Bizi Takip Edin

Rusya

Kırım’da yakıt krizi turizmi vurdu: Rezervasyonlar iptal ediliyor

Yayınlanma

Kırım’da baş gösteren akaryakıt krizi, turizm sezonunu olumsuz etkilemeye başladı. Bölgedeki oteller, konukevleri, şarap imalathaneleri ve tur operatörleri, rezervasyon iptallerinde keskin bir artış yaşandığını bildiriyor.

Kırım’da yaşanan akaryakıt krizi, turizm sezonunu doğrudan etkilemeye başladı. Rus RBK gazetesinin haberine göre otel sahipleri, konukevleri, şarap imalathaneleri ve tur operatörleri, rezervasyon iptallerinde çok keskin bir artış yaşandığını belirtiyor.

TourEthno firmasının direktörü Elena Ştringel, seyahat iptallerinin haziran başından beri sürdüğünü ifade etti. Ştringel, “Şu anda haziran ayı için rezerve edilen turların yüzde 80’i iptal ediliyor. Temmuz ve ağustos ayları için ise bu oran yüzde 50 civarında. Çok az sayıda yeni rezervasyon alıyoruz ve bunlar da ağustos ile eylül aylarına yönelik” dedi.

Yaz sezonu için rezervasyonların 2025 yılının sonlarında aktif şekilde başladığını ve mayıs ayı resmi tatillerine kadar satış planının yüzde 60 ila yüzde 70’ini tamamladıklarını belirten Ştringel, yakıt tedarikindeki aksamaların başlamasının ardından iptallerin hızla arttığını kaydetti. Şirket, müşterilerine tur bedelinin tamamını ve kendi komisyonunu iade ediyor.

Otelcilik sektörü temsilcileri de iptallerde benzer bir patlama yaşandığını aktarıyor. Bahçesaray bölgesindeki Rassvetiy-Zakatiy Oteli’nin temsilcisi Dmitriy Tkaçenko, on günlük yakıt krizi süresince gelen iptal sayısının, geçen yılın tamamındaki toplam iptalleri aştığını vurguladı.

Haziran ayında yüzde 65 ila yüzde 70 doluluk beklediklerini ancak şu anki doluluk oranının yüzde 30 civarında kaldığını belirten Tkaçenko, müşterileri elde tutmak için onlara araç depolarını doldurma garantisi verdiklerini fakat bu yöntemin yalnızca birkaç münferit vakada işe yaradığını söyledi.

Benzer bir tablo Aluşta yakınlarındaki konukevlerinde de gözleniyor. İşletme sahipleri, haziran rezervasyonlarının yaklaşık yüzde 90’ının iptal edildiğini, beklenen her on misafirden yalnızca birinin tesislere geldiğini belirtiyor.

Aldıkları ön ödemeleri sezon hazırlıkları için harcamış olan birçok girişimci, müşterilere para iadesi yapmakta zorluk yaşıyor.

Buna karşın sektörün bazı temsilcileri, sezonun tamamen başarısız olduğunu söylemek için henüz erken olduğu görüşünde.

Rusya Tur Endüstrisi Birliği Başkan Yardımcısı ve Delfin tur operatörünün direktörü Sergey Romaşkin, yıl başından bu yana Kırım’a yönelik turist akışının geçen yıla kıyasla yüzde 10 ila yüzde 15 artış gösterdiğini belirtti.

Romaşkin, “Turistlerin küçük bir kısmı yakıt krizi nedeniyle rezervasyonlarını iptal etti ancak her şeyin çöktüğünü söyleyemeyiz. Bu durum hesaba katıldığında bile ilk altı aylık büyüme yüzde 15 yerine yüzde 11 ila yüzde 12 seviyesinde gerçekleşecektir” değerlendirmesinde bulundu.

Romaşkin, kendi şirketlerindeki haziran ayı rezervasyon düşüşünün geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10 olduğunu, temmuz ve ağustos ayları için ise yüzde 12’lik pozitif eğilimin sürdüğünü ekledi.

Büyük tatil kompleksleri ise krizin etkilerini şu ana kadar çok daha hafif hissetti. Mriya tatil köyünün genel müdürü Samvel Saruhanyan, tesisin mevcut doluluk oranının yüzde 87 olduğunu bildirdi.

Son bir hafta içinde yalnızca üç iptal ve yaklaşık 20 tarih değişikliği talebi aldıklarını belirten Saruhanyan, “Planladıkları tatil konusunda endişelenen misafirlerimizden yaklaşık 400 telefon aldık” dedi.

Tesis bünyesinde önceden yakıt ve temel ihtiyaç malzemesi stokladıklarını ve lojistiği yeniden yapılandırdıklarını ifade eden Saruhanyan, buna rağmen büyük işletmelerin de artan maliyetlerle karşı karşıya kaldığını, yakıt ve ürün fiyatlarının yüzde 10 ila yüzde 15 yükseldiğini aktardı.

Rusya Enerji Bakanlığı yakıt sıkıntısı için kriz masası kurdu

Bölgedeki şarap imalathaneleri de yaşanan aksaklıklar konusunda uyarılarda bulunuyor.

Şarap üreticisi Oleg Repin, önceden planlanmış turların iptal edildiğini belirterek, “Son bir hafta içinde tesisimiz için tur rezervasyonu yaptıran müşterilerin yaklaşık yüzde 70 ila yüzde 80’i taleplerini iptal etti ve nesnel nedenlerden dolayı Kırım’a gelemeyeceklerini bildirdi” açıklamasını yaptı.

Turizm sektörü verilerine göre, Kırım’a gelen tatilcilerin yaklaşık yüzde 80’i bölgeye kendi araçlarıyla seyahat ediyor. Bu nedenle yakıt durumu, sezonun gidişatı açısından en kritik etkenlerden biri olmayı sürdürüyor.

Sorunun çözümü amacıyla Kırım Kurort ve Turizm Bakanlığı 5 Haziran’da bir yardım hattı devreye soktu ve turistlere 20 litre yakıt alma garantisi verileceğini duyurdu.

Kırım lideri Sergey Aksyonov ise 12 Haziran’da yaptığı açıklamada, akaryakıt istasyonu zincirleriyle yakıt fiyatlarının litre başına 11 ruble düşürülmesi konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.

Bölgenin Ekonomik Kalkınma Bakanı Anuşavan Agacanyan ise durumun ciddiyetine dikkat çekerek, “Her halükarda bu, ekonomiye indirilmiş bir darbedir ve bunu açıkça konuşmak gerekir. Yapay hareketlilik, ekonominin istikrarlı ve öngörülebilir işleyişinin yerini tutamaz” ifadelerini kullandı.

Rusya

Karadeniz’de Rus tahılını taşıyan beş kuru yük gemisi vuruldu

Yayınlanma

Rusya’nın Karadeniz üzerinden tahıl ihraç etme girişimleri, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının saldırılarıyla karşılaştı. Novorossiysk ve Tuapse limanları açıklarında pazartesi ve salı günleri en az beş tahıl gemisi hedef alındı. Bloomberg’e konuşan kaynaklar, saldırıların Rusya’nın Odesa limanlarını vurmasının ardından gerçekleştiğini bildirdi.

Rusya’nın Karadeniz üzerinden tahıl ihracatını sürdürme adımları, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının saldırılarına hedef oldu.

Duruma vakıf kaynakların Bloomberg’e aktardığına göre pazartesi ve salı günleri Novorossiysk ve Tuapse limanları yakınlarında en az beş tahıl gemisi ateş altına girdi.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri şimdiye kadar ağırlıklı olarak Rus petrolünü taşımaya çalışan tankerleri hedef alıyordu. Bu saldırılar nedeniyle Novorossiysk Limanı geçen hafta tek bir sevkiyat dahi gerçekleştiremedi.

Toplam tahıl ihracatının yüzde 40’ından fazlasını karşılayan limandaki üç terminalin vurulması sonucu tarım ürünleri ihracatı da geçen hafta durduruldu.

Son operasyonlarla birlikte artık tahıl almaya gelen gemiler de doğrudan hedef olmaya başladı. Gelişmeler, Rusya’nın Odesa’daki limanlara ve ticari gemilere düzenlediği, Ukrayna’nın deniz yoluyla ihracatını ağustos ayında neredeyse tamamen durduran saldırıların ardından yaşanıyor.

Bloomberg kaynakları, pazartesi günü bir, salı günü ise dört kuru yük gemisinin vurulduğunu bildirdi. Gemilerin Liberya, Malta, Marshall Adaları, Rusya ve San Marino bayrakları taşıdığı kaydedildi.

Pazartesi günü Novorossiysk’e seyreden Yunanistan bandıralı Anna S adlı dökme yük gemisi, dron saldırısının ardından alev aldı ve seyrine devam edemedi.

Salı günü yükleme yaptıktan sonra saldırıya uğrayan iki gemi rotasını sürdürmeyi başarırken, biri Novorossiysk diğeri Tuapse yakınlarında bulunan diğer iki gemi ise yükleme için sıraya girmeye hazırlandıkları sırada vuruldu.

Dünya buğday ihracatının yaklaşık yüzde 27’sini gerçekleştiren Rusya ve Ukrayna arasındaki bu karşılıklı gemi saldırıları, hasat döneminin en yoğun olduğu günlerde yaşanıyor.

Ukrayna’nın en büyük özel liman işletmecisi TransInvestService’in kurucu ortağı ve genel müdürü Andrey Stavnitser, Financial Times’a yaptığı açıklamada temmuz ayında Odessa limanlarına günde yaklaşık 15 geminin girdiğini, ancak ay sonuna doğru bu sayının bir veya ikiye düştüğünü ifade etti. Kpler verilerine göre ağustos ayında ise deniz trafiği tamamen kesildi.

Ukrayna yaklaşık bir hafta önce Karadeniz’deki sivil hedeflere yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulması yönünde Rusya’ya bir teklif iletti; ancak Moskova bu ateşkes önerisini geri çevirdi.

Carnegie Rusya ve Avrasya Çalışmaları Berlin Merkezi Direktörü Aleksandr Gabuyev, Rusya’nın tarım ihracatının 2025 yılında 41 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini ve bunun toplam ihracat gelirlerinin yüzde 10’undan daha azını oluşturduğunu, Ukrayna’da ise tarımın döviz gelirlerinin neredeyse yarısını sağladığını belirtti.

Gabuyev, Financial Times’ta kaleme aldığı değerlendirmede savaşın yeni bir tırmanma aşamasına girdiğini ve bu sürecin en güncel tehditlerinden birinin küresel tahıl tedarik krizi olduğunu yazdı.

Basra Körfezi’ndeki savaş nedeniyle yakıt ve gübre fiyatları halihazırda yükselirken, aşırı sıcak dalgaları Avrupa ve ABD’deki rekolteyi olumsuz etkiledi.

Buğday fiyatları 2025 yılı seviyesine kıyasla yüzde 25’ten fazla artış gösterdi ve yükselmeyi sürdürüyor.

Birleşmiş Milletler tahminlerine göre yalnızca iklim faktörleri bu yıl 50 milyon insan için gıdaya erişimde ciddi sorunlar doğuracak. Rus ve Ukrayna buğdayının pazara ulaşamaması halinde gıda güvenliği alanında çok daha ağır bir krizin patlak verebileceği öngörülüyor.

Okumaya Devam Et

Rusya

Yapay zeka girişimi Higgsfield’in kurucusu, Rusya’nın yeni milyarderi olabilir

Yayınlanma

Yapay zeka girişimi Higgsfield’ın kurucu ortaklarından Aleksandr Maşrabov, Forbes’un Rus milyarderler listesine girmeye hazırlanıyor. Son yatırım turunda 5,4 milyar dolar değerlemeye ulaşan şirkette Maşrabov’un payının yüzde 20’nin üzerinde olduğu belirtiliyor.

Forbes’un haberine göre, ABD merkezli yapay zeka girişimi Higgsfield’ın kurucu ortaklarından Rus girişimci Aleksandr Maşrabov, derginin Rus milyarderler sıralamasına girebilir.

İşleme yakın bir kaynağın Forbes’a aktardığı bilgilere göre, son yatırım turunun ardından piyasa değeri 5,4 milyar dolara ulaşan şirkette Maşrabov’un sahip olduğu pay yüzde 20’nin üzerinde bulunuyor.

Yapay zeka aracılığıyla video içeriği üretimi alanında uzmanlaşan Higgsfield, son turda 400 milyon dolar yatırım topladı.

Şirkete yatırım yapan kuruluşlar arasında Intel, Goldman Sachs, DST Global ve Liberty Global gibi aktörler yer aldı. Girişim, 80 milyon dolar yatırım aldığı 2026 yılının başlarında 1,3 milyar dolar değerindeydi.

Haberde aktarılan finansal teknoloji platformu Carta verilerine göre, girişim ekiplerinin elinde risk sermayesi finansmanının ardından ortalama yaklaşık yüzde 23’lük bir pay kalıyor. Ancak Higgsfield kurucularının payının benzer işlemlere kıyasla genel ortalamanın üzerinde kalmış olma ihtimali bulunuyor.

Uzmanlar, Maşrabov’un şirketteki hissesinin yüzde 25 ile yüzde 30 arasında olduğunu tahmin ediyor. The Garage Syndicate kurucu ortaklarından Sergey Mosunov ise Higgsfield kurucularına ait toplam sermayenin 3 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu, bu tutarın 2 milyar dolarlık kısmının ise Maşrabov’a ait olduğunu hesaplıyor.

Higgsfield; Maşrabov ile Kazakistanlı makine öğrenimi araştırmacısı Yerzat Dulat tarafından 2023 yılında kuruldu. Girişim, sinir ağlarını kullanarak video ile görsel üretimi ve düzenlemesi yapan bir platform geliştiriyor.

Financial Times’ın aktardığına göre şirketin yıllık geliri, bir önceki yıl kaydedilen 20 milyon dolarlık seviyeden Ağustos 2026 itibarıyla 700 milyon dolara yükseldi.

Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsünün (MIPT) Bilişim bölümünden mezun olan Maşrabov, öğrencilik yıllarında Yandex bünyesinde makine öğrenimi mühendisi olarak çalıştı ve “Arama” servisini geliştirdi.

Maşrabov, 2018 yılında Grigori Tkaçenko ile birlikte yapay zeka tabanlı fotoğraf ve video animasyon platformu AI Factory’yi kurdu. Snapchat’in çatı şirketi olan ABD merkezli Snap Inc., Ocak 2020’de bu girişimi 166 milyon dolara satın aldı.

Satışın ardından Snap bünyesine geçen Maşrabov, burada üretken yapay zeka departmanının yöneticiliğini üstlendi ve bu görevini 2023 sonbaharında Higgsfield’ı hayata geçirene kadar sürdürdü.

Girişimci, 2020 yılında Forbes Rusya’nın yayımladığı “30 Yaş Altı 30” listesinde “Bilim ve Teknoloji” kategorisinde yer almıştı.

Okumaya Devam Et

Rusya

Moskova’da benzin istasyonlarında yakıt satışına kota getirildi

Yayınlanma

Moskova’daki akaryakıt istasyonlarında araç başına yakıt satışına kota uygulanmaya başlandı. Yetkililerin doğu bölgelerinden başkente sevkiyat yönlendirmesine ve artan fiyatlara rağmen şehirde benzin istasyonlarında uzun kuyruklar ve tedarik açığı görülüyor. Ukrayna’nın rafinerilere yönelik saldırılarının ardından ülke genelindeki kriz onlarca bölgeye yayıldı.

Rus makamlarının ülkenin doğusundaki kaynakları başkente yönlendirme çabalarına rağmen, Moskova’daki çok sayıda akaryakıt dağıtım ağında araç başına yakıt satışına sınırlama getirildi.

Gazprom Neft temsilcileri RBK’ya yaptıkları açıklamada, şirkete ait istasyonlarda benzin ve dizel yakıt satışında araç başına 40 litreye kadar “geçici kısıtlama” uygulandığını duyurdu. Şirketin danışma hattı, bidonlara akaryakıt dolumu yapılmasına izin verilip verilmediğinin doğrudan ilgili istasyondan öğrenilebileceğini bildirdi. Gazprom Neft, Moskovalıların artan akaryakıt talebi karşısında durumun istikrara kavuşturulması için her türlü çabanın gösterildiğini savundu.

Tatneft’in danışma hattı ise şirketin Moskova’daki istasyonlarında satış sınırının benzin için 50 litre, dizel yakıt için ise 60 litre olduğunu açıkladı.

Moskova’da ve Moskova Bölgesi’nde yakıt yetersizliği geçen haftadan bu yana kayıtlara geçiyordu. Başkent sakinleri, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği son saldırı dalgasının ardından benzinde aksamalar yaşandığını ve istasyonlarda kuyruklar oluştuğunu aktardı. Yalnızca ağustos ayı içinde en az dört büyük petrol rafinerisi devre dışı kaldı.

Litre fiyatının 120 rubleye kadar tırmanmasına rağmen Gazprom, Rosneft, Neftmagistral, Teboil ve diğer dağıtım ağlarının istasyonlarında tükenen AI-95 tipi benzindeki kıtlık özellikle dikkat çekici boyutlara ulaştı.

RBK’nın verilerine göre 18 Ağustos akşamı itibarıyla Moskova’da Neftmagistral zincirine ait yalnızca tek bir istasyonda 95 oktan benzin bulunabiliyordu. Şirket, dizel yakıtın satışta olup olmadığının da ilgili istasyondan teyit edilmesini önerdi. Lukoil’in danışma hattı ise şehir genelinde yalnızca iki istasyonda AI-92, AI-95 ve motorin bulunduğunu, bir diğer istasyonda ise sadece dizel yakıtın yer aldığını bildirdi.

Reuters’a konuşan sektör kaynakları, haftanın başında Kremlin’in Moskova’ya öncelikli benzin tedariki için yeniden bir çalışma başlattığını aktarmıştı. Kaynakların verdiği bilgilere göre Moskova bölgesindeki akaryakıt açığı, doğu bölgelerindeki hacimlerin yeniden dağıtılmasıyla kapatılmaya çalışılıyor.

Buna karşın, giderek daha fazla bölgenin onlarca federe birimi saran ikinci yakıt krizi dalgasıyla karşı karşıya kalmasına rağmen benzin sevkiyatları taşradan başkente yönlendiriliyor.

“GdeBENZ” uygulamasının verilerine göre 16 Ağustos itibarıyla ülke genelindeki istasyonların yalnızca yüzde 28,1’inde benzin veya dizel yakıt temin edilebiliyordu; bu oran bir önceki hafta yüzde 41 seviyesindeydi. Son yedi gün içinde akaryakıt erişiminin gerilediği yerler arasında Volgograd, Çelyabinsk, Orenburg, Voronej, Samara, Penza, Saratov, Lipetsk ve Rostov bölgelerinin yanı sıra Tataristan da yer aldı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English