Diplomasi
AGİT gözlemcileri Ermenistan seçimlerindeki ihlalleri açıkladı

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı gözlem misyonu, Ermenistan’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından yayımladığı ön raporda, Başbakan Nikol Paşinyan’ın seçim kampanyası sürecinde muhalefete yönelik tehditlerde bulunduğunu bildirdi. Raporda ayrıca seçim kampanyası söylemlerinin çatışmacı bir nitelik taşıdığı, kamu yayıncısının iktidar lehine taraflı yayın yaptığı ve seçim sürecine Rusya tarafından baskı uygulandığı belirtildi.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gözlem misyonu, Ermenistan’da gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından hazırladığı ön raporda, Başbakan Nikol Paşinyan’ın seçim kampanyası sürecinde muhalefete yönelik tehditlerde bulunduğunu bildirdi.
Teşkilatın internet sitesinde yayımlanan raporda, hem iktidar partisinin hem de muhalefetin açıklamalarının seçim dönemindeki çatışmacı söylemleri körüklediği kaydedildi.
Raporda, seçim kampanyası dönemindeki hitabetin sıklıkla çatışmacı bir karakter sergilediği ifade edildi.
Belgede, bazı durumlarda Başbakanın muhalif adayları kamuoyu önünde soruşturmalar yürütmekle ve şirketlerini kamulaştırmakla açıkça tehdit ettiği, bazı kamulaştırma prosedürlerinin ise seçim kampanyası başlamadan önce fiilen yürürlüğe konduğu aktarıldı.
AGİT raporunda, bazı muhalif figürlerin de iktidardaki Sivil Sözleşme partisinin zafer kazanması durumunda çok sayıda Azerbaycan vatandaşının Ermenistan’a yerleştirileceğine dair asılsız iddialarda bulunduğu vurgulandı.
Gözlemcilerin aktardığı verilere göre, bazı Avrupa Birliği ve ABD liderlerinin Paşinyan’a kamuoyu önünde destek vermesi, muhalefet partilerinin çoğunluğu tarafından iktidar partisi lehine yapılan bir dış müdahale olarak algılandı.
Raporda ayrıca, 5 Haziran tarihinde Paşinyan’ın hitabının ardından muhalefetteki Cumhuriyet partisinin Merkezi Seçim Komisyonuna başvurarak, bir diğer muhalif oluşum olan Güçlü Ermenistan partisinin aday listesinden çıkarılmasını talep ettiği bilgisine yer verildi.
Başvuruda, seçmenlerin satın alındığı, seçim kampanyası harcama sınırlarının aşıldığı, parti lideri ile aday listesi başkanının çift uyruklu olduğu ve tescil için sunulan belgelerde sahtecilik yapıldığı öne sürüldü.
Belgede, Merkezi Seçim Komisyonunun bu şikayeti açık oturumda ele aldığı, her iki partiye de sözlü argümanlarını sunma fırsatı tanıdığı ancak belirtilen gerekçelerin hiçbirinin kanıtlanamaması nedeniyle şikayetin oy birliğiyle reddedildiği belirtildi.
Bununla birlikte AGİT misyonu, seçimler öncesinde medya kuruluşlarının faaliyetlerinde de ihlaller tespit etti. Mülkiyeti Ermenistan hükümetine ait olan Ermenistan Kamu Televizyonunun, haber bültenlerinde iktidar partisi lehine belirgin bir taraflılık sergilediği ve ağırlıklı olarak olumlu bir ton kullandığı kaydedildi.
Buna karşılık Güçlü Ermenistan, Ermenistan İttifakı ve Müreffeh Ermenistan partilerine yönelik yayınların ağırlıklı olarak olumsuz bir tonda sunulduğu ifade edildi. Benzer eğilimlerin FreeNews televizyon kanalı ile Armtimes haber portalında da gözlemlendiği aktarıldı.
Teşkilat gözlemcileri, seçim kampanyası sürecine Rusya tarafından uygulanan baskıların da eşlik ettiğini beyan etti.
Ermenistan’da parlamento seçimleri 7 Haziran tarihinde gerçekleştirilmiş ve Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme partisi oyların yüzde 49,81’ini almıştı.
Paşinyan, Merkezi Seçim Komisyonu henüz oyların yüzde 20’sini işlemeden önce partisinin zaferini ilan etmiş ve tek başına hükümet kurma niyetinde olduklarını duyurmuştu.
Güçlü Ermenistan partisinin lideri, iş insanı Samvel Karapetyan ise oy verme işleminin tamamlanmasının ardından yaptığı açıklamada, parti destekçilerinden 100’den fazla kişinin gözaltına alındığını belirtmişti.
Moskova yönetimi ise Ermenistan’daki seçimlerde demokratik usullerin ihlal edildiğini bildirdi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Mevcut Ermeni yönetiminin tipik tarzını yansıtacak şekilde, kovuşturmaların yalnızca cumhuriyet için hayati önem taşıyan Rusya ile ittifakın güçlendirilmesini savunan siyasi güçlere yönelmiş olması da göstergedir” ifadelerini kullandı.
Diplomasi
Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.
Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.
Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.
Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.
Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.
Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı
Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.
Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.
Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.
Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.
Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor
Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.
Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.
Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.
Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.
Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.
Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor
Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.
Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.
Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.
Diplomasi
Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.
Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.
Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.
AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.
Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:
“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”
Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.
Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.
Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.
Diplomasi
Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.
ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.
İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.
Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.
Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.
The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.
Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.
Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.
İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:
“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”
Elbridge Colby kimdir?
Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.
Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.
Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.
ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.
Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.
Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.
ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:
“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Görüş2 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Asya2 hafta önceBangladeş’te işçi temsilcileri asgari ücret teklifini sundu
Görüş4 gün önceAPEC Zirvesi: Çin, Trump’la ilişkilerinde “duygusal değer” sanatını nasıl kullanıyor?
Avrupa2 hafta önceBerlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi
Dünya Basını2 hafta önceProf. Lukyanov: Avrupa ile Rusya arasındaki diplomatik güven sıfıra indi
Görüş1 hafta önceDoğu Akdeniz’de kablo krizi aşıldı mı?
Ortadoğu1 hafta önceTom Barrack, KYB temsilcileriyle görüştü









