Avrupa
Çin’in ihracat gücü ve değer kaybeden yuan Avrupa’yı zorluyor

Çin, gümrük tarifesi gerilimlerine ve enerji sıkıntılarına rağmen bu yıl da 1 trilyon doların üzerinde ticaret fazlası verme yolunda ilerlerken, değerinin altında kalan yuan üzerindeki tartışmalar yeniden alevleniyor. Ülkenin elektrikli araç ihracatındaki hızlı yükseliş Alman otomotiv devi Volkswagen gibi üreticileri ciddi istihdam kesintilerine zorluyor.
Çin’in ihracat lokomotifi, gümrük tarifesi gerilimlerini ve enerji sıkıntılarını geride bırakarak bu yıl da 1 trilyon doların üzerinde yeni bir ticaret fazlasına doğru ilerlerken, değerinin altında kalmaya devam eden yuanı yeniden küresel tartışmaların odağına taşıyor.
Dünyanın gözü ABD üzerindeki gelişmelerde kalmaya devam etse de en büyük ikinci ekonomi hızla büyümeyi sürdürüyor.
Ülkenin küresel piyasalardaki etkisi, Washington kaynaklı her gelişme kadar derin ve yaygın hissediliyor.
Pandemiden bu yana yaşanan jeopolitik gerilimler, Çin’deki konut krizi, demografik gerileme ve Washington ile yürütülen ikili ticaret savaşları, bazı çevrelerin halen yüzyılın en büyük ekonomik şoku olarak nitelendirdiği gerçeği gölgelemeye yetmedi.
Çin ekonomisi, küresel ölçekte yankı uyandıran güçlü veriler açıklamaya devam ediyor.
Çin Gümrük Genel Müdürlüğü tarafından salı günü açıklanan verilere göre, haziran ayı ihracatı dolar bazında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 27 artış göstererek son dört ayın en güçlü performansını kaydetti ve mayıs ayındaki artış hızını geride bıraktı.
Yapay zeka sektöründeki hareketliliğin çip ve teknoloji ekipmanı ticaretine yansımasıyla ithalat da beklentileri aşarak yıllık yüzde 36 artışla son beş yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Çin’in ticaret fazlası mayıs ayındaki 105 milyar dolar seviyesinden haziranda 126 milyar dolara yükseldi. Yılın ilk yarısındaki toplam dış ticaret fazlası, ithalatın ihracata kıyasla birkaç aydır daha hızlı büyümesine rağmen 576 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Bu rakam geçen yılın aynı döneminde 586 milyar dolar olarak kayıtlara geçmişti. Mevcut tablo, geçen yıl elde edilen 1,19 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlasının bu yıl da yakalanabileceğine işaret ediyor.
Söz konusu büyüme yalnızca Çin’in kritik bileşenlerdeki ABD kısıtlamalarını aşmak için kendi teknoloji ekosistemini kurmaya çalıştığı yapay zeka yarışı ve teknoloji mücadelesiyle sınırlı kalmıyor.
Ülkede elektrikli araç satışlarının hız kazanmasıyla, Çin tarihinde ilk kez tek bir ayda 1 milyon adetten fazla otomobil ihraç edildi.
Geçen yılın başındaki aylık ihracat hacmini neredeyse ikiye katlayan bu artışın büyük kısmı Avrupa, Latin Amerika ve Ortadoğu pazarları tarafından absorbe edildi.
Alman otomotiv sektöründe zorlu dönem
Reuters köşe yazarı Mike Dolan’ın değerlendirmesine göre Çin’in hızla artan otomobil ihracatı en çok Avrupalı üreticileri etkiliyor.
Alman otomotiv devi Volkswagen, yoğun rekabet ve transatlantik ticaret gerilimlerine ayak uydurabilmek adına yaklaşık 50 bin kişilik ek istihdam kesintisine gidebileceğini duyurdu.
Bu açıklama, şirketin önümüzdeki yıllarda iş gücünü 100 bin kişi azaltmayı planladığı yönündeki raporları da doğrular nitelikte oldu.
Alman üreticiler aynı zamanda Çin’in durgun seyreden iç pazarında da satış yapmakta zorlanıyor. BMW, geçen ay Çin’e yapılan ihracattaki düşüş nedeniyle beklenmedik bir kâr uyarısında bulunmuştu.
Bu durum, euro bölgesi ve özellikle Almanya üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Batıda ABD tarifeleri, doğuda ise Çin ithalatı arasında sıkışan bölge ekonomisi, aynı zamanda Ortadoğu’daki gerilimlerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki yeni artış eğilimiyle de mücadele ediyor.
Hem ekonomik hem de siyasi açıdan karmaşık olan bu sorunun kolay bir çözümü bulunmuyor. Avrupa, Çin’in batarya teknolojisine ihtiyaç duyarken, kendi yüksek teknoloji endüstrilerini korumakta geç kaldığını düşünüyor ve otomotiv sektörünün geleceğinden endişe ediyor. Avrupalı politika yapıcılar, döviz kurlarını ancak yeni yeni sorunun ve potansiyel çözümün bir parçası olarak değerlendirmeye başlıyor.
Yuanın serbest dalgalanması gündemde
Avrupa’daki en önemli tartışma konularından birini döviz kuru oluşturuyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, şubat ayındaki Pekin ziyaretinde bu konuyu gündeme getirmiş ve bu hafta yaptığı açıklamada, değerinin oldukça altında kalan yuanın rekabet şartlarını bozduğunu yinelemişti.
Merz, yuanın değer kazanmasının Çin’in daha sert ticari yaptırımlarla karşılaşmasını engelleyebileceğini savundu.
Merz pazartesi günü yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Çin ile diyaloğu bir çözüme doğru yönlendirmeye çalışıyoruz. Bu, Çin’i sermaye piyasalarındaki rekabet çerçevesinde kendi para biriminin serbestçe dalgalanmasına izin vermesi konusunda ikna etme girişimidir.”
Yuan bu yıl hem euro hem de dolar karşısında bir miktar değer kazandı. Ancak Avrupa’nın Çin ile olan ticaret açığı iki katından fazla artmasına rağmen, euro/yuan kuru on yıl öncesine göre daha yüksek bir seviyede bulunuyor. Bazı ekonomistler, pandemiden sonra üretici fiyat enflasyonunda yaşanan farklılıklar nedeniyle euronun reel anlamda salgın öncesine göre yüzde 40’a yakın değer kazandığını tahmin ediyor.
Deutsche Bank stratejisti Shreyas Gopal tarafından hazırlanan bir analiz, Avrupa’nın bir “Çin Şoku 2.0” süreciyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Çeşitli değerleme modellerini kullanan Gopal, yuanın bu yıl euro karşısında yüzde 5 değer kazanmasına rağmen halen yüzde 15 oranında düşük değerli olduğunu belirtiyor. Bu seviyenin en son 2005-2008 dönemindeki uç noktalarda görüldüğünü ve bu durumun yükünü en çok Almanya’nın çektiğini ekliyor.
Gopal, “Modellerimizin neredeyse tamamı, yuanın euro karşısındaki düşük değerinin, varsayımsal bir Alman markı karşısında çok daha belirgin olduğunu gösteriyor” değerlendirmesini yapıyor.
Küresel piyasaların odağı Wall Street, Silicon Valley ve Washington’daki gelişmelere odaklanmış olsa da Çin’in ihracata dayalı devlet destekli ekonomik modeli, yüzyılın en güçlü küresel ekonomik güçlerinden biri olmaya devam ediyor.
Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü ekonomisti Arvind Subramanian, sıkı düzenlemeler ve döviz kontrolleriyle desteklenen bu modelin, orta ölçekli güçlerin ekonomik beklentilerini aşındıran üçüncü bir Çin şokuna yol açtığını savunuyor.
Subramanian, Project Syndicate için kaleme aldığı makalede, “Küresel lider olan ABD’yi kendi gücünü sorgular hale getirmek ve aynı zamanda Avrupa’nın en büyük gücü Almanya’yı ekonomik olarak sarsmak, tarihte benzeri az görülen bir gelişmedir. Çin’in bu ekonomi modeli, bu milenyumda dünyayı değiştirmek adına ABD’deki ekonomik gelişmelerden veya Fed politikalarından daha büyük bir etki yarattı” ifadelerine yer verdi.
Döviz kurları bu küresel dengeyi tek başına değiştirmek için küçük bir araç gibi görünse de çözümün önemli bir parçası olarak kabul ediliyor.
Bu noktada Avrupa, son dönemde nadir görülen bir biçimde, ABD Başkanı Donald Trump ile aynı fikirde birleşiyor.
Avrupa
Burnham, iş dünyası liderleriyle bir araya gelecek

Britanya Başbakanı Andy Burnham, birkaç büyük şirketin yöneticileriyle bir araya gelerek iktisadi büyümeyi sağlama planlarını görüşecek.
Burnham, HSBC ve Standard Chartered bankaları, Aviva, BP ve Shell gibi büyük petrol şirketleri, süpermarket zincirleri Morrisons ve Sainsbury’s, savunma sanayiinden Rolls Royce ve BAE Systems ile BT ve Vodafone gibi telekom şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle bir resepsiyon düzenleyecek.
Burnham, yetki devri planlarının çok ihtiyaç duyulan altyapının sağlanmasına yardımcı olabileceğini belirtecek ve inovasyonu destekleyecek bir kültür dönüşümünü teşvik etmeye çalışacak.
İngiltere’nin en büyük enerji şirketlerinin yöneticileriyle yapılacak toplantı, Burnham’ın Shell destekli Jackdaw gaz sahasının devreye alınmasına ilişkin kararı, önümüzdeki ay yapılacak parlamento ara seçimlerinden sonraya ertelemesi konusundaki bir raporun ardından gerçekleşecek.
Resepsiyona bölge belediye başkanları da katılacak.
Resepsiyondan önce, fintech, yapay zeka, temiz enerji ve ileri imalat alanlarından İngiliz girişimcilerle bir yuvarlak masa toplantısı düzenleyecek.
Burnham’ın yuvarlak masada ağırlayacağı simler arasında Octopus Energy, Revolut ve Starling Bank’ın kurucuları ile Oxford Quantum Circuits gibi kuantum bilişim şirketlerinin temsilcileri de yer alıyor.
Burnham’ın maliye bakanı John Healey, geçen hafta göreve gelmesinden bu yana yaptığı ilk önemli konuşmasında, zorlu vergi ve harcama kararlarıyla karşı karşıya kalacağı yıllık bütçe öncesinde ekonomi için daha parlak bir vizyon ortaya koydu.
Etkinlik öncesinde Andy Burnham, ülkenin yetenekli insan kaynakları ve dünya çapında üniversiteler dahil olmak üzere “başarılı olmak için ihtiyaç duyduğu her şeye” sahip olduğunu fakat tam potansiyelini ortaya çıkarabilmesi için “İngiltere’nin iş yapma biçiminde bir kültür dönüşümüne” ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Yeni başbakan, iş dünyasıyla kurulacak yeni bir ortaklık aracılığıyla “İngiltere’yi yeniden sanayileştireceğine” söz verdi:
“Bu, hükümetin risk alan, şirket kuran, istihdam yaratan ve yeni fikirleri hayata geçiren insanların yanında kararlı bir şekilde durması anlamına gelir. Bu, hırsın ödüllendirilmesini sağlamak, bir iş kurmayı ve büyütmeyi kolaylaştırmak ve insanlara, harika bir fikirleri varsa bunu hayata geçirmek için ihtiyaç duydukları tüm desteği alabileceklerine dair güven vermek anlamına gelir.”
Ekonomi, yapay zeka ve bulut bilişim sektörlerinin desteğiyle Temmuz ayında beklenmedik bir şekilde %0,4 oranında büyümüş olsa da, iktisatçılar artan enerji maliyetlerinin Ağustos ve Eylül aylarında büyümeyi frenlemiş olabileceği konusunda uyarıda bulundular.
Hem Burnham hem de Healey, eski maliye bakanı Rachel Reeves tarafından belirlenen mali kurallara bağlılıklarını vurguladılar.
Bu kurallar, günlük harcamaların vergilerle karşılanmasını ve 2029/30 yılına kadar kamu borcunun ekonomiye oranının düşmesini gerektiriyor.
Ayrıca, gelir vergisi, sosyal güvenlik primi veya KDV’yi artırmama yönündeki İşçi Partisi’nin seçim bildirgesindeki taahhüdüne de uymak zorundalar.
Avrupa
Fransa, çocukların sosyal medya kullanımını yasaklamaya yönelik yeni bir öneri sundu

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa hükümetinin çocuklar için sosyal medyayı yasaklamaya yönelik yeniden düzenlenmiş bir öneri sunduğunu belirtti.
Fransa Anayasa Konseyi, önceki yasayı Ağustos ortasında, yasanın bir kısmının etkilenen kişilerin ifade özgürlüğüne gereksiz bir ihlal teşkil ettiği gerekçesiyle iptal etmişti.
Macron, sosyal medyada, “Titiz bir teknik çalışmanın ardından hükümet bugün [yeni taslağı Avrupa Komisyonu’na] bildiriyor,” diye yazdı.
Bu bildirim, yasanın Avrupa Birliği mevzuatına uygun olmasını sağladığı için önemli bir adım.
Macron, çocukların ve gençlerin sosyal medya kullanımını yasaklamayı en önemli önceliklerinden biri haline getirmiş ve gelecek yıl görev süresinin sona ermesine kadar bu yasağın yürürlüğe girmesini umuyor.
Fransız lider Avrupa Birliği genelinde de benzer bir yasamanın kabul edilmesi çağrısında bulundu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, bu hafta Brüksel’de yapacağı bir konuşmada, blok genelinde uygulanabilecek bir çocuklar için sosyal medya yasağı konusuna değinmesi bekleniyor.
Sosyal medyanın çocuklar üzerindeki zararlı etkilerine dair uyarıların artmasıyla birlikte, giderek daha fazla ülke sosyal medya erişimini kısıtlamak için adımlar atıyor.
Euractiv tarafından elde edilen bir mektuba göre Macron, Avrupa Komisyonu’ndan 15 yaşından küçük çocuklar için AB çapında bir sosyal medya yasağı önermesini istiyor.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e hitaben yazılan ve ilk olarak AFP tarafından haberleştirilen mektupta, “Birlik’teki tüm çocukları korumak” amacıyla sosyal medyaya erişimi yasaklayacak yeni Avrupa kuralları getirilmesi için baskı yapıldı.
Macron’un mektubunda, yeni AB kurallarının sosyal medyada “bağımlılık yaratan özelliklere ilişkin net düzenlemeler” getirmesi gerektiği belirtildi.
Buna, gençler için “varsayılan güvenlik standartları”nın belirlenmesi de dahil; örneğin, kullanım süresi sınırlamaları veya bağımlılık yaratan özellikler içermeyen hesaplar gibi.
Macron, algoritmik öneri sistemleri, arayüz tasarımı, bildirim ve ödül sistemleri ile kullanıcı denetimlerinin de gözden geçirilmesi gerektiğini yazdı.
Avrupa
CDU gençlik örgütünden AfD’ye yeşil ışık

Almanya’da CDU’nun gençlik örgütü Junge Union’dan (Genç Birlik) Clara von Nathusius, AfD ile görüşmelere açık olunması gerektiğini söyledi.
Gençlik örgütünün (JU) federal saymanı von Nathusius, Şansölye Friedrich Merz’in liderliğinde CDU’ya yönelik seçmen desteğinin yeniden canlanma ihtimalini görmediğini de vurguladı.
Sayman, ARD kanalındaki “Bericht aus Berlin” programında, “Çok büyük bir güvenilirlik sorunumuz var. Bu sadece Friedrich Merz’in suçu değil, ama o da bunun bir parçası,” dedi.
Von Nathusius, “Ve bu yüzden maalesef bu şansölyeyle artık hiçbir seçimi kazanamayacağımıza inanıyorum,” diye ekledi.
Konuyu açıklığa kavuşturması istendiğinde von Nathusius, bunun “tekrar aday olmamak” anlamına geldiğini açıkladı.
CDU’nun Saksonya-Anhalt’taki seçim fiyaskosunun ardından, parti içinde Şansölye Merz’e yönelik eleştiriler artıyor.
6 Eylül’de yapılan eyalet seçimlerinde AfD, yüzde 44’ün biraz altında bir oy oranıyla eyalette açık ara en fazla oyu aldı. CDU ise neredeyse 20 puanlık bir düşüşle yüzde 17,2’ye geriledi.
Birlik’in gençlik örgütü üyesi olan siyasetçi, bu felaket sonucuna karşılık nasıl bir tepki görmek istediğini de izah etti. “Her şeyden önce, sadece dürüstlük dilerdim,” diyen von Nathusius, Merz’in hükümet politikasını açıkladığı konuşmasında “Birlik olarak biz”in neyi savunduğunu belirtmesini istediğini vurguladı.
JU saymanı, “sosyal piyasa ekonomisini”, “göç sorunuyla mücadeleyi” ve “nihayet aileleri destekleyen politikalara geri dönmeyi” kilit noktalar olarak gösterdi.
Von Nathusius’a göre AfD karşıtı “güvenlik duvarı” (Brandmauer) başarısız bir proje. Saksonya-Anhalt’taki CDU’nun AfD ile ön görüşmelere girip girmemesi gerektiği sorulduğunda, “Bence davet edilirsek, önce herkesle konuşmalıyız,” dedi. Ardından, görüşmelerden ne çıkacağını görmek gerekeceğini ekledi.
Sayman ayrıca CDU’nun uyumsuzluk kararlarının, partinin sadece neye karşı olduğunu değil, neyi savunduğunu da vatandaşlara bir kez daha açıkça göstermek amacıyla mevcut haliyle kaldırılması gerektiğini savundu.
Von Nathusius, “CDU’nun neyi savunduğuna dair net standartlarımız olduğuna inanıyorum. Ve bu standartlar federal ve eyalet düzeylerinde farklılık gösteriyor,” dedi.
Avrupa1 hafta önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa6 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa1 hafta önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya6 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor











