Bizi Takip Edin

AMERİKA

RAND Corporation’dan Ukrayna’da “U” dönüşü teklifi

Yayınlanma

ABD’nin etkili düşünce kuruluşu RAND Corporation’un ABD yönetimine Ukrayna’da politika değişikliği önerdiği 26 sayfalık raporun son cümlesi şu şekilde: “Uzun bir savaş Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Ukrayna ve dünyanın geri kalanı için büyük zorluklar doğuruyor.”

Ukrayna’da cephe hatlarında önümüzdeki birkaç ayda büyük bir kırılma bekleniyor. Kimi yorumcular Rusya’nın sonuç alıcı kesin bir taarruza hazırlandığını düşünüyor. Kiev, “Kırım dahil Ukrayna’nın tamamını özgürleştirme” söylemini diri tutmaya çalışırken Batı’dan gelecek stratejik silah yardımlarına bel bağlamış durumda. Avrupa sert grevler ve enerji krizinin yarattığı ekonomik sorunlarla boğuşurken Washington, stratejik rekabet sahası olan Asya – Pasifik’te Çin’e karşı askeri ve siyasi çevreleme stratejisi kapsamında yeni bir güvenlik çerçevesi oluşturmak için yoğun bir çaba içerisinde.

Son bir hafta içinde NATO Genel Sekreteri Güney Kore ve Japonya’yı, ABD Savunma Bakanı önce Güney Kore’yi sonra Filipinleri ziyaret etti. Filipinler Devlet Başkanı da 8 Şubat’ta Japonya’da olacak. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ise 5 Şubat’ta Pekin’de.

ABD ve NATO’nun Güney Çin Denizi’ni kuşatan Japonya, Filipinler ve Güney Kore üçgenine yoğunlaşması Biden yönetiminin Ekim 2022’de ilan ettiği Ulusal Güvenlik Strateji belgesindeki hedefleri hatırlamamızı gerektiriyor. Dünyanın “karar on yılı” olarak tanımlanan kritik bir zaman diliminin ilk evrelerinde olduğu tespiti yapılan belgede ABD’nin Çin’le rekabeti birincil öncelik olarak tanımlanıyor. Yine aynı belgede Güney Çin Denizi’nin “küresel deniz ticaretinin üçte ikisine, küresel ticaretin ise dörtte birine” ev sahipliği yaptığı anımsatılıyor ve ABD’nin bir Hint-Pasifik gücü olduğu vurgulanıyor.

Küresel politikada öncelik Ukrayna değil Asya-Pasifik

RAND Corporation’un Ocak 2023 tarihli Ukrayna raporu Ukrayna krizine ABD’nin küresel çıkarları bağlamında bir çözüm önerisi ve Washington’a politika değişikliği teklif ediyor. Girişte belirttiğimiz küresel önceliklere atfen raporda; “Savaş üst düzey politika yapıcılarının zamanını ve ABD’nin askeri kaynaklarını soğurmaya devam ettiği sürece ABD’nin özellikle Çin ile rekabet gibi diğer küresel önceliklere odaklanma yeteneği sınırlı kalacak” tespiti yapılıyor.

Yine RAND’a göre; “Washington’un Moskova’nın bütünüyle Çin’e bağımlı olmamasını sağlamada uzun dönemli çıkarı var. Daha uzun savaş (Ukrayna’da) Rusya’nın bağımlılığını (Pekin’e) artırarak Çin’e ABD ile rekabetinde avantaj sağlayabilir.”

RAND raporunun özeti

RAND raporu Rusya – Ukrayna krizini Rusya’nın olası nükleer silah kullanımı, Rusya – NATO çatışmasının tırmanması, bölgesel kontrol, süre, savaşı sonlandırma şekilleri olmak üzere beş boyutta inceliyor. Raporda, her bir senaryonun ABD çıkarlarıyla olan ilişkisi inceleniyor ve Washington’da karar alıcı konumda bulunan yetkililere tavsiyelerde bulunuluyor.

RAND Corporation raporu, olası Rus karşı harekatından önce cepheleri dondurup mevcut pozisyonda Rusya ile ateşkes öneriyor. Savaşın devam etmesi ve uzun savaşın göze alınması durumunda, Rusya ile NATO’nun doğrudan çatışması ya da Rusya’nın nükleer silah kullandığı seçeneklerin pekala mümkün olduğu değerlendirmesini yapıyor.

Ukrayna’nın daha fazla toprak kazanmasının olasılık dahilinde olmakla birlikte çatışmanın uzamasının tam tersi sonuçlara yani Ukrayna’nın daha çok toprak kaybettiği senaryolara da açık olduğu değerlendirmesi yapılıyor. RAND raporunu hazırlayanlara göre Ukrayna Karadeniz kıyısını kaybedip “landlock” yani denize kıyısı olmayan bir ülke haline gelebilir. Bu sonuç ise Kiev’in ABD ve Batı’ya olan ekonomik maliyetini katlar.

Ukrayna’da Rusya ile doğrudan çatışmaya girmemek 1. öncelik

ABD Genelkurmayının birinci önceliğinin “Rusya ile ABD ordusu ve NATO arasında doğrudan bir çatışmaya girmeme” ve ikinci önceliğinin “savaşı Ukrayna’nın coğrafi sınırları içinde tutmak” olduğu belirtilen raporda, Ukrayna’nın daha fazla toprak kazanımı elde etmesinin bu önceliklerle çeliştiği belirtiliyor.

“Kremlin’in bu savaşı neredeyse varoluşsal olarak algıladığına yönelik kanıtlar olduğu” belirtilen raporda; “Eğer Rusya, savaş meydanında daha geniş ölçekli kayıplar yaşarsa, üst düzey Kremlin yetkilileri arasında ümitsizlik yayılabilir. El yükseltici diğer konvansiyonel seçenekler tüketildiğinde Moskova, katastrofik bir yenilgiyi önlemek için nükleer silahlara özellikle de stratejik olmayan nükleer silahlara (NSNW) başvurabilir” görüşü savunuluyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde ise Rusya ile ABD arasında “nihai olarak stratejik nükleer çatışmayla sonuçlanacak” olan doğrudan çatışmanın başlayabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Özetle RAND raporunda Rusya’nın nükleer silah kullanımı; “Başarılı olursa başka ülkeleri gelecekteki çatışmalarda da bu silahları kullanmaya teşvik edeceği, transatlantik birliği bozacağı, ABD ve Batı kamuoylarında infiale neden olacağı” gerekçeleriyle Biden yönetiminin kaçındığı bir senaryo olarak tarif ediliyor. Ukrayna’nın daha fazla toprak elde etmesinin bu senaryoyu tetikleyebileceği yorumu yapılan raporda örtük bir şekilde Ukrayna’nın kayıplarının kalıcı olduğu gerçeği kabul ediliyor. Raporda ayrıca ABD’nin çıkarlarının genelde Ukrayna ile örtüşmekle birlikte bire bir aynı olmadığı vurgulanıyor.

Kiev’in toprak kazanımının yarattığı riskler

Daha da açık bir ifadeyle ABD çıkarlarının öncelik alınarak hazırlandığı belirtilen RAND belgesi, Ukrayna’nın topraklarını tamamen geri almasının ABD çıkarına sonuçlar üretmeyeceği sonucuna varıyor. Rapor bu durumu “Ukrayna’nın Daha Fazla Toprak Kontrolünün ABD’ye Olası Maliyetleri” başlığıyla kayıtlara geçiyor:

“Ukrayna’nın daha fazla toprak kontrolü sağlaması uzun savaş riskini artırır. Uzun savaş, ABD için önemli meydan okumaları doğurur. Ukrayna’nın 24 Şubat’taki kontrol çizgisini zorlaması durumunda yüksek ihtimal bir NATO-Rusya savaşı ya da Rusya’nın nükleer silah kullanım riski vardır.”

Raporda ayrıca Ukrayna’nın topraklarının tamamında denetim kuracak şekilde savaşın son bulması pek olası olmayan bir sonuç olarak değerlendiriliyor.

Rusya tabloyu tersine çevirebilir

Savaşın uzamasının yaratacağı sorunlara geniş yer ayrılan RAND Corporation raporunda, “Çatışmanın devam etmesinin Ukrayna’nın 2022’de savaş meydanında elde ettiği kazanımları Rusya’nın tersine çevirme olasılığına açık kapı bıraktığı” yorumu yapılıyor. RAND’a göre savaşın uzaması Ukrayna’nın daha fazla kazanım elde etmesine olduğu kadar kayıplarını artıracak sonuçlar da doğurabilir.

Raporda uzun bir savaşın ABD’ye olan maliyetleri ise şu başlıklarda özetlenmiş:

Rusya’nın nükleer silah kullanımı ve NATO-Rusya savaşı, savaş sırasında ve sonrasında Ukrayna’nın daha fazla dış ekonomik ve askeri yardıma ihtiyaç duyacak olması, daha fazla sivil kaybı ve göç, enerji ve gaz fiyatlarındaki baskının devam ederek küresel sıkıntıya yol açması, AB’nin diğer küresel önceliklerine daha az odaklanması, Rusya’nın daha fazla toprak kazanması olasılığı, ABD-Rusya ilişkilerindeki donmanın diğer ABD öncelikleri açısından sorunlar yaratması, Rusya’nın Çin’e olan bağımlılığının artması.”

RAND’ın çözüm önerisi        

Tarafların İstanbul’daki görüşmelerinde ortaya çıkan taleplerine atıf yapılan RAND raporunda Rusya’nın “Kiev’in tarafsızlığı” Ukrayna’nın “güvenlik garantisi” konularına odaklandığı belirtiliyor. Yeniden müzakere zeminini yaratmak adına ABD siyasetinin bir gecede keskin bir dönüş yapmasının imkansız olduğu belirtilen raporda geçiş sürecinin 4 temel başlıkta yönetilmesi önerisi yapılıyor. Tarafların savaşın devamına ilişkin beklentilerini azaltarak kuvvetleri barışa yönlendirmek adına şu noktalara dikkat çekiliyor:

“Biz, ABD’nin bu dinamikleri dönüştürmek için dört seçeneği olduğunun altını çiziyoruz: Ukrayna’ya gelecekte verilecek destek planını netleştirmek, Ukrayna’nın güvenliğine ilişkin taahhütte bulunmak, ülkenin tarafsızlığına ilişkin güvence verilmesi, Rusya’ya yönelik yaptırımların hafifletilmesi için koşulların belirlenmesi.”

ABD Başkanı Joe Biden’ın savaşın müzakere masasında biteceği sözlerine atıf yapılan raporda Biden yönetiminin henüz bu yönde adımlar atmadığı da not ediliyor.

AMERİKA

Biden, Çin çeliğine gümrükleri artırmak için bastırıyor

Yayınlanma

ABD Başkanı Joe Biden, Pennsylvania eyaletindeki sendika desteğini artırmak için Çin’den ithal edilen çelik ve alüminyuma uygulanan gümrük vergilerinin üç katına çıkarılması için bastırıyor.

Financial Times’ın (FT) bildirdiğine göre, çarşamba günü Pittsburgh’da United Steelworkers (USW) sendikası üyeleriyle bir araya gelecek olan Biden, ticaret temsilcisi Katherine Tai’den ithalata uygulanan gümrük vergisini mevcut ortalama olan %7,5’ten üç katına çıkarmasını isteyecek.

Biden’ın kampanyası, Pennsylvania’nın belirleyici bir rol oynayabileceği kasım ayındaki ABD başkanlık seçimleri öncesinde sendikalı işçiler arasındaki desteği artırmaya çalışıyor.

 “Çin’in yeni ihracat artışının ve Amerikan çelik şirketlerinin rekabet etmesini zorlaştıran fiyatlar üzerindeki sürekli baskısının önüne geçmek bizim için önemli,” diyen üst düzey bir ABD’li yetkili, eylemlerin ‘seçimlerle ilgisi olmadığını’ savundu.

Tai, eski başkan Donald Trump’ın Çin’e karşı başlattığı ticaret savaşında uyguladığı gümrük vergilerine ilişkin yasal incelemeyi tamamlamak üzere.

ABD çelik sendikası Çin gemi inşasına yönelik soruşturma istiyor

Tai ayrıca çarşamba günü, USW’nin dilekçesini takiben Çin gemi inşa sektöründeki haksız uygulamalara ilişkin bir soruşturmayı da açıklayacak.

ABD’li yetkili, Çin’den yapılan çelik ithalatının ABD’nin toplam çelik talebinin %0,6’sı gibi oldukça küçük bir oranda olması nedeniyle, Biden’ın seçim kaygılarından biri olan enflasyon üzerinde çok az etkisi olacağını savundu.

Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Danışmanı Lael Brainard, “Amerikan imalatına yatırım yapmalıyız ama aynı zamanda bu yatırımları ve çalışanları Çin’in endüstriyel kapasite fazlasıyla bağlantılı haksız ihracattan da korumalıyız,” dedi.

Morgan Stanley’e göre, Çin’in ihracat hacmi ilk çeyrekte yıllık bazda %14 artarken, ihracat değeri %12 düştü.

Biden bir ay önce US Steel’in Japon şirketi Nippon Steel tarafından satın alınmasına karşı olduğunu ifade etmiş, bu da kritik bir müttefik olan Japonya’yı üzen siyasi bir hamle olarak görülmüştü.

Trump daha önce Nippon Steel’in US Steel için önerdiği 14,9 milyar dolarlık teklifi engelleyeceğini vurgulamıştı.

Beyaz Saray, Biden’ın ekibine, Çin’in ABD’ye Meksika üzerinden çelik ihraç ederek ABD gümrük vergilerinden kaçamamasını sağlamak için Meksika ile birlikte çalışmalarını söylediğini belirtti.

Biden, US Steel’in Japon şirkete satılmasının incelenmesini istedi

Çelik ithalatına yönelik hamle ve Çin gemi inşasına yönelik soruşturma, Biden yönetiminin Washington’un ‘haksız ekonomik uygulamalar’ olarak gördüğü ya da ulusal güvenlik sorunlarıyla mücadele etmek için aldığı son önlemler.

Şubat ayında Biden, Çin hükümetinin akıllı araçların sürücüleri hakkında topladığı verilere erişmesine izin verip vermeyeceklerini belirlemek için Çin’in ‘bağlantılı araçları’ hakkında bir soruşturma emri vermişti.

Okumaya Devam Et

AMERİKA

Jay Powell: Enflasyon hedefine ulaşmamız beklenenden uzun sürüyor

Yayınlanma

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jay Powell, enflasyonun merkez bankasının yüzde 2’lik hedefine dönmesinin ve faiz oranlarının düşürülmesini haklı çıkarmasının ‘beklenenden daha uzun’ süreceğini söyledi.

Powell salı günü yaptığı açıklamada, “[Federal Açık Piyasa Komitesinde] politikayı gevşetmeden önce enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2’ye doğru ilerlediğine dair daha fazla güvene ihtiyacımız olduğunu söyledik,” dedi.

Son enflasyon verilerinin Fed’e ‘açıkça daha fazla güven vermediğini’ savunan Powell, bu güvene ulaşmanın ‘beklenenden daha uzun süre alacağının’ görüldüğünü söyledi.

Fed daha önce faiz oranlarını bu yıl, son 23 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 5,25-5,5 aralığından indirmeyi planladığını belirtmişti, fakat ABD ekonomisinde devam eden güçlenme işaretleri ve beklenenden daha yüksek enflasyon nedeniyle ilk hamlenin zamanlaması tartışılıyor.

Fed başkanından ‘ücret artışları ılımlılaştı’ açıklaması

Powell’ın açıklamaları, mart ayında tüketici fiyat endeksi enflasyonunun beklenenden yüksek çıkmasının ardından piyasaların Fed’in Haziran ayında faiz indirimine gideceği yönündeki beklentilerini geri çekmesine yol açtı. Yatırımcılar artık ilk hamlenin eylül ayında geleceğini tahmin ediyor ve giderek artan bir azınlık bu yıl bir veya daha az indirim yapılacağına dair bahis oynuyor. Powell’ın açıklamalarının ardından sadece bir faiz indirimine yönelik bahisler yükseldi.

Fed’in hedefi başka bir enflasyon endeksine (kişisel tüketim harcamaları, PCE) bağlı olsa da Powell, değişken gıda ve enerji maliyetlerini dışarıda bırakan çekirdek PCE’nin mart ayında şubat ayına göre çok az değişerek %2,8 seviyesinde gerçekleştiğine de işaret etti.

Fed Başkanı, geçtiğimiz üç ve altı ay boyunca yıllıklandırılmış okumaların ‘aslında bu seviyenin üzerinde’ olduğunu da sözlerine ekledi.

Powell, ABD ekonomisinin performansının oldukça güçlü olduğunu kabul etmekle birlikte, ülkenin sıcak işgücü piyasasının ‘daha iyi bir dengeye doğru ilerlediğini’ ve ücret artışının artık ‘ılımlı’ olduğunu iddia etti.

ECB, Fed’den ayrışıyor mu?

Açıklamalar, Fed ve diğer büyük merkez bankalarının faiz beklentileri arasındaki farkın giderek açıldığının altını çiziyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde salı günü yaptığı açıklamada, Ortadoğu’dan ya da diğer jeopolitik sıcak noktalardan büyük bir şok gelmemesi halinde, bankanın faiz oranlarını ‘oldukça kısa bir süre içinde’ düşürme yolunda ilerlediğini söyledi. ECB’nin haziran ayında faiz oranlarını düşürmesi bekleniyor.

Lagarde, ECB’nin tahminleri doğrultusunda ‘dezenflasyonist bir süreç gözlemlediğini’ ve bu sürecin inişli çıkışlı olması muhtemel olsa da Avro bölgesi enflasyonunun önümüzdeki yılın ortalarında yüzde 2 hedefine ulaşacağından emin olduğunu söyledi.

CNBC’ye verdiği demeçte Lagarde, “Gelişmelerde büyük bir şok yaşamazsak, sahip olduğumuz kısıtlayıcı para politikasını makul ölçüde kısa bir süre içinde hafifletmemiz gereken bir ana doğru ilerliyoruz,” dedi. 

Okumaya Devam Et

AMERİKA

New York Times’tan muhabirlerine uyarılar: ‘Soykırım’, ‘etnik temizlik’, ‘işgal altındaki topraklar’ demekten kaçının

Yayınlanma

The Intercept tarafından ele geçirilen bir iç yazışmaya göre, New York Times İsrail’in Gazze Şeridinde yürüttüğü savaşı haberleştiren gazetecilere ‘soykırım’ ve ‘etnik temizlik’ terimlerinin kullanımını kısıtlamaları ve Filistin topraklarını tanımlarken ‘işgal altındaki topraklar’ ifadesini kullanmaktan kaçınmaları talimatını verdi.

Notta ayrıca muhabirlere ‘çok nadir durumlar dışında’ Filistin kelimesini kullanmamaları ve önceki İsrail-Arap savaşları sırasında Filistin’in diğer bölgelerinden tehcir edilen Filistinlilerin tarihsel olarak yerleştiği Gazze bölgelerini tanımlamak için ‘mülteci kampları’ teriminden uzak durmaları talimatı veriliyor.

NYT’nin standartlar editörü Susan Wessling, uluslararası editör Philip Pan ve yardımcıları tarafından kaleme alınan notun, ‘çatışmanın başladığı Ekim ayından bu yana üzerinde durduğumuz bazı terimler ve diğer konular hakkında yol gösterdiği’ ileri sürülüyor.

Belge, Gazze savaşıyla ilgili haberlerde ‘objektif gazetecilik’ ilkelerini korumaya yönelik bir taslak olarak sunulsa da, NYT çalışanlarından bazıları The Intercept’e belgenin içeriğinden bazılarının gazetenin İsrail anlatılarına boyun eğdiğinin kanıtı olduğunu söyledi.

Misilleme korkusuyla adının açıklanmasını istemeyen bir NYT haber merkezi kaynağı Gazze notu için, “Bence Filistin-İsrail çatışmasının tarihsel bağlamı hakkında bilginiz yoksa profesyonel ve mantıklı görünen türden bir şey. Ama eğer biliyorsanız, bunun İsrail adına ne kadar özürcü olduğu açıkça görülecektir,” dedi.

İlk olarak kasım ayında NYT gazetecilerine dağıtılan ve İsrail-Filistin çatışmasıyla ilgili geçmiş ‘stil direktiflerini’ bir araya getirip genişleten kılavuz, takip eden aylarda düzenli olarak güncellendi. The Intercept’e göre bu rehber, NYT’nin uluslararası editörlerinin, gazetenin Gazze savaşı haberleriyle ilgili olarak haber merkezi içinde yaşanan ‘çalkantılarla’ yüzleşirken ne düşündüklerine dair bir iç pencere sunuyor.

NYT sözcüsü Charlie Stadtlander, “Haberleri ele alış şeklimizde doğruluk, tutarlılık ve nüans sağlamak için bu tür bir kılavuz yayınlamak standart bir uygulamadır. Bunun gibi karmaşık olaylar da dahil olmak üzere tüm haberlerimizde, dil seçimlerimizin izleyicilerimiz için hassas, güncel ve net olmasına özen gösteriyoruz,” diyerek gazeteyi savundu.

Üslup kılavuzuyla ilgili sorunlar NYT’nin Gazze haberleriyle ilgili iç çekişmelerinin bir parçası oldu. Ocak ayında The Intercept, 7 Ekim’de sistematik cinsel şiddetle ilgili bir araştırma haberiyle ilgili olarak NYT haber merkezinde yaşanan anlaşmazlıkları haberleştirmişti.

Sızıntı son derece sıra dışı bir iç soruşturmaya yol açmıştı. Şirket, NYT’nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika kökenli çalışanlarını hedef aldığı iddiasıyla sert eleştirilere maruz kalmış, yetkililer ise bunu yalanlamıştı. Pazartesi günü, genel yayın yönetmeni Joe Kahn çalışanlara sızıntı soruşturmasının ‘başarısızlıkla’ sonuçlandığını açıkladı.

NYT’nin notu, bir dizi ifade ve terime ilişkin ‘rehber’ niteliğinde. Rehberde, “Çatışmanın doğası, tüm tarafların kışkırtıcı bir dil kullanmasına ve tahrik edici suçlamalarda bulunmasına yol açmıştır. Alıntılarda bile bu tür bir dil kullanma konusunda çok dikkatli olmalıyız. Amacımız net ve doğru bilgi vermektir ve hararetli bir dil çoğu zaman gerçekleri açıklığa kavuşturmak yerine belirsizleştirebilir,” deniyor.

‘Kıyım’, ‘katliam’ ve ‘yıkım’ gibi kelimelerin ‘genellikle bilgiden çok duyguları ifade ettiğini’ ileri süren NYT, “Br etiket kullanmak yerine ne olduğunu tarif etmeliyiz,” diyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English