Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlamayı öngören yasa tasarısını esnetmeye hazırlanıyor. Dava risklerini önlemeyi ve üye ülkeler arasındaki anlaşmazlıkları gidermeyi amaçlayan yeni taslakta, platformlara ebeveyn onayıyla erişim imkanı tanınması planlanıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, reşit olmayanların sosyal medya kullanımının sınırlandırılmasına yönelik yasa tasarısını yeniden ele alıyor.

Politico’nun kaynaklara dayandırdığı haberine göre, olası hukuki ihtilafları ve ulusal hükümetlerin tepkilerini önlemek amacıyla plana kritik bir istisna eklenecek ve çocukların platformlara ebeveynlerinin onayıyla erişmesine izin verilecek.

Avrupa Birliği genelinde asgari yaş sınırına ilişkin yaklaşımlar farklılık gösteriyor. Üye ülkeler arasındaki yaş sınırı tercihleri Almanya’da 13 iken İspanya’da 16’ya kadar çıkıyor.

İlgili girişim üzerinde çalışan bir Avrupa Komisyonu yetkilisi, “Reşit olmayanların sosyal medyaya erişiminin ertelenmesi ve aksi yönde karar alan ebeveynlere esneklik tanınması hem faydalı olacak hem de temel haklarla uyum sağlayacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

Brüksel yönetimi, yaş sınırının yanı sıra teknoloji şirketlerini çocuklarda bağımlılık yaratan uygulama tasarımlarını yeniden düzenlemeye zorlamayı amaçlıyor.

Yeni planın resmi olarak von der Leyen tarafından 16 Eylül’de Strazburg’da yapacağı konuşmada duyurulması bekleniyor.

Fransa Parlamentosu temmuz ayında, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medyada hesap açmasını 1 Eylül’den itibaren yasaklayan ve platformlara yaş doğrulama zorunluluğu getiren bir yasa tasarısını kabul etmişti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un güçlü destek verdiği düzenleme, ağustos ayında Fransa Anayasa Konseyi tarafından tamamen iptal edildi.

Konsey, söz konusu hükümlerin “ifade özgürlüğü ile iletişim özgürlüğüne orantısız zarar verdiği” ve “özel hayata saygı hakkını temin etmek için gereken hukuki güvenceleri sağlamadığı” gerekçesiyle yürürlüğe girmesini engelledi.

Euractiv daha önce Avrupa Komisyonunun eylül ayında çocuklar için sosyal medya kullanımına yönelik AB genelinde kısıtlamalar veya yasaklar getirme planını duyurabileceğini aktarmıştı.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen de kısa süre sonra AB’nin benzer kısıtlamalara hazırlandığını doğrulamıştı.

Von der Leyen, 13 yaşından küçük çocukların sosyal medyayı yalnızca belirli bir süreyle ve anne, baba, vasi ya da eğitimcilerin gözetiminde kullanmalarına izin verileceğini, gençler büyüdükçe bu kısıtlamaların kademeli olarak gevşetileceğini belirtmişti.

Öte yandan, Meta’nın çocuklarda sosyal medya bağımlılığı sebebiyle eyaletlerin açtığı davalar kapsamında 18 milyar dolara kadar ödeme yapabileceği bilgisi kamuoyuna yansımıştı.

Reuters’ın haberine göre AB’nin bu girişimi, çocukları internetteki tehlikelerden korumaya dönük en kapsamlı adım niteliğini taşıyor.

Benzer tedbirleri aralarında İngiltere, Çin, Hindistan ve ABD’nin de yer aldığı 20’den fazla ülke uygulamaya koydu.

Bu tür kuralları getiren ilk ülke olan Avustralya’da yasalar, büyük platformları kapsayacak şekilde sosyal medya şirketlerine 16 yaşından küçük kullanıcıları engelleme zorunluluğu getiriyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Berlin’de bir araya geldiği beş AB ülkesinin hükümet başkanlarıyla birlikte Avrupa Komisyonunun yaklaşık iki trilyon avroluk yeni bütçe teklifine karşı çıktı. Bütçenin neredeyse yüzde 40’ını karşılayan altı net katkı sağlayıcı ülke, teklifin yüz milyarlarca avro budanmasını ve tasarruf odaklı reformlar yapılmasını istedi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa Komisyonunun bir sonraki bütçe döneminde yüzde 60 oranında artış öngören taslağına karşı net katkı sağlayan müttefik ülkelerle Berlin’de bir araya geldi ve Brüksel’e yönelik sert bir mücadele başlattı.

Başbakanlık binasında perşembe günü düzenlenen basın toplantısında Avusturya, Danimarka ve Finlandiya hükümet başkanlarıyla kameraların karşısına geçen Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) üyesi Başbakan Merz, özellikle bir hususun altını çizmek istediğini belirterek “Biz cimri değiliz” dedi.

Merz, Brüksel’den gelen yüksek finansman taleplerinin günümüz koşullarına kesinlikle uymadığını ifade etti.

Gelecek yedi yıllık AB bütçesi için müzakerelerin en kritik evresine girilirken yapılan bu çıkış, Avrupa’nın gelecekteki finansmanı ve siyasi yönelimi konusunda önümüzdeki aylarda yürütülecek yoğun pazarlıkların ilk adımı niteliğini taşıyor. Yalnızca ekim ve aralık ayları arasında liderler düzeyinde dört ayrı AB zirvesinin düzenlenmesi planlanıyor.

Merz, bu müzakere maratonuna hazırlık amacıyla üç ülkenin hükümet başkanını Berlin’e davet ederken Hollanda ve İsveç başbakanları da görüşmelere video konferans aracılığıyla bağlandı.

Berlin’de ortak hareket eden altı ülkenin ortak paydası, Brüksel’e en yüksek net mali katkıyı sağlayan aktörler olmaları oluşturuyor. Merz, bu durumu “Bizler bu bütçeye en büyük katkıyı sağlayanlar grubuyuz” sözleriyle tanımladı. Almanya Başbakanı, bu altı ülkenin 27 AB üyesinin toplam bütçesinin neredeyse yüzde 40’ını tek başına finanse ettiğini, aynı zamanda Ukrayna’ya sağlanan ikili yardımların da yaklaşık yüzde 70’ini karşıladığını dile getirdi.

Avusturya Halk Partisi (ÖVP) mensubu Avusturya Başbakanı Christian Stocker da Merz’in cimrilik eleştirilerini reddeden yaklaşımına katılarak, “Hiç kimse bizi katkı vermeye hazır olmamakla suçlayamaz” dedi; ancak daha fazla tasarruf ve kapsamlı reformlar yapılması gerektiği konusunda ısrarcı olduklarını kaydetti.

İki trilyon avroluk bütçe teklifine itiraz

Altı liderin verdiği ortak mesaj, Brüksel’in ve çok sayıda diğer AB üyesinin beklentileriyle doğrudan çatışıyor. Avrupa Birliğinin 2021-2027 yıllarını kapsayan mevcut yedi yıllık bütçesi 1,2 trilyon avro düzeyinde seyrederken Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemi için enflasyonun etkisi dahil edildiğinde net yüzde 60 artış anlamına gelen yaklaşık 2 trilyon avroluk bir bütçe büyüklüğü teklif ediyor.

Tüm üye ülkelerin kendi kamu maliyelerinde bütçe konsolidasyonuna gittiği bir dönemde bu teklifin kesinlikle ödenemez olduğunu vurgulayan Merz, “Bu grupta hepimiz aynı görüşteyiz: Teklifler yüz milyarlarca avro tutarında budanmalıdır. Bu kesintiler istisnasız tüm alanları kapsamak zorundadır” değerlendirmesinde bulundu. Merz, gerçekçi ve reform odaklı bir bütçe talep ettiklerini belirterek, “20’nci yüzyılın bütçesiyle 21’inci yüzyılın sınamalarını karşılayamayız” diye konuştu.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de benzer bir tutum sergileyerek, “AB bütçesi bugünkünden daha büyük olabilir, fakat şu anda masada duran teklif kesinlikle çok yüksek tutulmuştur” dedi.

Altı hükümet başkanının kabul ettiği ortak bildiride somut bir mali gerekçeye daha yer verildi: Mevcut bütçe döneminde yaklaşık 300 milyar avro tutarında olağanüstü yüksek bir kaynağın üye ülkelerce hiç talep edilmediği ve kullanılmadığı vurgulandı. Liderler, bu verinin Brüksel’e gereğinden fazla para aktarıldığının açık bir kanıtı olduğunu savundu.

Birlik içindeki kamplaşma ve güvenlik öncelikleri

Berlin’deki zirve bir güç ve birlik mesajı vermeyi amaçlasa da Merz ve müttefikleri AB genelinde sayıca azınlıkta kalıyor. Baltık ülkelerinden başlayarak Polonya, Macaristan, İtalya ve Portekiz’e kadar uzanan geniş bir üye grubu, Komisyonun 2 trilyon avroluk taslağını açıkça destekliyor. Bütçeden ödediklerinden daha fazla kaynak alan bu net alıcı ülkeler, bütçenin geleneksel olarak en büyük kalemlerini oluşturan tarım ve bölgesel kalkınma fonlarına dokunulmamasını talep ediyor.

Buna karşılık Merz, tarım ve bölgesel fonlarda kesintiye gidilerek kaynakların Avrupa’nın küresel rekabet gücü ile savunma kabiliyetlerine aktarılmasını istiyor.

Savunma konusu Berlin’deki görüşmelerde ağırlıklı bir yer tuttu. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, ülkesinin Rusya ile 1340 kilometrelik kara sınırına sahip olduğunu hatırlatarak, bu durumun doğu ve kuzey bölgelerinde güvenlik, altyapı ve ekonomik alanda çok somut sorunlar yarattığını vurguladı. Orpo, yeni AB bütçesinin doğu sınırında oluşan bu yeni gerçekliği mutlaka tanıması gerektiğini söyledi.

Buna karşın liderlerin yalnızca önceden hazırlanan metinleri okuduğu ve basın mensuplarından soru alınmayan toplantıda, davetliler arasında dikkat çekici bir görüş ayrılığı da su yüzüne çıktı. Avusturya Başbakanı Stocker, “Avusturya açısından bakıldığında tarım ve bölgesel kalkınma fonları asla unutulmamalıdır” diyerek Merz’in her alanda kesinti yapılması yönündeki çağrısına açıkça mesafe koydu.

Von der Leyen’den Paris’te zıt mesaj

Sonbaharda başlayacak müzakerelerin ne kadar çetin geçeceğini gösteren bir diğer açıklama, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’den geldi. Berlin’deki toplantıyla neredeyse eş zamanlı olarak Paris’te Fransız İşverenler Sendikası (MEDEF) toplantısında konuşan von der Leyen, “Gelecek bütçe bağımsızlığımızın mali omurgası olacaktır” dedi.

Avrupa’nın Çin, Rusya ve ABD karşısındaki jeopolitik konumuna dikkat çeken von der Leyen, bütçenin mutlaka artırılması gerektiğini savundu. Komisyon Başkanı, “Avrupa, bunları finanse edecek kaynakları sağlamadan önüne yeni hedefler koyamaz” ifadelerini kullandı.

Müzakerelerin seyrinde kritik dönüm noktası, AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın ekim ayı başında sunması beklenen yeni uzlaşma teklifi olacak.

Merz ve müttefikleri, Dublin yönetiminin hazırlayacağı metinde 2 trilyon avroluk taslağa karşı yüz milyarlarca avroluk kesinti taleplerini mümkün olduğunca dikkate almasını umuyor.

Üye ülkelerin uzlaşmaya varmak için yıl sonuna veya en geç 2027 yılı başına kadar zamanı bulunuyor. Bu süre zarfında anlaşma sağlanamazsa, Fransa’daki cumhurbaşkanlığı seçim süreci nedeniyle görüşmelerin aylarca askıya alınması ve müzakerelerin kilitlenmesi tehlikesi doğacak.

Fransa’da sağ popülist aday Marine Le Pen, seçimi kazanması halinde Fransa’nın AB bütçesine yaptığı ödemeleri yarı yarıya azaltacağını şimdiden ilan etmiş durumda. Bu vaadin gerçekleşmesi halinde müzakerelerin tamamen çıkmaza gireceği değerlendiriliyor.

Öte yandan Fransa konusu perşembe günü Berlin’de arka plandaki en hassas gündem maddelerinden biri oldu. Görev süresinin sonuna yaklaşan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Merz ile kısa süre önce bütçe konusunda yakın eşgüdüm içinde olma kararı almasına rağmen Berlin’deki toplantıya katılmadı.

Macron, yeni bütçenin Amerikan teknoloji devlerine uygulanacak özel bir vergi gibi AB’ye ait yeni öz kaynaklarla finanse edilmesini savunuyor. Ancak bu öneri, ABD Başkanı Donald Trump ile yeni bir ticaret savaşı riskini beraberinde getiriyor. Merz ise Berlin’deki açıklamasında bu tartışmalı konuya hiç değinmemeyi tercih etti.

ABD, Avrupalı müttefiklerini askeri kabiliyet yetersizliği nedeniyle eleştirdi. Financial Times’ın haberine göre Washington, Avrupa ülkelerine kritik silah tedarikini hızlandırma çağrısı yaparken kıtadaki askeri varlığını azaltmayı öngören seçenekleri değerlendiriyor. Pentagon’un kuvvet konuşlandırmasına ilişkin incelemesini aralık ayında tamamlaması bekleniyor.

ABD, Avrupalı müttefiklerini askeri kabiliyet yetersizliği nedeniyle eleştirdi. Financial Times’ın (FT) haberine göre bir NATO diplomatı, Avrupa ülkelerinin askeri kabiliyetlerine ilişkin verilerin yer aldığı renkli tablolarda birçok göstergenin kırmızı alanda bulunduğunu aktardı.

Diplomat, tablonun “pek iyi görünmediğini” ve “kırmızı bir deniz” andırdığını söyledi.

ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon) Politika Müsteşarı Elbridge Colby, Brüksel’de NATO büyükelçileriyle bir araya geldiği toplantıda, Avrupa’nın kendi savunmasını daha aktif güçlendirmesi ve kritik silah alımlarını hızlandırması gerektiğini belirtti. Colby, İngiltere’den daha fazla çaba talep ederken Almanya, Polonya ve Hollanda’nın savunma harcamalarındaki artışa dikkat çekti.

Görüşmeler, Pentagon’un aralık ayında tamamlaması gereken ve ABD güçlerinin Avrupa’daki konuşlanmasını yeniden değerlendiren sürecin paralelinde yapıldı.

Avrupalı yetkililer, inceleme sonuçlarının savunma kabiliyetlerini diğerlerine kıyasla daha yavaş artıran ülkelerden bazı birlik ve silahların çekilmesi kararına yol açmasından endişe duyuyor.

Öte yandan Reuters ajansı, NATO’nun Arktik’teki askeri varlığını güçlendirmeyi planladığını öğrendi.

Colby toplantıda, ABD’nin müttefiklerine ilettiği bir ankete de değindi. Washington bu ankette, ülkelerin Amerikan askeri üslerinin kullanımını sınırlandırıp sınırlandırmadığını, ABD’li şirketlerden silah satın alıp almadığını ve Başkan Donald Trump’ın dış politikasını kamuoyu önünde destekleyip desteklemediğini sordu.

Pentagon, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını değiştirmek amacıyla en az dört farklı seçenek hazırlıyor. ABD’nin Avrupa’daki kuvvet komutanının bu seçenekleri 18 Eylül’e kadar Colby ile görüşmesi, ardından tekliflerin ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’e sunulması öngörülüyor.

Washington değerlendirme sürecinde, müttefiklerin savunma harcamalarını ve Amerikan birliği sayısındaki olası kesintinin ardından doğacak kuvvet eksikliğini telafi etme kabiliyetlerini dikkate almayı amaçlıyor.

Olası kuvvet azaltımı gündemdeyken Doğu Avrupa ülkeleri, kendi topraklarında konuşlu Amerikan askerlerinin bakım maliyetlerinin bir bölümünü üstlenmeyi teklif etti.

ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığı, rotasyonlara ve tatbikatlara bağlı olarak 80 bin ile 100 bin kişi arasında değişiyor.