler de dahil olmak üzere geniş kurumlar ağının, çeşitlendirme projelerini finanse etmek için bankalardan borç almayı tercih etmeleri halinde daha fazla ödeme yapacağı anlamına geliyor.
ABD’den Avrupa Birliği’ne ve Japonya’ya kadar küresel merkez bankalarının, Şubat ayında patlak veren İran savaşından kaynaklanan enflasyonu kontrol altına almak için son aylarda faiz oranlarını yükseltmesi nedeniyle dış borçlanma maliyetleri de arttı.
Bloomberg Intelligence’tan Christou’ya göre, ham petrol fiyatlarındaki artış ve Suudi petrol üretiminin toparlanmasıyla birlikte likidite baskısı önümüzdeki aylarda hafifleyebilir.
Fakat Christou’ya, “tarihin bunun bir garanti olmadığını gösterdiğini” savundu ve şöyle devam etti:
“Aşırı harcamalar, sermaye kaçışı ve kısa vadede çok az nakit akışı sağlayan uzun vadeli projelere yapılan yatırımlar, artan petrol gelirlerinin banka mevduatlarına dönüşmesini engelleyebilir ve sistem likiditesini sıkı tutabilir.”
Ortadoğu
İsrail’de Eisenkot ile Likud arasındaki birlik hükümeti görüşmesi tıkandı

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki bir saatlik birlik hükümeti görüşmesinden sonuç çıkmadı. Tarafların başbakanlık koltuğunu bırakmayı reddetmesi müzakereleri tıkarken Eisenkot blokundaki Demokratlar Partisi ve Avigdor Liberman görüşmelere tepkili.
Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki birlik hükümeti görüşmelerinde ilerleme sağlanamadı.
The Times of Israel’in İsrail basınından aktardığına göre pazar günü yapılan görüşme yaklaşık bir saat sürdü.
Toplantıya Naftali Bennett’in B’Yachad Partisi de katıldı.
Görüşmenin ardından yayımlanan kısa ortak açıklamada toplantının “iş odaklı bir atmosferde” geçtiği ve temasların devam edeceği belirtildi.
Buna rağmen Likud ve Yashar’ın başbakanlık koltuğunu karşı tarafa bırakmayı kabul etmemesi müzakerelerin önündeki temel engel olmayı sürdürüyor.
Ben Gvir konusunda farklı mesajlar iletildi
Ynet’in haberine göre Likud heyeti, Netanyahu blokundaki hiçbir partinin kurulacak olası birlik hükümetinden dışlanmaması gerektiğini vurguladı.
Heyet, sol çizgideki Demokratlar Partisi’ni dışlamadıklarını belirterek Itamar Ben Gvir’in aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi’nin de kabine dışı bırakılmamasını talep etti.
Israel Hayom ise Netanyahu’ya yakın çevrelerin Eisenkot’a aksi yönde mesaj verdiğini yazdı.
Gazeteye göre bu isimler, Likud’un Yahudi Gücü’nün hükümete alınması konusunda ısrarcı olmayacağını iletti.
Israel Hayom ayrıca ABD’nin de Ben Gvir’in yeni hükümette yer almamasını istediğini öne sürdü.
Netanyahu ise bugüne kadar yaptığı kamuoyu açıklamalarında Ultra-Ortodoks ve aşırı milliyetçi müttefiklerinin tamamının hükümete dahil edilmesini savunuyordu.
Liberman: “Netanyahu’ya suni teneffüs yapmak istemiyoruz”
Eisenkot’un yer aldığı blokta Likud’la yürütülen görüşmelere karşı çıkanlar var.
Demokratlar Partisi müzakerelere açıkça itiraz ederken Kanal 13, İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman’ın görüşmeyi Netanyahu’nun kurduğu bir tuzak diye nitelediğini aktardı.
Habere göre Liberman, Eisenkot’a “En önemli hedef Netanyahu dönemini sona erdirmek. Ona suni teneffüs yapmak gibi bir çıkarımız yok” dedi.
Görüşme için “Bu bir birlik hükümeti değil, Eisenkot’a kurulmuş bir tuzak” ifadesini kullanan Liberman’ın, Netanyahu sonrası dönemde Likud’la işbirliğine açık olduklarını söylediği kaydedildi.
Kanal 12’ye göre Naftali Bennett ise daha farklı bir yol izliyor.
Bennett, dönüşümlü başbakanlık formülünde ilk dönemi Eisenkot’un üstlenmesi şartıyla Netanyahu’yla birlik hükümeti seçeneğinin ciddiyetle ele alınmasını istiyor.
Bennett’in bu formülü İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerle ya da Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığa tercih ettiği, ancak mevcut blokundan ayrılarak Likud’a katılmayı planlamadığı aktarıldı.
Liberman da Ra’am ve Ortak Liste’nin desteğine dayanan bir hükümete karşı çıkıyor.
Buna karşın Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığı destekleyen Liberman’ın, Haredi erkeklerin zorunlu askerliğine ilişkin kapsamlı yasa talebinde uzlaşmaya açık olduğu belirtiliyor.
Meclis başkanlığı oylaması da anlaşmazlık yarattı
Görüşmede Likud temsilcileri, Yashar Milletvekili Matan Kahana’nın Meclis başkanlığına seçilmesi girişiminin ertelenmesini istedi.
Yashar bu talebi reddederek mevcut Meclis Başkanı Amir Ohana’nın değiştirilmesine yönelik oylamanın salı günü yapılacağını duyurdu.
Kanal 12’ye göre Yashar’ın önde gelen isimlerinden Hili Tropper, Likud heyetine “Eisenkot her koşulda hükümet kurmaya kararlı. Bunu kabullenmelisiniz” diye konuştu.
Bir Yashar kaynağı da Likud’un seçimi “kaybettiğini” henüz kavramamış göründüğünü savundu.
KAN’ın aktardığına göre Likud kaynakları ise Yashar ve B’Yachad temsilcilerinin toplantıya yalnızca görüşmüş olmak için katıldığı ve birlik hükümeti kurmaya gerçekten niyetli olmadığı izlenimini edindiklerini söyledi.
Eisenkot daha önce Netanyahu’nun başbakanlık yapmaya uygun olmadığını ve ülke için tehlike oluşturduğunu defalarca dile getirmişti.
Bu nedenle Netanyahu’nun onun başbakanlığındaki bir kabinede bakanlık üstlenmesi bile önceki tutumundan büyük sapma anlamına gelecek.
Netanyahu’nun başka bir başbakanın yönetimi altında görev almayı kabul etmesi de zayıf ihtimal olarak değerlendiriliyor.
Ultra-Ortodoks partiyle temaslarda ilerleme iddiası
Likud’la görüşmeler tıkanırken Eisenkot blokunun Ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ile yürüttüğü paralel temaslarda mesafe katettiği iddia edildi.
Kanal 12’ye konuşan üst düzey bir parti yetkilisi “Her gün perde arkasında temaslar yürütülüyor. Görüşmelerde dışarıdan göründüğünden çok daha fazla, gerçek bir ilerleme var” dedi.
Haaretz gazetesi de benzer yönde bilgiler paylaştı.
Parti lideri Yaakov Asher’in Eisenkot ve Liberman’la ayrı ayrı bir araya geldiği haberleri İsrail basınına yansıdı.
Asher ise “dramatik ilerleme” kaydedildiği ve anlaşma taslaklarının karşılıklı paylaşıldığı iddialarını “tamamen temelsiz” sözleriyle yalanladı.
Siyasi aktörlerle görüşmelerin bu sürecin doğal parçası olduğunu belirten Asher, her teması doğrulamayacaklarını ya da yalanlamayacaklarını kaydetti.
Bir parti kaynağı da resmi müzakereler başlayana kadar temasların yalnızca “nabız yoklama” amacı taşıdığını, genel ilkelerin ele alındığını ve ayrıntılara girilmediğini söyledi.
Şas Netanyahu ile ittifakını sürdürmekte kararlı
Diğer Ultra-Ortodoks parti Şas ise Netanyahu ile ortaklığını koruma kararlılığını sürdürüyor.
Kanal 12’ye göre Şas’ın temel endişesi, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin destek ya da çekimser oyla Eisenkot hükümetinin önünü açması, ancak sonrasında dini okul öğrencilerinin askerlik statüsüne dair anlaşmanın uygulanmasını garanti altına alamaması.
Şas lideri Aryeh Deri’nin kapalı toplantılarda askerlik yasasının hükümet kurulmadan önce çıkarılamayacağını hatırlatarak “Haredi oylarıyla bir hükümet kurup sonunda yeşiva öğrencilerinin statüsü çözülmeden dışarı atılmamız tehlikeli bir adım olur” dediği aktarıldı.
Deri, partisinin Tevrat Bilgeleri Konseyinin kararını gerekçe göstererek Eisenkot blokuyla masaya oturmayacaklarını belirtti ve “Netanyahu’yla devam ediyoruz ve böyle olacak” diye konuştu.
Ortadoğu
Eric Trump’ın desteklediği şirket, Gazze tünellerine “insansı robotlar” göndermek istiyor

Eric Trump’ın desteklediği bir şirket, Gazze’nin altındaki tünellere 1.000 insansı robot göndermek üzere görüşmeler yürütüyor.
Foundation Future Industries, Gazze Şeridi’ndeki “Hamas tünellerinde” devriye atması hedefiyle Phantom MK1 robotunu konuşlandırmak için üst düzey İsrailli askeri yetkililerle doğrudan görüşmelerde olduğunu açıkladı.
İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF), Mart ayında Donald Trump’ın oğlunun baş stratejik danışman olarak atandığı bu şirketten 1.000 adede kadar robot satın alması bekleniyor.
Savaşa katılabilen, bubi tuzaklarını etkisiz hale getirebilen ve tetik tellerini tespit edebilen robotların birim fiyatı yaklaşık 150.000 dolar civarında.
Şirketin kurucu ortağı ve başkanı Mike LeBlanc, Financial Times’a verdiği demeçte, “İsrail Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı ile doğrudan görüşüyoruz,” dedi.
Başkanın oğlunun “mekanik konulara çok yatkın” olduğunu belirten LeBlanc, şunları ekledi:
“O [Eric Trump] robotlar hakkında konuşmayı çok seviyor, robotlarla ilgili sorular sormayı çok seviyor… Bir danışman olarak çok değerli bir katkı sağlıyor.”
Önde gelen ABD’li robotik firmaları, ürünlerinin askeri çatışmalarda kullanılmayacağına dair söz verdiler.
LeBlanc, “‘Terminatör’ üretilmesinden söz etmek söz konusu bile değil,” iddiasında bulundu fakat şunları ekledi:
“Kimse oturup ısı güdümlü füzeleri tartışıyor mu? Çünkü bunlar oldukça korkutucu ve oldukça otonomlar. Eğer birinin, kapının diğer tarafında silahını ona doğrultmuş bir düşman olup olmadığını bilmeden kapıyı tekmelemek zorunda kalmasını engelleyebiliyorsanız, bu robotların yapabileceği en yüksek amaç budur.”
Şubat 2026’da, iki adet Phantom MK1 robot biriminin cephe keşif, ikmal ve lojistik değerlendirme amacıyla Ukrayna’ya gönderildiği bildirildi.
Anlaşma sağlanırsa, robotlar Gazze’nin altında uzanan ve yaklaşık 300 mil (480 km) uzunluğundaki Hamas kontrolündeki tünelleri devriye gezmek üzere gönderilecek.
42 yaşındaki Eric Trump, 2024 yılında kurulan Foundation Future Industries şirketinde hisseye sahip.
LeBlanc, şirketin ABD ordusundan 70 milyon dolardan fazla tutarda sözleşme aldığını söyledi.
Trump’ın bir sözcüsü, başkanın oğlunun “herhangi bir devlet sözleşmesinin talep edilmesi, müzakere edilmesi, tedarik edilmesi veya yürütülmesi dahil olmak üzere Foundation’ın yönetimi, operasyonları, stratejik kararları veya ticari faaliyetlerinde hiçbir rolü olmadığını” savundu.
FT’ye yaptıkları açıklamada, Trump’ın “Foundation’ı hiçbir devlet kurumuna tanıtmadığını veya herhangi bir devlet sözleşmesi müzakeresine katılmadığını” savundular ve “Tüm sözleşme kararları, onun katılımı veya etkisi olmaksızın Foundation yönetimi tarafından bağımsız olarak alınmaktadır,” diye eklediler.
LeBlanc, Trump’ın katılımının sözleşmenin alınmasında hiçbir rol oynamadığını iddia etti fakat kendisinin de Kongre’de ifade vermek üzere çağrılmasını beklediğini söyledi.
Trump ailesiyle bağlantıları olan şirketlere devlet ihalelerinin verilmesi, şiddetli eleştirilere yol açıyor.
Geçen ay The Telegraph, Gazze’deki savaşı sona erdirmekle görevli “Barış Kurulu”nda (BoP) birkaç çıkar çatışması ortaya çıkarmıştı.
ABD Barış Özel Temsilcisi ve BoP yönetim kurulu üyesi Jared Kushner, Tel Aviv merkezli bir sigorta ve yatırım şirketi olan Phoenix Financial’da önemli bir hisseye sahip olan Affinity Partners’ın sahibi.
Phoenix Financial ise İsrail ordusuyla bağlantılı bir dizi şirkete yatırım yapıyor.
The Telegraph, bu şirketlerden biri olan Smart Shooter Ltd adlı küçük bir İsrail savunma firmasının, geçen ay daha köklü rakiplerini geride bırakarak 150 milyon dolar değerinde bir ABD ordusu ihalesini kazandığını ortaya çıkardı.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor











