Bizi Takip Edin

Diplomasi

Ukrayna Paris’te imzalanan güvenlik deklarasyonunun tam metnini yayımladı

Yayınlanma

Ukrayna Devlet Başkanlığı, Paris’te “gönüllüler koalisyonu” liderleri ve ABD ile imzalanan güvenlik garantileri deklarasyonunun tam metnini kamuoyuyla paylaştı. Belge, ateşkesin izlenmesi, çok uluslu güçlerin konuşlandırılması ve Ukrayna ordusuna uzun vadeli destek sağlanmasını içeren beş temel bileşenden oluşuyor.

“Gönüllüler koalisyonu” liderleri, Ukrayna ve ABD, dün Paris’te “Ukrayna’da Kalıcı ve Uzun Vadeli Barış İçin Güvenilir Güvenlik Garantileri” başlıklı bir deklarasyon imzaladı.

Belgenin tam metni, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin resmi internet sitesinde yayımlandı.

Forbes dergisinin aktardığı metinde, Ukrayna’nın egemenliğinin ve uzun vadeli barışın sağlanmasının “barış anlaşmasının ayrılmaz bir parçası olması gerektiği” vurgulandı. Herhangi bir çözümün “Ukrayna için güvenilir güvenlik garantileriyle desteklenmesi gerektiği” belirtildi.

İngiltere ve Fransa’dan Ukrayna’da askeri üs kurma kararı

Liderler, ateşkesin sağlanmasının ardından devreye girecek garantiler kapsamında yükümlülük üstlenmeye hazır olduklarını bildirdi. Yayımlanan belgeye göre bu garantiler beş bileşenden oluşuyor:

Ateşkes izleme ve doğrulama mekanizması

Deklarasyonun ilk maddesi, ABD tarafından önerilen ateşkes izleme ve doğrulama mekanizmasına katılımı içeriyor. Belgede, “Ateşkesin gözetilmesi için ‘gönüllüler koalisyonu’ üyelerinin katkılarını da içeren sürekli ve güvenilir bir izleme sistemi kurulacak. Her türlü ihlali incelemek, sorumluluğu belirlemek ve düzeltici tedbirleri tespit etmek amacıyla kurulacak Özel Komisyon’da koalisyon temsil edilecektir” ifadeleri yer aldı.

Ukrayna ordusuna destek

İkinci madde, Ukrayna ordusunun desteklenmesine odaklanıyor. Koalisyon, “ilk savunma ve caydırıcılık hattı” olmaya devam eden Ukrayna ordusunun sürdürülebilir muharebe yeteneğini korumak için kritik öneme sahip uzun vadeli askeri yardım ve silah sağlamayı sürdürme konusunda anlaştı.

Bu desteğin kapsamı şu şekilde sıralandı:

“Uzun vadeli savunma paketleri; silah alımlarının finansmanına destek; Ukrayna ordusunun finansmanı için Ukrayna ile devlet bütçesi konularında işbirliğinin sürdürülmesi; gelecekteki bir silahlı saldırı durumunda ek yardımın süratle sağlanması için savunma stoklarına erişim; savunma yapılarının inşasında Ukrayna’ya pratik ve teknik destek.”

Çok uluslu güçlerin konuşlandırılması

Belgenin üçüncü maddesi, Ukrayna ordusunun toparlanmasını desteklemek ve caydırıcılığı sağlamak amacıyla koalisyon üyesi ülkelerin katkılarıyla oluşturulacak “Ukrayna için çok uluslu güçleri” tanımlıyor.

Metinde şu ifadelere yer verildi:

“Hava sahasında, denizde ve karada güvenliğin sağlanması ve Ukrayna ordusunun yeniden inşasına yönelik tedbirlerin hazırlanması için koordineli bir askeri planlama yürütülmüştür. Bu tedbirlerin, çatışmaların güvenilir bir şekilde durdurulmasının ardından Ukrayna’nın talebi üzerine sıkı bir şekilde uygulanması gerektiğini teyit ettik. Bu unsurlar, Avrupalı olmayan koalisyon üyelerinin katılımı ve ABD’nin önerilen desteğiyle birlikte Avrupa liderliğinde yürütülecektir.”

Gelecekteki saldırılara karşı taahhüt

Dördüncü madde, Rusya tarafından gelecekte gerçekleştirilebilecek bir silahlı saldırı durumunda Ukrayna’nın barışı yeniden tesis etmesine destek olma yükümlülüğünü içeriyor.

Liderler, “Rusya’nın gelecekteki bir saldırısı” durumunda Ukrayna’ya yardım sağlanması ve barış ile güvenliğin yeniden tesis edilmesine yönelik yaklaşımlarını belirleyen taahhütleri nihai hale getirme konusunda anlaştı. Belgede, “Bu taahhütler askeri kabiliyetlerin kullanımını, istihbarat ve lojistik desteği, diplomatik girişimleri ve ek yaptırımların uygulanmasını içerebilir” denildi.

Savunma işbirliğinin derinleştirilmesi

Beşinci ve son madde, Ukrayna ile savunma alanında uzun vadeli işbirliğinin derinleştirilmesini öngörüyor. Taraflar, eğitim, savunma sanayiinde ortak üretim (özellikle ilgili Avrupa araçlarının kullanımıyla) ve istihbarat alanındaki işbirliği dahil olmak üzere, Ukrayna ile savunma alanında karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini geliştirmeye ve derinleştirmeye devam etme kararı aldı.

Belgede ayrıca tarafların, Paris’teki koalisyon operasyonel karargahında ABD-Ukrayna-Koalisyon koordinasyon grubu oluşturmaya karar verdiği kaydedildi.

Diplomasi

Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Yayınlanma

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.

Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.

Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı

Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.

Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.

Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.

Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.

Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor

Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.

Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.

Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.

Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.

Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.

Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor

Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.

Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.

Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Yayınlanma

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.

Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.

Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.

AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.

Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:

“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”

Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.

Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

Yayınlanma

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.

Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.

Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.

The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.

Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.

Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.

İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:

“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”

Elbridge Colby kimdir?

Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.

Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.

Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.

ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.

Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.

Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.

ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:

“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English