Avrupa
Andy Burnham, Keir Starmer’ı koltuğundan etmeye bir adım daha attı

Andy Burnham, cuma günü Makerfield ara seçimlerini kazanarak Britanya’nın bir sonraki başbakanı olma yolunda önemli bir engeli aştı.
İşçi Partisi’nden Burnham, bu özel seçimde en yakın rakibi Reform UK’den Robert Kenyon’u 9.000’den fazla oy farkıyla rahat bir şekilde geride bıraktı.
Bu zafer, İngiliz halkıyla bağ kurmakta zorlanan Başbakan Keir Starmer’ı görevden almayı şimdiden düşünen İşçi Partisi milletvekilleri nezdinde Burnham’ın konumunu önemli ölçüde güçlendirecek.
Burnham artık parlamentoda bir koltuğa sahip olacak ve buradan İşçi Partisi liderlik yarışını başlatarak Starmer’a doğrudan meydan okuyabilecek.
Cuma sabahı erken saatlerde yaptığı zafer konuşmasında partisine, “değişmek için son şans” ile karşı karşıya olduğunu söyledi:
“Herkes siyasetin işlevsiz olduğunu biliyor, herkes ülkenin olması gereken yerde olmadığını hissediyor. Bu gece, belki de, sadece belki de, bir dönüm noktası olabilir.”
Burnham şunları ekledi:
“Bundan böyle, bunun gerçekleşmesi için elimden gelen her şeyi yapacağım; Makerfield isminin, bu ülkenin ihtiyaç duyduğu değişimi gerçekleştirmek ve kaybettiğimiz bir şeyi geri getirmekle sonsuza dek özdeşleşmesini sağlayacağım: Umut.”
Burnham’ın zaferi ilan edildikten birkaç saat sonra Starmer, sosyal medyada bir tebrik mesajı paylaştı.
Başbakan, şimdilik Burnham’ın sadece arka sıralardaki bir milletvekili olduğunu vurgulayarak, “Tebrikler, @AndyBurnhamGM, İşçi Partisi’nin Makerfield’daki yeni milletvekili,” diye yazdı.
Dokuz yıl önce Manchester belediye başkanlığı görevini üstlenmek için Westminster’dan ayrılan eski bakan Burnham, Starmer’ın solunda konumlanıyor, fakat siyasi programı belirsizliğini koruyor.
Starmer, 2024’teki ezici zaferinden bu yana anketlerde zorlanıyor ama Burnham’ın her türlü meydan okumasına karşı mücadele edeceğini vurguluyor.
Görevdeki başbakanın kabinesi, istifasını hızlandırmak amacıyla ona karşı harekete geçebileceğine dair işaretler açısından artık yakından izlenecek.
Reform UK ulusal anketlerde birinci sırada yer alsa da, partinin Makerfield’da aldığı ağır darbe, Nigel Farage’ın İngiltere’yi yönetme planları için bir gerileme anlamına geliyor.
Trump’ın müttefiki olan parti kendi sağında, daha küçük ölçekli Restore Britain partisinden gelen bir meydan okumayla karşı karşıya kaldı.
Sonuç olarak Burnham, son yıllarda İşçi Partisi için elverişsiz görülen bir seçim bölgesinde her iki sağcı partinin toplam oylarını geride bıraktı ki bu zafer, başbakanlık koltuğu için yürüttüğü kampanyaya ivme kazandıracaktır.
Burnham’ın Starmer’a karşı beklenen meydan okumasının zamanlaması hâlâ belirsiz olsa da, önemli bir müttefiki olan Louise Haigh bu sabah yaptığı açıklamada, Starmer’ın görevden ayrılma sürecinde “düzenli ve kontrollü” bir geçişi tercih etmesini umduğunu söyledi.
Haigh, BBC’ye verdiği demeçte, Burnham’ın ara seçimlerin “hemen ardından” başbakana meydan okumayacağını, bunun yerine Starmer ile görüşeceğini belirtti.
Fakat Haigh, “herhangi bir süreci uzatmanın” İşçi Partisi ve Starmer’ın liderlik ettiği hükümet için zor olacağı konusunda uyarıda bulundu.
Makerfield’daki katılım oranı yüzde 58,75 olarak gerçekleşti; bu oran, 2024 genel seçimlerindeki yüzde 52,5’e kıyasla artış gösterdi ve İngiliz siyasi takviminde genellikle çok daha önemsiz olaylar olan ara seçimlerdeki eğilime ters düştü.
Bu arada, milletvekillerinin seçilmiş bölgesel belediye başkanı olarak görev yapmaları yasak olduğu için, Burnham’ın yerine belediye başkanı seçmek üzere Greater Manchester’da yeni bir ara seçim yapılacak.
Avrupa
Baltık semalarında NATO pilotlarının angajman yetkisi genişledi

NATO, Rusya’yla sınırı bulunan Baltık ülkelerinde 2004’ten beri yürüttüğü hava polisliği görevini tam kapsamlı hava savunma misyonuna dönüştürme kararı aldı. Değişiklikle birlikte savaş uçağı pilotları, tehdit oluşturan hedefleri uzun siyasi onay süreçlerini beklemeden vurabilecek; karar yetkisi NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanlığı ile sahadaki pilotlara daha geniş ölçüde devredilecek.
NATO, Rusya’yla sınırı bulunan Baltık ülkelerinde 2004’ten bu yana yürüttüğü hava polisliği programını tam kapsamlı hava savunma görevine dönüştürme kararı aldı.
Reuters’ın Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda’ya dayandırdığı bilgiye göre değişiklik, savaş uçağı pilotlarının karar alma yetkisini genişletirken “tehdit oluşturan” hedefleri imha etme yetkisini de kapsıyor.
Nausėda, yeni düzenlemenin pilotların görev yetkisini genişleteceğini söyledi. Estonya Savunma Bakanı Hanno Pevkur ise temel karar yetkisinin NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanlığı ile pilotlara devredildiğini, bunun tehditlere karşı daha esnek ve hızlı tepki verilmesini sağlayacağını belirtti.
Yeni angajman kuralları kapsamında pilotlar, NATO hava sahasına giren insansız hava araçları gibi hedeflere uzun siyasi onay süreçlerini beklemeden müdahale edebilecek.
Pevkur, operasyonlarda artık hızın belirleyici unsur olduğunu vurgulayarak, “Önceden belirlenmiş bazı yetkiler verdik. Ayrıca pilotların artık başkentle temas kurmasına gerek kalmadı” dedi.
Buna göre pilotlar, hedefin kimliğini doğrulayıp yerde oluşabilecek ikincil zararın ortadan kaldırıldığı veya en aza indirildiği kanaatine vardıklarında saldırı kararı alabilecek. Baltık ülkelerinin hava sahasına daha önce Rus insansız hava araçları ile Rus savaş uçaklarının çeşitli kez girdiği belirtiliyor.
Nausėda, mevcut hava polisliği görevinin barış dönemine göre tasarlandığını, savaş uçaklarının hava sahası ihlallerine esas olarak ihlalci unsurlara refakat ederek karşılık verdiğini söyledi.
Bunun caydırıcılık işlevi gördüğünü belirten Litvanya Cumhurbaşkanı, “Bugün yaşananlar artık tam anlamıyla barış ortamı değil” ifadelerini kullandı.
Estonya kamu yayıncısı ERR’ye göre görevin statüsünü yükseltme kararı, NATO müttefikleri tarafından Ankara’daki zirvede alındı.
Görev 2004’te başladı, 2014’te genişletildi
NATO’nun Baltık hava polisliği görevi, Litvanya, Letonya ve Estonya’nın ittifaka katıldığı 2004 yılında başlatıldı. Kendi savaş uçağı filosuna sahip olmayan üç Baltık ülkesinin hava sahasının korunması amacıyla oluşturulan görev, Rusya’nın 2014’te Kırım’ı ilhak etmesinin ardından genişletildi.
Misyon kapsamında bugün müttefik ülkelere ait ondan fazla savaş uçağı, rotasyon esasına göre bölgedeki iki hava üssünde konuşlandırılıyor.
Bu uçaklar, Kaliningrad bölgesinden Finlandiya Körfezi’ne ve Rusya’nın kara sınırlarına kadar uluslararası hava sahasında uçan her Rus askeri uçağını önlemek ve kimliğini tespit etmek amacıyla alarm durumunda havalanıyor.
Avrupa
Berlin’de Rheinmetall protestosu

Yaklaşık 100 protestocu Berlin-Gesundbrunnen’deki Rheinmetall fabrikasını bir kez daha kapattı.
Olay sırasında polis biber gazı ve fiziksel güç kullandı. İki kişi, kolluk görevlilerine saldırmak suçlamasıyla gözaltına alındı.
Polis, aktivistlerin fabrika binası önündeki zemine kendilerini yapıştırmalarını bir kez daha engellemeyi başardı.
Bazı aktivistler yanlarında yapıştırıcı malzemeler getirmişti fakat polisin hızlı müdahalesi yeni bir yapıştırma eyleminin gerçekleşmesini önledi.
Polis şu anda eyleme katılan yaklaşık 60 kişinin kimlik bilgilerini kaydetmek için geçici gözaltı uyguladı. Eylemciler Filistin bayrakları ve atkıları taşıyordu.
Aktivistler, Rheinmetall tesisinin çevresine “Burada çocuklar bir silah fabrikasının yanında okula gidiyor” yazan bir afiş de dahil olmak üzere çok sayıda pankart astı.
Ayrıca tarihi Liesenbrücke demiryolu köprüsüne tırmanan ve Filistin bayrağını sallayan bir protestocu da görüldü.
Yan sokaklarda da birkaç küçük gösteri düzenlendi ama polis raporlarına göre bu mitingler “barışçıl” bir şekilde gerçekleşti.
Son aylarda tesis önünde tekrar tekrar protestolar düzenlendi. Protesto özellikle Rheinmetall’e yönelik.
Berlin-Wedding’deki Scheringstraße’de bulunan Rheinmetall şubesinde eskiden eskiden otomobil parçaları üretiliyordu. Tesis artık bir silah fabrikasına dönüştürülüyor.
Rheinmetall fabrikasında yıl ortasından itibaren büyük kalibreli silahlar için mermi kovanları üretilmeye başlanacak.
Avrupa
İngiliz deniz dronu girişimi Kraken ‘unicorn’ oldu

İngiliz deniz savunma girişimi Kraken Technology Group, 175 milyon dolarlık yatırım turunun ardından 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaştı. Şirket, bugüne kadar 200’den fazla insansız deniz aracı teslim ettiğini açıklarken yıllık üretim kapasitesini bin araca çıkarmayı hedefliyor.
İngiliz sürat teknesi yarışçısı Mal Chris’in 2021’de kurduğu Kraken Technology Group, 175 milyon dolarlık yatırım turunu tamamlayarak 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaştı.
Bloomberg’in haberine göre bu gelişmeyle şirket, Avrupa’nın yeni savunma teknolojisi “unicorn”larından biri olarak görülmeye başladı.
Yatırım turuna Alman teknoloji yatırım fonu DTCP liderlik etti. NATO İnovasyon Fonu ile Alman savunma şirketi Rheinmetall de finansman turuna katıldı.
Kraken, elektronik sistemler ve hava dronları taşıyabilen insansız deniz araçları geliştiriyor ve üretiyor.
Şirketin kurucusu Mal Chris, bugüne kadar 200’den fazla insansız teknenin üretilip teslim edildiğini söyledi. Şirketin hedefi, yıllık üretim kapasitesini bin deniz aracına çıkarmak.
Kraken’in Birleşik Krallık, Avrupa ve ABD’de 13’ten fazla savunma sözleşmesi bulunuyor. Mart 2026’da Birleşik Krallık Kraliyet Donanması, 20 insansız Kraken botunun alımı için 12,3 milyon sterlin tutarında sözleşme imzaladı.
Chris, Bloomberg’e yaptığı açıklamada şirketin en önemli avantajının modüler yapıya sahip insansız deniz araçlarını geleneksel askeri tersanelere kıyasla daha düşük maliyetle ve daha kısa sürede üretebilmesi olduğunu söyledi.
Avrupa deniz kuvvetleri insansız sistemlere yöneliyor
Bloomberg, Kraken’e yapılan yatırımın Avrupa ülkelerinin deniz kuvvetlerini modernize etme çabalarının hızlandığı döneme denk geldiğini belirtti.
Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı daha önce büyük ve maliyetli askeri platformlar yerine insansız hava araçları, otonom sistemler ve hızlandırılmış savaş teknolojisi geliştirme döngülerine öncelik vereceğini açıklamıştı.
Londra yönetimi, Silahlı Kuvvetlerin modernizasyon planı kapsamında Avrupa’nın en büyük drone test merkezini finanse etmeyi ve İngiliz ordusuna insansız hava aracı teslimatlarını hızlandırmak amacıyla üretimi sürekli artıracak özel bir görev gücü kurmayı planlıyor.
Kremlin’in Avrupa’daki askerileşmenin sonuçları konusunda daha önce birçok kez uyarıda bulunduğu da hatırlatıldı.
Söyleşi2 hafta önce“Kapitalizmin özgürlükçü bir toplumsal düzene ihtiyacı yoktur”
Rusya1 hafta önce“Planlarımızda Kiev rejimini kurtarmak yok”
Dünya Basını2 hafta önceCSIS: Ankara Zirvesi ‘NATO 3.0’ın Sahadaki Yansıması
Dünya Basını1 hafta önceİktisatçı Ann Pettifor: Faiz sistemi ekolojiyi tahrip ediyor
Dünya Basını1 hafta önceABD’nin Japonya’daki füze hamleleri Çin’e net mesaj veriyor
Dünya Basını1 hafta önceFransız iktisatçı Sapir: Avrupa ekonomilerinde kimyasal şok etkisini gösterecek
Görüş5 gün önceZirve Salonunda Konuşulmayacak Hikâye: NATO Üyeliğinin Gerçek Bedeli
Avrupa2 hafta önceRomanya parlamentosunda Moldova ile birleşme adımı












