Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, kabinesine Filistin devletini tanıma konusunda bir karara varmaları yönünde talimat verdiğini söyledi.

Bu adım, Hamas’ın günün dün Gazze’yi 20 yılın büyük bir bölümünde yöneten hükümeti feshedeceğini duyurmasının ardından geldi.

Hamas’ın iktidardan çekilmesi, Belçika’nın Filistin’i tanıması için Prévot’un ön koşullarından biri.

VRT’ye konuşan Prévot, “Cuma gününe kadar hazır olup olmayacağımızı bilmiyorum,” diyerek planlanan bakanlar kurulu toplantısına atıfta bulundu ve bu konunun yakında gündeme geleceğini ekledi.

İsrail işgali altındaki Batı Şeria’da artan şiddet ve İsrailli yerleşimcilerin yayılması, diplomatik olaylar, Avrupa ülkeleriyle yaşanan gerginlikler, seçimlere müdahale, komşu ülkelere karşı İsrail’in askeri harekatları ve İsrailli politikacıların saldırgan söylemleri de Avrupa ile ilişkileri bozdu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un öncülüğünde, 2025 yılında Fransa, Birleşik Krallık, Kanada ve Avustralya Filistin devletini tanıdı. Bu adım, ABD ve İsrail tarafından kınandı.

İspanya, İrlanda ve Norveç, 2024 yılında Filistin devletini tanıdı.

Hamas’ın Gazze’deki yönetim rolünden uzaklaşması, BM gibi gözlemciler tarafından temkinli bir şekilde memnuniyetle karşılanırken, örgütün silahsızlandırılması konusu hâlâ belirsizliğini koruyor.

Şansölye Friedrich Merz, Almanya’nın yeniden silahlanma ve savunma çabalarını hükümet harcamalarının merkezine yerleştiriyor.

Pazartesi günü kabinesi tarafından onaylanan bütçe taslağına göre, 2027 yılında federal harcamaların her beş avrodan biri savunmaya ayrılacak.

Merz hükümeti, NATO’nun gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5’i oranındaki savunma harcaması hedefine ulaşmak için çaba gösterirken, on yılın sonuna kadar Almanya’nın savunma harcamalarının federal harcamaların neredeyse üçte birini oluşturacağı tahmin ediliyor.

SPD’li Maliye Bakanı Lars Klingbeil, pazartesi günü Berlin’de 2027 yılı federal bütçe taslağını sunarken, “Dengeli bir bütçeyle Putin’e karşı kendimizi savunamayız. Bu nedenle, bütçe kısıtlamaları nedeniyle ordumuzun küçültüldüğü son otuz yılı mümkün olan en kısa sürede telafi etmeliyiz,” dedi.

Hükümet, 2027 yılı için toplam 555,4 milyar avroluk harcama planlıyor. Bunun 109,7 milyar avrosu, yani yaklaşık yüzde 20’si savunma harcamalarına ayrılacak.

Bu payın önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor: 2030 yılında, öngörülen 635,4 milyar avroluk toplam bütçenin 183,7 milyar avrosu savunmaya harcanacak.

2027 harcama planı, bu hafta Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi öncesinde açıklandı. 

Zirvede, Avrupalı liderlerin ABD Başkanı Donald Trump’ı, askeri harcamaları artırmaya ve Avrupa’nın savunmasında daha fazla sorumluluk almaya kararlı olduklarına ikna etmeye çalışması bekleniyor.

Trump Perşembe günü Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “ABD, NATO’ya diğer tüm ülkelerden çok daha fazla para harcıyor; onları korumak için, bundan hiçbir fayda sağlamadan,” dedi.

Ardından Almanya da dahil olmak üzere birkaç Avrupa ülkesini hedef alarak, bu ülkelerin savunma harcamalarını “Saçma!” olarak nitelendirdi.

Merz, ertesi gün Trump’a yanıt verdi. Şansölye, Berlin’de yaptığı açıklamada, “Almanya, savunma bütçesini dört yıl içinde ikiye katlıyor. Bu, savunma kapasitemizi güçlendirmek için şimdiye kadar gösterdiğimiz en büyük çaba. Bu bakımdan, kimseden saklayacak hiçbir şeyimiz yok,” dedi.

Almanya, 2025 yılında anayasal borç frenini gevşeterek (bu kural federal bütçe açığını GSYİH’nin yüzde 0,35’iyle sınırlıyordu) savunma harcamalarının büyük bir kısmını bu kuralın dışında tutarak askeri harcamalarda büyük bir artışa olanak sağladı. 

Fakat özellikle Klingbeil’in bütçenin diğer kalemlerinde kesintiler yapması gerekeceği düşünülürse, artan harcamalara yönelik Alman halkının desteğinin önümüzdeki yıllarda devam edip etmeyeceği belirsiz.

Klingbeil, geçen yıl 2027 bütçesinin hükümetin karşı karşıya kalacağı “en büyük iç politika zorluklarından biri” olacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.

Yine de maliye bakanlığı, 2027 bütçesindeki 34 milyar avroluk açığı büyük bir tartışma yaratmadan kapatmayı başardı.

Ama bunu kısmen, olağanüstü zorlu mali koşullarda yardım sağlamak amacıyla ayrılmış 11 milyar avroluk acil durum rezervinden 7 milyar avro çekerek gerçekleştirdi.

Klingbeil, bu adımın, kendisinin “Trump’ın İran’daki sorumsuz savaşı” olarak nitelendirdiği durum ve bunun Almanya için yarattığı iktisadi sonuçlar nedeniyle haklı olduğunu savundu.

Bununla birlikte, 2028’de 22,4 milyar avro ve 2029’da 38,8 milyar avro olarak öngörülen bütçe açıkları hâlâ başını ağrıtıyor.

2027 bütçe taslağının, sonbaharda yapılması beklenen oylamada milletvekilleri tarafından onaylanması gerekiyor.

İngiltere ve Galler Yüksek Mahkemesi, Gazprom’a ait Nord Stream şirketinin Eylül 2022’de Kuzey Akım boru hattına düzenlenen sabotaj nedeniyle sigorta şirketlerinden talep ettiği 580 milyon euroluk tazminat davasını reddetti. Mahkeme, sabotajın Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşla doğrudan bağlantılı olduğunu ve bu durumun sigorta poliçelerindeki istisna kapsamına girdiğini açıkladı.

İngiltere ve Galler Yüksek Mahkemesi, Rus enerji şirketi Gazprom’un çoğunluk hissedarı olduğu Nord Stream AG şirketinin, Eylül 2022’de Kuzey Akım boru hattına düzenlenen sabotaj gerekçesiyle sigorta konsorsiyumuna açtığı 580 milyon euroluk tazminat davasını reddetti.

Lloyd’s Insurance Company ve Arch Insurance şirketlerine karşı açılan davada mahkeme, boru hattının tahrip edilmesinden kaynaklanan zararların tazmin edilmesi talebini tamamen geri çevirdi.

Financial Times gazetesinin analizine göre bu karar, sigorta şirketlerinin küresel altyapı tarihindeki en büyük tazminat ödemelerinden birini yapmaktan kaçınmasını sağladı.

Yüksek Mahkeme Hakimi Claire Moulder, boru hatlarının tahrip edilmesinin Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşla doğrudan ilişkili olduğunu ve bu nedenle hasarın sigorta poliçelerinde yer alan muafiyet ve istisna hükümlerinin kapsamına girdiğini belirtti.

Kararda, sabotajın arkasında hangi aktörün bulunduğunu kesin olarak tespit etmenin sigorta ihtilafının çözümü için belirleyici bir önem taşımadığı ifade edildi.

Hakim Moulder, karar metninde “Sabotajı gerçekleştiren en muhtemel failin kim olduğunu belirlemek gerekmiyor” vurgusunu yaptı.

Karar metninde, saldırının arkasında olabileceği değerlendirilen dört farklı senaryo ele alındı. Olası failler arasında Rusya, Ukrayna, Ukrayna bağlantılı devlet dışı aktörler veya ABD gösterilirken, tüm bu senaryolarda savaşın sabotajın ana nedeni olduğu kaydedildi.

Belgede, “Olası faillerden herhangi biri sabotajı gerçekleştirmiş olsa bile, savaş bu eylemin ‘anlamlı bir nedeni’ olarak kabul edilmelidir” tespiti yapıldı. Hakim, herhangi bir ülkenin suçluluğuna dair kesin bir yargıya varmadığının altını çizdi.

Moskova, Kiev veya Washington’ın saldırının sorumluluğunu üstlenmemiş olmasının, savaş ile saldırı arasındaki nedensellik bağını ortadan kaldırmadığı kararda aktarıldı.

Gerekçeli kararda her bir aktörün eylemi gerçekleştirmek için sahip olabileceği olası motivasyonlar da incelendi. Sabotajın Ukrayna veya Ukrayna bağlantılı güçler tarafından yapılmış olması halinde, temel amacın Rusya’nın gaz ihracatı gelirlerini azaltmak ve savaş sürecinde Rus ekonomisini zayıflatmak olabileceği belirtildi.

Eylemin arkasında Rusya’nın bulunması ihtimalinde ise Moskova’nın motivasyonunun, askeri müdahale sonrası politikalarını değiştiren Almanya ve Avrupa Birliği (AB) üzerinde baskı kurmak, onları cezalandırmak ve Kiev’e verilen desteği etkilemek olabileceği ifade edildi.

ABD’nin olası dahli senaryosunda da operasyonun doğrudan Rusya-Ukrayna savaşıyla ilişkili olacağı kaydedildi.

Mahkeme, her iki tarafın görevlendirdiği uzmanların saldırının teknik yönü konusunda mutabık kaldığını aktardı. Uzman raporlarına göre, boru hattının dört hattından üçünü devre dışı bırakan tahribat, geksogen bazlı yönlendirilmiş patlayıcılar kullanılarak gerçekleştirildi.

Nord Stream AG’nin, dördüncü hattaki hasarın düşen bir çıpadan kaynaklanmış olabileceği yönündeki iddiası ise mahkeme tarafından ikna edici bulunmadı. Mahkeme, sigorta şirketlerinin savunmasına katılarak bu hasarın da büyük ölçüde aynı patlamanın bir sonucu olduğunu kabul etti.

Diğer yandan, Almanya Federal Başsavcılığı Temmuz ayı başında boru hatlarına yönelik sabotaj soruşturması kapsamında ilk iddianameyi hazırladı.

Soruşturma makamlarının verilerine göre, operasyonun koordinatörlüğünü 50 yaşındaki Ukrayna vatandaşı Sergey Kuznetsov yürüttü.

Sabotaj eylemine, aralarında profesyonel dalgıçlar ve patlayıcı uzmanlarının da bulunduğu altı Ukrayna vatandaşının daha katıldığı iddia ediliyor.