İngiltere’de Rusya adına casusluk yaptığı şüphesiyle 10 Kasım’da gözaltına alınan 41 yaşındaki ABD askerinin, NATO Hızlı Müdahale Kolordusunda görevli Yarbay Brandon Tyner olduğu belirtildi. 2008 yılından bu yana orduda görev yapan Tyner’ın İngiltere’deki yargı sürecinin ardından ABD’ye teslim edilmesi bekleniyor.

İngiltere’de Rusya adına casusluk yaptığı şüphesiyle gözaltına alınan 41 yaşındaki ABD ordusu mensubunun Yarbay Brandon Tyner olduğu belirtildi.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İngiliz polisi 10 Kasım’da Gloucester yakınlarında bir ABD askerini gözaltına aldı.

Londra’da tutuklu tutulan 41 yaşındaki şüpheli, Rus istihbaratına koruma altındaki bilgileri aktarmak ve yabancı istihbarat servisine yardım etmekle suçlanıyor.

WSJ’nin haberinde, gözaltına alınan askerin ABD ordusunda yarbay rütbesiyle görev yapan Brandon Tyner olduğu aktarıldı.

Tyner’ın gözaltına alındığı sırada, İttifak’ın kara kuvvetlerinin komutasından sorumlu NATO Hızlı Müdahale Kolordusunda (ARRC) görev yaptığı ve burada insan kaynakları ile personel yönetiminden sorumlu bir pozisyonda çalıştığı kaydedildi.

Subayın gizli görevdeki İngiliz yetkililerle görüştüğü belirtildi

ABD ordusuna 2008 yılında katılan Tyner, Afganistan, Irak ve Katar’daki muharebe görevlerinde yer aldı ve çatışma bölgesindeki kahramanlık ya da üstün hizmetleri dolayısıyla verilen Bronz Yıldız madalyasına layık görüldü.

WSJ kaynakları, subayın gizli görevdeki İngiliz yetkililerle müzakere yürüttüğünün farkında olmadığını bildirdi.

Tyner’ın İngiltere’deki yargı sürecinin tamamlanmasının ardından ABD Askeri Ceza Kanunu (UCMJ) kapsamında yargılanmak üzere ABD’ye teslim edilmesi bekleniyor.

Kremlin iddiaları reddetti

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise söz konusu ABD askerinin casusluk şüphesiyle gözaltına alınmasının Rusya ile hiçbir ilgisinin olmadığını savundu.

Peskov, “Neyle bağlantılı olduğunu bilmiyoruz. Bizim bununla hiçbir ilgimiz yok ve bu olayın bizimle hiçbir alakası yok.” diye konuştu.

Rusya tarafı casusluk suçlamalarını daha önce de defalarca reddetmiş, Moskova yönetimi ise Batılı ülkeleri casuslukla suçlayarak bu gerekçeyle yabancı diplomatları sınır dışı etmişti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, yeni sahalar açarak Avrupa’ya doğalgaz sevkiyatını artırmayı planladıklarını açıkladı. 2022 yılından bu yana AB’ye sevkiyatın 8 milyar metreküpten 13 milyar metreküpe çıktığını belirten Aliyev, Yunanistan-İtalya hattının kapasitesinin 11,2 milyar metreküpe yükseltildiğini kaydetti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkesinin yeni sahalar açarak Avrupa’ya doğalgaz sevkiyatını artırmayı planladığını açıkladı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre Aliyev, 12 Kasım’da Dublin’de düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi kapsamındaki yuvarlak masa toplantısında konuştu.

Aliyev, Azerbaycan ile Avrupa Birliği (AB) arasında 2022 yılında enerji alanında stratejik ortaklık mutabakatının imzalanmasının ardından AB’ye doğalgaz sevkiyatının 8 milyar metreküpten 13 milyar metreküpe yükseldiğini belirtti.

Bu miktar, Azerbaycan’ın toplam ihracatının neredeyse yarısını oluşturuyor.

Yedi ülkenin topraklarından geçerek Bakü’den İtalya’ya uzanan doğalgaz boru hattı halihazırda tam kapasiteyle çalışıyor.

Azerbaycan, Bulgaristan’daki ara bağlantı hatları dahil olmak üzere 10 AB ülkesine doğalgaz sevkiyatı gerçekleştiriyor.

Aliyev, boru hattının taşıma kapasitesinin genişletilmesi gerektiğini vurguladı.

Aliyev’in aktardığına göre, Yunanistan üzerinden İtalya’ya geçen bölümün kapasitesi 10 milyar metreküpten 11,2 milyar metreküpe çıkarıldı.

Reuters, mayıs ayı sonunda sektörden üç kaynağa dayandırdığı haberinde, İngiliz petrol ve doğalgaz şirketi BP’nin Hazar Denizi’ndeki Babek doğalgaz sahasının geliştirilmesi projesinin operatörü olmayı planladığını bildirmişti.

Sahanın rezervlerinin yaklaşık 400 milyar metreküp doğalgaz ve 80 milyon ton gaz kondensatı olduğu tahmin ediliyor.

APA ajansının aktardığına göre Aliyev, temmuz ayı sonunda Almanya’ya yıllık 1,5 milyar metreküp doğalgaz sevkiyatını öngören 10 yıllık sözleşme imzalandığını duyurmuştu.

Aliyev, Bakü’nün sevkiyat hacmini artırmaya hazır olduğunu ancak Avrupa bankalarının yeşil gündem kapsamında petrol ve doğalgaz projelerine finansmanı durdurmasının engellerden biri haline geldiğini kaydetti.

Aliyev, bankalara bu politikayı gözden geçirme çağrısı yaptı.

Bir iddiaya göre Hollanda, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) yetkilerinin sınırlandırılması konusunda ABD ile müzakere ediyor.

The Rights Forum’a göre bu aşınma o kadar ciddi boyutta ki, hukuk uzmanlarına göre bu durum Mahkeme’nin fiilen ortadan kaldırılması anlamına gelecektir.

The Rights Forum, bu bilgiyi New York’taki diplomatik kaynaklardan, isimsiz kalmak koşuluyla elde etti.

Habere göre görüşülmesi planlanan kısıtlamalar arasında şunlar yer alıyor: a) devlet başkanlarına dokunulmazlık tanınması; b) taraf olmayan devletlerin vatandaşları, taraf bir devletin topraklarında suç işleseler bile Mahkeme’nin yargı yetkisi dışında tutulması; ve c) ulusal mevzuatın kapsadığı davalarda Mahkeme’nin yargı yetkisinin reddedilmesi.

İlk kısıtlama, devlet başkanları ile hükümet başkanlarının, emirleri üzerine işlenen suçlar nedeniyle yargılanamayacağı anlamına geliyor.

İkinci kısıtlama ise, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM), Roma Statüsü’ne –UCM’nin kurucu antlaşması– taraf olan bir devletin topraklarında uluslararası suç işleseler bile, bu antlaşmaya taraf olmayan devletlerin vatandaşlarını artık yargılayamayacağı anlamına gelir.

Örneğin İsrail, Roma Statüsü’ne taraf değil; oysa Filistin taraf. Dolayısıyla mevcut kurallar uyarınca UCM, Filistin topraklarında işledikleri suçlar nedeniyle İsrailli vatandaşları ve hükümet yetkililerini yargılayabilir.

Zaten halihazırda bu temelde Mahkeme, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.

Fakat ikinci kısıtlama kabul edilirse, İsrail vatandaşları artık Filistin topraklarında işledikleri suçlar nedeniyle yargılanamayacak. Aynısı, diğer Taraf Devletlerin topraklarında suç işleyen, örneğin ABD veya Rusya vatandaşları için de geçerli olacak.

Bu durum, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin temel ilkelerinden birini zedeleyecek: Roma Statüsü’nü onaylamamış devletlerin vatandaşlarının da uluslararası suçlardan sorumlu tutulabilmesi ilkesi.

Üçüncü kısıtlama, bir devletin kendi yargı yetkisi dahilinde işlenen suçları prensipte cezalandırmasına olanak tanıyan mevzuatı olması durumunda, UCM’nin artık davaları görmesine izin verilmeyeceği anlamına gelir.

Şu anda Mahkeme, bir devletin şüphelileri soruşturmaya ve yargılamaya istekli olmaması veya bunu yapamaması durumunda hâlâ müdahale edebilir (tamamlayıcılık ilkesi).

Üçüncü kısıtlama getirilirse, ulusal mevzuatın varlığı tek başına UCM tarafından kovuşturma yapılmasını engellemek için yeterli olabilir.

Örneğin İsrail’in işkenceyi yasaklayan mevzuatı bulunuyor. Dolayısıyla, pratikte işkence vakaları soruşturulmasa veya kovuşturulmasa bile, İsrail, UCM’nin yargı yetkisi olmadığını ileri sürebilir.

Bu şekilde İsrail, faillere karşı kendisi herhangi bir önlem almadan UCM tarafından kovuşturulmaktan kurtulabilir.

The Right Forum’a göre kısacası, uukarıda bahsedilen kısıtlamalar kabul edilirse, Mahkeme’den geriye hiçbir şey kalmayacak.

Bu hukuki kısıtlamaları yasallaştırmak için, 1998’de Uluslararası Ceza Mahkemesini kuran ve Mahkemenin 2002’den beri bu statü kapsamında faaliyet gösterdiği Roma Statüsü’nün değiştirilmesi gerekecek.

Bunun için Taraf Devletlerin üçte ikisinin çoğunluğu gerekli. Değişiklik, yürürlüğe girebilmesi için Taraf Devletlerin sekizde yedisinin onayıyla onaylanmalı. Bu konuda hangi ülkelerin işbirliği yapacağı bilinmiyor.

Hollanda’nın bu konuda müzakere ettiği söylenmesinin nedeni, ABD’nin on üç yargıç ve savcıya ve UCM’ye genel olarak uyguladığı yaptırımlar.

Bu, öncelikle Mahkeme’nin Filistin’deki İsrail suçlarına ilişkin soruşturması ve bunun sonucunda Netanyahu ile Gallant hakkında çıkarılan tutuklama emirlerine misilleme olarak gerçekleştirilmişti.

ABD ve İsrail tarafından Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yönelik zayıflatma çabaları neredeyse on iki yıldır devam ediyor.

Mahkeme, 9 Ekim’den beri ABD’nin yaptırım listesinde yer alıyor ama bazı yaptırımlar 7 Nisan 2027’ye kadar yürürlüğe girmeyecek.

Bu yaptırımlar kurumu büyük ölçüde felç edecek ve Avrupa Birliği’ne, kapsamlı engelleme mekanizmasını devreye sokmaktan başka neredeyse hiçbir seçenek bırakmayacak.

Bu yasa, Avrupalı tarafları ABD yaptırımlarını göz ardı etmeye ve Mahkeme ile personeline hizmet ve mal tedarik etmeye devam etmeye mecbur kılıyor.

Bununla birlikte AB ve Hollanda gibi AB ülkeleri, bu mekanizmanın Avrupa şirketleri üzerinde yaratabileceği sonuçlar nedeniyle onu devreye sokmakta isteksiz davranıyor.

Örneğin, ABD yaptırımlarını göz ardı eden Avrupa bankaları, ABD’de iş yapmakta çok daha fazla zorluk çekebilir veya kendileri de yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir.

İşte bu nedenle Hollanda şu anda bir uzlaşmayı tercih ediyor gibi görünüyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin belirli yönlerinden vazgeçilmesi karşılığında, ABD’nin Mahkeme’ye yönelik yaptırımları kaldırması veya hafifletmesi sağlanabilir.

The Rights Forum’a göre uygulamada bu, Mahkeme’nin uzuvlarının kesilmesi anlamına geliyor. Geriye sadece “gövdeden ibaret” bir mahkeme kalacak.

Öte yandan hanere göre henüz o noktaya gelinmiş değil. Roma Statüsü’ne Taraf Devletler, 30 Kasım-7 Aralık tarihleri arasında Lahey’de bir araya gelecek.

Toplantı başlangıçta New York’ta yapılacaktı ama ABD’nin yaptırımları nedeniyle yerinin değiştirilmesi gerekti.