Amerika
Trump’ın Çin gemilerine yönelik liman ücretleri ABD denizcilik sektörünü tehdit ediyor

Sektör yöneticileri pazartesi günü ABD Ticaret Temsilciliği’nde (USTR) yapılan oturumda, Başkan Donald Trump’ın ABD gemi inşa sanayisini canlandırma planının, Çin bağlantılı gemiler için önerilen ve yerli gemi işletmecilerine, limanlara, ihracatçılara ve istihdam alanlarına zarar verecek ücretlere dayandığı için muhtemelen geri tepeceğini söyledi.
Söz konusu tartışma, Çin yapımı gemilerden alınan ve ABD limanlarına uğrama başına 3 milyon doları aşabilecek olan harçların istiflenmesi. Trump yönetimi bu ücretlerin Çin’in açık denizlerde artan ticari ve askeri hakimiyetini engelleyeceğini ve yerli yapım gemileri teşvik edeceğini söylüyor. ABD’li çelik işçileri sendikaları, ABD’li çelik üreticileri ve Demokrat milletvekilleri yerli sanayiyi canlandıracağını söyleyerek bu çabayı destekliyor.
Ancak bu fikir, Trump’ın yeniden inşa etmek istediği ABD tersanelerinden sipariş talebini artıracak olan aynı nakliye şirketlerinin ve müşterilerin hayatta kalmasını tehdit ettiği için yerel denizcilik endüstrisinde bir şok dalgası yarattı.
ABD’nin en büyük uluslararası okyanus kargo taşıyıcısı olan Florida merkezli Seaboard Marine’in CEO’su Edward Gonzalez pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Amerikan gemi inşasını güçlendirme çabası istemeden de olsa Amerikan sahipli taşıyıcıları yok ederse ulusal çıkarlara hizmet edilmemiş olur” dedi.
Birçok ABD’li operatör gibi Seaboard da Çin’de üretilen gemilere güveniyor. Denizcilik veri sağlayıcısı Alphaliner’a göre 24 gemiden oluşan filosunda 16 adet Çin yapımı gemi bulunuyor.
ABD’li gemi işletmecileri, Çin bağlantılı gemilerden alınan ücretlerin, daha fazla ABD kargosunu, değişimi daha iyi karşılayabilecek kaynaklara sahip olan yabancı sermayeli okyanus taşımacılığı şirketlerine iteceğini söyledi.
USTR’ye göre Çin’in gemi inşa pazarındaki payı 1999’da %5’in altındayken 2023’te %50’nin üzerine çıktı.
Konuşmacılar, ABD tersanelerinin yılda 10’dan az gemi üretirken Çin’in 1.000 gemi ürettiğini söyledi.
Bu arada sektör yöneticileri, Japonya ve Kore’deki gemi yapımcılarının, ABD tersanelerinin kapasite oluşturması için geçecek yıllarda talebi karşılamakta zorlanacağını belirtti.
Amerika Deniz Ticaret Odası CEO’su Kathy Metcalf, mevcut Çin yapımı gemilerin değiştirilmesinin bir elektrik düğmesini çevirmeye benzemediğini söyledi. “Çin’i ve ABD deniz taşımacılığı sistemini cezalandırmak kabul edilebilir bir sonuç değildir” dedi.
ABD’li gemi işletmecileri, malları iç su yollarına, Büyük Göller boyunca ve ülkenin kıyılarında yukarı ve aşağı taşıyarak imalat, madencilik ve tarım gibi kilit Amerikan endüstrilerini destekliyor.
Tarım ihracatçıları USTR planındaki belirsizlik nedeniyle mayıs ayından sonra gemi rezervasyonu yapmakta zorlanırken, kömür endüstrisi temsilcileri de ücretlerin mallarını küresel pazara sunmayı zorlaştırdığını belirtiyor.
Indiana’da soya fasulyesi ve mısır yetiştiren Amerikan Soya Birliği yönetim kurulu üyesi Mike Koehne, “Yerli gemi inşasını artırmaya yönelik çabalarınızın çiftçilerin pazara erişimi pahasına olmamasını rica ediyorum” dedi.
İŞ KAYIPLARI
İthalata bağımlı Amerikan Ayakkabı ve Giyim Derneği’nin politikadan sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Nate Herman, liman ücretlerinin Amerikalı işçiler için iş kaybına, Amerikan ihracat ve ithalatı için daha yüksek maliyetlere ve Amerikalı tüketiciler için kıtlık ve artan fiyatlara yol açacağını söyledi.
Çeşitli ticaret grupları tarafından yapılan ve liman ücretlerinden kaynaklanan yüksek maliyetlerin ABD ihracatının neredeyse %12 oranında düşmesine ve GSYİH’nin %0.25 oranında azalmasına neden olacağını gösteren yeni bir çalışmadan alıntı yaptı.
Herman, “Çalışkan Amerikan aileleri daha fazla fiyat artışını ve ürün kıtlığını kaldıramaz ve Amerikalı üreticiler ve çiftçiler daha fazla ihracat pazarını kaybetmeyi göze alamaz” dedi.
Temsilci Rosa DeLauro ve Kongre’deki diğer 62 Demokrat, pazartesi günü ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’e gönderdikleri mektupta, Çin’in sektördeki hakimiyetinin iş kayıpları ve kritik üretim kapasitesi açısından “kabul edilemez maliyetler ve riskler” getirdiğini söyleyerek önerilen ücretleri ve diğer “hızlı ve kararlı” eylemleri destekledi.
USTR’den, firmaların kargolarını Meksika ya da Kanada üzerinden yönlendirerek ücretlerden kaçınmalarına olanak tanıyacak bir kolaylık sağlamasını talep ettiler.
Haksız ticaret uygulamaları yasası kapsamındaki teklifi nihai hale getirmeden önce çarşamba günü yapılacak bir duruşmada daha fazla yorum dinleyecek olan USTR, yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Mevcut teklifte ücretlerden tamamen kaçınmak için gemi işletmecilerinin Çin dışında yerleşik olması, filolarındaki gemilerin %25’inden azının Çin’de inşa edilmiş olması ve önümüzdeki iki yıl içinde Çin tersanelerinden sipariş veya teslimat planlamamış olması gerekiyor.
Bu ayın başlarında Reuters tarafından görülen bir yürütme emri taslağı, Çin yapımı gemilere sahip tüm filolara liman ücreti uygulayarak bu sınırı daha da daraltacak.
Gemi sahipleri daha büyük gemiler kullanarak ve büyük ABD limanlarına uğramaları sınırlandırarak bu darbeyi en aza indirmeye çalışabilir ancak bu limanları zor durumda bırakarak tedarik zinciriyle ilgili de bir strese yol açabilir.
Gemi ve liman işletmecilerine göre, gemi işletmecileri ayrıca ABD’ye giden kargoları Kanada ve Meksika’daki limanlara kaydırabilir ve yolculuğu tamamlamak için kamyonlara ve trenlere güvenebilir, ancak bu önlem de sınır geçişlerini tıkayabilir ve daha fazla altyapı aşınmasına ve yıpranmasına neden olabilir.
Amerika
Nvidia, Wall Street’i yapay zeka borçları için bir araya getiriyor

Wall Street’in, Nvidia tarafından kısmen desteklenen veri merkezi borçlarını üstlenmeye yönelik bir plan, riskleri de beraberinde getiriyor.
Çip üreticisi, Nvidia müşterilerinin projelerini finanse etmek üzere 500 milyar dolardan fazla “özel sermaye havuzları” oluşturmak için altı Wall Street devini bir araya getirdi.
Bu havuzların, muhtemelen sigorta şirketleri ve emeklilik fonları gibi uzun vadeli kurumsal yatırımcılardan oluşacağı düşünülüyor.
Altılının içerisinde Apollo, Blackstone, BlackRock, Brookfield Asset Management, Goldman Sachs ve KKR yer alıyor.
Bazı durumlarda, Nvidia, “her bir projeyi ayrı ayrı dikkatle değerlendirerek, bir fırsatın %25’ine kadar kalıntı değer destek mekanizması sağlayabileceğini” belirtti.
Diğer bir deyişle, çip üreticisi bazı projeler için bir tür garanti sunabilir; bu da borçluların faiz oranlarını düşürebilir ve bu patlamanın devam etmesine yardımcı olabilir.
Bazı analistler, Nvidia’nın yapay zekaya yönelik daha fazla yatırımı finanse etmek için ek borç yükü altına girmesinin, mantıksız sınırlara doğru sallanan bir yatırım patlamasının belirtisi olduğunu söylüyor.
Seaport Global Securities’te Nvidia’yı takip eden hisse senedi analisti Jay Goldberg, “İyimser senaryo, yapay zekaya yönelik talebin sonsuz olduğu ve bunun sonsuza kadar süreceği yönünde. Bir noktada birisi şöyle diyecek: ‘Durun bir dakika, biz ne yapıyoruz?’” dedi.
UBS Global Wealth Management’taki analistler, Nvidia’nın stratejisinin “tedarikçilerin kendi ürün ve hizmetlerinin satın alınmasını finanse etmeye yardımcı olduğu yapay zeka döngüsel finansmanı hakkında daha fazla soru işareti uyandırdığını” belirtti.
Bazıları ise Nvidia’nın bu hamlesini stratejik bir zorunluluk olarak görüyor. Bu hamle, daha küçük veri merkezi işletmelerinin Amazon, Alphabet ve Microsoft gibi mali gücü yüksek rakiplerinin sahip olduğu finansal avantajlara karşı koymasına yardımcı olabilir.
Bu dev şirketler ayrıca, uzun vadede Nvidia’nın GPU’larına tehdit oluşturabilecek özel yapay zeka yongalarını kullanmaya ve hatta satmaya odaklanmış durumda.
Cantor Fitzgerald’da Nvidia’yı takip eden analist CJ Muse, “Nvidia, ‘müşterilerin rakiplerinin değil, kendi GPU’larını kullanmasını’ istiyor ve bence bunu bir başka rekabet avantajı olarak görüyorlar,” dedi.
Nvidia’nın planına borsanın tepkisi karışık oldu. Broadcom gibi Nvidia rakipleri, Alphabet ve Amazon gibi büyük hiper ölçekli şirketlerle birlikte değer kaybetti.
Nvidia’nın hisseleri ise yatay seyretti. KKR, Apollo ve Blackstone gibi finans şirketlerinin hisseleri yükseldi.
Aynı şekilde, veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu bellek çipleri gibi temel ekipmanları üreten şirketlerin ve inşaat sektörüyle bağlantılı şirketlerin hisseleri de değer kazandı.
Wall Street grubundaki liderler, bilgi işlem gücünün küresel iktisadi büyümenin bir sonraki aşamasını yönlendiren kritik bir “varlık sınıfına” hızla dönüştüğünü belirttiler.
Goldman Sachs CEO’su David Solomon, “Tarihi bir yapay zeka yatırım döngüsünün dönüm noktasında bulunuyoruz. Yatırım ve dağıtım rollerimiz, NVIDIA’nın liderliğine duyduğumuz güveni yansıtıyor ve NVIDIA bilgi işlem gücüyle desteklenen bir kredi pazarı yaratma fırsatı bizi heyecanlandırıyor,” dedi.
Solomon, CNBC’nin Quick programına verdiği demeçte, Jensen’in finansman projesiyle ilgili fikrini Wall Street devlerine sunduğunu söyledi.
Blackstone’dan Gray, CNBC’de yaptığı açıklamada, yapay zeka bilgi işlem gücünün, ipotek kredi kuruluşlarının konutlara baktığı gibi bir “finanse edilebilir varlık sınıfı” olarak görüleceğini belirtti.
Gray, yapay zekaya olan talebin arzı aştığını ve Blackstone portföy şirketlerinde kullanımın bu yıl yedi katına çıktığını belirtti.
BlackRock’tan Larry Fink ise, bu projenin 1970’lerdeki ipotek teminatlı menkul kıymetlerin yaratılmasına benzer şekilde “finans mühendisliğinin bir sonraki geleceğinin” başlangıcı olduğuna inandığını söyledi.
Bazı fonlar halihazırda toplanmış olsa da, BlackRock’un “bundan çok daha fazlasını toplayacağını” belirtti.
Fink, CNBC’de yaptığı açıklamada, “Bu parayı olabildiğince çabuk toplamalı ve işe koymalıyız, çünkü ABD’nin dünyada yapay zeka alanında lider olması gerçekten çok önemli,” dedi.
Amerika
ICE, ajanlarına elektrik şoku verebilen eldivenler dağıtmayı planlıyor

ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) görevlileri, yakında kolluk görevlerini yerine getirirken elektrik şoku verebilen eldivenlerle donatılabilir.
İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) tarafından pazartesi günü yayınlanan bir nota göre ICE, “Generated Low Output Voltage Emitter” (GLOVE) adlı cihazı satın almak için 20 milyon dolara kadar harcama yapmayı planlıyor.
Bu eldivenler, standart bir ABD elektrik prizinin yaklaşık üç katı olan 380 volta kadar elektrik verebiliyor.
DHS, BBC’ye yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“ICE, sahadaki memurlarımızın ihtiyaçlarını sürekli olarak değerlendirerek, suç işleyen yasadışı yabancıları güvenli bir şekilde tutuklayıp ülkemizden sınır dışı etmek için gerekli araç ve ekipmana sahip olmalarını sağlamaktadır.”
Eldivenleri üreten Compliant Technologies, BBC’ye satışla ilgili yorum yapamayacağını belirtti.
DHS, ihalesiz bir satın alma sözleşmesinin en erken cuma günü yayınlanabileceğini belirtti.
GLOVE cihazları, bir düğmeye basılarak etkinleştirilir ve saniyede 30’a kadar darbe verebilir. Ayrıca, etkinleştirme kayıtlarını tutan dahili mikroişlemcilere sahip.
Compliant Technologies, web sitesinde bu cihazların yaralanmaya neden olmadığını ve birçok kurum tarafından kullanıldığını belirtiyor.
Şirketin web sitesindeki kullanım kılavuzunda, yaşlılar, küçük çocuklar, hamile kadınlar ve “ağır engelliler” üzerinde kullanımdan kaçınılması tavsiye ediliyor.
Ayrıca eldivenler kullanılırken şüpheliyi zapt etmek üzere ek bir memurun hazır bulunması gerektiği belirtiliyor.
Cilde keskin iğneler batırarak 50.000 volta kadar şok veren tabancanın aksine, bu eldivenler vücut içinde bir elektrik devresi oluşturmuyor.
Tennessee’deki Hawkins County Hapishanesi’nde idareci olarak görev yapan Teğmen Butch Gallion, eldivenlerin bunun yerine “acı yoluyla caydırma” yöntemini kullanarak şüpheliyi itaat etmeye ikna etmek için keskin bir şok verdiğini söylüyor:
“Onları kullanabiliriz de kullanmayabiliriz de. Bu tamamen şüphelinin nasıl davrandığına bağlı. Düğmeye basıp açtığınızda bir ışık yanar. Mahkumlar bu ışığın ne anlama geldiğini anlar ve çoğu zaman sadece ışığı görmek bile itaat etmelerini sağlar.”
DHS notuna göre, GLOVE eldivenleri, uluslararası suç örgütlerini hedef alan İç Güvenlik Soruşturmaları (HSI) birimindeki memurlar ve ajanlar ile ABD’de göçmenlik kanunlarını ihlal eden kişilerin tutuklanması, gözaltına alınması ve sınır dışı edilmesinden sorumlu Yürütme ve Sınır Dışı Etme Operasyonları (ERO) biriminde kullanılacak.
Bazı kolluk kuvvetleri bu eldivenleri halihazırda kullanıyor ama ICE’nin planladığı satın alımın, Compliant Technologies’ten bugüne kadar yapılan en büyük alım olacağı düşünülüyor.
Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) dahil olmak üzere sivil haklar grupları, kolluk kuvvetlerinin bu eldivenleri kullanması konusunda endişelerini dile getirdiler.
ACLU’nun polislikten sorumlu müdür yardımcısı Jenn Rolnick Borchetta şunları söyledi:
“ICE, geçtiğimiz yıl boyunca bu ülkeye, yasaları hiçe saymaya hazır olduklarını ve güç kullanmakta çok aceleci davrandıklarını gösterdi; bu durum, hem vatandaşlar hem de vatandaş olmayanlar için yıkıcı ve zaman zaman ölümcül sonuçlar doğurdu.”
Federal göçmenlik ajanları, uygulama operasyonları sırasında meydana gelen ölümlerin ardından eleştirilere maruz kaldı.
Borchetta, “Artık [ICE] görevlileri, izleyenlerin farkına varmayacağı bir hareketle küçük bir düğmeye basarak elleriyle elektrik şoku verebilen bir cihaza sahip olabilirler. Göçmenlik görevlilerine korkunç acı verebilecek gizli bir araç sağlamak, halka daha fazla zarar verilmesine ve hesap verebilirliğin azalmasına yol açacak,” dedi.
Amerika
Los Angeles Lakers rekor fiyata satıldı

Amerikan Profesyonel Basketbol Ligi’nin (NBA) en ikonik takımlarından Los Angeles Lakers bir kez daha el değiştiriyor.
ESPN’in dün bildirdiği üzere, Disney’in eski CEO’su Bob Iger ve Jared Kushner’ın küçük kardeşi Josh’un liderlik ettiği bir grup, Los Angeles Lakers’ın kontrol hisselerini rekor kıran 12,5 milyar dolara satın alacak.
Lig bu anlaşmayı onaylarsa, bu işlem herhangi bir spor takımı için tarihteki en yüksek değerlemeyi temsil edecek ve yaklaşık bir yıl önce Lakers’ın önceki satışında kırılan rekoru geçecek.
Geçen yaz, iş adamı Mark Walter, Lakers’ın uzun süredir sahibi olan Buss ailesinden çoğunluk hissesini yaklaşık 10 milyar dolara satın almıştı. Buss ailesi hâlâ azınlık hissesine sahip.
Şimdi Walter, hisselerini Bob Iger ve Josh Kushner’ın liderliğindeki bir gruba satacak. Son zamanlarda LeBron James’ten yoksun kalan takım, geçen sezon ligin en skorer oyuncusu olan Luka Dončić etrafında yeniden şekillenmeyi hedefliyor.
Walter’ın Lakers’ı yenilenmiş bir evden daha hızlı elden çıkarma kararı, imparatorluğunun potansiyel bir hukuki tehlikeyle karşı karşıya kalmasıyla ortaya çıktı.
66 yaşındaki sigorta devi, varlık yönetimi şirketi Guggenheim Partners’ın başkanı ve LA Dodgers’ın sahibi, şirketlerine verilen milyarlarca dolarlık kredilerle ilgili vergi dolandırıcılığı iddiaları nedeniyle federal soruşturma altında.
Bloomberg’in dün bildirdiğine göre, Lakers’ı satmak, Walter’ın bu kredileri ödemek için nakit toplamaya yönelik mevcut çabalarını hızlandıracak.
Iger, NBA’in yayın ortağı Disney’in CEO’su olarak tanındı. Iger, 2005’ten 2020’ye kadar ve tekrar 2022’den Mart 2026’ya kadar bu görevi üstlendi.
Ayrıca Iger, yapay zeka şirketlerine büyük yatırımlar yapan genç Kushner’ın risk sermayesi şirketi Thrive Capital’e danışmanlık yapıyor ve ESPN’e göre ikili, Lakers’ı satın almaya yönelmeden önce NBA’in Las Vegas’a genişleme planlarında da yer almıştı.
Genç Kushner, spor alanındaki yatırımlarını hızlandırıyor. Deneyim odaklı bir Thrive Capital iştiraki olan Thrive Eternal, bu yılın başlarında San Francisco Giants’ın hisselerinin bir kısmını satın almıştı.
Daha yakın zamanda ise Thrive Eternal, Dünya Kupası’nın bir kısmını satın alma yolunda ilerliyordu.
Fakat FIFA’nın özel yatırım teklifine ilişkin haberler büyük tepkilere yol açtı ve Başkan Gianni Infantino’nun bu planları iptal etmesine neden oldu.
Diplomasi2 hafta öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Dünya Basını1 hafta önceMilyarder Elon Musk: Paranın hiçbir değerinin kalmayacağı döneme giriyoruz
Görüş2 hafta önceAteş altındaki Mısır: Dimyat saldırısı küresel enerji piyasaları için ne anlama geliyor?
Ortadoğu3 gün önceMısır, üçlü pakta neden katılmadı?
Dünya Basını2 hafta öncePekin ve Brüksel, küresel enerji geçişinin kurallarını baştan yazıyor
Dünya Basını1 hafta önceRay Dalio yapay zeka balonu ve küresel borç krizini değerlendirdi
Asya1 hafta önceAlibaba 2,4 trilyon parametreli yapay zeka modeli Qwen3.8-Max’i tanıttı
Dünya Basını2 gün önceThe Jerusalem Post: Suudi Arabistan-Türkiye-Pakistan savunma anlaşması İsrail’e tehdit











