Amerika
Teksaslı siyasilerden yapay zeka ve veri merkezlerine denetim çağrısı

ABD’de Teksaslı siyasi adaylar ve eyalet yetkilileri, elektrik şebekesi üzerindeki baskı ve güvenlik kaygıları nedeniyle yapay zeka ve veri merkezlerine yönelik yeni yasal düzenlemeler getirilmesini talep ediyor. Teksas Kamu Hizmetleri Komisyonu vergi mükelleflerini korumak için Valilik makamına planlarını sunarken, eyalette tahmin piyasası uygulamaları ve okul finansman sistemine yönelik hukuki süreçler de gündeme geldi.
ABD Senatosundaki Teksas koltuklarından biri için yarışan adaylar, OpenAI şirketinin bir güvenlik değerlendirmesi esnasında kendi yapay zeka modellerinden birinin başka bir yapay zeka firmasının sistemlerine eriştiğini iddia etmesinin ardından, bu hafta yapay zekaya yönelik yasal sınırlamalar getirilmesi çağrısında bulundu.
Demokrat Parti ABD Senatörü adayı James Talarico, eyaletin yapay zeka alanındaki yeniliklere izin verirken sakinlerinin ihtiyaçlarını da dengelemesi gerektiğini söyledi.
Talarico, “Eyaletimizin her zaman olduğu gibi teknoloji ve inovasyonda lider olması ile çalışan insanları bu veri merkezlerinin zararlarından korumak arasında bir denge kurmamız gerektiğini düşünüyorum” dedi.
Talarico’nun rakibi Ken Paxton da yapay zeka konusunda yasal düzenlemeler görmek istediğini kaydetti. Paxton, Ryan Girdusky ile gerçekleştirilen It’s A Numbers Game adlı podcast yayınında şu ifadeleri kullandı:
“Teknolojik yenilik istiyorum. Şirketlerin başarılı olmasını istiyorum. Teksas’a gelmelerini, istihdam sağlamalarını ve tüm eyalet için refah fırsatları yaratmalarını istiyorum. Çin ile rekabet etmek zorundayız; yapay zeka ile ilerlemeliyiz ancak insanların olumsuz yönlerden elimizden gelen en iyi şekilde korunduğundan da emin olmamız gerekiyor.”
Kamu hizmetleri komisyonu elektrik maliyetlerini düşürmek için harekete geçti
Teksas Kamu Hizmetleri Komisyonu (PUC), Teksaslıları veri merkezleri kaynaklı artan maliyetlerden koruma planlarını içeren bir bilgi notunu Teksas Valisi Greg Abbott’a sundu.
Komisyon, Valinin talebi doğrultusunda, devam eden projeleri ve 2027 yasama dönemindeki ihtiyaçları da ayrıntılarıyla aktardı.
Cumhuriyetçi Parti Lubbock Eyalet Senatörü Charles Perry, “Muhtemelen veri merkezleri için 181 en iyi uygulama yasa tasarısı sunacak 181 üye olacak. PUC’nin elinde 200’den fazla veri merkezi başvurusu var ve bunların çoğunluğu hiçbir zaman gün ışığı görmeyecek” değerlendirmesinde bulundu.
PUC Başkanı Thomas Gleeson mektubunda, eyaletin elektrik şebekesinin uygun fiyatlılığına ve güvenilirliğine öncelik vermesi gerektiği fikrine katıldığını belirtti. Komisyon, veri merkezleri gibi yeni yüksek yüklü müşterilerin kendi güçlerini sağlamalarını halihazırda şart koşuyor ve bunların şebeke bağlantı masraflarını peşin ödemelerine odaklanıyor.
Kurum ayrıca veri merkezlerini düzenleme yetkisi konusunda netlik talep etti ve yasama organının, Teksas altyapısını yabancı hasımlardan korumayı amaçlayan Lone Star Altyapı Koruma Yasası’na veri merkezlerini eklemesini istedi.
ABD Temsilciler Meclisi’nde teknoloji devlerinin enerji maliyetlerine karşı yasal adım
Hinojosa veri merkezlerinin durdurulmasını istedi
Teksas Valiliği için Demokrat Parti adayı olan Gina Hinojosa, Vali Greg Abbott’a çağrıda bulunarak, milletvekilleri eyalet genelinde düzenlemeler çıkarana kadar Teksas’taki yeni veri merkezi geliştirme faaliyetlerini derhal durdurmasını talep etti.
Hinojosa, “Greg Abbott’a acil durum yürütme emriyle yeni veri merkezleri üzerinde bir moratoryum ilan etmesi çağrısında bulunuyorum” dedi.
Eski milletvekili Hinojosa, Teksas sakinlerinin özellikle kırsal topluluklarda veri merkezlerinin hızlı büyümesinden endişe duyduğunu ifade etti.
Hinojosa, Yasama Organının daha fazla şeffaflık, yerel katılım, lisanslı iş gücü ile su ve elektrik kaynakları için koruma önlemleri gerektiren düzenlemeleri yürürlüğe koyana kadar durdurma kararının yürürlükte kalması gerektiğini savundu.
Bazı eyalet liderleri Teksas’ı yapay zeka yatırımları için bir merkez olarak aktif şekilde öne çıkarırken, bu durum bazı Cumhuriyetçiler ile Demokratların hızla büyüyen sektör üzerinde denetimin artırılmasını savunmasına yol açtı.
Vali Abbott geçmişte veri merkezi genişlemesini desteklerken son dönemde pozisyonunu değiştirdi. Geçen ay Abbott, daha sıkı düzenlemeler altında sektörün büyümesini başka yerlerde desteklemeye devam ederken, Teksas’ın kırsal mahallelerinde yeni yapay zeka veri merkezlerinin yasaklanması çağrısında bulundu.
Abbott ayrıca bazı vergi teşviklerinin kaldırılmasını ve veri merkezlerinin kendi altyapılarını finanse etmelerini, kendi güç üretimlerini sağlamalarını, suyu yeniden kullanmalarını ve Teksaslılar için elektrik maliyetlerini düşürmelerini teklif etti.
Teksas Tıp Birliğinden tahmin piyasası uygulamalarına kısıtlama çağrısı
Teksas Tıp Birliğinin (TMA) yeni teklifi, çevrim içi tahmin piyasası platformlarını hedef alıyor ve eyalet milletvekillerini genç kullanıcıları potansiyel bağımlılık yapıcı davranışlardan korumak amacıyla tedbirler almaya çağırıyor.
Önerilen tedbirlerden biri, tahmin piyasası uygulamaları için en az 21 yaş sınırı getirilmesi oldu. Bu uygulamaların kullanıcıları, spor ve seçimler dahil gelecekteki olayların olası sonuçları üzerine para yatırabiliyor.
Örgüt ayrıca, okulların ve parkların yakınında veya sosyal medya ile oyun platformlarında reklamların yasaklanması gibi kısıtlamalar getirilmesini istedi.
Kalshi ve Polymarket dahil olmak üzere tahmin piyasası platformları, yasal olarak geleneksel kumarla aynı kategoride sınıflandırılmıyor. Ancak tıp liderleri, bu platformların özellikle ergenler ve genç yetişkinler üzerinde benzer psikolojik etkiler yaratabileceğini savunuyor.
TMA’nın çocuk ve ergen sağlığı komitesinin eski başkanı Dr. Lindy McGee, “Yasal tanımı gereği kumar olarak kabul edilmese de kumarın tüm psikolojik tuzaklarına sahip. Ergen beyni risk almaya yatkındır; bu da onları nikotin, alkol veya kumar gibi bağımlılık yapıcı her şeye karşı hassas kılar. Ne kadar genç başlarsanız, ona bağımlı olma olasılığınız o kadar artar” dedi.
KXAN otoyol ücreti soruşturmasını yeniden gündeme taşıdı
Otomatik ödeme sorunları, çift faturalandırma, hatalı ekstrebilgi ve müşteri hizmetleri oyalamaları; bunların KXAN kanalının 2023 yılında Teksas Ulaştırma Bakanlığı paralı yolları ve TxTag kullanıcılarından aldığı yüzlerce şikayet arasında yer aldığı bildirildi.
KXAN Investigates ekibi, eyalet kurumunun bu sorunları iyileştirme ve çözme yönünde defalarca söz verdiği yaklaşık on yıllık süreçte Teksas’ın paralı yol sistemindeki aksaklıkları ortaya çıkardı.
İncelemelerin ardından TxTag faturalandırma ve operasyonları, müşteriler için süreci kolaylaştırmak amacıyla bölgesel bir transit yetkili kurumuna devredildi.
Midland ISD Teksas okul finansman sistemine dava açtı
Bir Batı Teksas okul bölgesi, eyaletin yerel emlak vergileri üzerinde çok fazla kontrole sahip olduğunu savunarak Teksas’ın okul finansman sistemine dava açtı.
Midland ISD Mütevelli Heyeti, Teksas Eyaleti ve Teksas Eğitim Komiseri Mike Morath aleyhine dava açılmasını onayladı. KXAN, davaya yanıt almak için Morath’ın ofisine ulaştı ancak henüz bir yanıt alamadı.
Dava, Travis Bölge Mahkemesinden, Teksas okul finansman sisteminin yerel okul emlak vergileri üzerindeki kontrolü eyalete devrederek eyalet anayasasını ihlal edip etmediğini belirlemesini talep ediyor.
Bölge, yerel okul yönetimlerinin artık bakım ve işletme vergi oranları veya toplayabilecekleri vergi gelirinin ne kadarını ellerinde tutabilecekleri konusunda takdir yetkisine sahip olmadığını iddia ediyor.
Teksas’ın geri alım sistemi kapsamında, yüksek gayrimenkul değerlerine sahip bölgeler, yerel olarak toplanan emlak vergilerinin bir kısmını eyalete geri göndermek zorunda kalıyor.
Morath liderliğindeki Teksas Eğitim Ajansı, Teksas genelinde okul finansmanını eşitlemeye yardımcı olmak için “geri alınan” bu parayı daha düşük gayrimenkul değerlerine sahip bölgelere yeniden dağıtıyor.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Amerika
Pentagon’dan Boeing’e 20 milyar dolarlık yeni nesil savaş uçağı sözleşmesi

ABD Donanması, uçak gemisi filosunun yeni nesil muharip uçağı F/A-XX için Boeing ile 20 milyar doları aşan bir geliştirme sözleşmesi imzaladı. 2030’lu yıllarda envantere girmesi hedeflenen sistem, Super Hornet uçaklarının yerini alacak ve insansız hava araçlarıyla koordineli görev yapacak.
ABD Donanması, uçak gemisi filosunda görev yapacak altıncı nesil F/A-XX savaş uçağının kapsamlı geliştirme süreci için havacılık şirketi Boeing ile 20 milyar doları aşan bir sözleşme imzaladı.
29 Eylül’de duyurulan anlaşma uyarınca üretici firma, donanmanın gelecek nesil hava muharebe filosunu şekillendirecek.
Pentagon yetkilileri, geliştirilecek uçağın çekişmeli hava sahalarında üstünlük sağlama ve uçak gemisi görev gruplarının operasyon menzilini artırma hedefi taşıdığını bildirdi.
Pentagon’un tedarik ve idame işlerinden sorumlu müsteşarı Michael P. Duffey, askeri personelin caydırıcılık, güç gösterisi ve hava hakimiyeti için yüksek ateş gücüne sahip ağ bağlantılı sistemlerle donatılacağını belirtti.
Duffey, programı ABD’nin ulusal güvenliği ve hava muharebe kabiliyeti açısından vazgeçilmez bir yatırım olarak tanımladı.
Donanma Bakan Vekili Hung Cao ise işbirliğinden duyulan memnuniyeti dile getirerek hedeflerinin hava sahasındaki hakimiyeti sürdürmek olduğunu kaydetti.
Yeni Nesil Hava Üstünlüğü programı çerçevesinde imzalanan sözleşme; yer testleri, uçuşa elverişlilik denetimleri ile silah ve sistem entegrasyonunda kullanılacak birden fazla test platformunu kapsıyor.
F/A-XX modelinin 2030’lu yıllardan başlayarak hizmetteki F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler filolarını desteklemesi, sonraki aşamada ise bu uçakların yerini alması öngörülüyor.
Uçak, mevcut F-35C filolarıyla ortak görev icra edecek; insanlı ve insansız hava araçlarının birlikte kullanıldığı müşterek harekâtlarda görev üstlenecek.
Bu anlaşma, Boeing’in üstlendiği ikinci altıncı nesil muharip uçak projesi oldu. ABD Hava Kuvvetleri, 2025 yılındaki F-47 projesi için de aynı üreticiyi tercih etmişti.
Şirket, ulusal güvenlik ve ihracat mevzuatı gerekçesiyle F/A-XX’in teknik verilerinin gizli tutulduğunu açıkladı.
Gelişmenin ardından şirketin New York borsasındaki hisseleri yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.
Boeing, aynı süreçte İsrail ordusunun hava unsurlarına yönelik tedarik faaliyetlerini de sürdürüyor.
İsrail Savunma Bakanlığı, 3 Mayıs’ta Boeing yapımı F-15IA modellerinden oluşan ikinci bir filonun yanı sıra Lockheed Martin üretimi F-35’lerden oluşan dördüncü filonun alımına onay verdi.
Toplam 119 milyar dolarlık savunma planı kapsamında konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, adımın hava sahasındaki operasyonel üstünlüğü pekiştireceğini ifade etti.
Ekim 2023’ten bu yana İsrail ordusu Gazze Şeridi, Lübnan, Suriye ve İran’da geniş kapsamlı hava saldırıları düzenliyor.
Gazze’de büyük bir yıkıma ve çoğunluğunu kadın ile çocukların oluşturduğu on binlerce sivilin ölümüne yol açan saldırılarda ABD menşeli savaş uçaklarının yanı sıra Boeing üretimi güdümlü mühimmatın okul binaları ve çadır kampları hedef alan operasyonlarda kullanıldığı kaydedildi.
Washington yönetimi, çatışma sürecinde İsrail’e aralarında F-15 uçakları ve hassas güdümlü bombaların da yer aldığı milyarlarca dolarlık askeri sevkiyat anlaşmalarını onaylamayı sürdürdü.
Diplomasi2 hafta önceKanada, Birleşik Krallık liderliğindeki askeri koalisyona katılmak istiyor
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi3 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceABD, Yemen ile görüştü iddiası












